{"id":3220,"date":"2023-04-13T07:33:02","date_gmt":"2023-04-13T07:33:02","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=3220"},"modified":"2023-04-13T07:35:07","modified_gmt":"2023-04-13T07:35:07","slug":"praca-zdalna-stacjonarna-i-hybrydowa-skad-przyszly-dokad-zmierzaja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2023\/04\/13\/praca-zdalna-stacjonarna-i-hybrydowa-skad-przyszly-dokad-zmierzaja\/","title":{"rendered":"Praca zdalna, stacjonarna i hybrydowa &#8211; sk\u0105d przysz\u0142y, dok\u0105d zmierzaj\u0105"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wybuch globalnej pandemii COVID-19 istotnie wp\u0142yn\u0105\u0142 na wiele dziedzin \u017cycia ludzi z ca\u0142ego \u015bwiata. Cho\u0107 niekt\u00f3re z element\u00f3w tego wp\u0142ywu, jak chocia\u017cby wprowadzane przez wiele w\u0142adz pa\u0144stwowych tzw. lockdowny odesz\u0142y ju\u017c do przesz\u0142o\u015bci, to niekt\u00f3re ze zmian spo\u0142ecznych, jakie wywo\u0142a\u0142a zosta\u0142y z nami do dzi\u015b. Jednym z cz\u0119\u015bciej wymienianych przyk\u0142ad\u00f3w takiego wp\u0142ywu jest z pewno\u015bci\u0105 popularyzacja pracy zdalnej. Cho\u0107 w wielu zawodach, jak chocia\u017cby w pracy programisty, praca zdalna b\u0105d\u017a hybrydowa by\u0142a dost\u0119pna ju\u017c wcze\u015bniej, to z pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cemy pomin\u0105\u0107 skali jej stosowania po 2020 roku. W \u015blad za opisanymi zmianami post\u0119puje te\u017c legislatura sankcjonuj\u0105ca ten spos\u00f3b pracy. Co ciekawe, historycznych pocz\u0105tk\u00f3w pracy zdalnej mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 du\u017co wcze\u015bniej.<\/strong><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h2><b>Historia pracy stacjonarnej i zdalnej<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Przed rewolucj\u0105 przemys\u0142ow\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zawod\u00f3w by\u0142o wykonywanych z domu. Cz\u0119sto nie by\u0142o potrzeby na sta\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi jednostkami &#8211; rolnicy i wszelkiego rodzaju rzemie\u015blnicy pracowali indywidualnie (lub z rodzinami). Wyj\u0105tkiem by\u0142o tutaj oczywi\u015bcie prowadzenie wojen lub inne sytuacje polityczne, posiedzenia, gdzie istnia\u0142a potrzeba zebrania si\u0119 ludno\u015bci.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Wszystko to zmieni\u0142o si\u0119 wraz z pojawieniem si\u0119 rewolucji przemys\u0142owej <\/span><span style=\"font-weight: 400\">XVIII wieku<\/span><span style=\"font-weight: 400\">. Przej\u015bcie gospodarki na bazuj\u0105c\u0105 na mechanicznej produkcji z du\u017c\u0105 skal\u0119 wymaga\u0142o wielu zmian spo\u0142ecznych. Pojawi\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas fabryki, osobne budynki zawieraj\u0105ce maszyny konieczne do wykonywania pracy, zak\u0142adaj\u0105ce udzia\u0142 wielu pracownik\u00f3w, czasem nawet liczonych w tysi\u0105cach. Zosta\u0142a wi\u0119c wprowadzona praca stacjonarna we wsp\u00f3\u0142czesnym znaczeniu, gdzie nale\u017cy si\u0119 uda\u0107 do osobnego i jedynego miejsca, gdzie nale\u017cy wykona\u0107 swoj\u0105 prac\u0119. By\u0142a ona w\u00f3wczas najcz\u0119\u015bciej wykorzystywanym trybem pracy. Wraz z ni\u0105 pojawi\u0142a si\u0119 potrzeba transportu, kt\u00f3ra nie by\u0142a zaspokojona a\u017c do wynalezienia roweru i samochodu, przez co pracownicy zazwyczaj musieli mieszka\u0107 niedaleko fabryki.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Inne wynalazki XIX wieku, takie jak telegraf (1837 rok) i telefon w (1876 rok) wkr\u00f3tce zwi\u0119kszy\u0142y mo\u017cliwo\u015bci pracy zdalnej. Dzi\u0119ki tym technologiom pracownicy mogli komunikowa\u0107 si\u0119 ze sob\u0105 na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci, co umo\u017cliwi\u0142o zdaln\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i koordynacj\u0119. Po II wojnie \u015bwiatowej post\u0119py w technologiach komunikacyjnych i transportowych u\u0142atwi\u0142y firmom prowadzenie dzia\u0142alno\u015bci w wielu miejscach. Doprowadzi\u0142o to do powstania zdecentralizowanych organizacji i rozwoju biur pobocznych (\u201csatellite office\u201d), w kt\u00f3rych pracownicy mogli pracowa\u0107 zdalnie od g\u0142\u00f3wnej siedziby.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">W roku 1972 Jack Nilles, in\u017cynier NASA z Uniwersytetu z Kalifornii zacz\u0105\u0142 bada\u0107 bli\u017cej wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie rozumian\u0105 prac\u0119 zdaln\u0105 (czyli \u201cprac\u0119 poza jednostk\u0105 pracodawcy, wykorzystuj\u0105c \u015brodki komunikacji elektronicznej\u201d), nazywaj\u0105c j\u0105 wtedy teleprac\u0105 (\u201ctelecommuting\u201d) i okre\u015blaj\u0105c jej za\u0142o\u017cenia. Jedn\u0105 z pierwszych firm, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y eksperymentowa\u0107 z tak\u0105 form\u0105 zatrudnienia, by\u0142o IBM, kt\u00f3re ju\u017c w 1983 roku mog\u0142o si\u0119 pochwali\u0107 2,000 pracownikami zdalnymi i oferowa\u0142o tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracownikom call center, kt\u00f3rzy i tak musieli wykonywa\u0107 swoj\u0105 prac\u0119 przez telefon.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Nast\u0119pnie spopularyzowanie internetu, a w XXI wieku tak\u017ce rozw\u00f3j tzw. Gig ekonomii i freelancingu jeszcze bardziej przyspieszy\u0142y trend do pracy zdalnej. Dzi\u0119ki rozwojowi rynk\u00f3w i platform internetowych pracownicy mog\u0105 teraz znajdowa\u0107 prac\u0119 i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z klientami z dowolnego miejsca na \u015bwiecie. Stworzy\u0142o to nowe mo\u017cliwo\u015bci elastycznej organizacji pracy i pozwoli\u0142o pracownikom w nowy spos\u00f3b zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 swoje \u017cycie osobiste i zawodowe.<\/span><\/p>\n<h2><b>Praca zdalna, czy stacjonarna?<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Nale\u017ca\u0142oby si\u0119 w tym momencie zastanowi\u0107, co tak naprawd\u0119 zmienia praca zdalna w por\u00f3wnaniu ze stacjonarnym trybem pracy. Naj\u0142atwiej rozpoznawaln\u0105 zalet\u0105 telepracy jest oczywi\u015bcie oszcz\u0119dno\u015b\u0107 czasu wcze\u015bniej wykorzystywanego na dojazd do biura. National Bureau of Economic Research (NBER) w swoim badaniu (<a href=\"https:\/\/www.nber.org\/system\/files\/working_papers\/w30866\/w30866.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Aksoy et al. 2023<\/a><\/span><span style=\"font-weight: 400\">) za stycznia 2023 szacuje, \u017ce \u015brednio na \u015bwiecie osoba pracuj\u0105ca zdalnie w ten spos\u00f3b oszcz\u0119dza \u015brednio a\u017c 72 minuty. W Polsce ta liczba z kolei wynosi 54. Ciekawe jest te\u017c to jak ten czas jest nast\u0119pnie wykorzystywany. Wed\u0142ug powy\u017cszego badania \u015brednio 40% tego zaoszcz\u0119dzonego czasu jest zaalokowane na dalsz\u0105 prac\u0119 (u jednego lub kilku r\u00f3\u017cnych pracodawc\u00f3w). 36% natomiast by\u0142o wykorzystywane na dodatkowy odpoczynek. Reszta czasu by\u0142a wykorzystywana do zajmowania si\u0119 bliskimi. Warto tutaj wspomnie\u0107, \u017ce badanie zosta\u0142o przeprowadzone w trakcie lockdown\u00f3w pandemii <\/span><span style=\"font-weight: 400\">COVID-19<\/span><span style=\"font-weight: 400\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Praca zdalna rozszerza tak\u017ce pracownikom mo\u017cliwo\u015bci rozwoju swojej kariery, jako \u017ce mog\u0105 obiera\u0107 prac\u0119 niezale\u017cnie od swojego miejsca zamieszkania. Podobna zaleta tyczy si\u0119 pracodawc\u00f3w, jako \u017ce maj\u0105 oni wtedy znacznie powi\u0119kszon\u0105 pul\u0119 potencjalnych pracownik\u00f3w, co jest dodatkow\u0105 zalet\u0105 w przypadku np. firm informatycznych operuj\u0105cych na niszowych technologiach.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Jak natomiast izolacja od biura i innych cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u wp\u0142ywa na prac\u0119 i samopoczucie? Wed\u0142ug ankiety organizowanej przez Tracking Happiness (<a href=\"https:\/\/www.trackinghappiness.com\/remote-work-leads-to-happiness-study\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">WEB1<\/a><\/span><span style=\"font-weight: 400\">), z\u0142o\u017conej z prostych pyta\u0144 o ocenienie w\u0142asnego zadowolenia w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy zdalnej zwi\u0119ksza zadowolenie pracownik\u00f3w o 20%, natomiast konieczno\u015b\u0107 powrotu do biura je z kolei zmniejsza. Opracowane wyniki ankiety tak\u017ce koreluj\u0105 wzrost zadowolenia z maleniem czasu sp\u0119dzonym na transporcie. Oznacza to, \u017ce wed\u0142ug tej ankiety straty spowodowane przez izolacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 s\u0105 nadrabiane przez inne czynniki.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Inn\u0105 perspektyw\u0119 przedstawia kierownictwo wszelakich korporacji, kt\u00f3rzy wzi\u0119li udzia\u0142 w ankiecie zorganizowanej przez teksa\u0144sk\u0105 firm\u0119 konsultingow\u0105 w zakresie zarz\u0105dzania Vyopta (<a href=\"https:\/\/go.vyopta.com\/vyopta_wakefield_survey_22\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">WEB2<\/a><\/span><span style=\"font-weight: 400\">). Wed\u0142ug niej 96% zapytanego kierownictwa uwa\u017ca, \u017ce pracownicy \u201czdalni\u201d s\u0105 w mniej korzystnej sytuacji ni\u017c \u201cstacjonarni\u201d. Na to ma si\u0119 sk\u0142ada\u0107 brak bezpo\u015bredniego dost\u0119pu do kierownictwa, mniejszy zwi\u0105zek z kultur\u0105 firmy i wsp\u00f3\u0142pracownikami, co r\u00f3wnie\u017c przek\u0142ada si\u0119 na mniej mo\u017cliwo\u015bci bezpo\u015bredniej wsp\u00f3\u0142pracy i nawet na mniejsz\u0105 szans\u0119 na rozpatrzenie awansu. W opinii ankietowanych pracownicy \u201czdalni\u201d, by mogli ze wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z innymi staj\u0105 si\u0119 od nich \u201czbyt zale\u017cni\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Zalety zar\u00f3wno zdalnego jak i stacjonarnego podej\u015bcia stara si\u0119 z kolei po\u0142\u0105czy\u0107 model hybrydowy, gdzie cz\u0119\u015b\u0107 tygodnia sp\u0119dza si\u0119 pracuj\u0105c stacjonarnie, a cz\u0119\u015b\u0107 zdalnie. Dzi\u0119ki niemu zar\u00f3wno jest skracany czas sp\u0119dzony na dojazdach, jak i nie jest tracony kontakt pomi\u0119dzy wsp\u00f3\u0142pracownikami, u\u0142atwiaj\u0105c wsp\u00f3\u0142prac\u0119.<\/span><\/p>\n<h2><b>Nastroje spo\u0142eczne dotycz\u0105ce r\u00f3\u017cnych tryb\u00f3w pracy<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Por\u00f3wnuj\u0105c wy\u017cej opisane wyniki ankiet mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie swego rodzaju konfliktu pomi\u0119dzy pracodawcami, a pracownikami. Gdzie ci pierwsi widz\u0105 zalety pracy zdalnej, ci drudzy czuj\u0105 brak kontroli nad pracownikiem i boj\u0105 si\u0119 spadku efektywno\u015bci. Obrazuje to tweet Elona Muska o zniesieniu mo\u017cliwo\u015bci pracy zdalnej dla in\u017cynier\u00f3w w Tesli, gdzie stwierdzi\u0142, \u017ce \u201c[pracownicy zdalni] powinni udawa\u0107, \u017ce pracuj\u0105 gdzie\u015b indziej\u201d. Tesla nie by\u0142a jednak jedyn\u0105 firm\u0105, kt\u00f3ra szybko po rozpocz\u0119ciu pandemii zacz\u0119\u0142a rezygnowa\u0107 z mo\u017cliwo\u015bci pe\u0142nej pracy zdalnej. Wed\u0142ug badania U.S. Bureau of Labor Statistics (<a href=\"https:\/\/www.bls.gov\/news.release\/brs1.nr0.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">WEB3<\/a>), 72,5% ankietowanych firm w USA w sektorze prywatnym nie pozwala\u0142y na prac\u0119 zdaln\u0105, kiedy podobne badanie w 2021 jedynie wykazywa\u0142o 60% firm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Pracownicy cz\u0119sto jednak nie chc\u0105 przymusowo wraca\u0107 do biur. Obrazuje to \u015bwie\u017cy przyk\u0142ad hiszpa\u0144skiej firmy TravelPerk, kt\u00f3rej pracownicy niedawno dowiedzieli si\u0119 o konieczno\u015bci pojawienia si\u0119 w biurze w Barcelonie przynajmniej 3 razy w tygodniu. Dla wielu wymusza to konieczno\u015b\u0107 przeprowadzki do miasta, co z kolei spowodowa\u0142o wzrost wewn\u0119trznych napi\u0119\u0107 i sprzeczek. Inne firmy wycofuj\u0105ce polityk\u0119 pe\u0142nej mo\u017cliwo\u015bci pracy zdalnej zawieraj\u0105 Apple i Amazon, jednak w opinii autor\u00f3w bloga jest to ograniczony trend &#8211; wiele firm informatycznych w Polsce ju\u017c przed lockdownami pozwala\u0142o na prac\u0119 zdaln\u0105 w modelu \u201cflexible\u201d, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zmiany nie tylko miejsca pracy, ale nawet ich godzin, i zatrudnia wielu zagranicznych pracownik\u00f3w, dla kt\u00f3rych regularny przyjazd do biura by\u0142by niemo\u017cliwo\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Praca zdalna mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystana jednak tak\u017ce przeciwko pracownikom, tak jak to niedawno zrobi\u0142 McDonalds, najpierw karz\u0105c przej\u015b\u0107 pracownikom biurowym na prac\u0119 zdaln\u0105, by w tym trybie przeprowadzi\u0107 zwolnienia, uzasadniaj\u0105c to \u201czapewnieniem komfortu i poufno\u015bci dla pracownik\u00f3w\u201d.<\/span><\/p>\n<h2>Legislatura<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Nale\u017ca\u0142oby si\u0119 w tym momencie zastanowi\u0107 w jaki spos\u00f3b do powy\u017cszych zmian spo\u0142ecznych zosta\u0142o dopasowane prawo. W polskim kodeksie pracy przepisy reguluj\u0105ce prac\u0119 wykonywan\u0105 regularnie spoza zak\u0142adu pracy funkcjonuj\u0105 od 2007 roku, gdy uchwalono nowelizacj\u0119 definiuj\u0105c\u0105 egzotycznie brzmi\u0105cy termin &#8222;telepraca&#8221;. \u0179r\u00f3d\u0142em tej legislacji jest przyj\u0119te w Unii Europejskiej porozumienie ramowe z 2002 roku. Taki rodzaj pracy mia\u0142 by\u0107 wykonywany przez telepracownika, kt\u00f3ry wyniki swojej pracy przekazywa\u0142 pracodawcy za po\u015brednictwem \u015brodk\u00f3w komunikacji elektronicznej. G\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0105 przy\u015bwiecaj\u0105c\u0105 ustawodawcy by\u0142a dobrowolno\u015b\u0107 omawianej formy wsp\u00f3\u0142pracy. Przepisy wymaga\u0142y zgody obu stron stosunku pracy. Brak zgody pracownika na przej\u015bcie na form\u0119 telepracy nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 powodem rozwi\u0105zania stosunku pracy. Ponadto, zar\u00f3wno pracodawca jak i pracownik m\u00f3g\u0142 zrezygnowa\u0107 z telepracy w terminie trzech miesi\u0119cy od jej rozpocz\u0119cia. Na pracodawc\u0119 na\u0142o\u017cono obowi\u0105zek zapewnienia telepracownikowi narz\u0119dzi do wykonywania pracy (komputera, faxu, telefonu), oraz pokrycie koszt\u00f3w jego eksploatacji w zakresie instalacji, serwisu, konserwacji i pomocy technicznej.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Po niespe\u0142na 16 latach funkcjonowania w systemie prawnym definicja ta zosta\u0142a uchylona w 2023 roku, a w jej miejsce wprowadzono nieco wdzi\u0119czniej brzmi\u0105cy termin pracy zdalnej. Zdefiniowano w nim prac\u0119 zdaln\u0105 jako prac\u0119 wykonywan\u0105 ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo w miejscu wskazanym przez pracownika, ka\u017cdorazowo uzgodnionym z pracodawc\u0105. Podstawow\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jest zatem brak regularno\u015bci pracy wykonywanej poza zak\u0142adem wpisanej w charakter telepracy, przez co nowsza definicja obejmuje r\u00f3wnie\u017c popularn\u0105 prac\u0119 hybrydow\u0105. W dodatku nowa definicja nak\u0142ada na pracownika obowi\u0105zek ustalenia z pracodawc\u0105 faktycznego miejsca wykonywania pracy,\u00a0 kt\u00f3re w poprzedniej definicji by\u0142o dowolne. Praca zdalna wed\u0142ug tej definicji mo\u017ce by\u0107 realizowana za pomoc\u0105 dowolnych \u015brodk\u00f3w \u0142\u0105czno\u015bci, bez szczeg\u00f3\u0142owego wskazania \u015brodk\u00f3w komunikacji elektronicznej.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">W istocie obecnie obowi\u0105zuj\u0105ce prawo oferuje pracownikom mniejsz\u0105 ochron\u0119 ni\u017c ta zawarta w ramach telepracy. W przeciwie\u0144stwie do poprzedniego ustawodawstwa, skierowanie pracownika do pracy zdalnej nie wymaga jego zgody, odmowa wykonywania pracy w tej formie mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 wypowiedzenia umowy. W dodatku, cho\u0107 w og\u00f3lno\u015bci nowe ustawodawstwo zobowi\u0105zuje pracodawc\u0119 do zapewnienia narz\u0119dzi niezb\u0119dnych do wykonywania pracy, to znosi obowi\u0105zek zapewnienia pomocy technicznej, ubezpieczenia sprz\u0119tu czy wyp\u0142aty ekwiwalentu za u\u017cytkowanie sprz\u0119tu prywatnego. Pokryte maj\u0105 by\u0107 za to koszty energii elektrycznej oraz us\u0142ug telekomunikacyjnych.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Nietrudno odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce w zasadzie d\u0142ugo spodziewane zmiany w kodeksie pracy maj\u0105 raczej charakter ewolucji, a nie rewolucji. W naszej ocenie przepisy te zosta\u0142y w niekt\u00f3rych aspektach zaktualizowane o praktyk\u0119 stosowania pracy zdalnej, a tak\u017ce troch\u0119 ten konstrukt znormalizowa\u0142y, wzgl\u0119dem do\u015b\u0107 specyficznej i egzotycznej definicji, jaka obowi\u0105zywa\u0142a do tej pory.<\/span><\/p>\n<h2>Co dalej?<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">W naszej opinii trudno by\u0142oby ca\u0142kowicie zrezygnowa\u0107 z pracy zdalnej i hybrydowej zar\u00f3wno pracownikom jak i pracodawcom. W informatyce mo\u017cna znale\u017a\u0107 wiele niszowych dziedzin, dla kt\u00f3rych istnieje relatywnie niewielu in\u017cynier\u00f3w z potrzebn\u0105 ekspertyz\u0105. W tym przypadku oferowanie mo\u017cliwo\u015bci pracy zdalnej jest kluczowe, aby dana firma mog\u0142a mie\u0107 dost\u0119p do takich pracownik\u00f3w. Do tego dochodz\u0105 liczne korzy\u015bci kt\u00f3re pracownicy widz\u0105 w firmach oferuj\u0105cych takie formy zatrudnienia. Wyj\u0105tkiem mo\u017ce by\u0107 tutaj zwany FAANG. Firmy te wiele zainwestowa\u0142y w swoje biura, w kt\u00f3rych maj\u0105 kontrol\u0119 nad swoimi pracownikami, a niedogodno\u015b\u0107 z tym zwi\u0105zan\u0105 s\u0105 w stanie nadrobi\u0107 wy\u017cszymi p\u0142acami.<\/span><\/p>\n<h2>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<p>Hazel Butler, Artyku\u0142: <em>The History of Remote Work: How It Became What We Know Today,<\/em>\u00a0Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/www.crossover.com\/perspective\/the-history-of-remote-work\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n<p>Aksoy, C. G., Barrero, J. M., Bloom, N., Davis, S. J., Dolls, M., &amp; Zarate, P. (2023).\u00a0<i>Time savings when working from home<\/i> (No. w30866). National Bureau of Economic Research. Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/www.nber.org\/system\/files\/working_papers\/w30866\/w30866.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n<p>Servet Yanatma, Artyku\u0142: <em>Remote working saves us 72 minutes each day<\/em> &#8211; but is it worth it? Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/www.euronews.com\/next\/2023\/04\/12\/remote-working-saves-us-72-minutes-each-day-but-is-it-worth-it\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n<p>Tracking Happiness Team, Remote Work is Linked to Happiness: Study of 12,455 Respondents (2023), Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/www.trackinghappiness.com\/remote-work-leads-to-happiness-study\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n<p><em>The Challenges of Hybrid Work: Vyopta 2022 Survey<\/em>, Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/go.vyopta.com\/vyopta_wakefield_survey_22\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n<p>Anna Freeman, Artyku\u0142: <em>\u2018Mini-revolt\u2019 as TravelPerk U-turns on remote work<\/em>, Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/sifted.eu\/articles\/travelperk-return-to-office\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n<p>Dee-Ann Durbin, Artyku\u0142: <em>McDonald&#8217;s temporarily closes US offices ahead of layoffs<\/em>, Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/business\/2023\/04\/03\/mcdonalds-layoffs-job-cuts\/cb1b8c46-d22f-11ed-ac8b-cd7da05168e9_story.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n<p>Aspekty pracy zdalnej z perspektywy pracownika, pracodawcy i gospodarki. Raport PARP. Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/www.parp.gov.pl\/storage\/publications\/pdf\/Praca_zdalna_last.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Komentarz dr Barbary Krzy\u015bk\u00f3w (CIOP-PIB) , do Ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy &#8211; Kodeks pracy oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (Dz.U. 2007 nr 181 poz. 1288), dotycz\u0105cej telepracy. Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/m.ciop.pl\/CIOPPortalWAR\/appmanager\/ciop\/mobi?_nfpb=true&amp;_pageLabel=P39200118761482245057910&amp;html_tresc_root_id=300005951&amp;html_tresc_id=300005944&amp;html_klucz=300004753&amp;html_klucz_spis=#:~:text=Zgodnie%20z%20definicja%20zawart%C4%85%20w,%C5%9Bwiadczeniu%20us%C5%82ug%20drog%C4%85%20elektroniczna%20(Dz.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/span><\/p>\n<p>Piotr T. Szyma\u0144ski. Artyku\u0142: <em>Praca zdalna. Kiedy telepraca przejdzie do historii,<\/em>\u00a0Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/kadry.infor.pl\/zatrudnienie\/telepraca\/5718598,praca-zdalna-kiedy-telepraca-przejdzie-do-historii.html#:~:text=Tak%20te%C5%BC%20sta%C5%82o%20si%C4%99%20w,funkcjonowania%20w%20polskim%20prawie%20pracy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n<p>Artyku\u0142: <em>Praca zdalna \u2013 zmiany w zwi\u0105zku z nowelizacj\u0105 Kodeksu pracy,\u00a0<\/em>Dost\u0119p: <a href=\"https:\/\/www.parp.gov.pl\/component\/content\/article\/83905:praca-zdalna-zmiany-w-zwiazku-z-nowelizacja-kodeksu-pracy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">link<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wybuch globalnej pandemii COVID-19 istotnie wp\u0142yn\u0105\u0142 na wiele dziedzin \u017cycia ludzi z ca\u0142ego \u015bwiata. Cho\u0107 niekt\u00f3re z element\u00f3w tego wp\u0142ywu, jak chocia\u017cby wprowadzane przez wiele w\u0142adz pa\u0144stwowych tzw. lockdowny odesz\u0142y ju\u017c do przesz\u0142o\u015bci, to niekt\u00f3re ze zmian spo\u0142ecznych, jakie wywo\u0142a\u0142a zosta\u0142y z nami do dzi\u015b. Jednym z cz\u0119\u015bciej wymienianych przyk\u0142ad\u00f3w takiego wp\u0142ywu jest z pewno\u015bci\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":115,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[225],"tags":[120,118,250,249,13],"class_list":["post-3220","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agh-2022-23","tag-biznes","tag-emocje","tag-praca-stacjonarna","tag-praca-zdalna","tag-spoleczenstwo"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/115"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3220"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3224,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3220\/revisions\/3224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}