{"id":2370,"date":"2022-12-08T12:39:17","date_gmt":"2022-12-08T12:39:17","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/?p=2370"},"modified":"2023-03-01T14:32:41","modified_gmt":"2023-03-01T14:32:41","slug":"randkowe-profilowanie-co-analiza-danych-moze-powiedziec-o-naszej-osobowosci-uczuciach-i-oczekiwaniach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2022\/12\/08\/randkowe-profilowanie-co-analiza-danych-moze-powiedziec-o-naszej-osobowosci-uczuciach-i-oczekiwaniach\/","title":{"rendered":"Randkowe profilowanie &#8211; co analiza danych mo\u017ce powiedzie\u0107 o naszej osobowo\u015bci, uczuciach i oczekiwaniach."},"content":{"rendered":"<p><strong>W ci\u0105gu ostatniej dekady aplikacje i serwisy randkowe zyska\u0142y ogromn\u0105 popularno\u015b\u0107. Zasadniczo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od innych aplikacji, w ramach kt\u00f3rych odbywamy interakcje z innymi lud\u017ami zapo\u015bredniczone przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Przede wszystkim: celem Tindera czy Badoo jest w\u0142a\u015bnie nawi\u0105zywanie znajomo\u015bci, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 kontynuowane <em>offline<\/em>. Warto zatem przyjrze\u0107 si\u0119 temu, jak zachowania u\u017cytkownik\u00f3w s\u0105 kszta\u0142towane przez aplikacje randkowe.<\/strong><br \/>\n<!--more--><\/p>\n<h2>Randki wspomagane komputerowo &#8211; pierwsze pr\u00f3by<\/h2>\n<p>Historia aran\u017cowania randek przy wykorzystaniu algorytmu komputerowego rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nied\u0142ugo po pojawieniu si\u0119 na rynku pierwszego produkowanego masowo komputera IBM 650 w 1954 roku. Jedna z takich maszyn znalaz\u0142a si\u0119 na Uniwersytecie Stanforda. W\u0142a\u015bnie tam w 1959 roku dw\u00f3ch student\u00f3w &#8211; Jim Harvey i Phil Fialer &#8211; mia\u0142o szans\u0119 uruchomi\u0107 na niej program stworzony w ramach projektu zaliczeniowego z kursu \u201cMath 139\u201d (Gilmor, 2007). Wpadli na nast\u0119puj\u0105cy pomys\u0142: rozprowadz\u0105 kwestionariusz w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w akademik\u00f3w, a w oparciu o odpowiedzi algorytm komputerowy dobierze respondent\u00f3w w r\u00f3\u017cnop\u0142ciowe pary. Informatycznie problem zosta\u0142 zatem zdefiniowany jako \u201cdopasowanie pewnej liczby cz\u0142onk\u00f3w jednej klasy do tej samej liczby cz\u0142onk\u00f3w drugiej klasy\u201d.<\/p>\n<p>Kwestionariusz stworzony na potrzeby projektu nie cechowa\u0142 si\u0119 wyrafinowaniem. Pytania dotyczy\u0142y wieku, wzrostu, stosunku do palenia papieros\u00f3w i picia alkoholu, kilku cech osobowo\u015bci, przekona\u0144 religijnych i wymarzonej liczby dzieci. Uczestnicy deklarowali te\u017c pogl\u0105dy polityczne, wybieraj\u0105c spo\u015br\u00f3d zaproponowanych odpowiedzi. W\u015br\u00f3d nich studenci z uderzaj\u0105c\u0105 bezpo\u015brednio\u015bci\u0105 umie\u015bcili opcj\u0119 \u201cfaszysta\u201d (nikt jej nie zaznaczy\u0142). Zastosowany algorytm w ka\u017cdej iteracji znajdowa\u0142 par\u0119, kt\u00f3rej odpowiedzi najmniej si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142y i eliminowa\u0142 j\u0105 z puli. Czas wykonania nawet tak prostego algorytmu na IBM 650 wielokrotnie przekracza\u0142 10 minut przydzielone studentom na przeprowadzenie oblicze\u0144. Zatem by otrzyma\u0107 wyniki, Harvey i Fialer w\u0142amali si\u0119 do laboratorium w nocy. Dobranych zosta\u0142o 49 par, kt\u00f3re spotka\u0142y si\u0119 na urz\u0105dzonym przez student\u00f3w przyj\u0119ciu. \u017badna z nich nie zdecydowa\u0142a si\u0119 kontynuowa\u0107 znajomo\u015bci.<\/p>\n<p>Po otrzymaniu pi\u0105tek z \u201cMath 139\u201d Harvey i Fialer nie kontynuowali pracy nad swoim projektem &#8211; nie dostrzegli jego potencja\u0142u komercyjnego. Pierwsza firma oparta na podobnym pomy\u015ble powsta\u0142a dopiero w 1964 roku w Wielkiej Brytanii, a nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej pojawili si\u0119 na rynku jej konkurenci. Przedsi\u0119biorstwa te wzbudza\u0142y kontrowersje w konserwatywnym brytyjskim spo\u0142ecze\u0144stwie, mi\u0119dzy innymi ze wzgl\u0119du na to, \u017ce czasem prowadzi\u0142y do dopasowa\u0144 mi\u0119dzy osobami nale\u017c\u0105cymi do r\u00f3\u017cnych klas spo\u0142ecznych i grup etnicznych (Hicks, 2016).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2>Aplikacje randkowe zast\u0119puj\u0105 inne sposoby poznawania partner\u00f3w<\/h2>\n<p>Pierwsze internetowe serwisy randkowe powsta\u0142y ju\u017c w latach 90. Jednak, podobnie jak ich poprzednicy sprzed ery Internetu, gromadzi\u0142y wzgl\u0119dnie niewielu u\u017cytkownik\u00f3w i pozostawa\u0142y niszowym sposobem poszukiwania partner\u00f3w. Znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142 negatywny spo\u0142eczny odbi\u00f3r portali randkowych (Kang &amp; Hoffmann, 2011).<\/p>\n<p>Jednak jak pokazuj\u0105 Rosenfeld et al. (2017) i Rosenfeld &amp; Thomas (2012) w oparciu\u00a0 o reprezentatywne badania ankietowe, obecnie pary najcz\u0119\u015bciej poznaj\u0105 si\u0119 przez Internet (tak przynajmniej jest w Stanach Zjednoczonych &#8211; trudno powiedzie\u0107, jak dok\u0142adnie wygl\u0105da to w Polsce ze wzgl\u0119du na brak analogicznych bada\u0144). Pary jednop\u0142ciowe najcz\u0119\u015bciej poznawa\u0142y si\u0119 przez Internet ju\u017c od roku 2000, natomiast r\u00f3\u017cnop\u0142ciowe od 2013. Ta zmiana jest bezprecedensowa &#8211; od momentu rozpocz\u0119cia zbierania danych, czyli lat 40. XX wieku dla par heteroseksualnych i lat 80. dla homoseksualnych, pary najcz\u0119\u015bciej by\u0142y sobie przedstawiane przez wsp\u00f3lnych znajomych. Inne uwzgl\u0119dnione w badaniu kategorie to: online, w barze lub restauracji, przez wsp\u00f3lnych znajomych, w pracy, przez rodzin\u0119, w szkole, na studiach, jako s\u0105siedzi, w ko\u015bciele. Jak wida\u0107 na poni\u017cszych wykresach, popularno\u015b\u0107 wszystkich wymienionych sposob\u00f3w poznania partnera spada od 1995 roku, czyli z wej\u015bciem na scen\u0119 pierwszych serwis\u00f3w randkowych.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2374\" aria-describedby=\"caption-attachment-2374\" style=\"width: 455px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2374 \" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/how_couples_meet_gay.png\" alt=\"\" width=\"455\" height=\"489\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/how_couples_meet_gay.png 565w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/how_couples_meet_gay-279x300.png 279w\" sizes=\"auto, (max-width: 455px) 100vw, 455px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2374\" class=\"wp-caption-text\">Jak poznawa\u0142y si\u0119 pary jednop\u0142ciowe w Stanach Zjednoczonych. Dane z okresu od 1985 do 2009 roku. Przedstawione kategorie nie s\u0105 roz\u0142\u0105czne! \u0179r\u00f3d\u0142o: Rosenfeld &amp; Thomas (2013).<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_2373\" aria-describedby=\"caption-attachment-2373\" style=\"width: 611px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2373 \" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/how_couples_meet.png\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"358\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/how_couples_meet.png 853w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/how_couples_meet-300x176.png 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/how_couples_meet-768x450.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 611px) 100vw, 611px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2373\" class=\"wp-caption-text\">Jak poznawa\u0142y si\u0119 pary r\u00f3\u017cnop\u0142ciowe w Stanach Zjednoczonych. Dane z okresu od 1940 do 2017 roku. Przedstawione kategorie nie s\u0105 roz\u0142\u0105czne! \u0179r\u00f3d\u0142o: Rosenfeld (2019).<\/figcaption><\/figure>\n<p>Interpretuj\u0105c wykresy, trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce przedstawione opcje nie wykluczaj\u0105 si\u0119. Na przyk\u0142ad je\u015bli para pozna\u0142a si\u0119 przez Tindera i pierwszy raz spotka\u0142a si\u0119 na kolacj\u0119 na mie\u015bcie, to zasili zar\u00f3wno kategori\u0119 <i>poznali si\u0119 online<\/i>, jak i <i>poznali si\u0119 w barze lub restauracji<\/i>. Z takiego sposobu zbierania danych wynika silny wzrost linii odpowiadaj\u0105cej liczbie par zaliczaj\u0105cych si\u0119 do tej drugiej kategorii. Je\u017celi od liczby par, kt\u00f3re pozna\u0142y si\u0119 w barze i restauracji odejmie si\u0119 te, kt\u00f3re um\u00f3wi\u0142y si\u0119 na to spotkanie przez aplikacj\u0119 czy serwis online, okazuje si\u0119, \u017ce popularno\u015b\u0107 tego sposobu spotkania partnera tak\u017ce spada od 1995 roku.<\/p>\n<p>Co mog\u0142o sprawi\u0107, \u017ce u\u017cywanie aplikacji randkowych w du\u017cej mierze zast\u0105pi\u0142o po\u015brednictwo znajomych i rodziny jako technologia dobierania par? Badacze maj\u0105 kilka teorii. Przede wszystkim pula os\u00f3b korzystaj\u0105cych z dowolnej aplikacji jest znacznie wi\u0119ksza, ni\u017c kr\u0105g znajomych czyichkolwiek znajomych. Du\u017cy wyb\u00f3r mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dla os\u00f3b, kt\u00f3re poszukuj\u0105 w przysz\u0142ym partnerze jakiej\u015b rzadko spotykanej cechy. Aplikacje randkowe pozwalaj\u0105 wi\u0119c przyjrze\u0107 si\u0119 szerszemu zakresowi mo\u017cliwych opcji. Co wi\u0119cej, podczas wyboru partnera ludzie mog\u0105 kierowa\u0107 si\u0119 kryteriami, kt\u00f3rymi nie maj\u0105 ochoty dzieli\u0107 si\u0119 ze swoimi znajomymi czy rodzin\u0105. Sk\u0142ania\u0107 do korzystania z aplikacji mog\u0105 te\u017c kwestie bezpiecze\u0144stwa i komfortu: spotkanie poprzedza zazwyczaj pewien okres wymieniania wiadomo\u015bci, podczas kt\u00f3rego bardzo \u0142atwo zerwa\u0107 kontakt. Nawet po spotkaniu w realnym \u015bwiecie odrzucenie obcej osoby poznanej w aplikacji nie niesie takich konsekwencji spo\u0142ecznych, jak odrzucenie s\u0105siada czy kole\u017canki ze studi\u00f3w (albo bycie odrzuconym).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2>Badanie zachowa\u0144 u\u017cytkownik\u00f3w portali randkowych: eksperyment na ludziach?<\/h2>\n<p>Dane o zachowaniach u\u017cytkownik\u00f3w portali randkowych stanowi\u0105 kopalni\u0119 wiedzy o ludzkim zachowaniu i preferencjach, przynajmniej w pewnym ograniczonym kontek\u015bcie. Jednak firmy niech\u0119tnie dziel\u0105 si\u0119 pozyskiwanymi danymi, a wyniki prowadzonych przez nie same bada\u0144 zazwyczaj nie s\u0105 publikowane. Wyj\u0105tek stanowi\u0142 ameryka\u0144ski serwis randkowy OKCupid, kt\u00f3rego za\u0142o\u017cyciel przez pewien czas publikowa\u0142 na blogu fragmenty analiz danych dotycz\u0105cych zachowa\u0144 u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n<p>OKCupid opiera si\u0119 na algorytmie, kt\u00f3ry mo\u017cna uzna\u0107 za udoskonalon\u0105 wersj\u0119 algorytmu student\u00f3w Stanford. U\u017cytkownicy odpowiadaj\u0105 na pytania dotycz\u0105ce rozmaitych fakt\u00f3w i preferencji &#8211; od \u201cCzy jeste\u015b w zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim lub zwi\u0105zku, co do kt\u00f3rego wierzysz, \u017ce doprowadzi do ma\u0142\u017ce\u0144stwa?\u201d przez \u201c\u201dCzy boisz si\u0119 \u015bmierci?\u201d do \u201cCzy lubisz smak piwa?\u201d. Okre\u015blaj\u0105 te\u017c preferencje dotycz\u0105ce odpowiedzi partnera. Na podstawie tych danych algorytm oblicza wynik w % (procent dopasowania) reprezentuj\u0105cy kompatybilno\u015b\u0107 pary u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3ry jest wy\u015bwietlany obok zdj\u0119cia i opisu.\u00a0Na podstawie tych danych algorytm oblicza wynik w % (<i>procent dopasowania<\/i>) reprezentuj\u0105cy kompatybilno\u015b\u0107 pary u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3ry ka\u017cdy u\u017cytkownik widzi obok zdj\u0119cia i opisu danego u\u017cytkownika. Na OKCupid ka\u017cdy u\u017cytkownik mo\u017ce wys\u0142a\u0107 jedn\u0105 wiadomo\u015b\u0107 do ka\u017cdego innego u\u017cytkownika. Kolejne wiadomo\u015bci mo\u017cna wysy\u0142a\u0107 tylko, je\u015bli druga strona potwierdzi, \u017ce jest zainteresowana (analogicznie jak na popularnych w Polsce aplikacjach Tinder i Badoo nast\u0119puje to poprzez przesuni\u0119cie profilu w prawo lub lewo). U\u017cytkownicy mog\u0105 przegl\u0105da\u0107 profile innych posortowane wed\u0142ug procenta dopasowania. Powinien on wi\u0119c wspomaga\u0107 podejmowanie decyzji, czy warto anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w rozmow\u0119.<\/p>\n<p>Jednak w jakim stopniu procent dopasowania wp\u0142ywa na to, czy dana para rzeczywi\u015bcie si\u0119 dogada? By\u0107 mo\u017ce rol\u0119 odgrywa przekonanie o kompatybilno\u015bci, a nie sama kompatybilno\u015b\u0107? Ta hipoteza zosta\u0142a przetestowana w praktyce (<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20140803071030\/https:\/\/blog.okcupid.com\/index.php\/we-experiment-on-human-beings\/\">Rudder, 2014<\/a>) przy u\u017cyciu testu A\/B &#8211; metody s\u0142u\u017c\u0105cej do sprawdzania, jaki efekt ma modyfikacja strony internetowej czy aplikacji. Polega ona po prostu na tym, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w widzi oryginaln\u0105 wersj\u0119 strony (wersj\u0119 A), a druga cz\u0119\u015b\u0107 wersj\u0119 zmodyfikowan\u0105 (wersj\u0119 B). W przypadku OKCupid u\u017cyto rozmaitych wersji B: cz\u0119\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w widzia\u0142a procent dopasowania 30% lub 60% dla profili, dla kt\u00f3rych wynosi\u0142 on 90% i na odwr\u00f3t. Procent u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3rzy wymienili wi\u0119cej ni\u017c kilka wiadomo\u015bci w zale\u017cno\u015bci od dokonanej manipulacji jest przedstawiony w tabeli poni\u017cej. Okazuje si\u0119, \u017ce dla u\u017cytkownik\u00f3w ma znaczenie zar\u00f3wno rzeczywiste dopasowanie, jak i wiara w to, \u017ce kto\u015b dobrze do nich pasuje.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2372\" aria-describedby=\"caption-attachment-2372\" style=\"width: 491px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2372 size-full\" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/full-matrix.png\" alt=\"\" width=\"491\" height=\"209\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/full-matrix.png 491w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/full-matrix-300x128.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 491px) 100vw, 491px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2372\" class=\"wp-caption-text\">Dane OKCupid &#8211; prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce para wda si\u0119 w rozmow\u0119 po przes\u0142aniu pierwszej wiadomo\u015bci. \u0179r\u00f3d\u0142o: Rudder (2014).<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wiadomo zatem, \u017ce procent dopasowania to jeden z czynnik\u00f3w, kt\u00f3ry bior\u0105 pod uwag\u0119 u\u017cytkownicy, ale co ze zdj\u0119ciem i opisem? By to sprawdzi\u0107, OKCupid przez pewien czas prosi\u0142 u\u017cytkownik\u00f3w o ocenianie profili innych u\u017cytkownik\u00f3w na dw\u00f3ch skalach: wygl\u0105du i osobowo\u015bci. Wyniki tego g\u0142osowania by\u0142y (na szcz\u0119\u015bcie) niejawne i wykorzystywane tylko do cel\u00f3w analizy danych. Jednak, jak wida\u0107 na poni\u017cszym wykresie, wprowadzenie dw\u00f3ch osobnych skal okaza\u0142o si\u0119 zbyteczne, bo po u\u015brednieniu g\u0142os\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w oceny wygl\u0105du i osobowo\u015bci by\u0142y silnie ze sob\u0105 skorelowane. Ze wzgl\u0119du na efekt aureoli mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce w ocenach wystawianych przez pojedynczego u\u017cytkownika te\u017c wyst\u0119powa\u0142aby podobna, cho\u0107 mniej spektakularna korelacja &#8211; jednak wykres opublikowany przez OKCupid nie pokazuje, czy pojedynczy u\u017cytkownicy potrafi\u0105 odr\u00f3\u017cnia\u0107 wygl\u0105d od charakteru.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2377\" aria-describedby=\"caption-attachment-2377\" style=\"width: 516px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2377 \" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Zrzut-ekranu-2022-10-08-133752.png\" alt=\"\" width=\"516\" height=\"377\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Zrzut-ekranu-2022-10-08-133752.png 595w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Zrzut-ekranu-2022-10-08-133752-300x219.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 516px) 100vw, 516px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2377\" class=\"wp-caption-text\">Oceny osobowo\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w OKCupid na podstawie ich profili randkowych, jako funkcja ocen wygl\u0105du. Ka\u017cda kropka reprezentuje jednego u\u017cytkownika. Ocena jest \u015bredni\u0105 ocen wystawionych przez innych u\u017cytkownik\u00f3w strony. \u0179r\u00f3d\u0142o: Rudder (2014).<\/figcaption><\/figure>\n<p>OKCupid zast\u0105pi\u0142 wi\u0119c dwie skale oceny profilu jedn\u0105. Czym jednak na og\u00f3\u0142 kierowali si\u0119 u\u017cytkownicy przy wystawianiu ocen? By to sprawdzi\u0107, przeprowadzono kolejny test A\/B. Tym razem cz\u0119\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w oceni\u0142a profile innych, gdy widoczne by\u0142o i zdj\u0119cie, i opis. Pozostali dokonywali ocen, gdy widoczne by\u0142o tylko zdj\u0119cie. Te oceny r\u00f3wnie\u017c silnie ze sob\u0105 koreluj\u0105, co wida\u0107 na poni\u017cszym wykresie. Wygl\u0105da na to, \u017ce opis w niewielkim stopniu wp\u0142ywa\u0142 na opinie u\u017cytkownik\u00f3w. Czy ludzie s\u0105 w og\u00f3le w stanie kierowa\u0107 si\u0119 czym\u015b innym ni\u017c wygl\u0105d? To postanowiono sprawdzi\u0107 eksperymentalnie: na 7 godzin usuwaj\u0105c ze strony wszystkie zdj\u0119cia profilowe. Aktywno\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w znacz\u0105co spad\u0142a podczas eksperymentu, ale cz\u0119\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w zdecydowa\u0142a si\u0119 w tym czasie nawi\u0105za\u0107 kontakt z now\u0105 osob\u0105.\u00a0 Je\u017celi w wyniku eksperymentu zdecydowali si\u0119 wybra\u0107 na randk\u0119 w ciemno, poziom zadowolenia z niej prawie nie zale\u017ca\u0142 od atrakcyjno\u015bci partnera (zale\u017cno\u015b\u0107 zadowolenia od atrakcyjno\u015bci spotkanej osoby by\u0142a w przeciwnym kierunku, ni\u017c mo\u017cna by si\u0119 spodziewa\u0107, tzn. je\u015bli partner by\u0142 bardziej atrakcyjny, to randka sz\u0142a nieco gorzej). Grupa u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3ra zdecydowa\u0142a si\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 na randk\u0119 w ciemno, nie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od przeci\u0119tnej. Gdy strona dzia\u0142a\u0142a normalnie, kierowali si\u0119 wygl\u0105dem potencjalnych partner\u00f3w w typowym stopniu: jak pokazali Kreager et al. (2014) przeci\u0119tny u\u017cytkownik nawi\u0105zuje kontakt z osobami, kt\u00f3re s\u0105 od niego \u015brednio oko\u0142o 25% atrakcyjniejsze (w znaczeniu wy\u017cszej \u015bredniej oceny otrzymywanej przez innych u\u017cytkownik\u00f3w). Ta zale\u017cno\u015b\u0107 zachodzi zar\u00f3wno dla m\u0119\u017cczyzn, jak i kobiet. Jak pisze Rudder: <i>ludzie s\u0105 dok\u0142adnie na tyle powierzchowni, na ile pozwala im technologia.<\/i><\/p>\n<figure id=\"attachment_2379\" aria-describedby=\"caption-attachment-2379\" style=\"width: 432px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2379 size-full\" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/profile-text-experiment.png\" alt=\"\" width=\"432\" height=\"330\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/profile-text-experiment.png 432w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/profile-text-experiment-300x229.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 432px) 100vw, 432px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2379\" class=\"wp-caption-text\">Oceny profili u\u017cytkownik\u00f3w OKCupid przez innych u\u017cytkownik\u00f3w, gdy opis nie by\u0142 wy\u015bwietlany w ich profilu jako funkcja ocen, gdy opis by\u0142 wy\u015bwietlany. Ka\u017cda kropka reprezentuje \u015brednie wyniki uzyskane przez jednego u\u017cytkownika. \u0179r\u00f3d\u0142o: Rudder (2014).<\/figcaption><\/figure>\n<p>Testy A\/B i eksperymenty prowadzone na u\u017cytkownikach OKCupid dostarczaj\u0105 pewnej wiedzy o ludzkim zachowaniu i preferencjach. Jednocze\u015bnie etycznie wzbudzaj\u0105 pewien niepok\u00f3j, a publikacja wpisu blogowego zawieraj\u0105cego wyniki zaprezentowane powy\u017cej sta\u0142a si\u0119 obiektem kontrowersji. O odczuciach u\u017cytkownik\u00f3w \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce sam tytu\u0142 artyku\u0142u na ten temat opublikowanego w Washington Post: <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/news\/the-switch\/wp\/2014\/07\/28\/okcupid-reveals-its-been-lying-to-some-of-its-users-just-to-see-whatll-happen\/?fbclid=IwAR3qvXZAEV2_HZEIcZ_lLUvvW7a9x1Qm6I-odjmb0fY8ZyRULqEccAVYCTk\">OKCupid ujawnia, \u017ce ok\u0142amywa\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 swoich u\u017cytkownik\u00f3w. Po prostu by zobaczy\u0107, co si\u0119 stanie<\/a>. Przede wszystkim zastrze\u017cenia budzi pierwszy eksperyment, w kt\u00f3rym wy\u015bwietlano fa\u0142szyw\u0105 warto\u015b\u0107 procenta dopasowania pary. Celem firmy by\u0142o poprawienie algorytmu wyliczaj\u0105cego procent dopasowania, ale na skutek eksperymentu niekt\u00f3rzy u\u017cytkownicy wybrali si\u0119 na randk\u0119 z kim\u015b, kto kompletnie do nich nie pasowa\u0142 &#8211; a inni nie spotkali si\u0119 z kim\u015b, kto pasowa\u0142 do nich bardzo dobrze. OKCupid po fakcie powiadomi\u0142 u\u017cytkownik\u00f3w, \u017ce znale\u017ali si\u0119 w danym warunku eksperymentalnym, a za\u0142o\u017cyciel firmy broni\u0142 si\u0119 przed zarzutami, wskazuj\u0105c, \u017ce ka\u017cdy internauta jest przedmiotem setek test\u00f3w na ka\u017cdej stronie internetowej, kt\u00f3r\u0105 odwiedza. Trudno jednak zaprzeczy\u0107, \u017ce aplikacje randkowe pe\u0142ni\u0105 zasadniczo inn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu u\u017cytkownik\u00f3w, a interakcje w ich ramach wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z wi\u0119kszym \u0142adunkiem emocjonalnym. Czy nak\u0142ada to specjalne obowi\u0105zki etyczne na tw\u00f3rc\u00f3w aplikacji randkowych? Trudno powiedzie\u0107, czy firma OKCupid i jej konkurenci wyci\u0105gn\u0119li wnioski z kontrowersji. Jednak po pewnym czasie post znikn\u0105\u0142 z bloga firmy i obecnie da si\u0119 go przeczyta\u0107 jedynie korzystaj\u0105c z Internet Archive. Trudno powiedzie\u0107, czy tw\u00f3rcy aplikacji porzucili pomys\u0142 prowadzenia budz\u0105cych mieszane uczucia test\u00f3w, czy po prostu ju\u017c si\u0119 nimi nie chwal\u0105.<\/p>\n<h2>Bibliografia<\/h2>\n<p>Fung, B. (2014) OKCupid reveals it has been lying to some of its users. Just to see what\u2019ll happen. The Washington Post. https:\/\/www.washingtonpost.com\/news\/the-switch\/wp\/2014\/07\/28\/okcupid-reveals-its-been-lying-to-some-of-its-users-just-to-see-whatll-happen\/?fbclid=IwAR3qvXZAEV2_HZEIcZ_lLUvvW7a9x1Qm6I-odjmb0fY8ZyRULqEccAVYCTk<\/p>\n<p>Gillmor, C.S. (2007).\u00a0 Stanford, the IBM 650, and the First Trials of Computer Date Matching. <i>IEEE Annals of the History of Computing<\/i>, <i>29<\/i>(1), 74-80. https:\/\/doi.org\/10.1109\/MAHC.2007.13.<\/p>\n<p><cite class=\"formatted-citation formatted-citation--style-apa\">Hicks, M. (2016). Computer Love: Replicating Social Order Through Early Computer Dating Systems. <em>Ada: A Journal of Gender, New Media, and Technology<\/em>.<\/cite><\/p>\n<p>Kang, T. &amp; Hoffman, L. (2011). Why Would You Decide to Use an Online Dating Site? Factors That Lead to Online Dating. Communication Research Reports. 28. 205-213. 10.1080\/08824096.2011.566109.<\/p>\n<p>Kreager, D. A., Cavanagh, S. E., Yen, J., &amp; Yu, M. (2014). &#8222;Where Have All the Good Men Gone?&#8221; Gendered Interactions in Online Dating. <i>Journal of marriage and the family<\/i>, <i>76<\/i>(2), 387\u2013410. https:\/\/doi.org\/10.1111\/jomf.12072<\/p>\n<p>Rosenfeld, M. J., Thomas, R. J., &amp; Hausen, S. (2019). Disintermediating your friends: How online dating in the United States displaces other ways of meeting. <i>Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America<\/i>, <i>116<\/i>(36), 17753\u201317758. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1073\/pnas.1908630116\">https:\/\/doi.org\/10.1073\/pnas.1908630116<\/a><\/p>\n<p>Rosenfeld, M. J., &amp; Thomas, R. J. (2012). Searching for a Mate: The Rise of the Internet as a Social Intermediary. <i>American Sociological Review<\/i>, <i>77<\/i>(4), 523\u2013547.<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1177\/0003122412448050\"> https:\/\/doi.org\/10.1177\/0003122412448050<\/a><\/p>\n<p>Rudder, C. (2014). We Experiment On Human Beings! https:\/\/web.archive.org\/web\/20140803071030\/https:\/\/blog.okcupid.com\/index.php\/we-experiment-on-human-beings\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W ci\u0105gu ostatniej dekady aplikacje i serwisy randkowe zyska\u0142y ogromn\u0105 popularno\u015b\u0107. Zasadniczo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od innych aplikacji, w ramach kt\u00f3rych odbywamy interakcje z innymi lud\u017ami zapo\u015bredniczone przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Przede wszystkim: celem Tindera czy Badoo jest w\u0142a\u015bnie nawi\u0105zywanie znajomo\u015bci, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 kontynuowane offline. Warto zatem przyjrze\u0107 si\u0119 temu, jak zachowania u\u017cytkownik\u00f3w s\u0105 kszta\u0142towane przez [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":89,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[185],"tags":[220,221,218,219],"class_list":["post-2370","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uj-2022-23","tag-badoo","tag-profilowanie","tag-randki","tag-tinder"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/89"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2370"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2390,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2370\/revisions\/2390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}