{"id":4099,"date":"2023-12-21T13:53:21","date_gmt":"2023-12-21T13:53:21","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=4099"},"modified":"2024-02-19T13:11:11","modified_gmt":"2024-02-19T13:11:11","slug":"4099","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2023\/12\/21\/4099\/","title":{"rendered":"Sztuczna inteligencja w starzej\u0105cym si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwie – czy opieku\u0144cze AI jest mo\u017cliwe?"},"content":{"rendered":"

Ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu mo\u017cna obserwowa\u0107 starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, powszechne w krajach Zachodu (cho\u0107 nie wy\u0142\u0105cznie) w zwi\u0105zku z tym istnieje silna potrzeba znalezienia i rozwini\u0119cia metod opieki nad osobami starszymi. T\u0119 potrzeb\u0119 niska dzietno\u015b\u0107, tak\u017ce powszechna w krajach kulturowo nale\u017c\u0105cych do Zachodu, zmienia w konieczno\u015b\u0107. Rozwini\u0119cie sztucznej inteligencji do roli opiekuna osoby starszej, mo\u017ce nie stanowi\u0107 ca\u0142ego rozwi\u0105zania, to stanowczo by\u0142by to krok w stron\u0119 stworzenia nowej jako\u015bci opieki nad osobami starszymi.<\/span><\/strong><\/p>\n

Warto zaznaczy\u0107 na samym wst\u0119pie, \u017ce ten artyku\u0142 ukierunkowany jest na okre\u015blenie spo\u0142ecznego odbioru technologii, niekoniecznie przedstawienie samych technologicznych mo\u017cliwo\u015bci czy ogranicze\u0144.<\/p>\n

Przekszta\u0142caj\u0105ce si\u0119 modele rodziny i doprowadzi\u0142y do nieuniknionego przeformu\u0142owania dotychczasowych schemat\u00f3w. Przede wszystkim, wi\u0119cej kobiet pracuje zawodowo (Ho, 2020), co wcale nie oznacza, \u017ce zosta\u0142y \u201ezwolnione\u201d z obowi\u0105zk\u00f3w stereotypowo pe\u0142nionych przez kobiety. Wci\u0105\u017c oczekuje si\u0119 od nich \u0142\u0105czenia rodzinnych oraz osobistych obowi\u0105zk\u00f3w z tymi zawodowymi, jednocze\u015bnie zapewniaj\u0105c bezustann\u0105 i bezpo\u015bredni\u0105 opiek\u0119 chorym, w tym cz\u0119sto bliskim w bardziej zaawansowanym wieku. \u015awiadomo\u015b\u0107 na temat nieodp\u0142atnej, emocjonalnej pracy r\u00f3wnie\u017c si\u0119 zwi\u0119ksza, co dodatkowo mobilizuje do dzia\u0142a\u0144 na rzecz usprawnienia systemu opieki. Jednym ze sposob\u00f3w na jego udoskonalenie w zakresie wykorzystania sztucznej inteligencji w roli opiekuna. danych bliskim i\/lub pracownikom s\u0142u\u017cby zdrowia czy mniej wykwalifikowanym opiekunom. Na potrzeby tego artyku\u0142u przeprowadzono ankiet\u0119 internetow\u0105, jej wyniki b\u0119d\u0105 zaznaczone w tek\u015bcie, by odr\u00f3\u017cni\u0107 je od danych uzyskanych przez innych badaczy. W kwestionariuszu znalaz\u0142o si\u0119 pytanie czy potencjalnie w\u0142\u0105czenie sztucznej inteligencji do opieki nad osobami starszymi odci\u0105\u017cy\u0142oby dotychczasowych opiekun\u00f3w. Twierdz\u0105co odpowiedzia\u0142o respondent\u00f3w, z\u00a0kt\u00f3rych niemal co 3 zgadzaj\u0105ca si\u0119 z tym stwierdzeniem osoba by\u0142a o tym istotnie przekonana zaznaczaj\u0105c opcj\u0119 \u201ezdecydowanie si\u0119 zgadzam\u201d. S\u0105 skierowane na umo\u017cliwienie osobie starszej maksymalnie d\u0142ugo samodzielno\u015b\u0107 w codziennym \u017cyciu, pozwalaj\u0105c na pozostanie w warunkach domowych bez konieczno\u015bci kierowania w stron\u0119 opieki instytucjonalnej. W spo\u0142ecze\u0144stwach zachodnich du\u017c\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zuje si\u0119 do starzenia si\u0119 na \u201eswoich warunkach\u201d (Kenner 2008, Eckert et al. 2004). Z tym, \u017ce zaimplementowanie sztucznej inteligencji w opiece nad osobami starszymi wspomaga ich samodzielne funkcjonowanie zgodzi\u0142o si\u0119 70% respondent\u00f3w. Niezgadzaj\u0105cy si\u0119 z tym stwierdzeniem stanowili tylko 13% respondent\u00f3w.<\/em> Niech\u0119\u0107 do oddawania swoich bliskich w r\u0119ce opieki instytucjonalnej jest silna r\u00f3wnie\u017c w spo\u0142ecze\u0144stwach silnie zorientowanych na rodzin\u0119. Takie posuni\u0119cie traktuje si\u0119 jak krok ostateczny, gdy rodzina w swojej ocenie nie jest w stanie zapewni\u0107 odpowiedniego poziomu opieki. W takich spo\u0142ecze\u0144stwach sztuczna inteligencja wprowadzi znaczne zmiany do dynamiki rodziny, poniewa\u017c pozwoli na unikni\u0119cie pobytu osoby starszej w systemie instytucji opieku\u0144czych jak domy spokojnej staro\u015bci, najprawdopodobniej z paroma modyfikacjami, rodzina b\u0119dzie mog\u0142a kontynuowa\u0107 sw\u00f3j dotychczasowy styl \u017cycia.<\/p>\n

Unikanie instytucjonalnej opieki wynika te\u017c z powod\u00f3w ekonomicznych \u2013 pobyt w takich o\u015brodkach potrafi przekracza\u0107 rodzinny bud\u017cet. Niestety w tym wzgl\u0119dzie wprowadzenie sztucznej inteligencji nie zaradzi we wszystkich przypadkach, gdy\u017c zwykle potrzebny jest pewien kapita\u0142 na wdro\u017cenie zupe\u0142nie nowego modelu. Niemniej jednak w d\u0142ugoterminowej perspektywie korzystanie ze sztucznej inteligencji w takim zakresie mo\u017ce pom\u00f3c w ograniczeniu wydatk\u00f3w przeznaczanych na opiek\u0119 nad osobami starszymi. Bior\u0105c pod uwag\u0119 jednorazowo\u015b\u0107 takiego zakupu, rodzina mog\u0142aby zaci\u0105gn\u0105\u0107 kredyt, kt\u00f3ry sp\u0142acaliby z czasem, wydatki w takim scenariuszu nie kumulowa\u0142yby si\u0119 do takiego stopnia, jak by to by\u0142o w przypadku umieszczenia osoby starszej w plac\u00f3wce opieku\u0144czej. W pewnych sytuacjach rodzina mia\u0142aby nawet przyznane dofinansowanie ze strony pa\u0144stwa w przypadku publicznej ochrony zdrowia i\/lub ze strony ubezpieczyciela.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie opr\u00f3cz samych technicznych aspekt\u00f3w korzystania z robot\u00f3w, za r\u00f3wnie wa\u017cne trzeba uzna\u0107 psychiczne aspekty tego korzystania. G\u0142\u00f3wnie chodzi tutaj o gotowo\u015b\u0107 os\u00f3b starszych do pos\u0142ugiwania si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 i poziom akceptowalno\u015bci, bez kt\u00f3rych roboty swojej funkcji nie b\u0119d\u0105 spe\u0142nia\u0107 (Heerink et al. 2006). Na tak\u0105 akceptacj\u0119 sk\u0142ada si\u0119 par\u0119 aspekt\u00f3w. Przede wszystkim musi zaistnie\u0107 motywacja do korzystania z robota i w\u0142\u0105czenia go do swojego \u017cycia. Opr\u00f3cz motywacji istotnymi dla akceptowalno\u015bci sztucznej inteligencji s\u0105 tak\u017ce odpowiednio niski poziom trudno\u015bci w obs\u0142udze oraz komfort, zar\u00f3wno fizyczny jak i emocjonalny czy kognitywny. Aby technologia zacz\u0119\u0142a by\u0107 u\u017cytkowana, musi zosta\u0107 przez u\u017cytkownika za przydatn\u0105, pobudzenie do dzia\u0142ania i przyjemno\u015b\u0107 wywo\u0142ywane przez korzystanie z technologii, a tak\u017ce, jak przypadku samej akceptowalno\u015bci \u2013 odpowiednio niski poziom skomplikowania i trudno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 powsta\u0107 w trakcie u\u017cytkowania. Na granicy psychicznego i prawnego wymiaru stoi zgoda na obserwacj\u0119 i udost\u0119pnianie danych. Deklaratywny poziom gotowo\u015bci do zastosowania sztucznej inteligencji w opiece nad osobami znajduj\u0105cymi si\u0119 pod opiek\u0105 respondenta (b\u0105d\u017a potencjalnie znajduj\u0105cych si\u0119 w tej grupie) wi\u0119kszo\u015b\u0107 odpowiedzia\u0142a, \u017ce nie wyklucza takiej mo\u017cliwo\u015bci (59%), na tak by\u0142 co trzeci respondent, natomiast przeciwni temu pomys\u0142owi stanowili 8%. Dalej pytanie zosta\u0142o powt\u00f3rzone, ale tym razem odnosi\u0142o si\u0119 do samego respondenta. Tym razem udzia\u0142 osoby deklaruj\u0105ce ch\u0119\u0107 do skorzystania z takiej mo\u017cliwo\u015bci wyni\u00f3s\u0142 niemal po\u0142ow\u0119 (48%), a 46% uzna\u0142o \u017ce nie wykluczy\u0142oby takiej opcji.<\/em><\/p>\n

Z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w postaci robot\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 zagro\u017cenie wynikaj\u0105ce z udost\u0119pniania danych wra\u017cliwych, szczeg\u00f3lnie w przypadku robot\u00f3w pe\u0142ni\u0105cych role opiekun\u00f3w, gdy te informacje dotycz\u0105 aktualnego stanu zdrowia podopiecznego. Zapytani o zdanie na temat zagro\u017cenia powstaj\u0105cego w wyniku udzielania dost\u0119pu 41% respondent\u00f3w uzna\u0142o je za powa\u017cne, natomiast zdania na ten temat nie mia\u0142a \u00bc<\/em>. Tak\u017ce w w\u0105tku dotycz\u0105cym bezpiecze\u0144stwa danych odnajdziemy motyw sprawczo\u015bci i istotno\u015bci samostanowienia. Dotyczy to decyzji komu starsza osoba postanowi udost\u0119pni\u0107 swoje dane. Je\u015bli zostanie uznana za niezdoln\u0105 do jej \u015bwiadomej i racjonalnej oceny sytuacji (co oczywi\u015bcie nie musi pokrywa\u0107 ze stanem faktycznym, je\u015bli podstaw\u0105 decyzji jest prze\u015bwiadczenie rodziny) urz\u0105dzenie mo\u017ce zosta\u0107 przeprogramowane tak, aby dane dociera\u0142y do innych odbiorc\u00f3w. Starszej osobie w niekt\u00f3rych przypadkach nie uda si\u0119 takiej zmiany odwr\u00f3ci\u0107. Taki scenariusz nie jest szczeg\u00f3lnie abstrakcyjny bior\u0105c pod uwag\u0119 paternalizacji, kt\u00f3rej przedmiotem nie raz staj\u0105 si\u0119 osoby starsze, kt\u00f3remu osoby niepe\u0142nosprawne w og\u00f3le stanowczo sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 (ONZ).<\/p>\n

Sami zainteresowani wyra\u017caj\u0105 ch\u0119\u0107 brania udzia\u0142u w projektowaniu technologii, w tym sztucznej inteligencji tak, aby s\u0142u\u017cy\u0142a im, zamiast spe\u0142nia\u0107 funkcje uznane za potrzebne przez osoby zajmuj\u0105ce si\u0119 samym rozwojem technologii. Jest to istotne z punktu widzenia przecinania si\u0119 wielu element\u00f3w. Na podstawowym poziomie jest to sama funkcjonalno\u015b\u0107 \u2013 czy osoby, kt\u00f3re s\u0105 grup\u0105 docelow\u0105 b\u0119d\u0105 w stanie korzysta\u0107 z technologii, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem fizycznym (takich jak na przyk\u0142ad zakres ruchu, wielko\u015b\u0107 czy waga urz\u0105dzenia, wielko\u015b\u0107 przycisk\u00f3w etc.) jak i zdolno\u015bci poznawcze, szczeg\u00f3lnie je\u015bli mowa o robotach skierowanych do os\u00f3b, u kt\u00f3rych s\u0105 one uszkodzone jak w przypadku pacjent\u00f3w z demencj\u0105. T\u0142o i kapita\u0142 kulturowy tak\u017ce graj\u0105 tu pewn\u0105 rol\u0119, na kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi poziom kompetencji cyfrowych oraz zdrowotnych. Te drugie odnosz\u0105 si\u0119 do stosunku starszych os\u00f3b do leczenia czy te\u017c wiedza o sposobach dzia\u0142ania na rzecz zdrowia (Ho, 2020). Dotyczy tak\u017ce nastawienia do zalece\u0144 zdrowotnych. Tradycyjnie decyzje zawsze by\u0142y wydawane przez profesjonalist\u00f3w, jednak niezgoda pacjent\u00f3w na stosowanie si\u0119 do zalece\u0144 nie nale\u017cy do nowo\u015bci (Ho, 2020). Jednak decyzje wydawane przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 na podstawie algorytm\u00f3w postrzega si\u0119 jako bardziej obiektywne (Char et al., 2018), co mo\u017ce prowadzi\u0107 do wi\u0119kszego \u201epos\u0142usze\u0144stwa\u201d pacjent\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c do wi\u0119kszej krytyki ze strony bliskich, w przypadku niestosowania si\u0119 do wydanych zalece\u0144 (Kenner, 2008). Profesjonali\u015bci pr\u00f3buj\u0105c przekona\u0107 pacjenta czy po prostu podopiecznego, do wykonywania ich polece\u0144, mogliby odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do wynik\u00f3w analizy algorytm\u00f3w dokonywanej przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. W takim scenariuszu z jednej strony zaistnia\u0142oby ryzyko nadu\u017cywania przez profesjonalist\u00f3w takich informacji b\u0105d\u017a ich fa\u0142szowanie, celem nak\u0142onienia pacjent\u00f3w do zastosowania si\u0119. W tym miejscu warto si\u0119 w tym miejscu zastanowi\u0107 czy by\u0142oby to niewybaczalne? Owszem, by\u0142aby to swojego rodzaju manipulacja, jednak\u017ce motywowana dobrym interesem podopiecznego. Tak naprawd\u0119 obydwie strony maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 fa\u0142szowania i manipulacji danymi, sami podopieczni mog\u0105 je zmienia\u0107 zgodnie ze swoimi priorytetami (oczywi\u015bcie mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c po prostu porzuci\u0107 technologi\u0119).<\/p>\n

Ale jakie dane powinny (lub na razie s\u0105 w stanie) zbiera\u0107? Najprostsza odpowied\u017a na to pytanie brzmia\u0142aby zdalnie monitorowanie. Pod tym kryje si\u0119 jednak wi\u0119cej metod i aspekt\u00f3w. Po pierwsze, przekazywanie obrazu opiekunom, cho\u0107 akurat do tego sztuczna inteligencja konieczna nie jest. Po drugie \u2013 \u015bledzenie wzor\u00f3w poruszania si\u0119 osoby starszej, np. mierzenie ile czasu zajmuje jej wstanie z \u0142\u00f3\u017cka lub ile razy w ci\u0105gu dnia traci r\u00f3wnowag\u0119 oraz jak d\u0142ugo odzyskuje r\u00f3wnowag\u0119. To ostatnie potrafi wskaza\u0107 na pogarszaj\u0105ce si\u0119 umiej\u0119tno\u015bci motoryczne, ale r\u00f3wnie\u017c kognitywne. Wcze\u015bniejsze wykrycie tych zmian pomaga w hamowaniu ich. Dodatkow\u0105 zalet\u0105 by\u0142aby prewencja upadk\u00f3w, kt\u00f3re dla os\u00f3b starszych potrafi\u0105 stanowi\u0107 powa\u017cne zagro\u017cenie. Badania przeprowadzone w Wielkiej Brytanii w 2009 roku wykaza\u0142y, \u017ce ka\u017cdego roku osoby powy\u017cej 65 roku \u017cycia do\u015bwiadcz\u0105 1 lub wi\u0119cej upadk\u00f3w, w przypadku os\u00f3b powy\u017cej 80 roku \u017cycia liczba ta wzrasta do 45%, z czego od 10 do 25% dozna powa\u017cnych kontuzji spowodowanych owym upadkiem (brytyjski Departament Zdrowia, 2009). Najpowa\u017cniejsz\u0105 kontuzj\u0105 jest z\u0142amanie b\u0105d\u017a p\u0119kni\u0119cie biodra. W Stanach Zjednoczonych ka\u017cdego roku 300 tysi\u0105ce ludzi powy\u017cej 65 roku \u017cycia hospitalizowano w zwi\u0105zku ze z\u0142amaniami bioder (HCUP, 2012). Powr\u00f3t do zdrowia po takim upadku sprawia wiele trudno\u015bci, a wznowienie samodzielnego \u017cycia cz\u0119sto okazuje si\u0119 niemo\u017cliwy.<\/p>\n

\"Care-O-Robot\"
Care-O-Robot<\/strong>; \u0179r\u00f3d\u0142o: Fraunhofer IPA (2020), Fotograf: Rainer Bez<\/figcaption><\/figure>\n

Inne dzia\u0142ania, kt\u00f3re wykonywa\u0142aby sztuczna inteligencja w trakcie pe\u0142nienia roli opiekuna obj\u0119\u0142yby wykonywanie pomiar\u00f3w ci\u015bnienia, poziomu cukru etc. Zbieranie danych na podstawie kompleksowych obserwacji w po\u0142\u0105czeniu z takimi pomiarami da\u0142oby niepowtarzaln\u0105 okazj\u0119 do holistycznej analizy. Jej wyniki potencjalnie pozwoli\u0142yby na bardziej spersonalizowanej i skutecznej opieki. Sztuczna inteligencja mog\u0142aby te\u017c pom\u00f3c w wyra\u017caniu symptom\u00f3w i potrzeb, szczeg\u00f3lnie w przypadku obni\u017conych umiej\u0119tno\u015bci poznawczych. Niekt\u00f3re roboty projektuje si\u0119 te\u017c z my\u015bl\u0105 o pomocy w poruszaniu si\u0119 (np. Pearl pomagaj\u0105ca z nawigacj\u0105 w \u015brodowisku) czy w wykonywaniu prostych czynno\u015bci (np. Care-O-Robot), czy chocia\u017cby pe\u0142ni\u0105ce funkcje spo\u0142eczne (np. Paro lub Pepper)<\/p>\n

\"\"
Pearl<\/strong>; \u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/robotnews.wordpress.com\/2006\/03\/17\/robot-nurse-escorts-and-schmooze-the-elderly\/)<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Pepper<\/strong>; A SoftBank Group Corp.<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"
PARO<\/strong>; Bankstown Aged Care<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Ograniczenia:<\/span><\/strong><\/p>\n

    \n
  • Przede wszystkim sformu\u0142owanie wiarygodnych i miarodajnych wynik\u00f3w na obecn\u0105 chwil\u0119 niemo\u017cliwe, jako \u017ce ten obszar wci\u0105\u017c dopiero si\u0119 odkrywa, przez co, na razie, nie przeprowadzono wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci bada\u0144.<\/li>\n
  • Przedstawione powy\u017cej wyniki ankiety trudno uzna\u0107 za reprezentatywne ze wzgl\u0119du na nisk\u0105 pr\u00f3b\u0119 (N=61), kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b znajdowa\u0142a si\u0119 w przedziale wiekowym od 18 do 25 lat.<\/li>\n
  • Respondenci, kt\u00f3rzy wpisywali si\u0119 w kategorie powy\u017cej 36 lat w wi\u0119kszo\u015bci nale\u017celi do firmy, w kt\u00f3rej przewa\u017caj\u0105 osoby o wykszta\u0142ceniu in\u017cynierskim b\u0105d\u017a informatycznym, co na pewno nie daje obrazu sytuacji szerszego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/li>\n<\/ul>\n

    Wnioski:<\/span><\/strong><\/p>\n

      \n
    • Nale\u017cy kontynuowa\u0107 badania na temat sztucznej inteligencji w s\u0142u\u017cbie zdrowia.<\/li>\n
    • Cz\u0119\u015b\u0107 z powy\u017cszych uwag swobodnie mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do sytuacji przewlekle chorych, cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 z zagadnie\u0144 uleg\u0142oby mniejszym lub wi\u0119kszym zmianom.<\/li>\n
    • Poczucie sprawczo\u015bci i samodzielno\u015bci s\u0105 szczeg\u00f3lnie istotne w projektowaniu opieku\u0144czej sztucznej inteligencji. Mo\u017cna je zapewni\u0107 przez zapewnienie mo\u017cliwo\u015bci samodzielnego \u017cycia w preferowanym przez osob\u0119 starsz\u0105 \u015brodowisku, w\u0142\u0105czanie ich do rozwoju i projektowania opieku\u0144czej sztucznej inteligencji.<\/li>\n<\/ul>\n

      Bibliografia<\/span>:<\/span><\/strong><\/p>\n

        \n
      1. Char, D. S., Shah, N. H., Magnus, D. (2018) Implementing machine learning in health care addressing ethical challenges. N Engl J Med. 2018;378:9813.<\/li>\n
      2. Eckert, J. K., Morgan, L. A., Swamy, N. (2004) Preferences for receipt of care among community-dwelling adults. J Aging Soc Policy. 2004;16:49\u201365<\/li>\n
      3. Gonz\u00e1lez-Cola\u00e7o Harmand, M., Meillon, C., Rullier, L., Avila-Funes, J.-A., Bergua, V., Dartigues, J.-F., Amieva, H. (2014) Cognitive decline after entering a nursing home: A 22-year follow-up study of institutionalized and noninstitutionalized elderly people. J. Am. Med. Dir. Assoc. 2014, 15, s. 504\u2013508.<\/li>\n
      4. Heerink, M., Krose, B., Evers, V., Wielinga, B. (2006) The influence of a robot\u2019s social abilities on acceptance by elderly users. [w:] Proceedings of the 15th IEEE<\/li>\n
      5. Ho, A. (2020) Are we ready for artificial intelligence health monitoring in elder care?. BMC Geriatr 20, 358.<\/li>\n
      6. International symposium on robot and human interactive communication RO-MAN 06, University of Hertfordshire, Hatfield, UK, s. 521\u2013526.<\/li>\n
      7. Kenner, A. M. (2008) Securing the elderly body: dementia, surveillance, and the politics of \u201caging in place\u201d. Surveill Soc. 2008;5:252 \u201369<\/li>\n
      8. Lee C, Coughlin JF. (2015) Older adults’ adoption of technology. J Prod Innov Manag. 2015;32:747 \u201359.<\/li>\n
      9. UN General Assembly, Convention on the Rights of Persons with Disabilities : resolution \/ adopted by the General Assembly, 24 January 2007<\/li>\n
      10. Department of Health, Prevention Package for Older people (2009). London, Crown Copyright<\/li>\n
      11. Centers for Disease Control and Prevention, Falls amongst older adults: An overview (2012) [Cited 2014, March 3]. Available from: http:\/\/www.cdc.gov\/
        \nOlder Adult Fall Prevention Home (2016) [Dost\u0119p: 20.12.2023]<\/li>\n
      12. HCUP, Healthcare Cost and Utilization Project (2012).. Agency for Healthcare Research and Quality, Rockville, MD.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu mo\u017cna obserwowa\u0107 starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, powszechne w krajach Zachodu (cho\u0107 nie wy\u0142\u0105cznie) w zwi\u0105zku z tym istnieje silna potrzeba znalezienia i rozwini\u0119cia metod opieki nad osobami starszymi. T\u0119 potrzeb\u0119 niska dzietno\u015b\u0107, tak\u017ce powszechna w krajach kulturowo nale\u017c\u0105cych do Zachodu, zmienia w konieczno\u015b\u0107. Rozwini\u0119cie sztucznej inteligencji do roli opiekuna osoby starszej, mo\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":156,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[314],"tags":[340,339],"class_list":["post-4099","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-socjologia-uj-2023-24","tag-opiekunczeai","tag-sztucznainteligencja"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/156"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4099"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4099\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4189,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4099\/revisions\/4189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}