<\/p>\n
Obecnie prze\u017cywamy boom<\/em> na wszystko co zwi\u0105zane z fraz\u0105 AI. Ka\u017cda firma, kt\u00f3ra chce by\u0107 cool<\/i>, musi w swoim portfolio zawiera\u0107 jakie\u015b feature’y<\/em> zwi\u0105zane ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, kt\u00f3re ju\u017c teraz ingeruj\u0105 w nasze \u017cycie. Przyk\u0142ady? Prosz\u0119 bardzo. Ogl\u0105da\u0142e\u015b kotki na instagramie? No to koniecznie musisz zajrze\u0107 na ten profil! Systemy rekomendacji zalewaj\u0105 nas z ka\u017cdej strony, od marketingu, przez social media<\/em>, a sko\u0144czywszy na coachingu<\/em> i \u017cyciu zawodowym. A mo\u017ce wybierasz si\u0119 na wycieczk\u0119 i nie wiesz, kt\u00f3r\u0119dy uciec z miasta? No to nawigacja poprowadzi Ci\u0119 najlepsz\u0105<\/b> w danym momencie tras\u0105, a innych u\u017cytkownik\u00f3w pokieruje inn\u0105 tras\u0105, tak by zapewni\u0107 jak najlepszy rozk\u0142ad obci\u0105\u017cenia i dro\u017cno\u015b\u0107 dr\u00f3g. Kolejne zastosowania mo\u017cna mno\u017cy\u0107, a przy obecnych wydatkach na badania niemal codziennie dokonywane s\u0105 prze\u0142omowe odkrycia. Czy zatem AI b\u0119dzie w stanie rozwi\u0105za\u0107 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych bol\u0105czek ludzko\u015bci XXI wieku, gdzie przy takim stanie wiedzy, setki milion\u00f3w ludzi na \u015bwiecie dalej cierpi z powodu g\u0142odu? Sprawd\u017amy zatem jak wygl\u0105da sytuacja w bran\u017cy rolnictwa.<\/p>\n Wyobra\u017a sobie, \u017ce musisz \u015bledzi\u0107, doskonali\u0107 i monitorowa\u0107 przynajmniej 40 podstawowych proces\u00f3w jednocze\u015bnie na obszarze rolniczym o wielko\u015bci cz\u0119sto mierzonej w setkach akr\u00f3w. Poznanie wp\u0142ywu pogody, sezonowego nas\u0142onecznienia, migracji zwierz\u0105t, ptak\u00f3w, owad\u00f3w, stosowania specjalistycznych nawoz\u00f3w, insektycyd\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od rodzaju upraw, cykli sadzenia i nawadniania na plony to idealny problem dla uczenia maszynowego. Sukces finansowy cyklu uprawy nie by\u0142 nigdy tak zale\u017cny od doskona\u0142ych danych. Dlatego rolnicy, sp\u00f3\u0142dzielnie i firmy rolnicze skupiaj\u0105 si\u0119 na podej\u015bciach opartych na danych i poszerzaj\u0105 zakres i skal\u0119 wykorzystania sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego w celu poprawy wydajno\u015bci i jako\u015bci upraw.<\/p>\n <\/p>\n Poni\u017cej przedstawiono kilka sposob\u00f3w, w jakie sztuczna inteligencja mo\u017ce ulepszy\u0107 rolnictwo w nast\u0119pnych latach:<\/p>\n Cho\u0107 AI potrafi du\u017co, to jednak samotnie nie jest w stanie rozwi\u0105za\u0107 problem\u00f3w i bol\u0105czek rolnictwa. Nie zapominajmy, \u017ce rolnictwo to bran\u017ca, kt\u00f3ra wymaga fizycznej pracy i jednak czasem trzeba si\u0119 ubrudzi\u0107<\/i>. Niew\u0105tpliwie ogromnym post\u0119pem by\u0142o zastosowanie maszyn w procesach rolniczych, traktor\u00f3w, kombajn\u00f3w etc. Maszyny jednak musz\u0105 by\u0107 kontrolowane przez cz\u0142owieka, zatem teraz przysz\u0142a pora na autonomiczne roboty, kt\u00f3re wykonaj\u0105 za nas 100% pracy. The future is now old man<\/i>. Poni\u017cej kilka przyk\u0142ad\u00f3w typowych zastosowa\u0144 robot\u00f3w w rolnictwie:<\/p>\n Wyobra\u017amy sobie nast\u0119puj\u0105cy scenariusz: jest rok 2050 (za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce przytoczone powy\u017cej zastosowania zadomowi\u0142y si\u0119 na dobre, a obraz ludzi pracuj\u0105cych na roli rzeczywi\u015bcie sta\u0142 si\u0119 rzadko\u015bci\u0105). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 p\u00f3l w Polsce obs\u0142ugiwane jest przez drony oraz wi\u0119ksze pojazdy autonomiczne, zarz\u0105dzane przez kilka wyspecjalizowanych firm. Drugiego dnia \u017cniw pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak pierwsze pog\u0142oski o cyberataku dokonanym przez rosyjskich haker\u00f3w – z powodu wykorzystania luki w jednym z system\u00f3w drony spryskuj\u0105 k\u0142osy toksyczn\u0105 substancj\u0105, a pojazdy autonomiczne tratuj\u0105 tysi\u0105ce hektar\u00f3w upraw. Skutki – znaczne zmniejszenie plon\u00f3w oraz przewidywany zauwa\u017calny niedob\u00f3r \u017cywno\u015bci.<\/strong><\/p>\n Powy\u017cszy obraz przedstawia konsekwencje zrealizowania si\u0119 jedynie cz\u0119\u015bci potencjalnych zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z rozwojem stosowania AI w rolnictwie. Cho\u0107 dalszy post\u0119p technologiczny mo\u017ce przynie\u015b\u0107 wymierne korzy\u015bci oraz znacz\u0105co z\u0142agodzi\u0107 problem globalnego niedo\u017cywienia, nieuchronnie niesie on za sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c spore ryzyko.<\/strong><\/p>\n Systematycznego przegl\u0105du tego typu niebezpiecze\u0144stw jako pierwsza podj\u0119\u0142a si\u0119 mi\u0119dzynarodowa grupa badaczy na \u0142amach czasopisma Nature (Tzachor et al., 2022)<\/strong>.<\/p>\n Autorzy identyfikuj\u0105 wiele mo\u017cliwych zagro\u017ce\u0144, z czego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 jest konsekwencj\u0105 znacznego skupienia know-how<\/em> oraz udzia\u0142\u00f3w w r\u0119kach jedynie kilku podmiot\u00f3w (pa\u0144stw lub firm)<\/strong>. Po pierwsze, dotychczasowe osi\u0105gni\u0119cia technologiczne zazwyczaj adaptowane by\u0142y pierwotnie i g\u0142\u00f3wnie przez najwi\u0119kszych producent\u00f3w. W przypadku powt\u00f3rzenia si\u0119 tego scenariusza dla nadchodz\u0105cej rewolucji w rolnictwie, mo\u017ce to oznacza\u0107 osi\u0105gni\u0119cie znacznej przewagi wzgl\u0119dem mniejszych podmiot\u00f3w, a tym samym monopolizacj\u0119 w krytycznym sektorze oraz dalsze wyniszczanie obszar\u00f3w wiejskich. Opieranie wytwarzania \u017cywno\u015bci oraz istotnych surowc\u00f3w o jedynie kilka system\u00f3w, poci\u0105ga za sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszon\u0105 skal\u0119 potencjalnych zniszcze\u0144 w przypadku atak\u00f3w hakerskich. Co ciekawe, z tego typu problemami do pewnego stopnia mierzymy si\u0119 ju\u017c obecnie – w 2021 roku, JBS S.A., brazylijski producent mi\u0119sa, odpowiadaj\u0105cy za oko\u0142o 1\/5 produkcji mi\u0119sa na \u015bwiecie pad\u0142 atakiem cyberataku ransomware, nast\u0119pstwem czego ameryka\u0144ski oddzia\u0142 firmy zmuszony by\u0142 zaprzesta\u0107 pracy na ca\u0142y dzie\u0144. Gdyby hakerzy nie odblokowali systemu po wp\u0142aceniu 11 milion\u00f3w dolar\u00f3w, ceny \u017cywno\u015bci w USA mog\u0142yby znacznie wzrosn\u0105\u0107. Wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 w artykule agencji Reuters<\/a>.<\/p>\n Innym obszarem, kt\u00f3ry wymaga ci\u0105g\u0142ej pracy, jest odpowiednia kalibracja algorytm\u00f3w tak, aby zwi\u0119kszenie produkcji nie by\u0142o jedynym celem. Skutki tzw. w\u0105skiej optymalizacji (ang. narrow optimization<\/em>) mo\u017cna by\u0142o zaobserwowa\u0107 ju\u017c ramach poprzednich rewolucji technologicznych – \u00f3wcze\u015bnie nowe metody przyczyni\u0142y si\u0119 do zwi\u0119kszenia zanieczyszczenia oraz utraty bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci (Quinton et al., 2010)<\/strong>. Aby nie powtarza\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w przesz\u0142o\u015bci, nale\u017cy ukierunkowa\u0107 algorytmy tak, aby w swoich decyzjach uwzgl\u0119dnia\u0142y r\u00f3wnie\u017c aspekty ekologiczne. Nie nale\u017cy zapomina\u0107 r\u00f3wnie\u017c o potencjalnych b\u0142\u0119dnych, katastrofalnych w skutkach decyzjach – ponownie, powinno mie\u0107 to wp\u0142yw na spos\u00f3b konstruowania algorytm\u00f3w, z naciskiem na intepretowalno\u015b\u0107 oraz interaktywno\u015b\u0107.<\/p>\n Wydaje si\u0119, \u017ce rozwi\u0105zania, cho\u0107 mo\u017cliwe do implementacji na wielu p\u0142aszczyznach, powinny by\u0107 obecnie wdra\u017cane przede wszystkim na poziomie instytucjonalnym. W celu zapobiegni\u0119cia dominacji najwi\u0119kszych producent\u00f3w mo\u017cna m. in. prowadzi\u0107 dalsze prognozy oraz edukowa\u0107 np. poprzez organizacj\u0119 hackathon\u00f3w po\u015bwi\u0119conych zastosowaniem AI w rolnictwie. Z drugiej strony, dla zapewnienia odpowiedniej jako\u015bci samych system\u00f3w, cenne mo\u017ce by\u0107 testowanie metod na mniejsz\u0105 skal\u0119 w ramach instytucji \u0142\u0105cz\u0105cych sektor publiczny oraz prywatny, ustanowienie standard\u00f3w przez mi\u0119dzynarodowe organizacje oraz otwarcie laboratori\u00f3w na ekspert\u00f3w z innych dziedzin.<\/p>\n Wydaje si\u0119, \u017ce mo\u017cliwo\u015bci zastosowania AI i robotyzacji w rolnictwie s\u0105 ogromne. Od dok\u0142adnego kontrolowania parametr\u00f3w gleby do przewidywania plon\u00f3w – nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce najnowsze technologie s\u0105 w stanie zdecydowanie usprawni\u0107 proces uprawy p\u0142od\u00f3w rolnych. Pomimo efektownych zastosowa\u0144 oraz du\u017cych nadziei, warto jednak zachowa\u0107 w pami\u0119ci do\u015bwiadczenia z poprzednich skok\u00f3w technologicznych i ju\u017c teraz na wielu p\u0142aszczyznach przygotowywa\u0107 odpowiedni grunt pod ziarno nadchodz\u0105cych zmian.<\/p>\n Columbus, L. (2021, February 17). 10 Ways AI Has The Potential To Improve Agriculture In 2021. Forbes<\/em>. https:\/\/www.forbes.com\/sites\/louiscolumbus\/2021\/02\/17\/10-ways-ai-has-the-potential-to-improve-agriculture-in-2021<\/a><\/p>\n Donovan, A. (2018, November 13). 9 Robots That Are Invading The Agriculture Industry. Interesting Engineering<\/em>. https:\/\/interestingengineering.com\/science\/9-robots-that-are-invading-the-agriculture-industry<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/intro-1608678961.jpg\")
Zastosowania AI w rolnictwie<\/h2>\n
\n
\n
\n<\/b><\/b><\/b><\/b><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/agrobot.jpg\")
Czy co\u015b mo\u017ce stan\u0105\u0107 na przeszkodzie?<\/h2>\n
Co dok\u0142adnie mo\u017ce nam grozi\u0107?<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/farmer-looking-at-erosion-in-field-768x510-1.jpg\")
Jak temu zapobiec?<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/200731-The-Hands-Free-Hectare-team347023.jpg\")
Podsumowanie – szansa czy zagro\u017cenie?<\/h2>\n
Literatura<\/h2>\n