{"id":2327,"date":"2022-12-01T12:47:32","date_gmt":"2022-12-01T12:47:32","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/?p=2327"},"modified":"2022-12-01T12:48:22","modified_gmt":"2022-12-01T12:48:22","slug":"2327","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2022\/12\/01\/2327\/","title":{"rendered":"System Zaufania Spo\u0142ecznego w Chinach"},"content":{"rendered":"

System zaufania spo\u0142ecznego (\u793e\u4f1a\u4fe1\u7528\u4f53\u7cfb, <\/span>Social Credit System) to system monitorowania i oceny zachowania obywateli pod k\u0105tem zgodno\u015bci z prawem i normami spo\u0142ecznymi. Jest to narz\u0119dzie in\u017cynierii spo\u0142ecznej, jego nadz\u00f3r opiera si\u0119 na technologii big data, korzystaj\u0105cej z informacji finansowych, kryminalnych i rz\u0105dowych oraz informacji o obywatelach zbieranych przez internet i kamery miejskie.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

System Zaufania Spo\u0142ecznego nie jest jeszcze ujednoliconym systemem, a raczej zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 sieci\u0105 inicjatyw maj\u0105cych na celu zwi\u0119kszenie poziomu \u201ezaufania\u201d w chi\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie. Jego celem jest stworzenie spo\u0142ecze\u0144stwa o wysokim poziomie zaufania, w kt\u00f3rym osoby i organizacje b\u0119d\u0105 przestrzega\u0107 prawa i standard\u00f3w \u017cycia spo\u0142ecznego oraz u\u0142atwienie ludziom (i firmom) podejmowania w pe\u0142ni \u015bwiadomych decyzji.<\/p>\n

Wed\u0142ug planu chi\u0144skiego rz\u0105du<\/a> opublikowanego w 2014 roku, do 2020 mia\u0142y powsta\u0107 pa\u0144stwowe systemy oceny obywateli oraz firm, jednak nie uda\u0142o si\u0119 to. Najbardziej rozwini\u0119ty jest system dla przedsi\u0119biorstw – pod koniec 2019 roku rz\u0105d Chin og\u0142osi\u0142 koniec pierwszej fazy jego wdra\u017cania i testowania. Firmy s\u0105 sprawdzane pod katem zgodno\u015bci z normami \u015brodowiskowymi i prawnymi, sprawozda\u0144 finansowych jak r\u00f3wnie\u017c pod wzgl\u0119dem bezpiecze\u0144stwa i warunk\u00f3w pracy w przedsi\u0119biorstwach.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku system, w spos\u00f3b podobny do zachodniego, skupia\u0142 si\u0119 na zdolno\u015bci kredytowej. Nast\u0119pnie zacz\u0105\u0142 uwzgl\u0119dnia\u0107 r\u00f3wnie\u017c pos\u0142usze\u0144stwo i naruszenia prawa. Docelowo system ma by\u0107 ujednoliconym zapisem dla os\u00f3b, firm i instytucji rz\u0105dowych, kt\u00f3ry mo\u017cna monitorowa\u0107 w czasie rzeczywistym.<\/p>\n

Pod og\u00f3lnym poj\u0119ciem zaufania (rozumianego jako \u2018trustworthiness\u2019, \u2018honesty\u2019, \u2018integrity\u2019, \u2018sincerity\u2019, \u2018morality\u2019) kryj\u0105 si\u0119 takie sk\u0142adowe jak zdolno\u015b\u0107 kredytowa, egzekucja s\u0105dowa, wiarygodno\u015b\u0107 handlowa, wiarygodno\u015b\u0107 spo\u0142eczna i integralno\u015b\u0107 rz\u0105du.<\/p>\n

Zadowalaj\u0105cy poziom zaufania spo\u0142ecznego ma zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119ty przy pomocy trzech kluczowych mechanizm\u00f3w:<\/p>\n

Gromadzenie i udost\u0119pnianie danych<\/strong><\/h4>\n

Podstawowym elementem Systemu Zaufania Spo\u0142ecznego s\u0105 dane. Za po\u015brednictwem systemu dane s\u0105 gromadzone i udost\u0119pniane organom administracji centralnej, regionalnej i gminnej, a tak\u017ce podmiotom prywatnym. Nast\u0119pnie wykorzystuje si\u0119 algorytmy big data do przetwarzania ich.<\/p>\n

Czarne i czerwone listy obywateli<\/strong><\/h4>\n

Pozyskane dane s\u0142u\u017c\u0105 do dodawania os\u00f3b i firm do list (niekt\u00f3re z nich s\u0105 publiczne, inne nie). Na czarne listy trafia si\u0119 w wyniku okre\u015blonych wykrocze\u0144 lub niskiej liczby punk\u00f3w. Przeciwie\u0144stwem czarnych list s\u0105 listy czerwone, na kt\u00f3rych mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 wybitni cz\u0142onkowie spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/h4>\n

Sankcje, kary i nagrody<\/strong><\/h4>\n

Opieraj\u0105c si\u0119 cz\u0119\u015bciowo na podstawie obecno\u015bci na powy\u017cszych listach oraz na danych odno\u015bnie zachowa\u0144 pozytywnych i negatywnych, jednostki s\u0105 karane i nagradzane.<\/p>\n

Obywatele mog\u0105 zdobywa\u0107 punkty za zachowania po\u017cyteczne spo\u0142ecznie takie jak oddawanie krwi, p\u0142acenie rachunk\u00f3w, opieka nad starszymi cz\u0142onkami rodziny, segregowanie \u015bmieci czy dzia\u0142alno\u015b\u0107 charytatywn\u0105 oraz traci\u0107 je za wszelkiego rodzaju dzia\u0142ania niezgodne z prawem, kontakty z osobami o niskiej punktacji, posiadanie zbyt wielu dzieci, wyprowadzanie psa bez smyczy, a nawet nadmierne granie na komputerze. Liczba posiadanych punkt\u00f3w ma wp\u0142yw na niemal\u017ce ka\u017cdy aspekt \u017cycia Chi\u0144czyk\u00f3w – zale\u017cy od tego decyzja w sprawie przyznania kredytu, paszportu, mo\u017cliwo\u015bci awansu, zakupu samochodu, bilet\u00f3w na \u015brodki komunikacji czy mieszkania. Mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 cztery grupy obywateli – A, B, C i D. Osoby maj\u0105ce naprawd\u0119 ma\u0142o punkt\u00f3w mog\u0105 trafi\u0107 na „czarn\u0105 list\u0119”.<\/p>\n

Na start ka\u017cdy obywatel otrzymuje okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 punkt\u00f3w z przedzia\u0142u 350-950. W niekt\u00f3rych programach pilota\u017cowych by\u0142o to 1000 punkt\u00f3w. W za\u015bwiadczeniach, kt\u00f3re mo\u017cna dosta\u0107 w urz\u0119dzie, a kt\u00f3re s\u0105 potrzebne do uzyskania stopnia naukowego, kredytu czy pracy, nie wymienia si\u0119 dok\u0142adnej liczby punkt\u00f3w, tylko kategori\u0119, do kt\u00f3rej nale\u017cy dana osoba.<\/p>\n

Przyk\u0142ady kar<\/strong><\/p>\n