{"id":4030,"date":"2023-11-22T23:32:53","date_gmt":"2023-11-22T23:32:53","guid":{"rendered":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=4030"},"modified":"2024-02-19T13:07:50","modified_gmt":"2024-02-19T13:07:50","slug":"przekroczyc-granice-i-nieumrzec-sztuczna-inteligencja-i-niesmiertelnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2023\/11\/22\/przekroczyc-granice-i-nieumrzec-sztuczna-inteligencja-i-niesmiertelnosc\/","title":{"rendered":"Przekroczy\u0107 granice i [nie]umrze\u0107. Sztuczna inteligencja i nie\u015bmiertelno\u015b\u0107."},"content":{"rendered":"

\u015amier\u0107 jest nieod\u0142\u0105cznym elementem ludzkiego istnienia. Przez tysi\u0105clecia radzono sobie z ni\u0105 na rozmaite sposoby. W r\u00f3\u017cnych kr\u0119gach kulturowych \u015bmier\u0107 pojmowana jest inaczej \u2013 wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z ni\u0105 m.in. symbole, rytua\u0142y i wierzenia. Najbardziej istotn\u0105 jednak kwesti\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z problematyk\u0105 \u015bmierci jest to, czy istnieje jakakolwiek metoda, kt\u00f3ra pozwoli\u0142aby na jej unikni\u0119cie. W po\u0142\u0105czeniu tej idei z nowymi technologiami, sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 i post\u0119puj\u0105cym rozwojem nauki mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia z nieznanymi dot\u0105d sposobami obcowania ze \u015bmierci\u0105, przekszta\u0142cania jej, a wraz z ni\u0105 \u2013 samego cz\u0142owieka. Takie dzia\u0142ania wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z transhumanistycznymi wizjami ludzko\u015bci, za\u015b ambicje zwi\u0105zane z unikni\u0119ciem \u015bmierci pokrywaj\u0105 si\u0119 z podstawowymi za\u0142o\u017ceniami immortalizmu. W tym artykule spr\u00f3bujemy przyjrze\u0107 si\u0119 tendencjom w projektowaniu rozwi\u0105za\u0144 na nie\u015bmiertelno\u015b\u0107, pochylimy si\u0119 m.in. nad poj\u0119ciami takimi jak the digital afterlife, <\/em>Death Tech, cyfrowy przemys\u0142 po\u015bmiertny, czy mind uploading. <\/em>Nast\u0119pnie dokonamy przegl\u0105du metod na cyfrowe \u017cycie po \u015bmierci, bazuj\u0105c na konkretnych przyk\u0142adach ich zastosowania. Poruszymy problem sztucznej nie\u015bmiertelno\u015bci w kontek\u015bcie chrze\u015bcija\u0144stwa, by odnale\u017a\u0107 si\u0119 w wielo\u015bci pyta\u0144 pozostawionych bez odpowiedzi i abstrakcyjnych dylemat\u00f3w. Ostatecznie zwr\u00f3cimy uwag\u0119 na etyczne zagadnienia zwi\u0105zane z przemys\u0142em po\u015bmiertnym, jednocze\u015bnie wskazuj\u0105c na niebezpiecze\u0144stwa i zagro\u017cenia, jakie mo\u017ce przynie\u015b\u0107.<\/strong> \u00a0<\/span><\/p>\n

Transhumanizm<\/span><\/h1>\n

Aby m\u00f3c zacz\u0105\u0107 rozwa\u017ca\u0107 na temat \u015bmierci, nie\u015bmiertelno\u015bci, czy d\u0142ugowieczno\u015bci w odniesieniu do sztucznej inteligencji nale\u017cy przede wszystkim wprowadzi\u0107 poj\u0119cie transhumanizmu. Jego autorem jest Julian Huxley, a aktualnie jest ono definiowane dwojako: jako \u201ebadanie konsekwencji, obietnic i potencjalnych zagro\u017ce\u0144 wynikaj\u0105cych z u\u017cycia nauki, techniki, a tak\u017ce innych \u015brodk\u00f3w tw\u00f3rczych, maj\u0105cych na celu przezwyci\u0119\u017cenie podstawowych ludzkich ogranicze\u0144\u201d(Garbowski 2012) oraz jako \u201eruch intelektualno-kulturowy pozytywnie odnosz\u0105cy si\u0119 do mo\u017cliwo\u015bci, jak i potrzeby fundamentalnej zmiany ludzkiej kondycji, w szczeg\u00f3lno\u015bci poprzez wykorzystanie technologii do wyeliminowania procesu starzenia si\u0119 i ogromnego ud<\/span>oskonalenia intelektualnych, fizycznych i psychicznych mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142owieka\u201d (tam\u017ce).\u00a0<\/span><\/p>\n

Transhumanizm mo\u017cna podzieli\u0107 na kilka nurt\u00f3w \u2013 m.in.: esktropianizm, abolicjonizm etyczny, singularitarianizm, postgenderyzm i immortalizm<\/strong> (Ca\u0142us 2018), kt\u00f3ry w kontek\u015bcie niniejszego artyku\u0142u zas\u0142uguje na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119. Podstawowym celem immortalist\u00f3w jest zaprzeczenie, zlikwidowanie i unikni\u0119cie \u015bmierci, co mia\u0142oby si\u0119 dokona\u0107 z wykorzystaniem nowoczesnej technologii, dzi\u0119ki kt\u00f3rej ludzie ju\u017c nigdy nie musieliby umiera\u0107.<\/span><\/p>\n

\n

\u201e(\u2026) Uwa\u017caj\u0105, \u017ce nie\u015bmiertelny b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 by\u0107 ka\u017cdy, kto tego zapragnie, je\u015bli tylko przejdzie odpowiedni proces technologiczny, kt\u00f3ry mu to umo\u017cliwi (\u2026). Immortalizm zak\u0142ada jednak nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 niekoniecznie biologicznego ludzkiego cia\u0142a, ale przede wszystkim umys\u0142u, m\u00f3zgu, psyche, osobowo\u015bci \u2013 s\u0142owem, tej cz\u0119\u015bci cz\u0142owieka, w kt\u00f3rej zawiera si\u0119 jego \u015bwiadomo\u015b\u0107\u201d\u00a0<\/em>(tam\u017ce).<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Rosyjski transhumanista, Niko\u0142aj Fiodorow podejmuj\u0105c temat \u015bmierci cz\u0119sto odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do potrzeby jej zaprzeczenia, wyrzucenia poza szereg do\u015bwiadcze\u0144 ludzkich. Uznawa\u0142 j\u0105 za \u201ew\u0142asno\u015b\u0107, stan uwarunkowany przyczynowo, a nie jako\u015b\u0107, bez kt\u00f3rej cz\u0142owiek przesta\u0142by by\u0107 tym, kim jest i kim by\u0107 powinien\u201d<\/em>, przy czym okre\u015bla\u0142 j\u0105 \u201ebezmy\u015blnym mechanizmem przyrody\u201d (Nowczyk-Basi\u0144ska 2017). Nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 natomiast by\u0142a dla niego celem, kt\u00f3ry powinien uruchamia\u0107 autonomi\u0119, wolno\u015b\u0107, rozum oraz sprawno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107 cz\u0142owieka (tam\u017ce). Dla transhumanist\u00f3w istniej\u0105 dwa sposoby, w jakie mo\u017cna uzyska\u0107 nie\u015bmiertelno\u015b\u0107. Pierwszy<\/strong> dotyczy mo\u017cliwo\u015bci zatrzymania procesu starzenia, tym samym osi\u0105gaj\u0105c tzw. nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 biologiczn\u0105. Drugi<\/strong> spos\u00f3b jest jednak nieco bardziej z\u0142o\u017cony, gdy\u017c zak\u0142ada przeniesienie ludzkiego umys\u0142u do komputera. Aby to uczyni\u0107 konieczne jest: zeskanowanie i przekazanie wszystkich danych, znajduj\u0105cych si\u0119 w umy\u015ble cz\u0142owieka; poddanie tych danych procesom sortowania i analizy; przekszta\u0142cenie ich w osob\u0119 cyfrow\u0105. Ca\u0142y ten proces nosi nazw\u0119 mind uploading <\/em>(Nowczyk-Basi\u0144ska 2021) i cho\u0107 aktualnie jeszcze wykracza poza dost\u0119pn\u0105 nam wiedz\u0119, wiele firm zajmuj\u0105cych si\u0119 dostarczaniem us\u0142ug zwi\u0105zanych ze \u201esztuczn\u0105 nie\u015bmiertelno\u015bci\u0105\u201d czerpie inspiracje w\u0142a\u015bnie z tej idei, o czym szerzej w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u.<\/span><\/p>\n

Nie\u015bmiertelno\u015b\u0107\u00a0<\/span><\/h1>\n

Nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 jako \u201ebrak \u015bmierci\u201d, czy \u201ewiecznie trwaj\u0105ce \u017cycie\u201d jest poj\u0119ciem na og\u00f3\u0142 do\u015b\u0107 abstrakcyjnym, czy metafizycznym. Nie mo\u017cemy jej bowiem zmierzy\u0107, dotkn\u0105\u0107, czy nawet do\u015bwiadczy\u0107. Mimo tego wielu firmom na przestrzeni ostatnich dziesi\u0119ciu lat uda\u0142o si\u0119 j\u0105 spieni\u0119\u017cy\u0107, uczyni\u0107 towarem i przedmiotem obrotu rynkowego. Luciano Floridi i Carl Oehman z Uniwersytetu Oksfordzkiego wprowadzili poj\u0119cie \u201ecyfrowy przemys\u0142 po\u015bmiertny<\/strong>\u201d (digital afterlife industry, <\/em>DAI) w celu opisania zjawiska nadawania warto\u015bci pieni\u0119\u017cnej nie\u015bmiertelno\u015bci. Do jego zdefiniowania potrzebne s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce kryteria: produkcja, komercjalizacja i u\u017cycie cyfrowych szcz\u0105tk\u00f3w ludzkich (tam\u017ce). \u00a0To ostatnie kryterium stanowi kluczowy punkt niniejszego artyku\u0142u, gdy\u017c to na \u201ecyfrowych pozosta\u0142o\u015bciach\u201d po osobach zmar\u0142ych bazuje zdecydowana cz\u0119\u015b\u0107 metod \u201ezaprzeczania \u015bmierci\u201d z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.<\/span><\/p>\n

Aktualnie istniej\u0105 trzy g\u0142\u00f3wnie rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce plan\u00f3w zwi\u0105zanych z nie\u015bmiertelno\u015bci\u0105, obrazuj\u0105ce obecne poczynania r\u00f3\u017cnych instytucji, firm i jednostek badawczych:<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Po \u015bmierci jednostki zostaje jej odpowiednik cyfrowy<\/span>, b\u0119d\u0105cy zarz\u0105dzanym przez algorytm sztucznej inteligencji awatarem;<\/span><\/li>\n
  2. Krionika – po \u015bmierci jednostki zostaje zachowane jego cia\u0142o<\/span>, a nast\u0119pnie poddane zabiegom medycznym (np. upuszczenie krwi) oraz g\u0142\u0119bokiemu och\u0142odzeniu i przechowywaniu w temperaturze -196 stopni Celsjusza, w przeznaczonej do tego kapsule. Celem jest o\u017cywienie osoby poddanej temu procesowi w momencie, gdy pozwoli na to rozw\u00f3j medycyny;<\/span><\/li>\n
  3. Zatrzymanie procesu starzenia cia\u0142a i manipulacja ludzkim DNA<\/span>, by w m\u00f3zgu mog\u0142y pojawi\u0107 si\u0119 nanoroboty o wi\u0119kszej mocy obliczeniowej i zasobach pami\u0119ci, dzi\u0119ki czemu b\u0119d\u0105 mog\u0142y kontrolowa\u0107 ca\u0142y organizm (tam\u017ce).<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Technologie zwi\u0105zane z tematem \u015bmierci, czy radzenia sobie z \u017ca\u0142ob\u0105, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 komunikacj\u0119 ze zmar\u0142\u0105 osob\u0105 wykorzystywane s\u0105 do tworzenia awatar\u00f3w po\u015bmiertnych, a tak\u017ce stanowi\u0105 postaw\u0119 aplikacji s\u0142u\u017c\u0105cych m.in. do organizacji pogrzebu i dokonywania formalno\u015bci po zgonie bliskiej osoby. Technologie te okre\u015blane s\u0105 za pomoc\u0105 poj\u0119cia Death Tech (Puzio 2023). Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 przemys\u0142u po\u015bmiertnego jest koncepcja \u201ecyfrowego \u017cycia po \u015bmierci\u201d (The Digital Afterlife<\/em>), czyli – jak nazwa wskazuje – cyfrowa obecno\u015b\u0107 jednostki po jej \u015bmierci. Najpierw, aby m\u00f3c \u201e\u017cy\u0107\u201d w przestrzeni cyfrowej, nale\u017cy przekaza\u0107 informacje i dane, takie jak zdj\u0119cia, wideo, nagrania audio, posty z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, czy wiadomo\u015bci tekstowe odpowiedniej firmie. Ze wzgl\u0119du na tak du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych danej osoby, awatary mog\u0105 stanowi\u0107 bardzo wierne odwzorowanie osobowo\u015bci zmar\u0142ego, jego wygl\u0105du, a nawet s\u0105 w stanie okazywa\u0107 emocje \u2013 \u015bmia\u0107 si\u0119, czy p\u0142aka\u0107 (tam\u017ce). Z uwagi na wyra\u017ane powi\u0105zania pomi\u0119dzy Death Tech, The Digital Afterlife a posthumanizmem i transhumanizmem, nale\u017cy wyr\u00f3\u017cni\u0107 tzw. siln\u0105 sztuczn\u0105 nie\u015bmiertelno\u015b\u0107<\/strong> (strong artificial immortality<\/em>), czyli przeniesienie \u015bwiadomo\u015bci ludzkiej z biologicznego cia\u0142a jednostki w inne miejsce za pomoc\u0105 nowych technologii, za kt\u00f3rym opowiadaj\u0105 si\u0119 transhumani\u015bci. Death Tech natomiast zajmuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie s\u0142ab\u0105 sztuczn\u0105 nie\u015bmiertelno\u015bci\u0105<\/strong>, polegaj\u0105c\u0105 na kreacji podobizny zmar\u0142ej osoby w formie awatara nieposiadaj\u0105cego \u015bwiadomo\u015bci (tam\u017ce).<\/span><\/p>\n

    Przyk\u0142ady zastosowania sztucznej inteligencji w kwestii nie\u015bmiertelno\u015bci\u00a0<\/span><\/h1>\n

    Re;memory\u00a0<\/span><\/h2>\n

    Firma Deep Brain z Korei Po\u0142udniowej stworzy\u0142a us\u0142ug\u0119 Re;memory, kt\u00f3ra za pomoc\u0105 sztucznej inteligencji umo\u017cliwia przeprowadzenie rozmowy ze zmar\u0142\u0105 osob\u0105. Algorytmy bazuj\u0105 na zdj\u0119ciach i filmach. Aby odwzorowanie to by\u0142o dostatecznie wierne, potrzebne jest ok. 7 godzin nagranego materia\u0142u. Firma Deep Brain zaprezentowa\u0142a t\u0119 us\u0142ug\u0119 na podczas targ\u00f3w technologicznych Consumer Electronic Show w Las Vegas. Stworzenie awatara cyfrowego osoby zmar\u0142ej ma kosztowa\u0107 ok. 24 tysi\u0105ce dolar\u00f3w, przy czym za ka\u017cd\u0105 rozmow\u0119 z awatarem nale\u017cy zap\u0142aci\u0107 kolejne 1200 dolar\u00f3w. Rozmowa z awatarem przypomina zwyk\u0142\u0105 rozmow\u0119 wideo (WEB1)<\/a>.<\/span><\/p>\n