{"id":1212,"date":"2022-05-12T15:00:56","date_gmt":"2022-05-12T15:00:56","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/?p=1212"},"modified":"2022-05-12T11:57:41","modified_gmt":"2022-05-12T11:57:41","slug":"kodeks-honorowy-dla-programistow-si-i-robotow-na-co-informatyk-nie-powinien-sie-zgodzic-w-pracy-zawodowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2022\/05\/12\/kodeks-honorowy-dla-programistow-si-i-robotow-na-co-informatyk-nie-powinien-sie-zgodzic-w-pracy-zawodowej\/","title":{"rendered":"Kodeks honorowy dla programist\u00f3w SI i robot\u00f3w &#8211; na co informatyk nie powinien si\u0119 zgodzi\u0107 w pracy zawodowej"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\">Uczenie maszynowe opanowa\u0142o nasz \u015bwiat na wi\u0119cej sposob\u00f3w, ni\u017c nam si\u0119 wydaje. Mo\u017cesz otrzyma\u0107 rekomendacje ksi\u0105\u017cek, skuteczn\u0105 tras\u0119 do miejsca docelowego, a nawet zwyci\u0119sk\u0105 strategi\u0119 gry w Go. Ale mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c zosta\u0107 przyj\u0119ty na studia, otrzyma\u0107 po\u017cyczk\u0119 lub zatrudniony do pracy w oparciu o algorytmicznie wspomagane podejmowanie decyzji. Wierzymy, \u017ce maszyny s\u0105 neutralnymi arbitrami: zimnymi, kalkuluj\u0105cymi istotami, kt\u00f3re zawsze podejmuj\u0105 w\u0142a\u015bciwe decyzje, kt\u00f3re potrafi\u0105 dostrzec wzorce, kt\u00f3rych nasz ludzki umys\u0142 nie potrafi lub nie chce. Ale czy s\u0105? A mo\u017ce podejmowanie decyzji na podstawie algorytm\u00f3w jest sposobem na wzmocnienie, rozszerzenie i uczynienie niezbadanymi uprzedzeniami i dyskryminacj\u0105, kt\u00f3re s\u0105 powszechne w spo\u0142ecze\u0144stwie?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><!--more--><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\">W interesie publicznym<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify\">Kodeks etyczny to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c dokument na papierze. Istniej\u0105 <a href=\"http:\/\/ethicscodescollection.org\/\">setki przyk\u0142ad\u00f3w podstawowych warto\u015bci i standard\u00f3w<\/a>, kt\u00f3rych przestrzega ka\u017cdy cz\u0142onek danej dziedziny \u2013 w tym dla <a href=\"https:\/\/www.agohq.org\/careers\/codes-procedures\/\">cech\u00f3w organist\u00f3w <\/a>i <a href=\"https:\/\/oaaa.org\/AboutOAAA\/WhoWeAre\/OAAACodeofIndustryPrinciples.aspx\">stowarzysze\u0144 reklamy zewn\u0119trznej<\/a>. Najstarszym i najbardziej znanym <a href=\"https:\/\/www.nlm.nih.gov\/hmd\/greek\/greek_oath.html\">na \u015bwiecie kodeksem etycznym<\/a> jest <a href=\"http:\/\/www.pbs.org\/wgbh\/nova\/body\/hippocratic-oath-today.html\">przysi\u0119ga Hipokratesa<\/a>, kt\u00f3r\u0105 lekarze wyg\u0142aszaj\u0105 obiecuj\u0105c, \u017ce b\u0119d\u0105 odpowiedzialnie dba\u0107 o swoich pacjent\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Istnieje zwi\u0105zek pomi\u0119dzy lekarzami oraz informatykami &#8211; jako tw\u00f3rcy technologii, pomogli wprowadzi\u0107 ludzko\u015b\u0107 w rytm nowoczesnego \u017cycia.\u00a0 Jednak w miar\u0119 jak komputery coraz bardziej wplataj\u0105 si\u0119 w tkank\u0119 \u017cycia, my w tym zawodzie musimy osobi\u015bcie ponownie zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w s\u0142u\u017cb\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwu poprzez etyczne post\u0119powanie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ostatni kodeks etyczny informatyk\u00f3w &#8211;\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.acm.org\/code-of-ethics\">ACM<\/a> zosta\u0142 przyj\u0119ty w 1992 roku, kiedy wielu ludzi postrzega\u0142o prac\u0119 komputerow\u0105 jako czysto techniczn\u0105. Internet by\u0142 w powijakach i ludzie dopiero zaczynali rozumie\u0107 warto\u015b\u0107 mo\u017cliwo\u015bci agregowania i szerokiego rozpowszechniania informacji. Min\u0119\u0142y jeszcze lata, zanim sztuczna inteligencja i uczenie maszynowe mia\u0142y zastosowanie poza laboratoriami badawczymi. Dzi\u015b praca szeroko rozumianych informatyk\u00f3w mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na \u017cycie i \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymania ludzi w spos\u00f3b, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 niezamierzony, a nawet nieprzewidywalny. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WU7McTUumxU\">link<\/a><\/p>\n<h2 id=\"5050\" class=\"vn vo jl bn vp vq vr vs oq vt vu vv ou kr vw ks ox ku vx kv pa kx vy ky pd vz gc\" style=\"text-align: justify\">Etyka sprawiedliwo\u015bci i algorytmy<\/h2>\n<p id=\"8474\" class=\"pw-post-body-paragraph lq lr jl ls b lt wa km lv lw wb kp ly lz wc mb mc md wd mf mg mh we mj mk ml je gc\" style=\"text-align: justify\" data-selectable-paragraph=\"\">Kiedy maszyna podejmuje decyzje, musisz da\u0107 jej zestaw danych, z kt\u00f3rych mo\u017ce si\u0119 uczy\u0107. Jednak w przyk\u0142adowych zestawach, bez wzgl\u0119du na to, jak du\u017ce, mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce faworyzujesz niekt\u00f3re grupy nad innymi. Na przyk\u0142ad zestaw testowy mo\u017ce zawiera\u0107 dane demograficzne, kt\u00f3re nie s\u0105 zgodne z populacj\u0105. Je\u015bli zbadasz pojedyncze s\u0105siedztwo, model uczenia maszynowego mo\u017ce przyj\u0105\u0107 za\u0142o\u017cenia dotycz\u0105ce populacji, kt\u00f3re by\u0142yby nieprawdziwe. Mog\u0142oby to stworzy\u0107 stronnicze algorytmy.<\/p>\n<p id=\"e3e4\" class=\"pw-post-body-paragraph lq lr jl ls b lt lu km lv lw lx kp ly lz ma mb mc md me mf mg mh mi mj mk ml je gc\" style=\"text-align: justify\" data-selectable-paragraph=\"\">Ale uczciwo\u015b\u0107 to nie tylko algorytmy czy populacje. Uczciwo\u015b\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c odnosi\u0107 si\u0119 do sposobu wykorzystywania danych. Etyka obejmuje spos\u00f3b wykorzystania lub sprzeda\u017cy danych. Na przyk\u0142ad nieetyczne by\u0142oby zabieranie czyich\u015b wra\u017cliwych danych i sprzedawanie ich podmiotom niegodnym zaufania. Jednak sprzeda\u017c og\u00f3lnych danych opartych na zainteresowaniach firmom ukierunkowanym na sprzeda\u017c niekoniecznie jest nieetyczna.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n<p style=\"text-align: justify\">Coraz wi\u0119cej oprogramowania jest opracowywane, aby dzia\u0142a\u0107 z niewielkim wk\u0142adem lub bez zrozumienia ludzkiego, generuj\u0105c wyniki analityczne, kt\u00f3re pomagaj\u0105 w podejmowaniu decyzji, na przyk\u0142ad kiedy zatwierdza\u0107 kredyty bankowe. Dane wyj\u015bciowe mog\u0105 mie\u0107 ca\u0142kowicie niezamierzone skutki spo\u0142eczne, wypaczone w stosunku do ca\u0142ych klas ludzi \u2013 tak jak niedawne przypadki, w kt\u00f3rych prognozy eksploracji danych o tym, kto nie wywi\u0105\u017ce si\u0119 ze sp\u0142aty po\u017cyczki, wykaza\u0142y <a href=\"https:\/\/www.mckinsey.com\/business-functions\/risk\/our-insights\/controlling-machine-learning-algorithms-and-their-biases\">uprzedzenia wobec os\u00f3b, kt\u00f3re poszukuj\u0105 po\u017cyczek d\u0142ugoterminowych <\/a>lub <a href=\"https:\/\/sloanreview.mit.edu\/article\/the-risk-of-machine-learning-bias-and-how-to-prevent-it\/\">mieszkaj\u0105 w okre\u015blonych obszarach <\/a>. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c niebezpiecze\u0144stwa zwi\u0105zane z tzw. \u201efa\u0142szywymi alarmami\u201d, gdy komputer \u0142\u0105czy dwie rzeczy, kt\u00f3re nie powinny by\u0107 ze sob\u0105 po\u0142\u0105czone \u2013 na przyk\u0142ad, gdy oprogramowanie do rozpoznawania twarzy ostatnio <a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2018\/07\/26\/technology\/amazon-aclu-facial-recognition-congress.html\">por\u00f3wnywa\u0142o cz\u0142onk\u00f3w Kongresu do zdj\u0119\u0107 policyjnych przest\u0119pc\u00f3w<\/a>. Zmieniony kodeks ACM wzywa informatyk\u00f3w do zachowania szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci w celu unikni\u0119cia tworzenia system\u00f3w mog\u0105cych uciska\u0107 lub pozbawia\u0107 prawa do korzystania ca\u0142ych grup ludzi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nawet najbardziej \u017cyczliwy analityk danych o dobrych intencjach mo\u017ce podejmowa\u0107 nieetyczne decyzje. To \u0142atwe, je\u015bli nie masz si\u0119 na baczno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Po pierwsze, ludzie maj\u0105 tendencj\u0119 do postrzegania danych jako obiektywnych z samej ich natury. Zapominamy, \u017ce s\u0105 one tak dok\u0142adne i obiektywne, jak ludzie i procesy wykorzystywane do ich generowania i gromadzenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n<p style=\"text-align: justify\">\n<p style=\"text-align: justify\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1213 aligncenter\" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/img-300x177.png\" alt=\"\" width=\"422\" height=\"249\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/img-300x177.png 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/img.png 605w\" sizes=\"auto, (max-width: 422px) 100vw, 422px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: 8pt\">W poni\u017cszym przyk\u0142adzie widzimy, jak te same dane z r\u00f3\u017cnymi osiami y mog\u0105 prowadzi\u0107 do r\u00f3\u017cnych wniosk\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Po drugie, nowoczesne narz\u0119dzia do uczenia maszynowego s\u0105 tak z\u0142o\u017cone, \u017ce ludziom trudno je zinterpretowa\u0107 i zrozumie\u0107. Utrudnia to okre\u015blenie odpowiednich nak\u0142ad\u00f3w i etycznych implikacji wynik\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">I wreszcie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 naukowc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 danymi jest przeszkolona w takich dyscyplinach, jak matematyka stosowana, informatyka lub statystyka. W takich dziedzinach nauka o danych jest wykorzystywana g\u0142\u00f3wnie do bada\u0144 i teorii akademickiej, a nie do informowania o rzeczywistych zachowaniach, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na \u017cycie ludzi. Ka\u017cdy tw\u00f3rca DS powinien wyznawa\u0107 filozofi\u0119 <em>cura personalis<\/em>, czyli troski o ca\u0142\u0105 osob\u0119, co oznacza, \u017ce \u200b\u200bzawsze patrzymy na konsekwencje naszej pracy dla naszych s\u0105siad\u00f3w, spo\u0142eczno\u015bci i \u015bwiata.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">ACM stworzy\u0142o <a href=\"https:\/\/ethics.acm.org\/code-of-ethics\/using-the-code\/\">repozytorium studi\u00f3w przypadk\u00f3w <\/a>pokazuj\u0105cych, w jaki spos\u00f3b my\u015blenie etyczne i wytyczne mo\u017cna zastosowa\u0107 w r\u00f3\u017cnych rzeczywistych sytuacjach. Grupy <a href=\"https:\/\/ethics.acm.org\/integrity-project\/ask-an-ethicist\/\">\u201eZapytaj etyka\u201d <\/a>zach\u0119caj\u0105 publiczno\u015b\u0107 do zg\u0142aszania scenariuszy lub rozterek pojawiaj\u0105cych si\u0119 w praktyce. Obecnie trwaj\u0105 prace nad opracowaniem modu\u0142\u00f3w dydaktycznych, aby te koncepcje mo\u017cna by\u0142o zintegrowa\u0107 z edukacj\u0105 komputerow\u0105 od szko\u0142y podstawowej po uniwersytet.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\">Podsumowanie<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify\">Specjali\u015bci komputerowi s\u0105 na pierwszej linii frontu niemal w ka\u017cdym aspekcie wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. S\u0105 zaanga\u017cowani w reakcj\u0119, gdy hakerzy <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/equifax-breach-is-a-reminder-of-societys-larger-cybersecurity-problems-84034\">kradn\u0105 dane osobowe setek tysi\u0119cy <\/a>os\u00f3b z du\u017cej korporacji. Ich praca mo\u017ce chroni\u0107 \u2013 lub zagra\u017ca\u0107 \u2013 krytyczn\u0105 infrastruktur\u0119, tak\u0105 jak <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/cybersecurity-of-the-power-grid-a-growing-challenge-73102\">sieci elektryczne <\/a>i <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/connected-cars-can-lie-posing-a-new-threat-to-smart-cities-95339\">linie transportowe <\/a>. A algorytmy, kt\u00f3re pisz\u0105, mog\u0105 okre\u015bla\u0107, kto dostanie prac\u0119, kto zostanie <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/did-artificial-intelligence-deny-you-credit-73259\">przyj\u0119ty do kredytu bankowego <\/a>lub kto zostanie <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/we-need-to-know-the-algorithms-the-government-uses-to-make-important-decisions-about-us-57869\">zwolniony za kaucj\u0105 <\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Profesjonali\u015bci technologiczni to pierwsza i ostatnia linia obrony przed niew\u0142a\u015bciwym wykorzystaniem technologii. Nikt inny r\u00f3wnie\u017c nie rozumie system\u00f3w i nikt inny nie jest w stanie chroni\u0107 okre\u015blonych element\u00f3w danych lub zapewni\u0107, \u017ce po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy jednym komponentem a drugim s\u0105 odpowiednie, bezpieczne i niezawodne. Poniewa\u017c rola informatyki w spo\u0142ecze\u0144stwie trwa od dziesi\u0119cioleci, informatycy maj\u0105 kluczowe znaczenie dla tego, co stanie si\u0119 dalej. Nie wiemy, czy nasz kod przetrwa tak d\u0142ugo, jak przysi\u0119ga Hipokratesa. Wa\u017cne jest, aby globalna spo\u0142eczno\u015b\u0107 informatyczna rozumia\u0142a wp\u0142yw naszej pracy i powa\u017cnie traktowa\u0142a nasze zobowi\u0105zanie wobec dobra publicznego.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\">Bibliografia<\/h2>\n<p id=\"tw-target-text\" class=\"tw-data-text tw-text-large tw-ta\" dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify\" data-placeholder=\"Translation\"><span class=\"Y2IQFc\" lang=\"pl\">Ta praca zawiera wk\u0142ady nale\u017cne tw\u00f3rcom z ni\u017cej wymienionych pozycji:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"https:\/\/towardsdatascience.com\/the-ethics-of-data-science-55bcba9b4ecbhttps:\/\/www.loyola.edu\/academics\/data-science\/blog\/2018\/why-ethics-are-important-in-data-sciencehttps:\/\/theconversation.com\/programmers-need-ethics-when-designing-the-technologies-that-influence-peoples-lives-100802https:\/\/www.freecodecamp.org\/news\/the-ethics-of-data-science\/\">https:\/\/towardsdatascience.com\/the-ethics-of-data-science-55bcba9b4ecb<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"https:\/\/towardsdatascience.com\/the-ethics-of-data-science-55bcba9b4ecbhttps:\/\/www.loyola.edu\/academics\/data-science\/blog\/2018\/why-ethics-are-important-in-data-sciencehttps:\/\/theconversation.com\/programmers-need-ethics-when-designing-the-technologies-that-influence-peoples-lives-100802https:\/\/www.freecodecamp.org\/news\/the-ethics-of-data-science\/\">https:\/\/www.loyola.edu\/academics\/data-science\/blog\/2018\/why-ethics-are-important-in-data-science<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"https:\/\/towardsdatascience.com\/the-ethics-of-data-science-55bcba9b4ecbhttps:\/\/www.loyola.edu\/academics\/data-science\/blog\/2018\/why-ethics-are-important-in-data-sciencehttps:\/\/theconversation.com\/programmers-need-ethics-when-designing-the-technologies-that-influence-peoples-lives-100802https:\/\/www.freecodecamp.org\/news\/the-ethics-of-data-science\/\">https:\/\/theconversation.com\/programmers-need-ethics-when-designing-the-technologies-that-influence-peoples-lives-100802<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify\" data-placeholder=\"Translation\"><a href=\"https:\/\/towardsdatascience.com\/the-ethics-of-data-science-55bcba9b4ecbhttps:\/\/www.loyola.edu\/academics\/data-science\/blog\/2018\/why-ethics-are-important-in-data-sciencehttps:\/\/theconversation.com\/programmers-need-ethics-when-designing-the-technologies-that-influence-peoples-lives-100802https:\/\/www.freecodecamp.org\/news\/the-ethics-of-data-science\/\">https:\/\/www.freecodecamp.org\/news\/the-ethics-of-data-science\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uczenie maszynowe opanowa\u0142o nasz \u015bwiat na wi\u0119cej sposob\u00f3w, ni\u017c nam si\u0119 wydaje. Mo\u017cesz otrzyma\u0107 rekomendacje ksi\u0105\u017cek, skuteczn\u0105 tras\u0119 do miejsca docelowego, a nawet zwyci\u0119sk\u0105 strategi\u0119 gry w Go. Ale mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c zosta\u0107 przyj\u0119ty na studia, otrzyma\u0107 po\u017cyczk\u0119 lub zatrudniony do pracy w oparciu o algorytmicznie wspomagane podejmowanie decyzji. Wierzymy, \u017ce maszyny s\u0105 neutralnymi arbitrami: zimnymi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":66,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[15,43,12,147],"class_list":["post-1212","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-3","tag-ai","tag-data-science","tag-etyka","tag-wzorowy-informatyk"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/66"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1212"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1344,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1212\/revisions\/1344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}