{"id":2484,"date":"2022-12-22T13:32:09","date_gmt":"2022-12-22T13:32:09","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/?p=2484"},"modified":"2023-01-05T13:30:09","modified_gmt":"2023-01-05T13:30:09","slug":"personalizacja-tresci-w-mediach-spolecznosciowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2022\/12\/22\/personalizacja-tresci-w-mediach-spolecznosciowych\/","title":{"rendered":"Personalizacja tre\u015bci w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych: motywacje, techniki, zagro\u017cenia"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wsp\u00f3\u0142czesne media spo\u0142eczno\u015bciowe wychodz\u0105 z za\u0142o\u017cenia, i\u017c do\u015bwiadczenie z ich platform\u0105 musi by\u0107 tak unikalne, jak sam u\u017cytkownik. To, co widzimy nie jest wi\u0119c niezale\u017cne od obserwatora, lecz odzwierciedla sympatie i zainteresowania, kt\u00f3re algorytm proponuj\u0105cy tre\u015bci wywnioskowa\u0142 z naszych wcze\u015bniejszych akcji. Cho\u0107 niekt\u00f3rzy ceni\u0105 sobie do\u015bwiadczenie szyte na miar\u0119, inni czuj\u0105 si\u0119 osaczeni zbyt osobistymi tre\u015bciami. Jakie zagro\u017cenia s\u0105 zwi\u0105zane z tym zjawiskiem? Czy personalizacja mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 w interesie u\u017cytkownika? W poni\u017cszym artykule przyjrzymy si\u0119 oddzia\u0142ywaniu spo\u0142ecznemu tego zjawiska.<\/strong><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 portali dominuj\u0105cych dzi\u015b w internetowym krajobrazie zyska\u0142a popularno\u015b\u0107 w latach 2000. Pocz\u0105tek dzia\u0142ania Facebooka przypada na rok 2004, a obecnie skupia on prawie 3 miliardy u\u017cytkownik\u00f3w<sup>[1]<\/sup>. Wyszukiwarka Google zosta\u0142a stworzona w 1998<sup>[2]<\/sup> i szybko zyska\u0142a popularno\u015b\u0107 dzi\u0119ki innowacyjnemu algorytmowi PageRank. W mi\u0119dzyczasie wyludnia\u0142y si\u0119 konkurencyjne serwisy oparte na prostszych technikach webowych, takie jak klasyczne fora internetowe czy MySpace. Wraz z rozwojem rynku danych, firmy w posiadaniu platform spo\u0142eczno\u015bciowych ewoluowa\u0142y ku nowym, niedost\u0119pnym wcze\u015bniej modelom biznesowym.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2498\" aria-describedby=\"caption-attachment-2498\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-2498 size-medium\" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/C1B18A8D-64C1-4699-9BB2-0E997E260969-300x300.jpeg\" alt=\"Infografika &quot;Facebook Keeps On Growing&quot;\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/C1B18A8D-64C1-4699-9BB2-0E997E260969-300x300.jpeg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/C1B18A8D-64C1-4699-9BB2-0E997E260969-1024x1024.jpeg 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/C1B18A8D-64C1-4699-9BB2-0E997E260969-150x150.jpeg 150w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/C1B18A8D-64C1-4699-9BB2-0E997E260969-768x768.jpeg 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/C1B18A8D-64C1-4699-9BB2-0E997E260969-70x70.jpeg 70w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/C1B18A8D-64C1-4699-9BB2-0E997E260969.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2498\" class=\"wp-caption-text\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Statista<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Dlaczego serwisy dostosowuj\u0105 si\u0119 do u\u017cytkownika?<\/h2>\n<p>Personalizacja pozwala na osi\u0105gni\u0119cie cel\u00f3w biznesowych na r\u00f3\u017cnych szczeblach szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci:<\/p>\n<ol>\n<li>Niekt\u00f3re p\u0142atne serwisy korzystaj\u0105 z personalizacji, by proponowa\u0107 lepiej dopasowane tre\u015bci wewn\u0105trz aplikacji. W ten spos\u00f3b utrzymuj\u0105 przywi\u0105zanie u\u017cytkownika do swoich us\u0142ug, zwi\u0119kszaj\u0105 czas sp\u0119dzany na konsumowaniu tre\u015bci i buduj\u0105 wra\u017cenie, jakoby stanowi\u0142y nieodzown\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia codziennego. Te czynniki pozwalaj\u0105 uzyskiwa\u0107 sta\u0142e p\u0142atno\u015bci w modelu subskrypcyjnym. W taki spos\u00f3b dzia\u0142aj\u0105 m.in. serwisy streamingowe, takie jak Spotify i Netflix.<\/li>\n<li>Inne aplikacje monetyzuj\u0105 swoj\u0105 wiedz\u0119 o u\u017cytkowniku serwuj\u0105c mu dopasowane reklamy op\u0142acane przez podmioty zewn\u0119trzne. Us\u0142uga jest w\u00f3wczas udost\u0119pniana nieodp\u0142atnie. Ten model przyjmuj\u0105 Facebook, Google czy Pinterest.<\/li>\n<li>Ciekawym przypadkiem jest portal YouTube, kt\u00f3ry co prawda opiera si\u0119 na reklamach, jednak oferuje tak\u017ce pakiet Youtube Premium. Za op\u0142at\u0105 subskrypcyjn\u0105 usuwane s\u0105 reklamy oraz dodawane nowe funkcjonalno\u015bci.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Personalizacja mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 w aplikacjach o r\u00f3\u017cnym modelu biznesowym, nawet ca\u0142kowicie bezp\u0142atnych. Jednak najcz\u0119\u015bciej wzbudza kontrowersje z uwagi na charakterystyczne taktyki monetyzacji zgromadzonych danych.<\/p>\n<h2>Wiemy, \u00a0co zjesz jutro na \u015bniadanie<\/h2>\n<p>Sukces medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych jest oparty na precyzyjnym monitorowaniu danych behawioralnych o u\u017cytkowniku i tworzeniu modeli predykcyjnych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w stanie jak najskuteczniej przewidzie\u0107 jego przysz\u0142e zachowania.<sup>[3]<\/sup> Dotyczy to zar\u00f3wno typowania os\u00f3b, stron i tre\u015bci, kt\u00f3rych pojawienie si\u0119 na feedzie wzbudzi zaanga\u017cowanie, jak i okre\u015blania grup produkt\u00f3w, kt\u00f3re u\u017cytkownik b\u0119dzie sk\u0142onny kupi\u0107 po jak najmniejszej liczbie ekspozycji.<\/p>\n<p>Podstawowe dane, takie jak wiek, p\u0142e\u0107 i miejsce zamieszkania zapewniamy ju\u017c przy rejestracji do serwisu. Jednak \u015blady zostawiane podczas korzystania z platformy s\u0105 bardziej szczeg\u00f3\u0142owe:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Zdarzenia<\/strong>. Na poziomie programistycznym, ka\u017cde wci\u015bni\u0119cie klawisza, zmiana pozycji kursora lub przewini\u0119cie okna mo\u017ce by\u0107 zarejestrowane przez system obserwator\u00f3w zdarze\u0144 w przegl\u0105darce<sup>[4]<\/sup>. Takie dane s\u0105 zbyt surowe, by op\u0142aca\u0142o si\u0119 gromadzenie ich na co dzie\u0144 w du\u017cych ilo\u015bciach. Jednak dociekliwy badacz mo\u017ce wykorzysta\u0107 je do obserwacji zachowania u\u017cytkownika, zw\u0142aszcza podczas testowania nowych funkcjonalno\u015bci. Przyk\u0142adem pomys\u0142owego wykorzystania informacji p\u0142yn\u0105cych z podstawowych zdarze\u0144 jest dymek informuj\u0105cy u\u017cytkownika Messengera, \u017ce rozm\u00f3wca pisze wiadomo\u015b\u0107.<\/li>\n<li><strong>Interakcje<\/strong>. Podstawow\u0105 form\u0105 aktywno\u015bci w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych jest reagowanie na tre\u015bci tworzone przez innych u\u017cytkownik\u00f3w. Przycisk \u201epolubienia\u201d zosta\u0142 wprowadzony na Facebooku w 2009 roku<sup>[5]<\/sup>. Z kolei w 2015 roku zaoferowano u\u017cytkownikom gam\u0119 6 reakcji, kt\u00f3re precyzyjniej okre\u015blaj\u0105 ich nastawienie wzgl\u0119dem posta. Ta zmiana spotka\u0142a si\u0119 ze szczeg\u00f3lnym entuzjazmem w\u015br\u00f3d marketingowc\u00f3w, gdy\u017c zwi\u0119kszy\u0142a u\u017cyteczno\u015b\u0107 raport\u00f3w z Facebook Ads<sup>[6]<\/sup>. Nieco inny zestaw reakcji wprowadzi\u0142 portal LinkedIn. Widocznie zaznacza si\u0119 tu tendencja do gromadzenia dok\u0142adniejszych danych wraz ze wzrostem mocy obliczeniowej i rozwojem technik analizy.<\/li>\n<li><strong>Analiza tekstu i obrazu<\/strong>. Dzi\u0119ki przetwarzaniu j\u0119zyka naturalnego tre\u015b\u0107 post\u00f3w, komentarzy, a nawet wiadomo\u015bci prywatnych staje si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o tematach dominuj\u0105cych w \u017cyciu danej osoby. Facebok u\u017cywa tak\u017ce uczenia g\u0142\u0119bokiego, by przewidywa\u0107 \u0142adunek emocjonalny, jaki niesie dla u\u017cytkownika zdj\u0119cie<sup>[7]<\/sup>.<\/li>\n<li><strong>Geolokalizacja<\/strong>, szczeg\u00f3lnie gdy \u0142\u0105czone s\u0105 dane u\u017cytkownik\u00f3w przebywaj\u0105cych w pobli\u017cu siebie.<\/li>\n<\/ol>\n<figure id=\"attachment_2506\" aria-describedby=\"caption-attachment-2506\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2506\" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/7A738FE5-360A-47BF-8DFD-03E7535CE77A-300x86.png\" alt=\"reakcje na portalu LinkedIn\" width=\"300\" height=\"86\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/7A738FE5-360A-47BF-8DFD-03E7535CE77A-300x86.png 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/7A738FE5-360A-47BF-8DFD-03E7535CE77A-1024x294.png 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/7A738FE5-360A-47BF-8DFD-03E7535CE77A-768x221.png 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/7A738FE5-360A-47BF-8DFD-03E7535CE77A-1536x441.png 1536w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/7A738FE5-360A-47BF-8DFD-03E7535CE77A-2048x588.png 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2506\" class=\"wp-caption-text\">Reakcje dost\u0119pne dla u\u017cytkownik\u00f3w LinkedIn<\/figcaption><\/figure>\n<p>Powy\u017csze informacje s\u0105 nast\u0119pnie kompilowane w list\u0119 preferencji reklamowych u\u017cytkownika. Zestaw przypisanych nam temat\u00f3w mo\u017cna sprawdzi\u0107 <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/adpreferences\/ad_topics\/?entry_product=ad_preferences_hub\">pod tym adresem<\/a>. Do wgl\u0105du udost\u0119pniono tak\u017ce list\u0119 podmiot\u00f3w, kt\u00f3rych reklamy ostatnio klikni\u0119to.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2512\" aria-describedby=\"caption-attachment-2512\" style=\"width: 270px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2512\" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/68C9AB79-C130-4291-BF2C-16BC2139B2E0-270x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"270\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/68C9AB79-C130-4291-BF2C-16BC2139B2E0-270x300.jpeg 270w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/68C9AB79-C130-4291-BF2C-16BC2139B2E0-922x1024.jpeg 922w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/68C9AB79-C130-4291-BF2C-16BC2139B2E0-768x853.jpeg 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/68C9AB79-C130-4291-BF2C-16BC2139B2E0.jpeg 1080w\" sizes=\"(max-width: 270px) 100vw, 270px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2512\" class=\"wp-caption-text\">Lista zainteresowa\u0144, na podstawie kt\u00f3rej profilowane s\u0105 reklamy<\/figcaption><\/figure>\n<h3>Od danych do zarobku<\/h3>\n<p>Po wst\u0119pnym wytypowaniu kandydat\u00f3w, kt\u00f3rych lista zainteresowa\u0144 zgadza si\u0119 z tematyk\u0105 produktu, portal prezentuje im reklamy. Jednak droga od zapoznania si\u0119 z produktem do konwersji jest jeszcze daleka. Pierwszym krokiem jest sk\u0142onienie u\u017cytkownika, by odwiedzi\u0142 stron\u0119 reklamodawcy, a wi\u0119c doprowadzenie do klikni\u0119cia linku lub przycisku CTA (<em>call to action<\/em>). Wiele portali oferuje domy\u015blny layout posta reklamowego z wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym si\u0119 CTA, na kt\u00f3rym reklamodawca umieszcza adekwatn\u0105 zach\u0119t\u0119, np. &#8222;Sprawd\u017a ofert\u0119&#8221; lub &#8222;Kup teraz&#8221;.<\/p>\n<p>Nast\u0119pnie, ju\u017c w witrynie zewn\u0119trznej, narz\u0119dzia marketingowe mog\u0105 zbiera\u0107 du\u017co wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w na temat sposobu interakcji u\u017cytkownika ze stron\u0105. Na przyk\u0142ad sklepy internetowe rejestruj\u0105 list\u0119 produkt\u00f3w, kt\u00f3rym po\u015bwi\u0119cono najwi\u0119cej uwagi, a nast\u0119pnie przekazuj\u0105 t\u0119 informacj\u0119 z powrotem do medium spo\u0142eczno\u015bciowego. Gdy nast\u0119pnym razem tej samej osobie zostanie wy\u015bwietlona reklama, na pierwszym planie pojawi\u0105 si\u0119 uprzednio ogl\u0105dane przedmioty lub us\u0142ugi. Ten efekt kumuluje si\u0119 z czasem &#8211; im wi\u0119cej wej\u015b\u0107 na stron\u0119, tym wi\u0119cej danych o tym, jaki zakup prawdopodobnie rozwa\u017ca konsument.<\/p>\n<p>By zastosowa\u0107 t\u0119 technik\u0119, marketingowcy umieszczaj\u0105 w kodzie strony skrypt analityczny danego dostawcy. W przypadku Facebooka jest to Meta Piksel<sup>[8]<\/sup>. Umo\u017cliwia on \u015bledzenie konwersji (<em>conversion tracking<\/em>). Ka\u017cda interakcja u\u017cytkownika z witryn\u0105 mo\u017ce zosta\u0107 przechwycona przez funkcj\u0119 obserwatora zdarze\u0144, kt\u00f3ry z kolei wywo\u0142uje odpowiedni\u0105 funkcj\u0119 \u015bledz\u0105c\u0105 Piksela. To w tym miejscu klikni\u0119cie \u2013 samo w sobie niewiele znacz\u0105ce \u2013 jest uzupe\u0142niane o warto\u015bciowy kontekst biznesowy, np.:<br \/>\n1. rodzaj zdarzenia (\u201edodano do koszyka\u201d, \u201esfinalizowano zakup\u201d),<br \/>\n2. cena produktu,<br \/>\n3. waluta, w jakiej dokonywana jest transakcja.<br \/>\nInformacj\u0105 podlegaj\u0105c\u0105 \u015bledzeniu jest tak\u017ce adres url, z kt\u00f3rego u\u017cytkownik trafi\u0142 na obecnie przegl\u0105dan\u0105 stron\u0119.<\/p>\n<h2>Inne przyk\u0142ady personalizacji<\/h2>\n<h3>Spotify<\/h3>\n<p>Serwis Spotify przetrwarza dane w dwojaki spos\u00f3b. Po pierwsze, przeprowadza analizy r\u00f3\u017cnych parametr\u00f3w muzyki, takich jak tempo, nastr\u00f3j i okres powstania, by tworzy\u0107 sie\u0107 powi\u0105za\u0144 pomi\u0119dzy podobnymi utworami i wykonawcami oraz wyznacza\u0107 granice gatunk\u00f3w. Okre\u015blona w ten spos\u00f3b struktura serwisu jest taka sama dla wszystkich. Po drugie, ju\u017c na poziomie u\u017cytkownika gromadzone s\u0105 dane o ods\u0142uchanych wcze\u015bniej utworach, by proponowa\u0107 spersonalizowan\u0105 stron\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105, osobiste radio i playlisty.<\/p>\n<p>Jako przyczyn\u0119 sukcesu us\u0142ugi wymienia si\u0119 fakt, i\u017c uwzgl\u0119dnio\u0144o w jej dzia\u0142aniu spo\u0142eczno\u015bciowy wymiar s\u0142uchania muzyki. Opr\u00f3cz wsp\u00f3\u0142pracy z innymi platformami cyfrowymi, takimi jak Facebook, Uber czy Playstation<sup>[9]<\/sup>, Spotify oferuje coroczne podsumowania sposobu, w jaki korzystano z platformy, w tym \u0142\u0105czny czas ods\u0142uchu, ulubione gatunki i playlist\u0119 100 najcz\u0119\u015bciej s\u0142uchanych utwor\u00f3w. Podsumowanie mo\u017cna udost\u0119pni\u0107 znajomym jako grafik\u0119.<\/p>\n<h3>Memrise<\/h3>\n<p>Aplikacja Memrise s\u0142u\u017cy do nauki j\u0119zyka. Wykorzystuje wiedz\u0119 o <em>s<\/em><em>pacing effect<\/em>, by optymalnie rozk\u0142ada\u0107 w czasie powt\u00f3rki materia\u0142u. Proces jest dostosowywany do ucznia w miar\u0119 post\u0119p\u00f3w w nauce. Materia\u0142, w kt\u00f3rym pope\u0142niano najwi\u0119cej b\u0142\u0119d\u00f3w jest odpowiednio oznaczany i kierowany do intensywniejszej powt\u00f3rki. Podobnych mechanizm\u00f3w u\u017cywaj\u0105 Quizlet oraz Duolingo.<\/p>\n<h2>Oddzia\u0142ywanie spo\u0142eczne i w\u0105tpliwo\u015bci etyczne<\/h2>\n<p>Personalizacja znajduje zastosowanie r\u00f3wnie\u017c w marketingu politycznym. O ile sklepy internetowe i lokalne biznesy d\u0105\u017c\u0105 raczej do skontaktowania si\u0119 z poszczeg\u00f3lnymi konsumentami, partie polityczne mog\u0105 by\u0107 zainteresowane analiz\u0105 ca\u0142ych grup demograficznych i masowym wp\u0142ywaniem na ich zachowania.<\/p>\n<p>Z tym zastosowaniem zwi\u0105zany jest skandal Cambridge Analytica. Na podstawie danych z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, brytyjska firma analityczna utworzy\u0142a profile psychometryczne u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y wykorzystane w celu manipulowania wynikami wybor\u00f3w:<\/p>\n<p>Narastaj\u0105cy niepok\u00f3j w \u015brodowisku by\u0142ych pracownik\u00f3w g\u0142\u00f3wnych serwis\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych znalaz\u0142 swoje uj\u015bcie w fabularyzowanym dokumencie Dylemat Spo\u0142eczny (<em>The Social Dilemma<\/em>). Jako g\u0142\u00f3wne problemy wskazuj\u0105 oni:<\/p>\n<ul>\n<li>Wp\u0142yw na samoocen\u0119 i wi\u0119zi spo\u0142eczne dzieci i nastolatk\u00f3w; wi\u0105\u017c\u0105 pojawienie si\u0119 mobilnych aplikacji spo\u0142eczno\u015bciowych ze wzrostem samob\u00f3jstw w tych grupach wiekowych.<\/li>\n<li>Efekt ba\u0144ki filtruj\u0105cej zwi\u0105zany z potwierdzaniem (b\u0105d\u017a doprowadzaniem do skrajno\u015bci) istniej\u0105cych pogl\u0105d\u00f3w, gust\u00f3w i tendencji. Jego skutkiem jest erozja intersubiektywno\u015bci prowadz\u0105c\u0105 do polaryzacji spo\u0142ecznej, a w skrajnych przypadkach do napi\u0119\u0107 politycznych. Trudno jest znale\u017a\u0107 wsp\u00f3lny grunt z osobami, do kt\u00f3rych docieraj\u0105 przeciwne informacje o \u015bwiecie.<\/li>\n<li>Wykorzystywanie podatnych obszar\u00f3w psychiki cz\u0142owieka, by podsyca\u0107 uzale\u017cnienia behawioralne od aplikacji.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tym, co szczeg\u00f3lnie zwraca uwag\u0119 w wypowiedziach ekspert\u00f3w w dokumencie jest jednog\u0142o\u015bna opinia o emergentnym charakterze zjawiska, niezale\u017cnym od woli poszczeg\u00f3lnych projektant\u00f3w czy zarz\u0105dc\u00f3w.<\/p>\n<h2>Czy istniej\u0105 alternatywy?<\/h2>\n<p>Warto wspomnie\u0107, \u017ce wraz z cz\u0119stszym podejmowaniem problemu w debacie publicznej pojawiaj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno odpowiedzi legislacyjne<sup>[10]<\/sup>, jak i alternatywne serwisy spo\u0142eczno\u015bciowe.<\/p>\n<p>Wyszukiwark\u0105 konkurencyjn\u0105 wobec Google, deklaruj\u0105c\u0105 zwi\u0119kszon\u0105 dba\u0142o\u015b\u0107 o prywatno\u015b\u0107, jest <strong>DuckDuckGo<\/strong>. W obszarze medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych dzia\u0142a za\u015b <strong>Fediverse<\/strong>, zrzeszenie autonomicznych serwis\u00f3w zachowuj\u0105cych pomi\u0119dzy sob\u0105 interoperacyjno\u015b\u0107<sup>[11]<\/sup>. Ostatnio na popularno\u015bci zyskuje <strong>Mastodon<\/strong>, zdecentralizowany portal przypominaj\u0105cy dzia\u0142aniem Twittera.<sup>[12]<\/sup><\/p>\n<figure id=\"attachment_2513\" aria-describedby=\"caption-attachment-2513\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2513\" src=\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/E96BAA9E-278C-4A35-906C-E06ACF1FF403.jpeg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"403\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/E96BAA9E-278C-4A35-906C-E06ACF1FF403.jpeg 640w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/E96BAA9E-278C-4A35-906C-E06ACF1FF403-300x189.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2513\" class=\"wp-caption-text\">Mastodon to tak\u017ce urocze zwierz\u0105tko<\/figcaption><\/figure>\n<h2>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol>\n<li>https:\/\/www.statista.com\/chart\/10047\/facebooks-monthly-active-users\/<\/li>\n<li>https:\/\/about.google\/intl\/ALL_pl\/our-story\/<\/li>\n<li>Zuboff, S., &amp; Schwandt, K. (2019). <i>The age of surveillance capitalism: the fight for a human future at the new frontier of power<\/i>. Profile Books.<\/li>\n<li>https:\/\/developer.mozilla.org\/en-US\/docs\/Web\/Events<\/li>\n<li>https:\/\/techcrunch.com\/2009\/02\/09\/facebook-activates-like-button-friendfeed-tires-of-sincere-flattery\/<\/li>\n<li>https:\/\/blog.hubspot.com\/marketing\/facebook-reaction-buttons<\/li>\n<li>https:\/\/www.techtarget.com\/searchenterpriseai\/news\/450420189\/How-Facebook-uses-deep-learning-models-to-engage-users<\/li>\n<li>https:\/\/developers.facebook.com\/docs\/meta-pixel\/implementation\/conversion-tracking\/<\/li>\n<li>https:\/\/d3.harvard.edu\/platform-digit\/submission\/the-currency-of-spotify-how-it-changed-the-way-we-discover-music\/<\/li>\n<li>https:\/\/developers.facebook.com\/docs\/meta-pixel\/implementation\/gdpr\/<\/li>\n<li>https:\/\/doctorow.medium.com\/the-future-is-in-interoperability-not-big-tech-2021-in-review-1a6c601ebb62<\/li>\n<li>https:\/\/www.marketingmag.com.au\/featured\/twitters-new-rivalry-mastodon-gains-popularity\/<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wsp\u00f3\u0142czesne media spo\u0142eczno\u015bciowe wychodz\u0105 z za\u0142o\u017cenia, i\u017c do\u015bwiadczenie z ich platform\u0105 musi by\u0107 tak unikalne, jak sam u\u017cytkownik. To, co widzimy nie jest wi\u0119c niezale\u017cne od obserwatora, lecz odzwierciedla sympatie i zainteresowania, kt\u00f3re algorytm proponuj\u0105cy tre\u015bci wywnioskowa\u0142 z naszych wcze\u015bniejszych akcji. Cho\u0107 niekt\u00f3rzy ceni\u0105 sobie do\u015bwiadczenie szyte na miar\u0119, inni czuj\u0105 si\u0119 osaczeni zbyt osobistymi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":94,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[185],"tags":[55,39,40],"class_list":["post-2484","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uj-2022-23","tag-prywatnosc","tag-przetwarzanie-danych","tag-social-media"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/94"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2484"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2588,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2484\/revisions\/2588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}