{"id":3979,"date":"2023-11-09T15:53:01","date_gmt":"2023-11-09T15:53:01","guid":{"rendered":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=3979"},"modified":"2023-11-20T19:43:01","modified_gmt":"2023-11-20T19:43:01","slug":"szaleje-chatgpt-mania-czym-jest-ten-generator-tekstu-na-ile-mozemy-mu-zaufac-czy-ai-jest-stronnicza-oraz-dlaczego-promptowanie-stalo-sie-tak-modna-umiejetnoscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2023\/11\/09\/szaleje-chatgpt-mania-czym-jest-ten-generator-tekstu-na-ile-mozemy-mu-zaufac-czy-ai-jest-stronnicza-oraz-dlaczego-promptowanie-stalo-sie-tak-modna-umiejetnoscia\/","title":{"rendered":"Szaleje ChatGPT mania. Czym jest ten generator tekstu, na ile mo\u017cemy mu zaufa\u0107, czy AI jest stronnicza oraz dlaczego \u201epromptowanie\u201d sta\u0142o si\u0119 tak modn\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105?"},"content":{"rendered":"

Systemy sztucznej inteligencji rozwijaj\u0105 si\u0119 w zawrotnym tempie sprawiaj\u0105c, \u017ce ka\u017cdy rok przynosi ze sob\u0105 pewn\u0105 rewolucje na tym polu. Rozwi\u0105zania, kt\u00f3re z pocz\u0105tku wydaj\u0105 si\u0119 trudne do wyobra\u017cenia, a wr\u0119cz utopijne, kilka lat lub nawet miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wkraczaj\u0105 do naszej rzeczywisto\u015bci i staj\u0105 si\u0119 jej nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105. Miniony rok 2022 okaza\u0142 si\u0119 prze\u0142omowy mi\u0119dzy innymi pod wzgl\u0119dem pojawienia si\u0119 og\u00f3lnodost\u0119pnego Chatu GPT potrafi\u0105cego w przeci\u0105gu kilku sekund zar\u00f3wno napisa\u0107 scenariusz reklamy drukarki czy wyt\u0142umaczy\u0107 rozszczep atomu, jak i udzieli\u0107 porady randkowej, w spos\u00f3b niekiedy do z\u0142udzenia przypominaj\u0105cy prawdziwego rozm\u00f3wc\u0119.<\/strong><\/p>\n

Czy mamy do czynienia z rewolucj\u0105?<\/strong><\/span><\/p>\n

Cho\u0107 takie systemy budz\u0105 du\u017c\u0105 ekscytacj\u0119 w\u015br\u00f3d ,,zwyk\u0142ych u\u017cytkownik\u00f3w\u201d i w b\u0142yskawicznym tempie sta\u0142y si\u0119, mi\u0119dzy innymi dzi\u0119ki mediom spo\u0142eczno\u015bciowym, viralowe to ich potencja\u0142 zdecydowanie wykracza poza codzienn\u0105 rozrywk\u0119. Bardziej ni\u017c pewnym jest, \u017ce takie programy zmieni\u0105 kszta\u0142t funkcjonowania wielu bran\u017c, w obecnie trudny do wyobra\u017cenia spos\u00f3b. Je\u015bli do\u0142o\u017cy\u0107 do tego inne systemy, takie jak Midjourney czy DALL-E, kt\u00f3re potrafi\u0105, na podstawie kr\u00f3tkiego polecenia u\u017cytkownika, b\u0142yskawicznie stworzy\u0107 dowolny obraz, to mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce nawet ludzka kreatywno\u015b\u0107, cho\u0107 wcze\u015bniej wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o bezkonkurencyjna, z powodzeniem w du\u017cej mierze mo\u017ce zosta\u0107 zast\u0105piona przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.<\/p>\n

Obecnie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, zar\u00f3wno w popularnych mediach, jak i w \u015bwiecie akademickim, \u017ce dyskurs wok\u00f3\u0142 Chatu GPT rozci\u0105ga si\u0119 pomi\u0119dzy dwoma skrajnymi biegunami. Dyskusja naukowa oraz nastroje spo\u0142eczne sprawiaj\u0105 wra\u017cenie oscylowa\u0107 pomi\u0119dzy eufori\u0105 i wielkimi nadziejami na rewolucj\u0119, na miar\u0119 stulecia, a dystopijnymi wizjami ko\u0144ca \u015bwiata jaki znamy i zast\u0105pienia cz\u0142owieka przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Realno\u015b\u0107 prawdopodobnie znajduje si\u0119 gdzie\u015b po\u015brodku, jednak z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce Chat GPT jest technologi\u0105, kt\u00f3rej rozw\u00f3j nale\u017cy \u015bledzi\u0107 je\u015bli chce si\u0119 nad\u0105\u017ca\u0107 za p\u0119dz\u0105cym \u015bwiatem.<\/p>\n

Kim w\u0142a\u015bciwie jeste\u015b Chatcie GPT?<\/strong><\/span><\/p>\n

Wracaj\u0105c jednak do podstaw czyli samego mechanizmu dzia\u0142ania system\u00f3w sztucznej inteligencji, opartej na modelu j\u0119zykowym, warto w tym miejscu zarysowa\u0107 jego spos\u00f3b dzia\u0142ania. Omawiaj\u0105c kwestie sztucznej inteligencji mo\u017cemy przyj\u0105\u0107, \u017ce jest ona systemem informatycznym, kt\u00f3rego celem jest zast\u0119powanie dzia\u0142ania ludzkiej inteligencji (Markiewicz 2018<\/em>)<\/strong>. Mechanizm AI (sztucznej inteligencji) jest determinowany przez algorytm generowany poprzez uczenie maszynowe (ML). Jednak w tym przypadku, w odr\u00f3\u017cnieniu od klasycznie pojmowanego algorytmu opartego na schemacie blokowym (Algorytm 2023<\/em>)<\/strong>, celem jego tw\u00f3rc\u00f3w jest uzyskanie efektu, w kt\u00f3rym algorytm b\u0119dzie potrafi\u0142 sam znajdowa\u0107 rozwi\u0105zania problem\u00f3w, bez wcze\u015bniejszego programowania w tym celu (Mahesh 2019<\/em>)<\/strong>. Podstaw\u0105 funkcjonowania takiego algorytmu jest jego ci\u0105g\u0142e uczenie si\u0119 dzi\u0119ki dostarczanym mu danym, kt\u00f3re mo\u017cna powiedzie\u0107, s\u0105 jego si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105. Na ich podstawie system uczy si\u0119 pewnych schemat\u00f3w, kt\u00f3re wykorzystuje do podejmowania przysz\u0142ych decyzji, r\u00f3wnocze\u015bnie nieustannie weryfikuj\u0105c swoje w\u0142asne dzia\u0142anie na podstawie nowych danych. Taki mechanizm przywodzi na my\u015bl funkcjonowanie ludzkiego m\u00f3zgu, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c doskonali si\u0119 poprzez nieustanne uczenie si\u0119, sprawdzaj\u0105c swoj\u0105 wiedz\u0119 i decyzje na podstawie ci\u0105gle dostarczanych mu bod\u017ac\u00f3w. Dlatego system, na kt\u00f3rym opiera si\u0119 sztuczna inteligencja jest nazywany sztuczn\u0105 sieci\u0105 neuronow\u0105, kt\u00f3rej najbardziej znamienn\u0105 cech\u0105 jest zdolno\u015b\u0107 uczenia si\u0119 na podstawie przyk\u0142ad\u00f3w i mo\u017cliwo\u015b\u0107 automatycznego uog\u00f3lniania zdobytej wiedzy (tzw. generalizacja) (Szaleniec & Tadeusiewicz 2015<\/em>)<\/strong>.<\/p>\n

Czy Chat GPT jest alf\u0105 i omeg\u0105?<\/strong><\/span><\/p>\n

Chc\u0105c uj\u0105\u0107 spos\u00f3b dzia\u0142ania Chatu GPT w mo\u017cliwie najbardziej przyst\u0119pny spos\u00f3b, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest on chatbotem, kt\u00f3ry na podstawie zasilaj\u0105cych go \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy generuje odpowiedzi staraj\u0105c si\u0119 na\u015bladowa\u0107 dzia\u0142anie ludzkiego umys\u0142u. Cho\u0107 zaczyna si\u0119 powoli m\u00f3wi\u0107 o swoistym wro\u015bni\u0119ciu Chatu GPT (znaturalizowaniu) do wsp\u00f3\u0142czesnej codzienno\u015bci, a nawet zast\u0119powaniu przez niego wyszukiwarki Google b\u0119d\u0105c\u0105 przecie\u017c od lat nieod\u0142\u0105cznym elementem naszej cyfrowej rzeczywisto\u015bci (Przegali\u0144ska 2023<\/em>) <\/strong>to warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie korzysta on z danych z ca\u0142ego Internetu, w czasie rzeczywistym. Chat GPT wykorzystuje baz\u0119 danych, kt\u00f3r\u0105 zosta\u0142 zasilony. Sam Chat GPT zapytany o aktualno\u015b\u0107 danych z kt\u00f3rych korzysta odpowiada tak:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie OpenAI, organizacja stoj\u0105ca za Chatem GPT, przy wsparciu Microsoftu, og\u0142osi\u0142a, \u017ce jej chatbot mo\u017ce teraz przegl\u0105da\u0107 Internet, aby dostarcza\u0107 u\u017cytkownikom aktualnych informacji. Wcze\u015bniej natomiast system sztucznej inteligencji by\u0142 szkolony jedynie przy u\u017cyciu danych do wrze\u015bnia 2021 roku, co oznacza\u0142o w praktyce, \u017ce je\u015bli w tym czasie na \u015bwiecie wybuch\u0142a by kolejna pandemia, chat najzwyczajniej by o niej nie wiedzia\u0142, dostarczaj\u0105c nieprawdziwych informacji. Nale\u017cy jednak zastrzec, \u017ce najnowsza aktualizacja pozwala jedynie u\u017cytkownikom premium (subskrybuj\u0105cym p\u0142atn\u0105 wersj\u0119 Chatu GPT za 20$ miesi\u0119cznie) zadawa\u0107 chatbotowi pytania dotycz\u0105ce bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144 i uzyskiwa\u0107 dost\u0119p do wiadomo\u015bci (Nield 2023)<\/em><\/strong>. OpenAI planuje udost\u0119pni\u0107 t\u0119 funkcj\u0119 wszystkim u\u017cytkownikom w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci (Kleinman & Radford 2023)<\/em><\/strong>.<\/p>\n

Kolejnym mitem na temat dzia\u0142ania algorytm\u00f3w Chatu GPT jest przekonanie, \u017ce potrafi on samodzielnie ,,my\u015ble\u0107\u201d, przyk\u0142adowo obliczaj\u0105c niczym super kalkulator zadania matematyczne. Niestety jest to jedynie z\u0142udzeniem, poniewa\u017c ten chat jest modelem, kt\u00f3ry jedynie szuka w swojej bazie danych statystycznie najbardziej prawdopodobnego rozwi\u0105zania (Przegali\u0144ska 2023<\/em>)<\/strong>. Mo\u017cna stwierdzi\u0107 zatem, \u017ce rozwi\u0105zanie czy odpowied\u017a wygenerowana przez Chat GPT jest po prostu odtw\u00f3rczym przedstawieniem wcze\u015bniej dostarczonych mu informacji. Dlatego te\u017c mo\u017cliwe jest oszukanie chatu, co zamieni\u0142o si\u0119 ostatnio w popularny w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych challenge polegaj\u0105cy na tak zwanym gashlightowaniu (wm\u00f3wieniu drugiej stronie, \u017ce si\u0119 myli) modelu AI by niejako uwierzy\u0142, \u017ce przyk\u0142adowo 2+2=5. Mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce jest to najprostszy dow\u00f3d na to, \u017ce Chat GPT wcale nie jest niedo\u015bcignionym dla cz\u0142owieka kalkulatorem.<\/p>\n

Jaka jest jako\u015b\u0107 wynik\u00f3w Chatu GPT \u2013 czy to koniec ludzkiej kreatywno\u015bci?<\/strong><\/span><\/p>\n

Cho\u0107 potencja\u0142 Chatu GPT robi coraz wi\u0119ksze wra\u017cenie na opinii publicznej i mo\u017cna zaobserwowa\u0107 pewne zach\u0142y\u015bniecie si\u0119 jej mo\u017cliwo\u015bciami to po bli\u017cszym przyjrzeniu si\u0119 cz\u0119sto okazuje si\u0119, \u017ce wci\u0105\u017c powinni\u015bmy podchodzi\u0107 do niego z du\u017c\u0105 doz\u0105 nieufno\u015bci.<\/p>\n

Czy Chat GPT ma poczucie humoru?<\/strong><\/span><\/p>\n

Do g\u0142\u00f3wnych ogranicze\u0144 tego chatbota nale\u017cy zaliczy\u0107 trudno\u015bci w rozumieniu kontekst\u00f3w, zw\u0142aszcza tych kulturowych b\u0119d\u0105cych elementami, kt\u00f3re wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nabywa dzi\u0119ki codziennemu funkcjonowaniu w danym spo\u0142ecze\u0144stwie. Chat GPT nie posiada w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144, z kt\u00f3rych mo\u017ce czerpa\u0107, by tak jak cz\u0142owiek \u0142\u0105czy\u0107 w\u0105tki i przyk\u0142adowo rozumie\u0107 \u017carty. Oczywi\u015bcie poproszony o napisanie lub wyt\u0142umaczenie dowcipu czy mema, chat wywi\u0105\u017ce si\u0119 z zadania, lecz mo\u017cna zaryzykowa\u0107 stwierdzeniem, \u017ce jak na razie nigdy nie b\u0119dzie ono tak adekwatne jak gdyby zrobi\u0142 to cz\u0142owiek. Przyk\u0142adowo poni\u017cej mo\u017cna zobaczy\u0107 w jaki spos\u00f3b Chat GPT t\u0142umaczy popularne memy wykorzystuj\u0105ce wizerunek prezydenta Andrzeja Dudy w p\u0142aszczu przeciwdeszczowym.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jak wida\u0107, chat potrafi zastosowa\u0107 teori\u0119 wywo\u0142ywania rozbawienia i pewnie trudno si\u0119 nie zgodzi\u0107 z podanym przez niego wyt\u0142umaczeniem, jednak r\u00f3wnocze\u015bnie mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie pewnej sztuczno\u015bci wynikaj\u0105cej z braku pe\u0142nego zrozumienia wszelkich kontekst\u00f3w znanych polskim u\u017cytkownikom medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, w kt\u00f3rych to memy tego typu cz\u0119sto si\u0119 pojawiaj\u0105.<\/p>\n

Na ile mo\u017cemy mu zaufa\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n

Ryzyko przedstawiania nieprawdziwych informacji jest kolejnym powa\u017cnym ograniczeniem tego modelu j\u0119zykowego. Poniewa\u017c system sztucznej inteligencji dzia\u0142a na zasadzie czarnej skrzynki, co oznacza, \u017ce u\u017cytkownik nie ma dost\u0119pu do\u00a0 algorytm\u00f3w jego dzia\u0142ania, niemo\u017cliwe jest prze\u015bledzenie meandr\u00f3w proces\u00f3w generowania odpowiedzi przez chat. Oznacza to, \u017ce nawet je\u015bli wykryjemy w napisanym przez Chat GPT tek\u015bcie jakie\u015b nieprawid\u0142owo\u015bci, to nie ma sposobu, kt\u00f3ry pozwoli\u0142by dotrze\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142 danego b\u0142\u0119du.<\/p>\n

Do tego trzeba do\u0142o\u017cy\u0107 fakt, \u017ce chat korzysta z niepe\u0142nych, nieaktualnych danych o \u015bwiecie, co mo\u017ce kompletnie zakrzywi\u0107 tworzone przez niego odpowiedzi. Poza tym, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Chat GPT nie posiada \u017cadnego systemu chroni\u0105cego go przed nieprawdziwymi danymi. Dlatego trzeba by\u0107 \u015bwiadomym, \u017ce ten model j\u0119zykowy w swoich odpowiedziach odzwierciedla jako\u015b\u0107 danych znajduj\u0105cych si\u0119 we wszelkich zak\u0105tkach Internetu, z kt\u00f3rych korzysta. Tak\u017ce tak jak przestrze\u0144 cyfrowa jest pe\u0142na fake news\u00f3w, tak samo dane tworzone przez Chat GPT r\u00f3wnie\u017c nie s\u0105 na nie odporne. Mo\u017cna sobie to wyobrazi\u0107 postrzegaj\u0105c Chat GPT jako zwierciad\u0142o odbijaj\u0105ce nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 cyfrow\u0105 ze wszelkimi jej niedoskona\u0142o\u015bciami. Sam chat zapytany o prawdziwo\u015b\u0107 swoich wynik\u00f3w zdaje si\u0119 dawa\u0107 najlepsz\u0105 recept\u0119 na chronienie si\u0119 przed dezinformacj\u0105, a odpowiedzia\u0142 tak:<\/p>\n

Jako sztuczna inteligencja, moje odpowiedzi s\u0105 generowane na podstawie informacji zawartych w danych treningowych, kt\u00f3re si\u0119gaj\u0105 do stycznia 2022 roku. W miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci staram si\u0119 dostarcza\u0107 rzetelne i sprawdzone informacje. Jednak\u017ce nie jestem wolny od b\u0142\u0119d\u00f3w ani od wprowadzania nie\u015bcis\u0142o\u015bci w odpowiedziach, szczeg\u00f3lnie je\u015bli pytania s\u0105 nieprecyzyjne lub \u017ar\u00f3d\u0142a danych u\u017cyte w treningu zawiera\u0142y b\u0142\u0119dy.<\/em><\/p>\n

Wa\u017cne jest, aby korzysta\u0107 z moich odpowiedzi z umiarem i zawsze sprawdza\u0107 informacje z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o kwestie wa\u017cne lub kontrowersyjne. Nie jestem w stanie automatycznie rozpoznawa\u0107 „fake news\u00f3w” lub dezinformacji, dlatego wa\u017cne jest, aby by\u0107 krytycznym czytelnikiem i u\u017cywa\u0107 zdrowego rozs\u0105dku podczas oceny informacji. Je\u015bli masz w\u0105tpliwo\u015bci co do konkretnej informacji, zawsze warto sprawdzi\u0107 j\u0105 w rzetelnych \u017ar\u00f3d\u0142ach lub skonsultowa\u0107 si\u0119 z ekspertami.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

A jak jest ze stronniczo\u015bci\u0105 Chatu GPT? Czyj\u0105 \u201estron\u0119\u201d trzyma AI?<\/strong><\/span><\/p>\n

Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce Chat GPT jako model nieposiadaj\u0105cy w\u0142asnego rozumu, a co za tym idzie r\u00f3wnie\u017c do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych i opinii, m\u00f3g\u0142by dawa\u0107 nadziej\u0119 na uzyskanie za jego pomoc\u0105 obiektywnych, bezstronnych danych. Jednak tak jak ju\u017c zosta\u0142o zaznaczone powy\u017cej, sztuczna inteligencja nie jest zawieszona w pr\u00f3\u017cni, a wr\u0119cz odwrotnie \u2013 danymi kt\u00f3re generuje odzwierciedla nastroje i opinie popularnie panuj\u0105ce w spo\u0142ecze\u0144stwie. Oczywi\u015bcie nie jest to kwesti\u0105 ca\u0142kowitego przypadku, z jakim punktem widzenia b\u0119dzie \u201esympatyzowa\u0142\u201d Chat GPT, gdy\u017c nie bez znaczenia jest tu fakt, \u017ce obecnie Chat GPT nale\u017cy do ameryka\u0144skiego przedsi\u0119biorstwa Microsoft. Zwa\u017cywszy na fakt, \u017ce algorytmy generuj\u0105ce odpowiedzi chatu s\u0105 bardzo zaawansowane i prawdopodobnie niemo\u017cliwe do dok\u0142adnego kontrolowania to trudno jednoznacznie okre\u015bli\u0107 sk\u0105d bior\u0105 wygenerowane teksty przedstawiaj\u0105ce ewidentn\u0105 stronniczo\u015b\u0107. Przez to trudno zarzuci\u0107 tw\u00f3rcom manipulowanie wynikami, ale r\u00f3wnocze\u015bnie na podstawie niekt\u00f3rych przeprowadzonych \u201eeksperyment\u00f3w\u201d mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce odpowiedzi Chatu GPT wiele m\u00f3wi\u0105 o g\u0142\u00f3wnym dyskursie publicznym. Jednym z nowszych przyk\u0142ad\u00f3w mo\u017ce by\u0107 viralowa odpowied\u017a chatu na pytanie o prawo do wolno\u015bci danego narodu, w kontek\u015bcie sytuacji pomi\u0119dzy Palestyn\u0105 a Izraelem:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jak wida\u0107 na powy\u017cszym przyk\u0142adzie, cho\u0107 Chat GPT mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie raczej ostro\u017cnego w formu\u0142owaniu opinii, zw\u0142aszcza na tematy uwa\u017cane za kontrowersyjne, to testuj\u0105c go w taki spos\u00f3b mo\u017cna odkry\u0107 znacz\u0105co stronnicze podej\u015bcie.<\/p>\n

Warto tu doda\u0107, \u017ce Chat GPT jest niejako wyczulony na pewne has\u0142a i polecenia, kt\u00f3re uznaje za w\u0105tpliwe etycznie, co przek\u0142ada si\u0119 na to, \u017ce nie uzyskamy od niego instrukcji zbudowania bomby, planu udanego napadu na bank czy porad dotycz\u0105cych zatuszowania zbrodni. Do tego ten model sztucznej inteligencji wiele kwestii okre\u015bla mianem kontrowersyjnych w oczach opinii publicznej, nawet je\u015bli dane zagadnienie jest jednoznacznie neutralne z punktu widzenia \u015bwiata nauki. Przyk\u0142adowo, cho\u0107 wszelkie organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 tworzeniem polityk w kwestii zdrowia, podpieraj\u0105c swoje wytyczne badaniami naukowymi, a wi\u0119c faktami, uznaj\u0105 nauczanie edukacji seksualnej w szko\u0142ach za rozwi\u0105zanie sprzyjaj\u0105ce prawid\u0142owemu rozwojowi dziecka (<\/em><\/strong>Biuro Regionalne WHO dla Europy i BZgA 2013)<\/em><\/strong>, to Chat GPT wci\u0105\u017c uznaj\u0119 t\u0119 kwesti\u0119 za zbyt kontrowersyjn\u0105 by m\u00f3c jednoznacznie wyrazi\u0107 \u201eswoje zdanie\u201d. Zapytany o to czy edukacja seksualna powinna zosta\u0107 wprowadzona do szk\u00f3\u0142, odpowiada, \u017ce jest to dylemat uwarunkowany pod\u0142o\u017cem kulturowym i \u015bwiatopogl\u0105dem, dlatego powinien by\u0107 konsultowany zar\u00f3wno z ekspertami jak i samymi rodzicami dzieci. Przy tym podaje r\u00f3\u017cne argumenty za i przeciw, \u017ceby na koniec stwierdzi\u0107, \u017ce ostateczne decyzje w tej sprawie powinny by\u0107 podyktowane czynnikami spo\u0142eczno-kulturowymi. Jak wida\u0107 zatem, Chat GPT jest mocno zachowawczy w podawaniu jednoznacznych odpowiedzi, nawet gdy dana sprawa ma sw\u00f3j konsensus w \u015bwiecie akademickim.<\/p>\n

Na czym polega promptowanie i czy przysz\u0142e pokolenie b\u0119dzie si\u0119 go uczy\u0107 w szko\u0142ach?<\/strong><\/span><\/p>\n

W kontek\u015bcie Chatu GPT promptowanie oznacza czynno\u015b\u0107 dostarczania modelowi j\u0119zykowemu kr\u00f3tkiej sekwencji tekstowej, znanej jako „prompt” lub „wej\u015bcie”, kt\u00f3re inicjuje rozmow\u0119 lub prosi model o wygenerowanie odpowiedzi na konkretne pytanie lub temat. W praktyce mo\u017ce to by\u0107 pytanie (np. Jaka jest populacja papug w Barcelonie?) lub polecenie (np. opisz sytuacj\u0119 mieszkaniow\u0105 m\u0142odych ludzi w Polsce). W przypadku Chatu GPT promptowanie mo\u017ce przybiera\u0107 przer\u00f3\u017cne formy zar\u00f3wno kr\u00f3tkich polece\u0144 tekstowych, jak i bardzo skomplikowanych tekst\u00f3w \u2013 przyk\u0142adowo tre\u015bci ca\u0142ego arkusza egzaminu maturalnego. Cho\u0107 sam interface Chatu GPT wydaje si\u0119 by\u0107 banalnie prosty i ka\u017cdy raczej intuicyjnie mo\u017ce wprowadza\u0107 swoje polecenia w okienko chatu, to okazuje si\u0119, \u017ce w zale\u017cno\u015bci od tego w jaki spos\u00f3b sformu\u0142ujemy tekst promptu znacz\u0105co wp\u0142ywa na uzyskane wyniki. Dlatego te\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 promptowania szybko sta\u0142a si\u0119 przedmiotem wielu porad internetowych a nawet kurs\u00f3w online. Na mediach spo\u0142eczno\u015bciowych mo\u017cemy znale\u017a\u0107 wiele kont, kt\u00f3rych tematyka w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119cona jest nauce precyzyjnego pisania polece\u0144 dla Chatu GPT. Na samym Tiktoku hasztag #chatgptprompt<\/strong> ma 18 milion\u00f3w odtworze\u0144, co pokazuj\u0119 skal\u0119 popularno\u015bci tego, przecie\u017c stosunkowo nowego, poj\u0119cia.<\/p>\n

Dobre promptowanie jest konieczne, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 po\u017c\u0105dane odpowiedzi od Chatu GPT. Jest te\u017c jedynym sposobem pozwalaj\u0105cym u\u017cytkownikowi kontrolowa\u0107 tre\u015b\u0107 generowan\u0105 przez model, kierowa\u0107 rozmow\u0105 w okre\u015blonym kierunku oraz wp\u0142ywa\u0107 na jako\u015b\u0107 odpowiedzi chatu. Dlatego w\u0142a\u015bnie nauka promptowania jest tak kluczowa by \u201ewsp\u00f3\u0142praca\u201d z Chatem GPT mog\u0142a by\u0107 rzeczywi\u015bcie pomocna i inspiruj\u0105ca, a nie pozosta\u0142a jedynie ciekawostk\u0105 s\u0142u\u017c\u0105ca samej zabawie.<\/p>\n

\u017beby zilustrowa\u0107 na przyk\u0142adzie na czym mo\u017ce polega\u0107 sztuka dobrego promptowania mo\u017cemy wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce chcemy stworzy\u0107 reklam\u0119 soczk\u00f3w dla dzieci w wieku przedszkolnym i chcemy \u017ceby Chat GPT pom\u00f3g\u0142 nam w napisaniu jej scenariusza. Mo\u017cemy wprowadzi\u0107 proste polecenie \u201eNapisz scenariusz reklamy soczk\u00f3w dla dzieci\u201d<\/span> <\/em>i uzyskamy dobrze rozpisany na poszczeg\u00f3lne sceny plan takiej reklamy, wraz z has\u0142em reklamowym, dialogami, scenografi\u0105 oraz zalecanym podk\u0142adem muzycznym. Je\u015bli jednak chcemy \u017ceby taki scenariusz by\u0142 lepiej dostosowany do charakteru naszej marki, konkretnego rynku czy danej stylistyki, to odpowiednie promptowanie oka\u017ce si\u0119 tutaj kluczowe. W takim wypadku mo\u017cemy stworzy\u0107 du\u017co bardziej rozbudowany prompt \u2013 \u201eWciel si\u0119 w kreatywnego re\u017cysera reklam i napisz scenariusz reklamy zdrowych soczk\u00f3w, skierowanej do przedszkolak\u00f3w i ich rodzic\u00f3w. Reklama ta powinna przywo\u0142ywa\u0107 uczucie spokoju i bezpiecze\u0144stwa. Sceny niech odbywaj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d zieleni. Stylistyka reklamy powinna si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia\u0107 i przywo\u0142ywa\u0107 kolorystyk\u0105 i scenografi\u0105 klimat wakacji. Itp.\u201d <\/span><\/em>Co mo\u017ce nam da\u0107 du\u017co bardziej oryginalne i kreatywne efekty.<\/p>\n

Popularn\u0105 technik\u0105 wykorzystywan\u0105 w profesjonalnym promptowaniu jest w\u0142a\u015bnie nakazywanie Chatowi GPT wcielenie si\u0119 w jak\u0105\u015b rol\u0119. Taki zabieg mo\u017ce znacz\u0105co ulepszy\u0107 jako\u015b\u0107 generowanych odpowiedzi i pozwala nakierowa\u0107 chat na po\u017c\u0105dan\u0105 przez u\u017cytkownika stylistyk\u0119 i charakter wynik\u00f3w, dzi\u0119ki czemu staj\u0105 si\u0119 one mniej zachowawcze i sztuczne. Przyk\u0142adowo, mo\u017cemy poprosi\u0107 chat o wypowied\u017a w stylu polityka, \u017cyciow\u0105 rad\u0119 jak od bliskiej przyjaci\u00f3\u0142ki czy wyt\u0142umaczenie zadania matematycznego tak jakby by\u0142o skierowane do pi\u0119ciolatka. Ten spos\u00f3b pozwala dostosowa\u0107 przekaz stworzony przez Chat GPT tak by jak najdok\u0142adniej spe\u0142nia\u0142 nasze potrzeby.<\/p>\n

\u015awiadome promptowanie pozwala na wykorzystywanie Chatu GPT na du\u017co bardziej zaawansowanym poziomie, tak by m\u00f3g\u0142 on rzeczywi\u015bcie pom\u00f3c nam w dostarczaniu inspiracji lub wr\u0119cz w cz\u0119\u015bciowym wyr\u0119czaniu nas w pracy. Cho\u0107 jak na razie mo\u017cliwo\u015bci tego chatu s\u0105 wci\u0105\u017c mocno ograniczone i nie powinni\u015bmy obdarza\u0107 go zbyt du\u017cym zaufaniem oraz powierza\u0107 mu zbyt du\u017cej odpowiedzialno\u015bci, to z pewno\u015bci\u0105 jest on narz\u0119dziem niezwykle u\u017cytecznym. Wydaje si\u0119, \u017ce na chwil\u0119 obecn\u0105, najwi\u0119kszym potencja\u0142em Chatu GPT, kt\u00f3rego nie posiadaj\u0105 inne narz\u0119dzia cyfrowe, jest wykorzystywanie go jako \u017ar\u00f3d\u0142a inspiracji. Dzi\u0119ki swojej du\u017cej elastyczno\u015bci mo\u017ce by\u0107 \u015bwietnym narz\u0119dziem do wspierania ludzkiej kreatywno\u015bci, dlatego te\u017c mo\u017cna przewidywa\u0107, \u017ce promptowanie stanie si\u0119 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 przysz\u0142e pokolenia b\u0119d\u0105 mia\u0142y w przys\u0142owiowym ,,ma\u0142ym palcu\u201d. Rozw\u00f3j Chatu GPT zdecydowanie nie musi oznacza\u0107, \u017ce ludzka kreatywno\u015b\u0107 przestanie by\u0107 potrzebna, tak jak wynalezienie fotografii nie sprawi\u0142o, \u017ce malarstwo zanik\u0142o, a jedynie zmieni\u0142o swoj\u0105 form\u0119. Mo\u017cna przewidywa\u0107, \u017ce dzi\u0119ki tej technologii ludzie b\u0119d\u0105 mogli w coraz wi\u0119kszym stopniu skupia\u0107 swoj\u0105 energi\u0119 na innych umiej\u0119tno\u015bciach i wspiera\u0107 w\u0142asn\u0105 kreatywno\u015b\u0107 Chatem GPT, nie marnuj\u0105c przy tym czasu na powtarzalne i ma\u0142o wzbogacaj\u0105ce czynno\u015bci. Taka wizja zreszt\u0105 \u015bwietnie wpisuje si\u0119 w obecne trendy dotycz\u0105ce podej\u015bcia do pracy w\u015br\u00f3d najm\u0142odszych pokole\u0144, kt\u00f3re bardzo wysoko ceni\u0105 sobie odpoczynek i samorozw\u00f3j.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/span><\/p>\n

    \n
  1. Markiewicz, R. (2018). Sztuczna inteligencja i w\u0142asno\u015b\u0107 intelektualna, 100 lat ochrony w\u0142asno\u015bci przemys\u0142owej w Polsce : ksi\u0119ga jubileuszowa Urz\u0119du Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, <\/em>(A. Adamczak,), Wolters Kluwer, str. 203-232.<\/li>\n
  2. Algorytm <\/em>(2023), https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Algorytm<\/a> [dost\u0119p: 20.10.2023]<\/li>\n
  3. Mahesh B. (2019). ,,Machine Learning Algorithms \u2013 A Review\u201d, w: International Journal of Science and Research<\/em>, 9(1), str. 381-386.<\/li>\n
  4. Szaleniec, M., Tadeusiewicz, R., (2015). Leksykon sieci neuronowych, <\/em>Wydawnictwo Fundacji ,,Projekt Nauka\u201d, Wroc\u0142aw.<\/li>\n
  5. Przegali\u0144ska, A. (2023). Odczarowujemy mity na temat ChatGPT, Co\u015b Osobliwego.<\/em><\/li>\n
  6. Nield,\u00a0D. (2023).\u00a0ChatGPT can finally get up-to-date answers from the internet \u2013 here’s how<\/em>. TechRadar.\u00a0https:\/\/www.techradar.com\/computing\/artificial-intelligence\/chatgpt-can-finally-get-up-to-date-answers-from-the-internet-heres-how<\/a> [dost\u0119p: 22.10.2023]<\/li>\n
  7. Radford, A., Kleinman, Z. (2023).\u00a0ChatGPT can now access up to date information<\/em>. BBC News.\u00a0https:\/\/www.bbc.com\/news\/technology-66940771<\/a> [dost\u0119p: 23.11.2023]<\/li>\n
  8. Biuro Regionalne WHO dla Europy i BZgA. (2013), Standardy edukacji seksualnej w Europie, <\/em>(978\u201383\u20137563\u2013149\u20134). https:\/\/spunk.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/WHO_BZgA_Standardy_edukacji_seksualnej.pdf<\/a> [dost\u0119p: 22.10.2023]<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Systemy sztucznej inteligencji rozwijaj\u0105 si\u0119 w zawrotnym tempie sprawiaj\u0105c, \u017ce ka\u017cdy rok przynosi ze sob\u0105 pewn\u0105 rewolucje na tym polu. Rozwi\u0105zania, kt\u00f3re z pocz\u0105tku wydaj\u0105 si\u0119 trudne do wyobra\u017cenia, a wr\u0119cz utopijne, kilka lat lub nawet miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wkraczaj\u0105 do naszej rzeczywisto\u015bci i staj\u0105 si\u0119 jej nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105. Miniony rok 2022 okaza\u0142 si\u0119 prze\u0142omowy mi\u0119dzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":162,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[314],"tags":[112,246,229,328,20],"class_list":["post-3979","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-socjologia-uj-2023-24","tag-chatbot","tag-chatgpt","tag-openai","tag-promptowanie","tag-sztuczna-inteligencja"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/162"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3979"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4028,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3979\/revisions\/4028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}