{"id":1376,"date":"2022-05-24T21:29:58","date_gmt":"2022-05-24T21:29:58","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/?p=1376"},"modified":"2022-06-02T12:59:38","modified_gmt":"2022-06-02T12:59:38","slug":"czy-postep-w-rozwoju-metod-uczenia-maszynowego-i-metod-data-science-pozbawi-nas-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2022\/05\/24\/czy-postep-w-rozwoju-metod-uczenia-maszynowego-i-metod-data-science-pozbawi-nas-pracy\/","title":{"rendered":"Czy post\u0119p w rozwoju metod uczenia maszynowego i metod data science pozbawi nas pracy?"},"content":{"rendered":"

Wraz z dynamicznym rozwojem sztucznej inteligencji pojawi\u0142y si\u0119 g\u0142osy m\u00f3wi\u0105ce o tym, \u017ce ci\u0105g\u0142a automatyzacja oraz wdra\u017canie w \u017cycie codzienne rozwi\u0105za\u0144 opartych o machine learning mo\u017ce doprowadzi\u0107 wiele os\u00f3b do utraty pracy. Obawy zwi\u0105zane z likwidacj\u0105 miejsc zatrudnienia dotycz\u0105 nie tylko plac\u00f3wek, w kt\u00f3rych wykorzystywana jest praca fizyczna cz\u0142owieka, lecz tak\u017ce tam, gdzie stosowane s\u0105 zdolno\u015bci intelektualne pracownik\u00f3w. Czy ka\u017cda istota ludzka mo\u017ce zosta\u0107 zast\u0105piona przez inteligentne urz\u0105dzenie?\u00a0<\/b><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

Sztuczna Inteligencja zmieniaj\u0105ca \u015bwiat<\/b><\/p>\n

Pocz\u0105tki sztucznej inteligencji si\u0119gaj\u0105 1956 roku. Od tego czasu pojawi\u0142a si\u0119 niezliczona ilo\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144 i pomys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do pot\u0119\u017cnego rozwoju oraz sukces\u00f3w w wielu innych obszarach nauki. Pierwsze kroki w tej dziedzinie doprowadzi\u0142y do powstania prostych chatbot\u00f3w, kt\u00f3rych przyk\u0142adem by\u0142 \u00f3wcze\u015bnie znany system ELIZA, pe\u0142ni\u0105cy rol\u0119 wirtualnej psychoterapeutki. Dzi\u0119ki umiej\u0119tno\u015bci przetwarzania j\u0119zyka naturalnego program ten rozpoznawa\u0142 s\u0142owa klucze i znajdowa\u0142 adekwatne do nich odpowiedzi. Innym osi\u0105gni\u0119ciem by\u0142 inteligentny program do diagnostyki medycznej MYCIN, kt\u00f3ry jako system doradczy pomaga\u0142 lekarzom dobra\u0107 odpowiedni\u0105 antybiotykoterapi\u0119 do wyleczenia danego zaka\u017cenia bakteryjnego. Ju\u017c wtedy systemy te imponowa\u0142y swoj\u0105 pot\u0119g\u0105 oraz mo\u017cliwo\u015bciami, jednak prawdziwy prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 pod koniec XX wieku, gdy inteligentny komputer Deep Blue zwyci\u0119\u017cy\u0142 szachowego mistrza \u015bwiata.<\/sup> Rozpowszechniony na ca\u0142y \u015bwiat triumf Sztucznej Inteligencji spowodowa\u0142, \u017ce wiele os\u00f3b zda\u0142o sobie spraw\u0119 jak wielki potencja\u0142 ma ta dziedzina, a jednocze\u015bnie u\u015bwiadomi\u0142, jak ogromnym zagro\u017ceniem mo\u017ce by\u0107 jej niekontrolowany rozw\u00f3j. Obecnie do nowoczesnych osi\u0105gni\u0119\u0107 AI mo\u017cna zaliczy\u0107 autonomiczne pojazdy, roboty zdaj\u0105ce egzaminy lekarskie czy inteligentnych asystent\u00f3w wykorzystywanych jako pomoc w plac\u00f3wkach medycznych, lub nawet jako wsparcie za\u0142ogi podczas eksploracji przestrzeni kosmicznej. Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce post\u0119p oraz mo\u017cliwo\u015bci Sztucznej Inteligencji s\u0105 nieograniczone, a zast\u0105pienie cz\u0142owieka inteligentn\u0105 maszyn\u0105 nieuniknione. Jednak czy faktycznie tak si\u0119 stanie?<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Specjalistyczna vs. og\u00f3lna inteligencja<\/b><\/p>\n

Zanim przejdziemy do odpowiedzi na to pytanie warto si\u0119 zastanowi\u0107 nad tym, czym tak naprawd\u0119 jest sztuczna inteligencja oraz jakiego rodzaju problemy s\u0105 rozwi\u0105zywane przy jej u\u017cyciu. Termin sztucznej inteligencji zosta\u0142 sformu\u0142owany przez <\/span>Johna McCarthy\u2019a<\/span> na konferencji w Dartmouth, natomiast Andreas Kaplan i Michael Haenlein zdefiniowali termin ten jako:<\/span><\/p>\n

\n

\u201eZdolno\u015b\u0107 systemu do prawid\u0142owego interpretowania danych pochodz\u0105cych z zewn\u0119trznych \u017ar\u00f3de\u0142, nauki na ich podstawie oraz wykorzystywania tej wiedzy, aby wykonywa\u0107 okre\u015blone zadania i osi\u0105ga\u0107 cele poprzez elastyczne dostosowanie\u201d. <\/span><\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ju\u017c sama definicja pozostawia do my\u015blenia, czy tak skonstruowana maszyna b\u0119dzie posiada\u0142a co\u015b wi\u0119cej, ni\u017c tylko logiczne my\u015blenie. A co z jak\u0105kolwiek imitacj\u0105 uczu\u0107, emocji, zaufania czy kreatywno\u015bci? Czy w codziennym \u017cyciu, te cechy, kt\u00f3re wci\u0105\u017c odr\u00f3\u017cniaj\u0105 ludzi od inteligentnych maszyn nie maj\u0105 wp\u0142ywu na otaczaj\u0105c\u0105 nas rzeczywisto\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 wykonywanej pracy?\u00a0<\/span><\/p>\n

Systemy zbudowane w oparciu o inteligentne algorytmy s\u0105 przeznaczone do rozwi\u0105zywania problem\u00f3w o r\u00f3\u017cnej z\u0142o\u017cono\u015bci, jednak analizuj\u0105c osi\u0105gni\u0119cia w dziedzinie AI, wiele os\u00f3b nie zdaje sobie sprawy, \u017ce nawet najbardziej zaawansowane przyk\u0142ady sztucznej inteligencji zaliczaj\u0105 si\u0119 do maszyn, kt\u00f3re mog\u0105 wykonywa\u0107 tylko bardzo specyficzne zadania. Ta wyspecjalizowana sztuczna inteligencja (czasami nazywana w\u0105sk\u0105 lub s\u0142ab\u0105 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105) jest w stanie rozwi\u0105za\u0107 tylko ograniczon\u0105 liczb\u0119 problem\u00f3w w w\u0105skim zakresie. Tak wi\u0119c<\/span> takie systemy mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 wydajno\u015b\u0107 i produktywno\u015b\u0107 pracy, jednak nie s\u0105 w stanie ca\u0142kowicie zast\u0105pi\u0107 cz\u0142owieka. <\/span>Doskona\u0142ym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tutaj asystent Alexa firmy Amazon, Siri firmy Apple, IBM Watson jak i r\u00f3wnie\u017c pojazdy autonomiczne. Pomimo du\u017cego skomplikowania i z\u0142o\u017cono\u015bci tych wynalazk\u00f3w wci\u0105\u017c s\u0142u\u017c\u0105 one tylko jako pomoc w okre\u015blonych sytuacjach.<\/span><\/p>\n

Nie mniej jednak warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce istnieje poj\u0119cie tzw. inteligencji og\u00f3lnej (zwana r\u00f3wnie\u017c szerok\u0105), kt\u00f3ra jest przeciwie\u0144stwem wy\u017cej opisywanej inteligencji specjalistycznej. Jest ona takim rodzajem AI, w kt\u00f3rej maszyna posiada inteligencj\u0119 r\u00f3wn\u0105 ludzkiej, a co za tym idzie – posiada samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 ze zdolno\u015bci\u0105 rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, uczenia si\u0119 i planowania przysz\u0142o\u015bci. Natomiast taka forma sztucznej inteligencji jest tylko teoretycznym tworem, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c nie posiada swojej pe\u0142nej, praktycznej implementacji. Mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 sytuacj\u0119, co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby taka maszyna doczeka\u0142a si\u0119 swojej fizycznej realizacji, jednak stworzenie maszyny o ludzkich emocjach, uczuciach i zaufaniu wci\u0105\u017c wydaje si\u0119 by\u0107 dosy\u0107 odleg\u0142e od rzeczywisto\u015bci. Oczywi\u015bcie to nie wyklucza faktu, \u017ce naukowcy nieustannie badaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci AI, a post\u0119py w tej dziedzinie s\u0105 coraz bardziej zaskakuj\u0105ce.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Ograniczenia sztucznej inteligencji<\/b><\/p>\n

Pomimo wielu mo\u017cliwo\u015bci jakie daje nam dziedzina AI, mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c zaznaczy\u0107 jej wyra\u017ane granice, kt\u00f3rych obecnie nie jest w stanie przekroczy\u0107, i kt\u00f3re powstrzymuj\u0105 j\u0105 przed prze\u015bcigni\u0119ciem ludzko\u015bci w wielu obszarach. Obecnie inteligentne systemy nie dor\u00f3wnuj\u0105 cz\u0142owiekowi pod k\u0105tem percepcji, rozumowania, komunikacji czy te\u017c pot\u0119\u017cnej kreatywno\u015bci. Wci\u0105\u017c dysponuj\u0105 w\u0105skim zakresem umiej\u0119tno\u015bci podejmowania decyzji i niezawodnej interakcji z lud\u017ami. Zwykle nie potrafi\u0105 dzia\u0142a\u0107 tw\u00f3rczo ani tworzy\u0107 nieznanych kombinacji pomys\u0142\u00f3w. Zazwyczaj brakuje im r\u00f3wnie\u017c inteligencji spo\u0142ecznej. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Proces ich szkolenia wymaga bardzo du\u017cej ilo\u015bci danych, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 odpowiednio przygotowane oraz musz\u0105 zawiera\u0107 r\u00f3\u017cnorodne przyk\u0142ady odchyle\u0144 od regu\u0142 i anomalii, co wci\u0105\u017c nie gwarantuje stuprocentowej precyzji tych system\u00f3w. Poci\u0105ga to za sob\u0105 kolejne wymagania, jak\u0105 jest ogromna moc obliczeniowa, a wi\u0119c i du\u017ce koszty ich nabycia jak i utrzymania. Warto r\u00f3wnie\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce inteligentne maszyny nie s\u0105 w stanie uzasadni\u0107 w jaki spos\u00f3b podejmuj\u0105 decyzje, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na brak pe\u0142nego, ludzkiego my\u015blenia. W rezultacie trudno jest wykry\u0107 nietypowe zachowanie, kt\u00f3re mog\u0105 stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa i niepowodze\u0144 z katastrofalnymi konsekwencjami. Te wszystkie wady s\u0105 kluczowym czynnikiem maj\u0105cym wp\u0142yw na to, w jakim stopniu AI mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 cz\u0142owieka w r\u00f3\u017cnych miejscach pracy.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Jakie zawody zostan\u0105 zast\u0105pione?\u00a0<\/b><\/p>\n

Pomimo ogranicze\u0144 sztucznej inteligencji, niew\u0105tpliwie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w pewnych zawodach pracowniczych jest ona w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 lepsz\u0105 efektywno\u015b\u0107 i wydajno\u015b\u0107 ni\u017c cz\u0142owiek. W ostatnich latach pojawi\u0142a si\u0119 bardzo du\u017ca ilo\u015b\u0107 bada\u0144 dotycz\u0105cych wp\u0142ywu AI mi\u0119dzy innymi na redukcj\u0119 etat\u00f3w oraz okre\u015blaj\u0105ce stopie\u0144 ryzyka zwi\u0105zany z utrat\u0105 pracy na r\u00f3\u017cnego rodzaju pozycjach zawodowych. Ich wyniki jednak nie zawsze s\u0105 zgodne, a czasem wr\u0119cz wskazuj\u0105 na zupe\u0142nie inne mo\u017cliwo\u015bci rozwoju sytuacji zwi\u0105zanej z wdra\u017caniem sztucznej inteligencji na r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach codziennej pracy. Takim przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 raport sporz\u0105dzony przez <\/span>Instytut Brookingsa, kt\u00f3ry wskazywa\u0142, \u017ce <\/span>ryzyko zwi\u0105zane z utrat\u0105 pracy dotyczy w g\u0142\u00f3wnej mierze os\u00f3b wykonuj\u0105cych zadania rutynowe, ma\u0142o p\u0142atne, do kt\u00f3rych nie jest wymagana edukacja, natomiast pracownicy z wy\u017cszym wykszta\u0142ceniem oraz zajmuj\u0105cy stanowiska managerskie nie maj\u0105 powodu do obaw przed utrat\u0105 swojej pozycji. Jednak wnioski te zosta\u0142y podwa\u017cone w kolejnym raporcie wydanym kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej przez ten sam, wcze\u015bniej wspomniany Instytut. Tym razem wyniki wskazywa\u0142y na to, \u017ce zagro\u017cenie utraty pracy poprzez <\/span>wprowadzenie do firm sztucznej inteligencji i robot\u00f3w <\/span>dotyczy r\u00f3wnie\u017c lepiej op\u0142acanych pracownik\u00f3w oraz te osoby, kt\u00f3re posiadaj\u0105 wykszta\u0142cenie wy\u017csze, nawet w takich bran\u017cach jak <\/span>analityka, ekonomia czy finanse<\/span>. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Co prawda rozbie\u017cno\u015bci w wynikach zosta\u0142y szybko wyja\u015bnione – jak podawa\u0142 Instytut <\/span>Brookingsa<\/span>, powodem by\u0142o wykorzystanie r\u00f3\u017cnych technik badawczych, jednak taka sytuacja dowodzi na to, \u017ce ka\u017cde badania oraz spekulacje na temat redukcji etat\u00f3w spowodowanej przez wdra\u017canie AI do codzienno\u015bci pozostaje tylko nieudoln\u0105 pr\u00f3b\u0105 przewidzenia przysz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Niew\u0105tpliwy kryzys na rynku pracy… kt\u00f3rego wci\u0105\u017c nie wida\u0107<\/b><\/p>\n

Wielu ludzi obawia si\u0119 utraty pracy oraz snuje czarne scenariusze o tym, w jaki spos\u00f3b i w jakim czasie sztuczna inteligencja pozbawi miliony os\u00f3b szansy na zarobek. Jednak post\u0119p technologiczny nie zawsze jest tym, czego oczekujemy. <\/span>Bior\u0105c pod uwag\u0119 wydajno\u015b\u0107 i produktywno\u015b\u0107 uzyskan\u0105 w ostatnich latach, mo\u017cna nieoczekiwanie stwierdzi\u0107, \u017ce automatyzacja oraz AI nie spowodowa\u0142y gwa\u0142townych wzrost\u00f3w tych warto\u015bci w wielu pa\u0144stwach. Gdyby te dwa elementy technologiczne zagra\u017ca\u0142y gospodarce, mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce by\u0142yby widoczne wzmo\u017cone dzia\u0142ania aby temu zapobiec. Proces automatyzacji pewnych prac oraz wdra\u017canie sztucznej inteligencji do r\u00f3\u017cnych bran\u017c powinien przyczyni\u0107 si\u0119 do polepszenia <\/span>wydajno\u015bci pracy, wydobycia, bada\u0144, a tak\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 produktywno\u015b\u0107, czyli wi\u0119kszej produkcji, przy mniejszej liczbie zatrudnionych. Jak si\u0119 okazuje, warto\u015bci wydajno\u015bci i produktywno\u015bci w ostatnich latach s\u0105 zaskakuj\u0105co niskie. <\/span>Co ciekawe spowolnienie to zbiega si\u0119 w czasie z obawami zwi\u0105zanymi z automatyzacj\u0105. Wiele artyku\u0142\u00f3w i bada\u0144 wskazuje na to, \u017ce w najbli\u017cszych kilku latach setki tysi\u0119cy os\u00f3b zostanie pozbawione pracy. Jednak badania te zwykle dotycz\u0105 takich \u015bwiatowych pot\u0119g jak Chiny czy Stany Zjednoczone, w kt\u00f3rych ilo\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144 opartych o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 jest znacznie wy\u017csza ni\u017c w przeci\u0119tnych krajach. Ponadto ci\u0119\u017cko wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej nagle w przeci\u0105gu kilku lat wszystkie firmy z bran\u017cy produkcyjnej b\u0119d\u0105 w stanie zamieni\u0107 nisko op\u0142acanego pracownika na nowoczesne i drogie automaty wyposa\u017cone w inteligentne algorytmy. Nag\u0142e i ca\u0142kowite zast\u0105pienie cz\u0142owieka robotem jest tak samo prawdopodobne jak to, \u017ce w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci ka\u017cda osoba b\u0119dzie mia\u0142a zaawawansowanego, inteligentnego asystenta w swoim domu. W wielu raportach mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c znale\u017a\u0107 informacje o tym, \u017ce zwi\u0119kszanie u\u017cycia rozwi\u0105za\u0144 AI powoduje wzrost nowych miejsc pracy oraz zapotrzebowania na wykwalifikowanych pracownik\u00f3w potrafi\u0105cych obs\u0142u\u017cy\u0107 takie maszyny. Spekuluje si\u0119, \u017ce osoby z ni\u017cszym wykszta\u0142ceniem b\u0119d\u0105 musia\u0142y cz\u0119\u015bciej zmienia\u0107 prac\u0119, jednak obecnie istnieje niskie ryzyko, \u017ce zawody polegaj\u0105ce na wykonywaniu zada\u0144 powtarzalnych ca\u0142kowicie znikn\u0105 z rynku pracy.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Statystyka na podstawie pot\u0119\u017cnych bada\u0144<\/b><\/p>\n

Pomimo i\u017c badania oraz wszelkie analizy dotycz\u0105ce szans na spadek ilo\u015bci miejsc pracy nie zawsze pokrywaj\u0105 si\u0119 z faktycznym rozwojem sytuacji, warto im si\u0119 przyjrze\u0107, poniewa\u017c na ich podstawie ka\u017cdy z nas mo\u017ce wywnioskowa\u0107 kilka warto\u015bciowych rzeczy oraz samemu doj\u015b\u0107 do ustalenia, czy obecnie zajmowana pozycja w firmie mo\u017ce zosta\u0107 zdominowana lub ca\u0142kowicie wyeliminowana przez automaty, sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 czy roboty. Poni\u017cej zosta\u0142y przedstawione fakty oraz ciekawostki zwi\u0105zane z wdra\u017caniem AI do codziennego \u017cycia, zebrane na podstawie informacji podawanych przez takie \u017ar\u00f3d\u0142a jak <\/span>Oxford Economics<\/span><\/a>, <\/span>Business Insider<\/span><\/a>, <\/span>Brooking Institution<\/span><\/a> czy te\u017c <\/span>World Economic Forum<\/span><\/a>:<\/span><\/p>\n