{"id":3559,"date":"2023-05-10T23:36:59","date_gmt":"2023-05-10T23:36:59","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=3559"},"modified":"2023-05-10T23:39:06","modified_gmt":"2023-05-10T23:39:06","slug":"w-jaki-sposob-karac-roboty-sposoby-wyznaczanie-prawa-cywilnego-i-karnego-w-robotyce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2023\/05\/10\/w-jaki-sposob-karac-roboty-sposoby-wyznaczanie-prawa-cywilnego-i-karnego-w-robotyce\/","title":{"rendered":"W jaki spos\u00f3b kara\u0107 roboty? Spos\u00f3by wyznaczanie prawa cywilnego i karnego w robotyce"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wraz z post\u0119pem technologii widzimy tak\u017ce znacz\u0105ce przyspieszenie rozwoju w dziedzinie robotyki. Maszyny te s\u0105 ju\u017c od dawna obecne w wielu fabrykach w postaci przemys\u0142owych ramion znacz\u0105co wspomagaj\u0105c tempo produkcji oraz dbaj\u0105c o wysok\u0105 jako\u015b\u0107. Pojawia si\u0119 tak\u017ce coraz wi\u0119cej prototyp\u00f3w humanoidalnych robot wzbogaconych o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, co zbli\u017ca nas do wizji z film\u00f3w science-fiction. Obserwuj\u0105c te zjawiska mo\u017cna sobie zada\u0107 pytanie jak to wszystko wygl\u0105da od strony prawnej. Kto powinien zosta\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci w przypadku wypadku spowodowanego przez robota? I czy taka maszyna dodatkowo wyposa\u017cona w liczne algorytmy sztucznej inteligencji mo\u017ce by\u0107 ofiar\u0105 wypadku?<\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_3573\" aria-describedby=\"caption-attachment-3573\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3573 size-large\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/robot-1024x512.jpg\" alt=\"Robot \" width=\"600\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/robot-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/robot-300x150.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/robot-768x384.jpg 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/robot.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3573\" class=\"wp-caption-text\">\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/businessinsider.com.pl\/technologie\/jak-sztuczna-inteligencja-zmieni-prawo-i-przepisy\/7jgj2q6\">https:\/\/businessinsider.com.pl\/technologie\/jak-sztuczna-inteligencja-zmieni-prawo-i-przepisy\/7jgj2q6<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><!--more--><\/p>\n<h1>Jak dzia\u0142a prawo i kogo obowi\u0105zuje?<\/h1>\n<p>Aby zastanowi\u0107 si\u0119 jak analizowa\u0107 temat prawa cywilnego oraz karnego w robotyce najpierw trzeba sobie odpowiedzie\u0107 na pytanie co to jest prawo i kogo obowi\u0105zuje. Prawo jest generalnie zestawem zasad tworzonym przez ludzi, aby regulowa\u0107 zachowanie innych ludzi i polega mu <strong>ka\u017cdy<\/strong> na terenie danego kraju (w przypadku prawa karnego najcz\u0119\u015bciej zale\u017cy to od wieku, co jest r\u00f3\u017cnie uregulowane w r\u00f3\u017cynch krajach). Przez ka\u017cdego mamy na my\u015bli zar\u00f3wno osoby fizyczne (ka\u017cdy cz\u0142owiek indywidualnie) jak i osoby prawne (np. firmy, instytucje), aczkolwiek dotycz\u0105 ich inne przepisy prawne. Cecha, kt\u00f3ra czyni cz\u0142owieka podmiotem prawa nosi nazw\u0119 <strong>zdolno\u015bci prawnej<\/strong> jednostki. Zgodnie z t\u0105 definicj\u0105 nie posiadaj\u0105 jej m.in. zwierz\u0119ta (<em>ochrona praw zwierz\u0105t<\/em> to okre\u015blenie potoczne, okre\u015blana s\u0105 obowi\u0105zki cz\u0142owieka w kontek\u015bcie zwierz\u0105t), natomiast s\u0105 przedmiotami prawa, wi\u0119c pojawiaj\u0105 si\u0119 w tre\u015bci niekt\u00f3rych regulacji.<\/p>\n<p>Istotna jest tak\u017ce <strong>zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych<\/strong> jednostki, kt\u00f3ra pozwala na dokonywanie we w\u0142asnym imieniu czynno\u015bci prawnych, takich jak sporz\u0105dzenie testamentu czy zawarcie um\u00f3w. W Polsce pe\u0142n\u0105 zdolno\u015b\u0107 uzyskuje si\u0119 poprzez zostanie pe\u0142noletnim. Pe\u0142noletno\u015b\u0107 w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w uzyskuje si\u0119 ko\u0144cz\u0105c 18 rok \u017cycia (w Polsce mo\u017cna tak\u017ce poprzez wej\u015bcie w zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski), aczkolwiek s\u0105 kraje, w kt\u00f3rym ten wiek jest inny. Kilka przyk\u0142ad\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>Iran, Indonezja &#8211; 15 rok \u017cycia<\/li>\n<li>Kuba, Wietnam &#8211; 16 rok \u017cycia<\/li>\n<li>Korea P\u00f3\u0142nocna &#8211; 17 rok \u017cycia<\/li>\n<li>Algieria, Korea Po\u0142udniowa, niekt\u00f3re prowincje Kanady &#8211; 19 rok \u017cycia<\/li>\n<li>Nowa Zelandia, Tajlandia &#8211; 20 rok \u017cycia<\/li>\n<li>Madagaskar, Singapur, stan Mississippi w USA &#8211; 21 rok \u017cycia<\/li>\n<\/ul>\n<h1>Co to jest robot w uj\u0119ciu prawnym i jak si\u0119 ma on do prawa?<\/h1>\n<p>W kwestii prawa zwi\u0105zanego z robotami pojawia si\u0119 jeden kluczowy problem &#8211; nie da si\u0119 znale\u017a\u0107 globalnych lub mi\u0119dzynarodowych wytycznych, kt\u00f3re u\u015bci\u015blaj\u0105 kwestie prawne w tym temacie. Jedyny znaleziony dokument na poziomie mi\u0119dzynarodowym to &#8222;Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 lutego 2017 r. zawieraj\u0105ce zalecenia dla Komisji w sprawie przepis\u00f3w prawa cywilnego dotycz\u0105cych robotyki&#8221; <strong>(Parlament Europejski, 2017)<\/strong>, kt\u00f3ra sama w sobie nie specyfikuje prawa w tym temacie jakkolwiek, a jedynie wymienia istotne kwestie, kt\u00f3re organy powinny przeanalizowa\u0107 i usp\u00f3jni\u0107 na poziomie Unii Europejskiej. Wewn\u0105trz tre\u015bci tego dokumentu s\u0105 obecne odwo\u0142ania mi\u0119dzy innymi do praw Asimova. Niestety wygl\u0105da na to, \u017ce jeszcze takie usp\u00f3jnienie nie powsta\u0142o pomimo tego, \u017ce min\u0119\u0142o ju\u017c ponad 6 lat do tej rezolucji. Tak wi\u0119c na chwil\u0119 obecn\u0105 zar\u00f3wno prawo karne jak i prawo cywilne jest okre\u015blane indywidualnie na pozimie ka\u017cdego pa\u0144stwa. Natomiast generalnie patrz\u0105c, roboty <strong>nie maj\u0105 zdolno\u015bci prawnej, ani tym bardziej zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych<\/strong>, a przynajmniej nie znale\u017ali\u015bmy pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym by\u0142oby inaczej.<\/p>\n<p>Brak generalnych ustale\u0144 prawny w tej tematyce automatycznie sprawia, \u017ce pojawia si\u0119 spory problem zwi\u0105zany ze zdefiniowaniem czym w\u0142a\u015bciwe jest &#8222;robot&#8221; w uj\u0119ciu prawnym. Ze wzgl\u0119du na to nie da si\u0119 wskaza\u0107 jednego dokumentu b\u0119d\u0105cego w\u0142a\u015bciwym \u017ar\u00f3d\u0142em dla takiej definicji. W dokumentach prawnych okre\u015blenie &#8222;robot&#8221; je\u015bli ju\u017c si\u0119 pojawia to dzia\u0142a jako czarna skrzynka. Niemniej jednak abstrahuj\u0105c tylko od prawnych definicji, da si\u0119 znale\u017a\u0107 wyja\u015bnienia tego okre\u015blenia. <a href=\"https:\/\/sjp.pwn.pl\/sjp\/robot;2574336.html\">S\u0142ownik PWN<\/a> definiuje to jak poni\u017cej:<\/p>\n<blockquote><p>Robot &#8211; urz\u0105dzenie zast\u0119puj\u0105ce cz\u0142owieka przy wykonywaniu niekt\u00f3rych czynno\u015bci<\/p><\/blockquote>\n<p>Definicja stosunkowo prosta, aczkolwiek nie uwzgl\u0119dnia faktu, \u017ce robot teoretycznie m\u00f3g\u0142by \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem. Nieco inn\u0105 mo\u017cna znale\u017a\u0107 w <a href=\"https:\/\/www.globalpolicywatch.com\/2017\/08\/what-is-a-robot-under-eu-law\/\">Oxford Learner&#8217;s Dictionaries<\/a>:<\/p>\n<blockquote><p>Robot &#8211; a machine that can perform a complicated series of tasks by itself<\/p><\/blockquote>\n<p>Tutaj warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie ma wskazania na wyr\u0119czenia cz\u0142owiek, tylko na samoistne wykonywanie zada\u0144. Jeszcze jedn\u0105 powi\u0105zan\u0105 definicj\u0119, a w\u0142a\u015bciwie to bardziej opis mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w postaci ustalenia Parlamentu Europejskiego w zwi\u0105zku z wspomnian\u0105 wcze\u015bniej rezolucj\u0105. Jest to charaktyrystyka terminu &#8222;smart robot&#8221;, kt\u00f3ra bazuje na 5 cechach kategoryzuj\u0105cych roboty. S\u0105 to: autonomia, interakacja cz\u0142owiek-robot, natura, \u015brodowiska i zadanie.\u00a0 Natomiast tre\u015b\u0107 charakterystyki &#8222;smart robota&#8221; (<strong>Biczysko-Pude\u0142ko, 2019<\/strong>) brzmi nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n<ul>\n<li>posiadanie autonomii w postaci pobierania danych ze \u015brodowiska poprzez sensory, wymian\u0119 i analiz\u0119 tych danych<\/li>\n<li>umiej\u0119tno\u015b\u0107 samoistnego uczenia si\u0119 bazuj\u0105c na do\u015bwiadczeniu i interakcji (kryterium opcjonalne)<\/li>\n<li>cho\u0107by minimalne wsparcie w postaci fizycznej (powinien by\u0107 czym\u015b materialnym w otoczeniu, w przeciwie\u0144stwie np. do program\u00f3w komputerowych)<\/li>\n<li>dostosowywanie w\u0142asnego zachowania oraz akcji do \u015brodowiska<\/li>\n<li>brak \u017cycia w rozumieniu biologicznym<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jak wida\u0107, ta definicja jest najbardziej rozbudowana i troch\u0119 zbli\u017ca si\u0119 do kontekstu prawa, jednak wci\u0105\u017c pozostawia sporo miejsca wymagaj\u0105cego doprecyzowania.<\/p>\n<p>Dodatkowo warto nadmieni\u0107, \u017ce po rezolucji Komisja Europejska zosta\u0142a poproszona o rozstrzygni\u0119cie kwestii zwi\u0105zanych z rozwojem i u\u017cyciem robotyki w nast\u0119pnych 10-15 latach. To jak najbardziej t\u0142umaczy dalszy brak dokument\u00f3w prawnych w tej tematyce, co i tak dodatkowo mog\u0142o zosta\u0107 op\u00f3\u017anione m.in. przez pandemi\u0119 COVID-19.<\/p>\n<p>Jednym z kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych robotyka rozwija si\u0119 intensywnie jest Japonia. Tam pojawi\u0142y si\u0119 pewne ustalenia prawne dotycz\u0105ce tej tematyki, jednak naj\u015bwie\u017cszy temat dotyczy wprowadzenia praw dotycz\u0105cych robot\u00f3w dostawowych, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 porusza\u0107 po miastach.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Japan Post tests delivery robots\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/YOMZt5OL1SE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<h1>Kto odpowiada za szkodz\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 przez robota?<\/h1>\n<p>Na pocz\u0105tek warto zaznaczy\u0107, \u017ce skoro roboty generalnie nie zachowuj\u0105 si\u0119 jako podmioty prawne to nie s\u0105 w stanie aktualnie ponie\u015b\u0107 konsekwencji za swoje szkody. Oczywi\u015bcie sprawa wygl\u0105da indywidualnie na poziomie ka\u017cdego kraju, gdy\u017c w ka\u017cdym pa\u0144stwo ma w\u0142asne prawo. Dodatkowo, prawo dotycz\u0105ce u\u017cytkownia jest tak\u017ce definiowane przez producenta, poniewa\u017c najprawdopodobniej b\u0119dzie wymaga\u0107 podpisania umowy przy kupnie produktu. Za krzywdy wyrz\u0105dzone przez robota odpowiedzialno\u015b\u0107 poniesie albo w\u0142a\u015bciel robota, albo producent maszyny, co zale\u017cy od dok\u0142adnej sytuacji. W przypadku, gdy problem wynik\u0142 z fabrycznej wady najprawdopodobniej do odpowiedzialno\u015bci zostanie poci\u0105gni\u0119ta firma produkuj\u0105ca roboty. Natomiast w sytuacji, gdy robot zostanie u\u017cyty niepoprawnie przez u\u017cytkownika, to w\u00f3wczas on b\u0119dzie odpowiada\u0107 za czyny robota. Samo w sobie prawo nie podchodzi w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny do robot\u00f3w, gdy\u017c akta prawne nie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 ani nie definiuj\u0105 tych jednostek, wi\u0119c roboty w tej kwestii s\u0105 traktowane jako przedmiot, a nie podmiot.<\/p>\n<p>To troch\u0119 podobna sytuacja do problem\u00f3w z samolotem &#8211; je\u015bli problem pojawi si\u0119 w wyniku wady technicznej, to konsekwencji poniesie producent, a je\u015bli problem wynika ze z\u0142ego u\u017cytkowania to odpowiedzialno\u015b\u0107 spoczywa na w\u0142a\u015bcicielu samolotu (w tym przypadku nie jest to osoba fizyczna tylko raczej firma). Tak wi\u0119c jasno mo\u017cna zobaczy\u0107, \u017ce aktualnie prawo w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w nie jest gotowe, na pojawienie si\u0119 przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 i nazywaj\u0105 si\u0119 robotami.<\/p>\n<h1>Prawa Asimova<\/h1>\n<p>Prawa Asimova, znane r\u00f3wnie\u017c jako Trzy Prawa Robotyki, to zestaw fikcyjnych zasad opracowanych przez pisarza naukowego Isaaca Asimova w jego opowiadaniu o robotach <em>Zabawa w berka <\/em>(ang. <em>Runaround<\/em>). Prawa te maj\u0105 na celu ustalenie etycznych zasad, kt\u00f3re maj\u0105 regulowa\u0107 zachowanie sztucznej inteligencji i robot\u00f3w wobec ludzi. Przedstawia\u0142y si\u0119 one nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Robot nie mo\u017ce skrzywdzi\u0107 cz\u0142owieka<\/strong><\/li>\n<li><strong>Robot musi podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 rozkazom cz\u0142owieka, chyba \u017ce s\u0105 sprzeczne z Pierwszym Prawem<\/strong><\/li>\n<li><strong>Robot musi chroni\u0107 swoje istnienie, chyba \u017ce jest to w sprzeczno\u015bci z Pierwszym lub Drugim Prawem<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>W p\u00f3\u017aniejszym opowiadaniu\u00a0<em>Roboty i Imperium <\/em>(ang. <em>Robots and Empire<\/em>)\u00a0Asimov doda\u0142 r\u00f3wnie\u017c <strong>Prawo Zerowe<\/strong>, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 nadrz\u0119dne do trzech poprzednich. A brzmi ono:\u00a0<strong>Robot nie mo\u017ce skrzywdzi\u0107 ludzko\u015bci, lub poprzez zaniechanie dzia\u0142ania doprowadzi\u0107 do uszczerbku dla ludzko\u015bci.<\/strong><\/p>\n<p>Prawa Asimova mia\u0142y na celu stworzenie systemu, kt\u00f3ry reguluje zachowanie robot\u00f3w i sztucznej inteligencji, daj\u0105c pierwsze\u0144stwo bezpiecze\u0144stwu i dobru cz\u0142owieka. Cho\u0107 s\u0105 one fikcyjne, sta\u0142y si\u0119 wp\u0142ywowymi koncepcjami w dziedzinie robotyki i etyki sztucznej inteligencji, inspiruj\u0105c dyskusje na temat odpowiedzialno\u015bci i regulacji wobec rozwijaj\u0105cej si\u0119 technologii. Przyk\u0142adowo, zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione we wspomnianej ju\u017c rezolucji, cho\u0107 bardziej w charakterze idea\u0142\u00f3w, do kt\u00f3rych powinni d\u0105\u017cy\u0107 tw\u00f3rcy inteligentnych byt\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Jednak czy s\u0105 one wystarczaj\u0105ce?<\/strong><\/p>\n<h1>Autonomiczne pojazdy<\/h1>\n<p>Wyobra\u017amy sobie nast\u0119puj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119:<\/p>\n<blockquote><p>Pod ko\u0142a autonomicznego samochodu wioz\u0105cego jednego pasa\u017cera wbiega dw\u00f3jka bawi\u0105cych si\u0119 dzieci. Po analizie sytuacji pojazd (robot) ustala, \u017ce istniej\u0105 jedynie dwa wyj\u015bcia: \u015bmiertelnie potr\u0105ci\u0107 dzieci lub zjecha\u0107 w bok i zniszczy\u0107 siebie oraz zabi\u0107 pasa\u017cera.<\/p><\/blockquote>\n<p>Jest zatem postawiony przed decyzj\u0105 kogo skrzywdzi\u0107, czego wed\u0142ug Pierwszego (oraz Zerowego) Prawa Robotyki nie mo\u017ce zrobi\u0107 pod \u017cadnym pozorem. Pokazuje to, \u017ce Prawa Asimova s\u0105 niewystarczaj\u0105ce, zw\u0142aszcza w sytuacjach dylematu \u017cycia i \u015bmierci <strong>(Schmarzo, 2017)<\/strong>. Czy zatem potrzebne jest Czwarte Prawo Robotyki?<\/p>\n<p>Wiele ankiet i bada\u0144 zosta\u0142o przeprowadzonych w celu ustalenia, co robot powinien w takiej sytuacji zrobi\u0107. W jednej z ankiet 76% badanych opowiedzia\u0142o si\u0119 za po\u015bwi\u0119ceniem pasa\u017cera zamiast 10 przechodni\u00f3w <strong>(Sample, 2016).<\/strong> Zgodzili si\u0119, aby samoch\u00f3d zaprogramowany by\u0142 w spos\u00f3b &#8222;minimalizuj\u0105cy urazy i \u015bmierci&#8221;. Utrzymywali to r\u00f3wnie\u017c, gdy to oni lub ich rodzina byli w samochodzie. Jednak, zapytani czy zakupili by tak zaprogramowane auto odpowiadali, \u017ce znacznie ch\u0119tniej wybrali by takie, kt\u00f3re stawia ich bezpiecze\u0144stwo jako najwy\u017cszy priorytet. Mercedes podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 kogo zabi\u0107 w takiej sytuacji. Swoje pojazdy programuje bowiem w spos\u00f3b chroni\u0105cy pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n<blockquote><p>Je\u015bli wiesz, \u017ce mo\u017cesz uratowa\u0107 cho\u0107 jedno \u017cycie, uratuj przynajmniej je. Uratuj tych w aucie. &#8211; m\u00f3wi Christopher von Hugo, dyrektor bezpiecze\u0144stwa w Mercedesie<\/p><\/blockquote>\n<p>Co jednak z prawnymi konsekwencjami takiego wypadku? Nadal sytuacja jest jasna: je\u015bli prze\u0142\u0105czasz samoch\u00f3d na autopilota, twoj\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 jako kierowcy jest zapewnienie, \u017ce auto jest pod kontrol\u0105. Tak jest obecnie zar\u00f3wno w Tesli, Cadillacu czy Mercedesie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3580\" aria-describedby=\"caption-attachment-3580\" style=\"width: 824px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3580 size-full\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/mercf015_01.jpg\" alt=\"Mercedes F015\" width=\"824\" height=\"457\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/mercf015_01.jpg 824w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/mercf015_01-300x166.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/mercf015_01-768x426.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 824px) 100vw, 824px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3580\" class=\"wp-caption-text\">Mercedes F 015 &#8211; Luksusowe autonomiczne auto<\/figcaption><\/figure>\n<h1>Roboty w s\u0142u\u017cbie militarnej<\/h1>\n<p>Kolejnym naruszeniem Praw Asimova jest wykorzystanie robot\u00f3w w s\u0142u\u017cbie militarnej. W jaki spos\u00f3b rozwa\u017cy\u0107 problem etyczny, \u017ce s\u0142u\u017c\u0105c jednej stronie, naruszamy zdrowie i bezpiecze\u0144stwo drugiej strony? Wojna sama w sobie podnosi wiele pyta\u0144 natury etycznej, mimo to nadal jest obecna. Podobnie roboty militarne coraz cz\u0119\u015bciej wykorzystywane s\u0105 w akcji: drony, roboty dostawcze, wywiadowcze, przeciwminowe i wiele innych s\u0142u\u017c\u0105 w celu u\u0142atwienia operacji militarnych \u017co\u0142nierzom.<\/p>\n<p>Co jednak z robotami-zab\u00f3jcami, czy ich wykorzystanie jest etyczne? W artykule &#8222;Is it ethical to use robots to kill in a war?&#8221; autor porusza t\u0119 kwesti\u0119 i wymienia argumenty zar\u00f3wno za, jak i przeciw <strong>(Wagner, 2017)<\/strong>. M\u00f3wi mi\u0119dzy innymi o nieprzewidywalno\u015bci dzia\u0142a\u0144 robota wobec niewinnych cywili, oraz \u017ce u\u017cycie robot\u00f3w zmniejsza koszty wojny, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do jej spowszednienia. Z drugiej strony pokazuje, \u017ce dzi\u0119ki wykorzystaniu robot\u00f3w liderzy pa\u0144stw mog\u0105 zmniejszy\u0107 liczb\u0119 ofiar.<\/p>\n<p>Znana firma Boston Dynamics, tworz\u0105ca humanoidalne roboty zdolne przemieszcza\u0107 si\u0119 w trudnym terenie, kt\u00f3re mog\u0142y by by\u0107 wykorzystane jako roboty-\u017co\u0142nierze, opowiedzia\u0142a si\u0119 w tej kwestii jasno:<\/p>\n<blockquote><p>Jednak\u017ce nasze roboty nie s\u0105 specjalnie tworzone dla \u017cadnego okre\u015blonego rz\u0105du ani w celach wojskowych. Zgodnie z naszymi zasadami etycznymi, nie autoryzujemy ani nie wsp\u00f3\u0142pracujemy z osobami, kt\u00f3re chc\u0105 u\u017cywa\u0107 naszych robot\u00f3w jako broni lub autonomicznych system\u00f3w celowania.<\/p><\/blockquote>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Atlas | Partners in Parkour\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/tF4DML7FIWk?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<h1>Podsumowanie<\/h1>\n<p>Wykorzystanie robot\u00f3w w s\u0142u\u017cbie cz\u0142owiekowi rodzi wiele etycznych dylemat\u00f3w. Prawa Asimova by\u0142y pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0105 stworzenia systemu prawnego reguluj\u0105cego dzia\u0142ania robota. Jednak w rzeczywisto\u015bci s\u0105 one niewystarczaj\u0105ce. Poniewa\u017c robot jako taki nie jest podmiotem prawa to nie mo\u017ce zosta\u0107 ukarany, a odpowiedzialno\u015b\u0107 za jego czyny spada na cz\u0142owieka, tw\u00f3rc\u0119 lub u\u017cytkownika. Trwaj\u0105 obecnie pr\u00f3by ujednolicenia prawa cywilnego i karnego w kontek\u015bcie dzia\u0142a\u0144 robot\u00f3w, jednak poza rezolucjami i propozycjami \u017cadne pa\u0144stwo nie ma nawet prawnej definicji robota. Jednak poniewa\u017c technologia rozwija si\u0119 bardzo szybko to potrzeby takich regulacji rosn\u0105, na przyk\u0142ad w kontek\u015bcie samochod\u00f3w autonomicznych, wi\u0119c spodziewamy si\u0119 nowych ustale\u0144 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci. Czy ludzko\u015b\u0107 poradzi sobie z tym problemem, czy mo\u017ce czeka nas zupe\u0142ny zakaz robotyzacji? Przysz\u0142o\u015b\u0107 poka\u017ce&#8230;<\/p>\n<h2>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/h2>\n<ul>\n<li>Parlament Europejski. (n.d.). <i>Teksty przyj\u0119te &#8211; Przepisy Prawa cywilnego dotycz\u0105ce Robotyki &#8211; Czwartek, 16 lutego 2017 R.<\/i> europarl.europa.eu. <a href=\"https:\/\/www.europarl.europa.eu\/doceo\/document\/TA-8-2017-0051_PL.html#title1\">https:\/\/www.europarl.europa.eu\/doceo\/document\/TA-8-2017-0051_PL.html#title1<\/a><\/li>\n<li>C\u00e1ndido Garc\u00eda Molyneux, R. O. (2021, July 7). <i>What is a robot under EU law?<\/i>. Global Policy Watch. <a href=\"https:\/\/www.globalpolicywatch.com\/2017\/08\/what-is-a-robot-under-eu-law\/\">https:\/\/www.globalpolicywatch.com\/2017\/08\/what-is-a-robot-under-eu-law\/<\/a><\/li>\n<li>Biczysko-Pude\u0142ko, K., &amp; Szostek, D. (2019). <i>Koncepcje dotycz\u0105ce osobowo\u015bci prawnej robot\u00f3w\u00a0 \u2013 zagadnienia wybrane<\/i>. Repozytorium Wroc\u0142awskie. https:\/\/repozytorium.uni.wroc.pl\/dlibra\/publication\/130937\/edition\/120390\/content?ref=L3B1YmxpY2F0aW9uLzEzOTMwOS9lZGl0aW9uLzEyODU3OA<\/li>\n<li>Maj, M. (2019). Sztuczna inteligencja i roboty wyzwaniem dla prawa. <i>E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydzia\u0142 Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego<\/i>. https:\/\/doi.org\/https:\/\/doi.org\/10.34616\/23.19.064<\/li>\n<li>Alan R. Wagner (2017)\u00a0<em>Ask an Ethicist: Is it ethical to use robots to kill in a war?\u00a0<\/em>Penn State <a href=\"https:\/\/www.psu.edu\/news\/impact\/story\/ask-ethicist-it-ethical-use-robots-kill-war\/\">https:\/\/www.psu.edu\/news\/impact\/story\/ask-ethicist-it-ethical-use-robots-kill-war\/<\/a><\/li>\n<li>Lindsay Dodgson (2016, October 12)\u00a0<em>Why Mercedes&#8217; decision to let its self-driving car kill pedestrians is probably the right thing to do.\u00a0<\/em>Bussiness Insider India <a href=\"https:\/\/www.businessinsider.in\/tech\/why-mercedes-decision-to-let-its-self-driving-cars-kill-pedestrians-is-probably-the-right-thing-to-do\/articleshow\/54816230.cms\">https:\/\/www.businessinsider.in\/tech\/why-mercedes-decision-to-let-its-self-driving-cars-kill-pedestrians-is-probably-the-right-thing-to-do\/articleshow\/54816230.cms<\/a><\/li>\n<li>William Schmarzo (2017, September 8)\u00a0<em>Asimov&#8217;s 4th Law of Robotics\u00a0<\/em>KDnuggets <a href=\"https:\/\/www.kdnuggets.com\/2017\/09\/asimov-4th-law-robotics.html\">https:\/\/www.kdnuggets.com\/2017\/09\/asimov-4th-law-robotics.html<\/a><\/li>\n<li>Ian Sample (2016, Jun 23)\u00a0<em>Will your driverless car be willing to kill to save the lives of others?\u00a0<\/em>The Guardian <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/science\/2016\/jun\/23\/will-your-driverless-car-be-willing-to-kill-you-to-save-the-lives-of-others\">https:\/\/www.theguardian.com\/science\/2016\/jun\/23\/will-your-driverless-car-be-willing-to-kill-you-to-save-the-lives-of-others<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wraz z post\u0119pem technologii widzimy tak\u017ce znacz\u0105ce przyspieszenie rozwoju w dziedzinie robotyki. Maszyny te s\u0105 ju\u017c od dawna obecne w wielu fabrykach w postaci przemys\u0142owych ramion znacz\u0105co wspomagaj\u0105c tempo produkcji oraz dbaj\u0105c o wysok\u0105 jako\u015b\u0107. Pojawia si\u0119 tak\u017ce coraz wi\u0119cej prototyp\u00f3w humanoidalnych robot wzbogaconych o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, co zbli\u017ca nas do wizji z film\u00f3w science-fiction. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":123,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[225],"tags":[15,12,139,130,113,20],"class_list":["post-3559","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agh-2022-23","tag-ai","tag-etyka","tag-prawo","tag-prawo-karne","tag-robot","tag-sztuczna-inteligencja"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/123"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3559"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3587,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3559\/revisions\/3587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}