{"id":287,"date":"2022-03-31T09:05:00","date_gmt":"2022-03-31T09:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/?p=287"},"modified":"2022-03-31T10:23:56","modified_gmt":"2022-03-31T10:23:56","slug":"raport-inwigilacja-wykorzystanie-technik-si-do-podgladania-od-analizy-cctv-po-pegazusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2022\/03\/31\/raport-inwigilacja-wykorzystanie-technik-si-do-podgladania-od-analizy-cctv-po-pegazusa\/","title":{"rendered":"Raport: Inwigilacja. Wykorzystanie technik SI do podgl\u0105dania. Od analizy CCTV po Pegazusa"},"content":{"rendered":"

Rozejrzyj si\u0119. Ile widzisz obiektyw\u00f3w skierowanych w ciebie? A ile mikrofon\u00f3w jest w zasi\u0119gu twojego g\u0142osu? Zastanawia\u0142e\u015b si\u0119 mo\u017ce kiedy\u015b, dlaczego dosta\u0142e\u015b reklam\u0119 z przedmiotem, o kt\u00f3rym przed chwil\u0105 rozmawia\u0142e\u015b? To wszystko nie s\u0105 przypadki. Firmy, pa\u0144stwa i osoby prywatne mog\u0105 wykorzysta\u0107 twoje urz\u0105dzenia w celu pozyskania o danych, kt\u00f3re ich interesuj\u0105. A ty jako zwyk\u0142y u\u017cytkownik niewiele z tym mo\u017cesz zrobi\u0107. Pomy\u015bl teraz jak wygl\u0105da skala inwigilacji w przypadku pojedynczych, ale bardzo wa\u017cnych obywateli, a jak to musi wygl\u0105da\u0107 w przypadku ca\u0142ych miast…<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Czuwanie vs. nadz\u00f3r<\/h2>\n

S\u0142owo inwigilacja wywodzi si\u0119 z \u0142aci\u0144skiego invigilare<\/i>, czyli \u201cczuwa\u0107 nad czym\u015b\u201d. S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego definiuje je jednak bardziej niepokoj\u0105co jako \u201ctajna obserwacja kogo\u015b lub tajny nadz\u00f3r nad kim\u015b\u201d. I cho\u0107 takie operacje kojarz\u0105 si\u0119 nam raczej z filmami szpiegowskimi lub autorytarn\u0105 dystopi\u0105, to naruszanie prywatno\u015bci zwyk\u0142ych obywateli przez rz\u0105d jest i zawsze by\u0142o nieod\u0142\u0105cznym elementem naszej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Najcz\u0119stszym argumentem za nadzorem jest podniesienie og\u00f3lnego poziomu bezpiecze\u0144stwa. Przecie\u017c powinni\u015bmy wychodzi\u0107 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce je\u015bli nie planujemy niczego nielegalnego to nic nam nie grozi a nasze dane nie zostan\u0105 nigdy u\u017cyte przeciwko nam. Ale czy mo\u017cemy by\u0107 tego pewni? Czy jeste\u015bmy gotowi po\u015bwi\u0119ci\u0107 nasz\u0105 prywatno\u015b\u0107 dla potencjalnego dobra og\u00f3\u0142u? Czy pa\u0144stwo pod pretekstem ochrony obywateli by\u0142oby w stanie wykorzysta\u0107 zebrane dane w moralnie w\u0105tpliwych celach? Zastan\u00f3wmy si\u0119 jak wiele informacji rejestruj\u0105 mikrofony i aparaty naszych urz\u0105dze\u0144 i czy po drugiej stronie nie ma kogo\u015b lub czego\u015b, co wci\u0105\u017c s\u0142ucha i czuwa.<\/p>\n

CCTV, czyli Wielki Brat patrzy<\/h2>\n

CCTV<\/strong> (z angielskiego closed circuit television<\/i>) potocznie nazywany \u201cmonitoringiem\u201d, czyli system wielu po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 kamer przemys\u0142owych, kt\u00f3re rejestruj\u0105 obraz i wysy\u0142aj\u0105 go do centrum odbiorczego. I cho\u0107 zazwyczaj kojarzone s\u0105 z panem ochroniarzem siedz\u0105cym w swojej kanciapie i obserwuj\u0105cym na wielu ekranach alejki supermarketu, to obecnie wykorzystanie kamer przemys\u0142owych daje du\u017co wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci. Dzi\u0119ki zastosowaniu mechanizm\u00f3w sztucznej inteligencji jeste\u015bmy w stanie nie tylko monitorowa\u0107 przestrze\u0144, ale tak\u017ce przetwarza\u0107 obraz i w czasie rzeczywistym wyci\u0105ga\u0107 informacje z t\u0142umu niepozornych twarzy.<\/p>\n

Kamery AI CCTV wyposa\u017cone s\u0105 w zaawansowane mechanizmy pozwalaj\u0105ce na np. rozpoznawanie pojazd\u00f3w (w szczeg\u00f3lno\u015bci tablic rejestracyjnych), twarzy, os\u00f3b, zliczanie ludzi i samochod\u00f3w. Systemy te r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie w zale\u017cno\u015bci od rodzaju algorytm\u00f3w sztucznej inteligencji:<\/p>\n

    \n
  • w systemach opartych o regu\u0142y kamera posiada referencj\u0119 do obiekt\u00f3w (np. baza zdj\u0119\u0107 ludzi w r\u00f3\u017cnych pozach), na kt\u00f3rych podstawie mo\u017ce rozpozna\u0107, gdy w jej zasi\u0119gu pojawi si\u0119 cz\u0142owiek i wys\u0142a\u0107 odpowiedni alert,<\/li>\n
  • samoucz\u0105ce si\u0119 systemy analizuj\u0105 typowe zachowanie \u015brodowiska. Na podstawie tych obserwacji normalizuj\u0105 dane i przyporz\u0105dkowuj\u0105 odpowiednie etykiety do widzianych obiekt\u00f3w. Gdy pojawi si\u0119 odst\u0119pstwo od typowego zachowania mog\u0105 wys\u0142a\u0107 alert.<\/li>\n<\/ul>\n

    CCTV dzia\u0142aj\u0105ce w przestrzeniach publicznych maj\u0105 za zadanie zwi\u0119kszenie poziomu bezpiecze\u0144stwa poprzez odstraszanie potencjalnych przest\u0119pc\u00f3w. Podczas gdy klasyczny monitoring umo\u017cliwia tylko przejrzenie ta\u015bm po zaj\u015bciu, systemy oparte o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 mog\u0105 wykrywa\u0107 zagro\u017cenie i reagowa\u0107 na nie w czasie rzeczywistym informuj\u0105c odpowiednie s\u0142u\u017cby.<\/p>\n

    \"\"
    Wykrywanie twarzy przez kamery CCTV. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.nzherald.co.nz<\/figcaption><\/figure>\n

    Dzi\u0119ki rozpoznawaniu twarzy przez kamery mo\u017cemy identyfikowa\u0107 poszukiwanych przest\u0119pc\u00f3w lub nawet osoby zaginione por\u00f3wnuj\u0105c obserwowanych ludzi z bazami policyjnymi.<\/p>\n

    Opracowywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c systemy, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 identyfikowanie podejrzanych zachowa\u0144 jeszcze zanim kto\u015b pope\u0142ni przest\u0119pstwo. Brytyjska policja pracuje nad technologi\u0105 National Data Analytics Solution (NDAS), kt\u00f3ra b\u0119dzie wykrywa\u0107 potencjalnych sprawc\u00f3w lub ofiary atak\u00f3w. Rozpoznawanie zagro\u017cenia odbywa si\u0119 na podstawie szczeg\u00f3\u0142owej analizy nagra\u0144 ukazuj\u0105cych przest\u0119pc\u00f3w i pope\u0142niane wykroczenia. Bada si\u0119 r\u00f3wnie\u017c czy dana osoba by\u0142a ju\u017c kiedy\u015b notowana lub czy w bliskim kr\u0119gu jej znajomych jest kto\u015b znany organom \u015bcigania.\u00a0 To co stanie si\u0119 ze zwracaj\u0105c\u0105 uwag\u0119 jednostk\u0105 podlega dyskusji specjalist\u00f3w. Z pewno\u015bci\u0105 celem nie jest bezpodstawne aresztowanie, a raczej zapewnienie pomocy opieki spo\u0142ecznej czy psychologa.<\/p>\n

    Jednak czasem pa\u0144stwo czy policja zas\u0142aniaj\u0105c si\u0119 og\u00f3lnym bezpiecze\u0144stwem mo\u017ce wykorzystywa\u0107 technologi\u0119 do moralnie w\u0105tpliwych cel\u00f3w.<\/p>\n

    Jednym z pierwszych nasuwaj\u0105cych si\u0119 przyk\u0142ad\u00f3w pa\u0144stwa, kt\u00f3re dopuszcza si\u0119 takich czyn\u00f3w s\u0105 oczywi\u015bcie Chiny. Nie bez przyczyny kraj ten g\u00f3ruje w rankingach najbardziej \u201cmonitorowanych\u201d miejsc – 6 z 10 miast o najwi\u0119kszej liczbie kamer CCTV le\u017cy w\u0142a\u015bnie na terenie Chin. Inwigilacja odbywa si\u0119 nie tylko w przestrzeniach publicznych, ale r\u00f3wnie\u017c prywatnych takich jak kompleksy mieszkaniowe – sprawdzaj\u0105c z kim lokatorzy utrzymuj\u0105 kontakt. Wszystkie zbierane informacje mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 np. do oceny obywateli w ramach tak zwanego systemu \u201csocial credit\u201d.<\/p>\n