{"id":4012,"date":"2023-11-19T19:35:54","date_gmt":"2023-11-19T19:35:54","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=4012"},"modified":"2023-11-20T19:42:05","modified_gmt":"2023-11-20T19:42:05","slug":"3d-spoleczenstwa-informacyjnego-digitalizacja-dematerializacja-decentralizacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2023\/11\/19\/3d-spoleczenstwa-informacyjnego-digitalizacja-dematerializacja-decentralizacja\/","title":{"rendered":"3D spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego – digitalizacja, dematerializacja, decentralizacja."},"content":{"rendered":"

Digitalizacja \u017cycia codziennego ju\u017c nikogo nie dziwi, bankowo\u015b\u0107 elektroniczna sta\u0142a si\u0119 ju\u017c standardem, obecno\u015b\u0107 instytucji publicznych w internecie jest coraz szersza, a znaczenie wp\u0142ywu internetu dla \u017cycia politycznego ro\u015bnie. Na tym jednak nie koniec, dzi\u0119ki technologii blockchain nied\u0142ugo mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia z jeszcze wi\u0119kszym przesuni\u0119ciem naszej rzeczywisto\u015bci w stref\u0119 wirtualn\u0105.<\/span><\/h4>\n
\"\"
obraz wygenerowany w DALL-E 2<\/figcaption><\/figure>\n

<\/p>\n

\u00d7 Czym jest spo\u0142ecze\u0144stwo<\/span> informacyjne?<\/span><\/strong><\/span><\/h1>\n

Samo poj\u0119cie spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego ma wiele interpretacji, dlatego tak istotne jest uprzednie u\u015bci\u015blenie co przez ten termin rozumiemy, zanim przejdzie si\u0119 do omawiania jego przejaw\u00f3w czy funkcjonowania.<\/span><\/p>\n

\n

„Terminu <\/em>\u00bbspo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne\u00ab u\u017cywa si\u0119 do okre\u015blenia spo\u0142eczno\u015bci znajduj\u0105cej si\u0119 na odpowiednio wysokim poziomie rozwoju technologicznego, dla kt\u00f3rej informacja jest najcenniejszym i powszechnie wymienianym dobrem”<\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Do tej definicji Marek K\u0119sy (2017) dodaje, i\u017c informacj\u0119 jako dobro, intensywnie wykorzystuje si\u0119 w \u017cyciu spo\u0142ecznym, kulturalnym oraz politycznym i traktuje si\u0119 je jako „szczeg\u00f3lny zas\u00f3b niematerialny, r\u00f3wnowa\u017cony, a w niekt\u00f3rych przypadkach nawet cenniejszy od d\u00f3br materialnych<\/em>„. Bior\u0105c to pod uwag\u0119 \u0142atwo doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce elementem odgrywaj\u0105cych kluczow\u0105 rol\u0119 w takim spo\u0142ecze\u0144stwie b\u0119d\u0105 technologie odpowiedzialne za wydobywanie, przechowywanie, przetwarzanie, a wreszcie i wykorzystywanie owych informacji. Niemniej wa\u017cne s\u0105 technologie pozwalaj\u0105ce na sprawn\u0105 komunikacj\u0119, bez kt\u00f3rych informacje nie dotar\u0142yby na czas do w\u0142a\u015bciwych os\u00f3b (np. powiadomienia dotycz\u0105ce wypadk\u00f3w maj\u0105cych miejsce daleko od nas).<\/span>
\n\u00a0Natomiast to nie jedyne warunki dla stworzenia wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego. Id\u0105c dalej, spo\u0142ecze\u0144stwo zyskuje miano informacyjnego dopiero w momencie, gdy wy\u017cej wymienione \u015brodki komunikacji i przetwarzania informacji tworz\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 dochodu narodowego oraz zapewniaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania wi\u0119kszo\u015bci cz\u0142onk\u00f3w tego spo\u0142ecze\u0144stwa (Szewczyk, A. 2007). W takim systemie technologie wykorzystuje si\u0119 chocia\u017cby do rekrutacji pracownik\u00f3w i organizacji samej pracy. Ale kim jest sam cz\u0142onek spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego? Odpowiadaj\u0105c kr\u00f3tko mo\u017cna stwierdzi\u0107 \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne\u00a0„obejmuje wszystkich ludzi \u017cyj\u0105cych w strefie oddzia\u0142ywania nowych rozwi\u0105za\u0144 technicznych, w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wykorzystuj\u0105cych komputer i \u015brodki komunikacji”\u00a0<\/em>(K\u0119sy, 2017) Spotykamy si\u0119 wi\u0119c z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142onek spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego posiada pewne umiej\u0119tno\u015bci pozwalaj\u0105ce na korzystanie z nowych technologii. co wykluczy\u0142oby jednak spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa (w Polsce a\u017c 37% senior\u00f3w stwierdzi\u0142o, \u017ce korzystanie z nowych technologii jest dla nich zbyt skomplikowane, z czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi\u0142y seniorki; Kaczorowska-Spychalska, 2023). Cho\u0107 brak kompetencji cyfrowych nie zmienia faktu, \u017ce ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo polskie istotnie znajduje si\u0119 pod wp\u0142ywem technologii to nale\u017cy zastanowi\u0107 si\u0119 czy takie uproszczenie nie wyklucza grupy spo\u0142ecznej, kt\u00f3rej g\u0142osu i tak cz\u0119sto nie traktuje si\u0119 z nale\u017cyt\u0105 uwag\u0105. Zostawiaj\u0105c te dywagacje na boku, trzeba przyzna\u0107, \u017ce w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu, polskie spo\u0142ecze\u0144stwo jest uzale\u017cnione od technologii. Bardzo wiele z takich zale\u017cno\u015bci zosta\u0142o dostrze\u017conych i rozwini\u0119tych w trakcie pandemii. Bardziej adekwatny opis cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego zapewnia podzia\u0142 na trzy, og\u00f3lne grupy (Czerniachowicz, et al. 2008) wyr\u00f3\u017cniane na podstawie stopnia posiadanych kompetencji cyfrowych:<\/span>
\n\"\"<\/p>\n

    \n
  1. Osoby niepotrafi\u0105ce obs\u0142ugiwa\u0107 komputera – podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji pozostaj\u0105 tradycyjne formy przekazu. Nierzadko przez brak kompetencji cyfrowych ich pozycja spo\u0142eczna ulega os\u0142abieniu, a niepewno\u015b\u0107 – wzrostowi. Efektem podwy\u017cszonego poczucia zagro\u017cenia mo\u017ce by\u0107 ograniczenie swojej aktywno\u015bci spo\u0142ecznej.<\/span><\/li>\n
  2. Osoby potrafi\u0105ce w miar\u0119 sprawnie operowa\u0107 \u015brodkami komunikacji i korzystaj\u0105ce z informacji zdobytych dzi\u0119ki nim np. w relacjach, w pracy, kontaktach z bankami, urz\u0119dami etc.<\/span><\/li>\n
  3. Osoby, przed kt\u00f3rymi technologie nie maj\u0105 \u017cadnych tajemnic, wytwarzaj\u0105 i\/lub uzyskuj\u0105 informacje w mgnieniu oka, a pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 nimi potrafi\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na rozw\u00f3j gospodarki, spo\u0142ecze\u0144stwa i polityki.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Rozw\u00f3j technologii wp\u0142ywaj\u0105cy na funkcjonowanie ludzi w wielu aspektach naturalnie rzutuje na dematerializacj\u0119 pieni\u0105dza i zdecentralizowanie instytucji, o kt\u00f3rych za chwil\u0119, jako \u017ce r\u00f3wnie\u017c nale\u017c\u0105 do sfery \u017cycia codziennego. W momencie, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia nale\u017cy do strefy wirtualnej, spo\u0142ecze\u0144stwo zaczyna wymaga\u0107 lub wr\u0119cz zak\u0142ada\u0107 konieczno\u015b\u0107 zdigitalizowania tak\u017ce innych aspekt\u00f3w, kt\u00f3re jeszcze nie przeniesiono do \u015bwiata wirtualnego.<\/span><\/p>\n

    \u00d7\u00a0dematerializacja pieni\u0105dza<\/span><\/span><\/strong><\/h1>\n

    Istniej\u0105 dwa podej\u015bcia do ustalania warto\u015bci pieni\u0105dza. Pierwsze, cz\u0119sto dominuj\u0105ce w historii, to uj\u0119cie metalitystyczne. Warto\u015b\u0107 zale\u017ca\u0142a wy\u0142\u0105cznie od zawarto\u015bci cennego kruszcu w monecie, natomiast drugie, nominalistyczne podkre\u015bla\u0142a umowno\u015b\u0107 warto\u015bci pieni\u0105dza. Zal\u0105\u017cki tego nurtu mo\u017cna znale\u017a\u0107 ju\u017c u Arystotelesa, a jego rozwini\u0119cie u mi\u0119dzy innymi Johna Locke\u2019a (Schaal, 1996, s. 23-26). W trakcie (nieraz bolesnego) rozwoju systemu pieni\u0119\u017cnego, gdy przyj\u0119to nominalistyczn\u0105 drog\u0119, napotkano na pewien problem wynikaj\u0105cy ze zbyt du\u017cej kontroli podmiotu zarz\u0105dzaj\u0105cego pa\u0144stwem nad stanowieniem pieni\u0105dza. Nadu\u017cycie tego przywileju celem czerpania zysku prowadzi do sprzeczno\u015bci interes\u00f3w reprezentant\u00f3w pa\u0144stwa (np. politycy, r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3lowie jak Mieszko III, nazywany inaczej „fa\u0142szerzem na tronie”) \u2013 podmiot\u00f3w w skali mikroekonomicznej, z gospodark\u0105 w skali makroekonomicznej. Dopiero zagwarantowanie niezale\u017cno\u015bci politycznej bankom centralnym i pojawienie si\u0119 walut wirtualnych emitowanych przez prywatne podmioty rozwi\u0105za\u0142o ten problem.<\/span><\/p>\n

    We wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie informacyjnym, silnie zasadzonym na technologii, du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 informacji dotycz\u0105cych bankowo\u015bci, istnieje wy\u0142\u0105cznie w przestrzeni wirtualnej, nienamacalnej. Tak\u0105 praktyk\u0119 zacz\u0119to stosowa\u0107 w momencie, gdy rozw\u00f3j technologii teleinformatycznych w drugiej po\u0142owie XX wieku pozwoli\u0142 na przechowywanie warto\u015bci w postaci zapisu na dysku na komputera. W ten spos\u00f3b powsta\u0142 pieni\u0105dz elektroniczny, kt\u00f3rym w wi\u0119kszo\u015bci si\u0119 pos\u0142ugujemy. Cyfry na ekranie wskazuj\u0105ce na stan konta s\u0105 tylko desygnatami prawdziwych banknot\u00f3w zdeponowanych na rachunku bankowym, co oznacza, \u017ce pieni\u0105dze elektroniczne, w sensie prawnym nie stanowi\u0105 odr\u0119bnego \u015brodka p\u0142atniczego. <\/span><\/p>\n

    Prawd\u0105 jest, \u017ce przeniesienie bankowo\u015bci do strefy wirtualnej rozwi\u0105za\u0142o cz\u0119\u015b\u0107 problem\u00f3w i u\u0142atwi\u0142o wszelkiego rodzaju p\u0142atno\u015bci, od transakcji w sklepach stacjonarnych przez op\u0142acanie rachunk\u00f3w a\u017c do zakup\u00f3w internetowych. Jednak ta migracja by\u0142a r\u00f3wnoznaczna z pojawieniem si\u0119 innych, charakterystycznych dla p\u0142atno\u015bci elektronicznych zagro\u017ce\u0144 i przeszk\u00f3d. Przeszkod\u0105 mo\u017ce by\u0107 na przyk\u0142ad ograniczony dost\u0119p do internetu na niekt\u00f3rych obszarach (cho\u0107 obecnie staje si\u0119 on coraz bardziej rozpowszechniony) czy przerwa techniczna (zw\u0142aszcza w przypadku niezapowiedzianych). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 hakerska to jeden z powod\u00f3w niespodziewanych przerw. Oczywi\u015bcie zanim taki system zosta\u0142 wprowadzony, konieczne by\u0142o stworzenie odpowiedniej infrastruktury, kt\u00f3ra zabezpiecza\u0142aby \u015brodki finansowe. W tym miejscu wchodzi w gr\u0119 zaufanie do elektronicznego zarz\u0105dzania finansami. Obecnie takie praktyki s\u0105 ju\u017c tak szeroko rozpowszechnione, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b nie zastanawia si\u0119 czy zaufa\u0107 bankom, czy nie, sta\u0142o si\u0119 to po prostu naturalne. Natomiast inaczej sprawa <\/span>wygl\u0105da w przypadku walut wirtualnych, kt\u00f3re przede wszystkim trudno zdefiniowa\u0107, jak na razie nie stworzono jednej \u201ew\u0142a\u015bciwej\u201d definicji. Europejski Bank Centralny okre\u015bli\u0142 walut\u0119 wirtualn\u0105 jako<\/span><\/p>\n

    \"\"
    Zakharchuk \/ Shutterstock | Ethereum to jedna z wysokonotowanych kryptowalut<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n

    \u201etyp nieuregulowanego, cyfrowego pieni\u0105dza, emitowanego i kontrolowanego przez jego tw\u00f3rc\u00f3w oraz u\u017cywanego i akceptowana w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w konkretnej wirtualnej spo\u0142eczno\u015bci. (\u2026) [nie posiada] statusu prawnego \u015brodka p\u0142atniczego, a tak\u017ce [istnieje] zwi\u0119kszone ryzyko zwi\u0105zane z faktem, \u017ce eminent i podmiot kontroluj\u0105cy jest podmiotem prywatnym\u201d \u00a0(ECB, 2012, s. 13-16)<\/span><\/p>\n

    \n

    Kryptowaluta: typ nieuregulowanego cyfrowego pieni\u0105dza, emitowanego i k<\/em><\/span>ontrolowanego przez tw\u00f3rc\u00f3w.<\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

    Przyk\u0142ady walut wirtualnych:<\/span><\/p>\n