{"id":3553,"date":"2023-05-29T15:34:09","date_gmt":"2023-05-29T15:34:09","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=3553"},"modified":"2023-05-29T15:54:58","modified_gmt":"2023-05-29T15:54:58","slug":"czy-jestesmy-gotowi-na-nowe-oczy-rzeczywistosc-wspierana-przez-narzedziami-augmented-mixed-reality-cienka-granica-miedzy-wsparciem-a-ubezwlasnowolnieniem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2023\/05\/29\/czy-jestesmy-gotowi-na-nowe-oczy-rzeczywistosc-wspierana-przez-narzedziami-augmented-mixed-reality-cienka-granica-miedzy-wsparciem-a-ubezwlasnowolnieniem\/","title":{"rendered":"Czy jeste\u015bmy gotowi na nowe oczy. Rzeczywisto\u015b\u0107 wspierana przez narz\u0119dziami augmented\/mixed reality. Cienka granica mi\u0119dzy wsparciem a ubezw\u0142asnowolnieniem."},"content":{"rendered":"<p><strong>Augmented Reality to fascynuj\u0105ca technologia, kt\u00f3ra ma potencja\u0142 dostarczy\u0107 nam rozrywki, usprawni\u0107 niekt\u00f3re aspekty spo\u0142ecze\u0144stwa, czy nawet ratowa\u0107 ludzkie \u017cycia. Jednak pozostaje pytanie czy jeste\u015bmy na ni\u0105 gotowi, i to w dw\u00f3ch aspektach: czy nasze m\u00f3zgi b\u0119d\u0105 w stanie zaadaptowa\u0107 si\u0119 i skutecznie korzysta\u0107 z coraz to bardziej wszechobecnych wirtualnych obiekt\u00f3w, ale te\u017c czy my, jako spo\u0142ecze\u0144stwo, jeste\u015bmy gotowi aby u\u017cywa\u0107 tych\u017ce narz\u0119dzi w spos\u00f3b odpowiedzialny i wprowadza\u0107 odpowiednie \u015brodki legislacyjne.<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h2>Czym jest AR i gdzie go znajdziemy<\/h2>\n<p><strong>Augmented Reality<\/strong> albo <strong>AR <\/strong>to, zgodnie z definicj\u0105 Azuma, R.T. (1997), technologia pozwalaj\u0105ca umie\u015bci\u0107 wirtualne obiekty 3D pokazane w kontek\u015bcie rzeczywistego \u015brodowiska 3D w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 u\u017cytkownik. Jak mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 i, tak naprawd\u0119, jak wiemy, techniki AR znajduj\u0105 zastosowanie w szerokiej gamie przemys\u0142\u00f3w. Proven Reality (<a href=\"https:\/\/provenreality.com\/augmented-reality\/applications-of-augmented-reality-8-key-industries-to-consider\/\">WEB1<\/a>) jako zastosowania AR wyr\u00f3\u017cnia:<\/p>\n<ul>\n<li>Edukacj\u0119 i treningi personelu medycznego &#8211; gdzie lekarze i chirurdzy mogliby przeprowadza\u0107 semi-realistyczne operacje bez potrzeby nara\u017cania \u017cycia pacjent\u00f3w, czy produkcji potencjalnie drogich materia\u0142\u00f3w treningowych.<\/li>\n<li>Gaming i szeroko poj\u0119ta rozrywka &#8211; byliby\u015bmy w stanie wzbogaca\u0107 nasze codzienne otoczenie.<\/li>\n<li>Sprzeda\u017c detaliczna &#8211; dzi\u0119ki AR jeste\u015bmy w stanie spr\u00f3bowa\u0107 makeup&#8217;u, bi\u017cuterii, czy ubra\u0144 nie tylko nie przymierzaj\u0105c ich, ale nawet nie wychoodz\u0105c z domu.<\/li>\n<li>Architektura &#8211; mo\u017cemy zwizualizowa\u0107 jak dom b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 zanim go wybudujemy.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bernard Marr (<a href=\"https:\/\/bernardmarr.com\/the-10-best-real-world-examples-of-augmented-reality\/\">WEB2<\/a>) wspomina opr\u00f3cz tego o kilku wi\u0119cej:<\/p>\n<ul>\n<li>Turystyka &#8211; z wykorzystaniem AR nie ma potrzeby stawia\u0107 realnych tabliczek z opisami eksponat\u00f3w w muzeum, ka\u017cdy mo\u017ce mie\u0107 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 tabliczk\u0119 w \u0142atwo dost\u0119pnym dla siebie miejscu. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce by\u0107 mo\u017ce b\u0119dziemy w stanie zobaczy\u0107 w koloseum walcz\u0105cych gladiator\u00f3w.<\/li>\n<li>Edukacja &#8211; AR mo\u017ce przys\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 do bardziej anga\u017cuj\u0105cego do\u015bwiadczenia edukacyjnego, od wy\u015bwietlenia interaktywnego modelu ostros\u0142upa do podr\u00f3\u017cy przez uk\u0142ad s\u0142oneczny.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W tym miejscu powinno si\u0119 postawi\u0107 bardzo du\u017cy wielokropek i zasygnalizowa\u0107, \u017ce wiele zastosowa\u0144 zapewne pomineli\u015bmy w tym tek\u015bcie, a jeszcze wi\u0119cej najpewniej nie mieli\u015bmy szans tu zamie\u015bci\u0107, z tej prostej przyczyny, \u017ce jeszcze nie istni\u0119j\u0105. Tym niemniej te wy\u017cej wymienione zastosowania powinny nam wystarczy\u0107.<\/p>\n<h2>&#8222;Cogito ergo sum&#8221; oraz &#8222;Esse est percipi&#8221;<\/h2>\n<p>Osoby orientuj\u0105ce si\u0119 w filozofii mog\u0105 kojarzy\u0107 powy\u017csze cytaty, s\u0105 to has\u0142a przewodnie has\u0142a przewodnie g\u0142\u00f3wnych nurt\u00f3w filozoficznych Kartezjusza i George&#8217;a Berkeley&#8217;a, dw\u00f3ch wybitnych nowo\u017cytnych filozof\u00f3w. Dlaczego wspominamy o nich poruszaj\u0105c temat AR? Ot\u00f3\u017c na d\u0142ugo przed pojawieniem si\u0119 pierwszych fotografii, film\u00f3w i komuter\u00f3w filozofowie rozwa\u017cali mo\u017cliwo\u015b\u0107 zak\u0142amywania ich postrzegania przez si\u0142y zewn\u0119trzne.<\/p>\n<p>Kartezjusz w pewnym momencie swojego \u017cycia zada\u0142 sobie pytanie, jak\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego co postrzega stanowi prawda, a jaka jest jedynie fabrykacj\u0105? Jak du\u017co jego my\u015bli powstaje w skutek b\u0142\u0119dnego dzia\u0142ania umys\u0142u i jak wiele jest efektem ingerencji trzeciej strony? Jego rozwa\u017cania doprowadzi\u0142 do narodzin sceptyzmu metodologicznego, pogl\u0105du, wed\u0142ug kt\u00f3rego nic co postrzegamy nie mo\u017ce by\u0107 uznane za prawd\u0119, a jedyn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna postrzega\u0107 za fakt jest istnienie w\u0142asnej \u015bwiadomo\u015bci. Stworzy\u0142 on tym samym konstrukt, jakim jest diabe\u0142, kt\u00f3ry jego zdaniem dostarcza\u0142 mu obrazy, a tak\u017ce zak\u0142amywa\u0142 inne zmys\u0142y. Mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce ju\u017c w XVI wieku obawiano si\u0119, \u017ce to jak postrzegamy \u015bwiat nie jest prawdziwe, na d\u0142ugo przed powstaniem terminu AR.<\/p>\n<p>Naturalnym rozwojem my\u015bli Kartezjusza by\u0142y przemy\u015blenia dw\u00f3ch innych wybitnych my\u015blicieli, jakimi byli John Locke i George Berkeley. Locke twierdzi\u0142, \u017ce ludzie s\u0105 bia\u0142ymi tablicami, a co za tym idzie jeste\u015bmy efektem wszystkich do\u015bwiadcze\u0144, czyli danych sensorycznych, kt\u00f3re gromadzimy w trakcie swojego \u017cycia. By\u0142o to swego rodzaju komentarzem konceptu demona Kartezjusza, poniewa\u017c jego istnienie oznacza\u0142oby, \u017ce to kim jeste\u015bmy mo\u017ce zosta\u0107 sztucznie wykreowane przez istot\u0119 dostarczaj\u0105c\u0105 nam dane. Dalej od niego poszed\u0142 Berkeley, kt\u00f3ry podszed\u0142 do tematu z drugiej strony. zamiast definiowa\u0107 byt, jako posiadanie my\u015bli i swego rodzaju percepcji, okre\u015bli\u0142 on istnienie jako bycie postrzeganym przez innych. Oznacza to, \u017ce nie ma znaczenia, czy co\u015b ma swoj\u0105 fizyczn\u0105 reprezentacj\u0119 w \u015bwiecie materialnym, tak d\u0142ugo jak jest postrzegane przez innych, jego istnienie jest faktem. Oznacza to, \u017ce zgodnie z t\u0105 my\u015bl\u0105, nie ma znaczenia, czy co\u015b istnieje w &#8222;realu&#8221;, tak d\u0142ugo jak istnieje cho\u0107by sfabrykowana percepcja danej rzeczy, to jej istnieje jest prawdziwe. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w czasach dzisiejszych, poniewa\u017c 300 lat temu by\u0142y to jedynie rozwa\u017cania i teorie, teraz posiadamy technologi\u0119 AR, kt\u00f3ra pozwala mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci pozwoli\u0107 na tworzenie nowych &#8222;fakt\u00f3w&#8221;.<\/p>\n<p>Oczywistym dzie\u0142em kultury korzystaj\u0105cym z tych przemy\u015ble\u0144 jest dobrze znany film <em>Matrix<\/em> braci Wachowskich. Przedstawiono w nim najczarniejszy scenariusz w kt\u00f3rym ludzko\u015b\u0107 zosta\u0142a zniewolona, trac\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 do postrzegania realnego \u015bwiata. Nie jest to jedyny film, poruszaj\u0105ce te kwestie. Rozwa\u017ca\u0144 na temat prawdziwo\u015bci obserwowanego przez nas \u015bwiata mo\u017cna szuka\u0107 te\u017c chocia\u017cby w takich filmach jak <em>Pami\u0119\u0107 Absolutna<\/em>, czy <em>Avatar<\/em>.<\/p>\n<p>Jednak nie wszyscy maj\u0105 negatywny stosunek do takiej przysz\u0142o\u015bci. Filozof Philip Henry Gosse rozwa\u017ca\u0142 co gdyby \u015bwiat istnia\u0142 od 5 minut, a wszyscy nasze wspomnienia by\u0142y jedynie fabrykacj\u0105. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wzi\u0105\u0142 on czerwon\u0105 pigu\u0142k\u0119, poniewa\u017c stwierdzi\u0142, \u017ce nie ma to znaczenia, dlatego te\u017c oboj\u0119tno\u015b\u0107 i konformizm s\u0105 jedn\u0105 z mo\u017cliwych reakcji na takie zagro\u017cenie.<\/p>\n<h2>Co mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 nie tak<\/h2>\n<p>Na przestrzeni wiek\u00f3w razem z powstawaniem technologii, nawet tych przeznaczonych do cel\u00f3w ca\u0142kiem niewinnych by\u0142o wiele ludzi, kt\u00f3rzy znale\u017ali sposoby aby u\u017cy\u0107 ich do niecnych cel\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce jeszcze wi\u0119cej by\u0142o sytuacji w kt\u00f3rych technologie te mia\u0142y tragiczne skutki, nie z powodu grzechu jednostki ale ze wzgl\u0119du na nieprzewidziane konsekwencje wprowadzenia technologi do powszechnego u\u017cytku.<\/p>\n<p>W tej sekcji chcieli\u015bmy zabawi\u0107 si\u0119 w scenarzyst\u00f3w serialu <em>Black Mirror <\/em>Netflixa i przedstawi\u0107 kilka mo\u017cliwych scenariuszy zwi\u0105zanych z dalszym rozwojem AR, niekoniecznie w celu precyzyjnego przewidywania przysz\u0142o\u015bci ale na potrzeby wzbudzenia dyskusji.<\/p>\n<h3>Gry &#8222;w realu&#8221;<\/h3>\n<p>W niedalekiej przysz\u0142o\u015bci, ekscentryczny miliarder wypuszcza na rynek gr\u0119 w kt\u00f3rej u\u017cytkownicy musz\u0105 znajdywa\u0107 ukrywane za pomoc\u0105 geolokacji przedmioty kolekcjonerskie. Za pomoc\u0105 wbudowanego rynku spo\u0142eczno\u015bci u\u017cytkownicy mog\u0105 sprzedawa\u0107 i kupowa\u0107 przedmioty za rzeczywiste pieni\u0105dze. Bardzo szybko, najrzadsze przedmioty osi\u0105gaj\u0105 astronomiczne ceny, co za tym idzie kolekcjonowanie ich staje si\u0119 realnym \u017ar\u00f3d\u0142em zarobku dla wielu.<\/p>\n<p>Poniewa\u017c w gr\u0119 mo\u017cna gra\u0107 jedynie na kontrolowanych urz\u0105dzeniach, jedynym sposobem na uzyskanie przewagi nad konkurencj\u0105 jest poruszanie si\u0119 szybciej od innych. To z kolei prowadzi do niebezpiecznych praktyk przy prowadzeniu samochod\u00f3w, wiele os\u00f3b traci \u017cycie w wypadkach z nim zwi\u0105zanych.<\/p>\n<p>Zaraz po wypuszczeniu gry, u\u017cytkownicy odkrywaj\u0105, \u017ce przedmioty le\u017c\u0105ce na mapie s\u0105 wsp\u00f3lne dla wszystkich. To odkrycie prowadzi do star\u0107 gdy dwie lub wi\u0119cej os\u00f3b dotrze do tego samego przedmiotu w mniej wi\u0119cej tym samym czasie. Z pocz\u0105tku konfrontacje s\u0105 s\u0142owne, ale nie potrzeba d\u0142ugo aby zacz\u0119\u0142y si\u0119 pierwsze b\u00f3jki, a nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej pierwsza ofiara \u015bmiertelna.<\/p>\n<p>W kr\u00f3tce po wypuszczeniu na rynek do gry dodane s\u0105 eventy ograniczone do czasu i miejsca, w kt\u00f3rych jest szansa zdoby\u0107 naprawd\u0119 rzadkie przedmioty. To prowadzi do powstawania niekontrolowanych t\u0142um\u00f3w, w kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c wiele os\u00f3b cierpi uszczerbki na zdrowiu.<\/p>\n<p>Nie d\u0142ugo p\u00f3\u017aniej do akcji wkracza zorganizowana przest\u0119pczo\u015b\u0107, gangi zaczynaj\u0105 og\u0142asza\u0107 tereny w kt\u00f3rych tylko ich cz\u0142onkom wolno gra\u0107 w gr\u0119. Walki o tereny zaczynaj\u0105 si\u0119. Dosy\u0107 szybko spo\u0142ecze\u0144stwo boi si\u0119 wyci\u0105ga\u0107 telefon w terenach publicznych z obawy przed odwetem.<\/p>\n<p>Je\u017celi komu\u015b taki scenariusz wydaje si\u0119 zupe\u0142nie niewiarygodny, pozwol\u0119 sobie przypomnie\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z tych zjawisk ju\u017c mieli\u015bmy okazj\u0119 zaobserwowa\u0107 przy okazji wydania gry <em>Pokemon GO. <\/em>Na stronie Pokemon GO Death Tracker (<a href=\"http:\/\/pokemongodeathtracker.com\/\">WEB3<\/a>) mamy okazj\u0119 zobaczy\u0107, wiele przypadk\u00f3w niebezpiecznej jazdy, a tak\u017ce kilka przypadk\u00f3w zad\u017aga\u0144 czy postrzele\u0144 podczas gry we wspomnian\u0105 wy\u017cej gr\u0119. A tam nawet nie by\u0142o bod\u017aca finansowego&#8230;<\/p>\n<h3>Monopol na mod\u0119<\/h3>\n<p>Najnowsza edycja okular\u00f3w AR <em>iEye<\/em>s firmy <em>Pear<\/em> posiada nowatorski feature &#8211; pozwala u\u017cytkownikom zak\u0142ada\u0107 na siebie <em>iUbrania<\/em>. Elementy ubioru, kt\u00f3re widz\u0105 tylko inni u\u017cytkownicy okular\u00f3w, i kt\u00f3re mo\u017cemy nosi\u0107 bez wzgl\u0119du na to co mamy rzeczywi\u015bcie na sobie. Ta funkcjonalno\u015b\u0107 szybko zyskuje na popularno\u015bci, &#8222;czego by tu nie lubi\u0107&#8221; &#8211; powiedzia\u0142 jeden zadowolony klient &#8211; &#8222;mog\u0119 zawsze nosi\u0107 to na co mam ochot\u0119, niezale\u017cnie od pogody, tego czy moje ubranie si\u0119 akurat pierze czy nie&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p>Jest tylko jeden haczyk, wszystkie iUbrania musz\u0105 zosta\u0107 kupione z oficjalnego sklepu Pear. Ka\u017cdy zakup obarczony jest oczywi\u015bcie solidn\u0105 prowizj\u0105 dla Pear-a, ale r\u00f3wnie\u017c aby opublikowa\u0107 model ubrania, trzeba ui\u015bci\u0107 niebagateln\u0105 op\u0142at\u0119 co wp\u0142ywa bardzo mocno na to kto mo\u017ce zosta\u0107 projektantem iUbra\u0144. W efekcie marginalizowane grupy spo\u0142eczne maj\u0105 tam bardzo nieproporcjonalny udzia\u0142, a najbogatsze studia i projektanci wzbogacaj\u0105 si\u0119 jeszcze bardziej. Jeszcze bardziej problematycznym mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce Pear ma pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad tym jakie tre\u015bci mog\u0105 by\u0107 publikowane na rynku iUbra\u0144, mo\u017ce i dobrze \u017ce nie publikuje si\u0119 tam tre\u015bci na przyk\u0142ad rasistowskich, ale r\u00f3wnie\u017c podejrzanie brak tam iUbra\u0144 krytykuj\u0105cych praktyki biznesowe Pear.<\/p>\n<p>Bardzo szybko pojawiaj\u0105 si\u0119 programy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 wy\u015bwietli\u0107 dok\u0142adn\u0105 cen\u0119 tego co dana osoba ma na sobie. Tego typu urz\u0105dzenia znajduj\u0105 wykorzystanie w wej\u015bciach do ekskluzywnych klub\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c na rozmowach o prac\u0119.<\/p>\n<p>Przest\u0119pcy i hakerzy r\u00f3wnie\u017c nie \u015bpi\u0105&#8230; Na czarnym rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 zhakowane wersje iEyes-\u00f3w, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 u\u017cytkownikom wybra\u0107 iUbranie osoby na kt\u00f3r\u0105 patrzymy. Ta niewielka modyfikacja prowadzi do fali przest\u0119pstw seksualnych polegaj\u0105cych na zmianie ubioru osoby na sk\u0105pe, czy nawet na zhakowane modele na\u015bladuj\u0105ce nago\u015b\u0107. Pomimo stara\u0144 firmy Pear, rynek na tego typu urz\u0105dzenia kwitnie.<\/p>\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce co do pierwszej cz\u0119\u015bci i do szerokiego zasi\u0119gu niezdrowych monopolistycznych praktyk, na dzisiejszych rynkach, a zw\u0142aszcza na rynku technologii nikogo nie trzeba przekonywa\u0107. Na wszelki wypadek podaj\u0119 jednak link do artyku\u0142u opisuj\u0105cego te praktyki w Apple&#8217;u i Google&#8217;u (<a href=\"https:\/\/www.computerweekly.com\/news\/365534673\/Developers-say-Apple-and-Google-are-running-app-store-monopolies\">WEB4<\/a>). Co do ostatniej cz\u0119\u015bci, nie wydaje nam si\u0119 ona zbyt oddalona od rzeczywisto\u015bci &#8211; tak zwany Deepfake porn istnieje i ma si\u0119, niestety, dobrze (<a href=\"https:\/\/www.cbsnews.com\/news\/deepfake-porn-ai-technology\/\">WEB5<\/a>).<\/p>\n<h3>Prawdziwsza prawda<\/h3>\n<p>Prawicowy komentator i wyznawca teorii spiskowych Jon Alexis wydaje aplikacj\u0119 na telefon<em> Truth<\/em>. Aplikacja oferuje prosty filtr na kamer\u0119, kt\u00f3ry jak twierdzi Alexis &#8222;hakuje bariery percepcyjne w Matrixie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym reptilia\u0144scy illuminaci manipuluj\u0105 prawdziwymi ameryka\u0144skimi patriotami&#8221;. Oczywi\u015bcie w rzeczywisto\u015bci, ta aplikacja dzia\u0142a w zupe\u0142nie inny spos\u00f3b &#8211; u\u017cywa AI aby zamieni\u0107 obraz na taki, kt\u00f3ry wpasowuje si\u0119 w wierzenia Alexisa i jego fan\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa uwa\u017ca t\u0105 technoloogi\u0119 jako jeszcze jeden wyczyn Alexisa, a w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej film\u00f3w wy\u015bmiewaj\u0105cych absurdalny program. Jest jednak grupka os\u00f3b, kt\u00f3ra uwa\u017ca wszystko co widzi przez pryzmat <em>Truth<\/em> za prawd\u0119 i jedyn\u0105 prawd\u0119. Nie musimy czeka\u0107 d\u0142ugo aby ta aplikacja zosta\u0142a powi\u0105zana z przest\u0119pstwami. Jeden skazany m\u00f3wi\u0142 o tym, \u017ce w <em>Truth<\/em> zobaczy\u0142 \u0142uski na twarzy s\u0105siada kt\u00f3rego zaatakowa\u0142.<\/p>\n<p>W dyskusji na temat AR czy VR bardzo prosto jest zacz\u0105\u0107 u\u017cywa\u0107 absolut\u00f3w: <em>Co je\u015bli wszyscy przestaniemy odr\u00f3\u017cnia\u0107 wirtualn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 od tej prawdziwej? <\/em>Kiedy w rzeczywisto\u015bci wystarczy aby ma\u0142y procent z nas uwierzy\u0142o w technologi\u0119. Zwolennicy teori spiskowych s\u0105 naturalnym przyk\u0142adem takiej potencjalnej grupy, gdy\u017c ju\u017c teraz wydaj\u0105 si\u0119 \u017cy\u0107 we w\u0142asnej nieska\u017conej faktem czy logik\u0105 rzeczywisto\u015bci. Douglas i in. (2019) podaj\u0105, \u017ce istniej\u0105 wskazania na to \u017ce takie osoby s\u0105 w stanie dla ka\u017cdych argument\u00f3w przecz\u0105cych ich tezom wymy\u015bli\u0107 rozumowanie, kt\u00f3re przekona ich samych o ich racji. Nie jest wykluczone wi\u0119c, \u017ce potrafiliby uwierzy\u0107 nawet w wadliw\u0105 technologi\u0119 tego typu.<\/p>\n<h3>Podsumowanie<\/h3>\n<p>Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce obawy zwi\u0105zane z rozwojem AR nie s\u0105 nowym tematem, a ich historia si\u0119ga ju\u017c XVI wieku, jednak dopiero od niedawna ludzko\u015b\u0107 posiada narz\u0119dzia, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na urzeczywistnienie obaw dawnych my\u015blicieli. Scenariusze, kt\u00f3re zaprezentowali\u015bmy s\u0105 tylko kilkoma mo\u017cliwymi kierunkami w jakich mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 ta technologia. Musimy jednak pami\u0119ta\u0107 te\u017c o mo\u017cliwo\u015bciach, kt\u00f3re powstaj\u0105 wraz z zagro\u017ceniami. Technologia jest m\u0142oda, a co za tym idzie, prawa i normy etyczne wok\u00f3\u0142 niej jeszcze nie powsta\u0142y i to od decyzji podj\u0119tej przez ludzko\u015b\u0107 w najbli\u017cszych latach mo\u017ce zale\u017ce\u0107, czy AR stanie si\u0119 bram\u0105 do nowego \u015bwiata, czy mo\u017ce narz\u0119dziem, kt\u00f3re zniszczy \u015bwiat, kt\u00f3ry znamy.<\/p>\n<h3>Literatura<\/h3>\n<ul>\n<li><cite class=\"formatted-citation formatted-citation--style-apa\">Azuma, R.T. (1997). A Survey of Augmented Reality. <em>Presence: Teleoperators &amp; Virtual Environments, 6<\/em>, 355-385.<\/cite><\/li>\n<li>Proven Reality. (2023, April 11). <i>Applications of augmented reality: 8 key industries to consider<\/i>. Proven Reality. Retrieved May 6, 2023, from https:\/\/provenreality.com\/augmented-reality\/applications-of-augmented-reality-8-key-industries-to-consider\/<\/li>\n<li>Bernard Marr. (2021, July 13). <i>The 10+ best real-world examples of augmented reality<\/i>. Bernard Marr. Retrieved May 6, 2023, from https:\/\/bernardmarr.com\/the-10-best-real-world-examples-of-augmented-reality\/<\/li>\n<li><i>Pok\u00e9mon go death tracker<\/i>. Pok\u00e9mon GO Death Tracker. (n.d.). Retrieved May 6, 2023, from http:\/\/pokemongodeathtracker.com\/<\/li>\n<li>Skelton, S. K. (2023, April 5). <i>Developers say apple and Google are running App Store Monopolies: Computer Weekly<\/i>. ComputerWeekly.com. https:\/\/www.computerweekly.com\/news\/365534673\/Developers-say-Apple-and-Google-are-running-app-store-monopolies<\/li>\n<li>CBS Interactive. (n.d.). <i>\u201cdeepfake\u201d porn could be a growing problem as AI editing programs become more sophisticated<\/i>. CBS News. https:\/\/www.cbsnews.com\/news\/deepfake-porn-ai-technology\/<\/li>\n<li>Douglas, K.M., Uscinski, J.E., Sutton, R.M., Cichocka, A., Nefes, T., Ang, C.S. and Deravi, F. (2019), Understanding Conspiracy Theories. Political Psychology, 40: 3-35. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/pops.12568\" aria-label=\"Digital Object Identifier\">https:\/\/doi.org\/10.1111\/pops.12568<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Augmented Reality to fascynuj\u0105ca technologia, kt\u00f3ra ma potencja\u0142 dostarczy\u0107 nam rozrywki, usprawni\u0107 niekt\u00f3re aspekty spo\u0142ecze\u0144stwa, czy nawet ratowa\u0107 ludzkie \u017cycia. Jednak pozostaje pytanie czy jeste\u015bmy na ni\u0105 gotowi, i to w dw\u00f3ch aspektach: czy nasze m\u00f3zgi b\u0119d\u0105 w stanie zaadaptowa\u0107 si\u0119 i skutecznie korzysta\u0107 z coraz to bardziej wszechobecnych wirtualnych obiekt\u00f3w, ale te\u017c czy my, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":110,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[300,43,301,304,305,303,302,158],"class_list":["post-3553","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-augmented-reality","tag-data-science","tag-filozofia","tag-george-berkeley","tag-john-locke","tag-matrix","tag-rene-descartes","tag-technologia"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/110"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3553"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3804,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3553\/revisions\/3804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}