{"id":4158,"date":"2024-01-18T15:43:02","date_gmt":"2024-01-18T15:43:02","guid":{"rendered":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=4158"},"modified":"2024-02-19T13:14:15","modified_gmt":"2024-02-19T13:14:15","slug":"superinteligencja-osobliwosc-technologiczna-transhumanizm-przyszlosc-czlowieka-w-cyfrowym-swiecie-pewna-prognoza-czy-utopia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2024\/01\/18\/superinteligencja-osobliwosc-technologiczna-transhumanizm-przyszlosc-czlowieka-w-cyfrowym-swiecie-pewna-prognoza-czy-utopia\/","title":{"rendered":"Superinteligencja, osobliwo\u015b\u0107 technologiczna, transhumanizm \u2013 przysz\u0142o\u015b\u0107 cz\u0142owieka w cyfrowym \u015bwiecie: pewna prognoza czy utopia"},"content":{"rendered":"<p><strong>Czy \u015bwiat, w kt\u00f3rym maszyny my\u015bl\u0105, osobliwo\u015b\u0107 technologiczna staje si\u0119 faktem, a transhumanizm kszta\u0142tuje now\u0105 definicj\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwa, to rzeczywisto\u015b\u0107 czy jedynie futurystyczny sen? Dzi\u015b przenikniemy przez zas\u0142ony tajemnic tych koncepcji, pr\u00f3buj\u0105c odpowiedzie\u0107 na pytanie, czy obserwujemy nieuchronn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 czy te\u017c tylko eksperymentujemy z utopijnymi wizjami.<\/strong><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Chc\u0105cy rozpocz\u0105\u0107 dywagacje nad zadan\u0105 tematyk\u0105 wprowadz\u0119 kilka definicji kluczowych poj\u0119\u0107, \u017ceby jasnym by\u0142o do czego b\u0119d\u0119 si\u0119 odwo\u0142ywa\u0142 w niniejszym wpisie i jak to jest przeze mnie rozumiane. Zacznijmy od tego czym jest transhumanizm. Transhumanizm jest ruchem filozoficznym, kulturowym i politycznym, kt\u00f3rego celem jest poprawa ludzkiego potencja\u0142u, zdrowia i d\u0142ugowieczno\u015bci oraz zwi\u0119kszenie zdolno\u015bci umys\u0142owych i fizycznych, dzi\u0119ki przekszta\u0142ceniu ludzko\u015bci przez rozw\u00f3j i wykorzystanie nowych technologii, takich jak neurotechnologie, genetyka, biotechnologia, komputeryzacja i sztuczna inteligencja. Definicji na przestrzeni lat powstawa\u0142o wiele, jednak powy\u017csza zdaje si\u0119 wyra\u017ca\u0107 jej wsp\u00f3\u0142czesne rozumienie. Uznawana za nowoczesn\u0105 definicja filozofa Maxa More\u2019a odr\u00f3\u017cnia humanizm od transhumanizmu przez <em>przyzwolenie na radykalne zmiany w naszej naturze i dost\u0119pnych nam mo\u017cliwo\u015bciach oferowanych przez r\u00f3\u017cne nauki i technologie.<br \/>\n<\/em>Czy sam ruch jest odbierany spo\u0142ecznie jako pozytywny? Czy budzi jakie\u015b kontrowersje? Czy idei i postulat\u00f3w tego ruchu nale\u017cy si\u0119 ba\u0107? Na te pytania postaram si\u0119 odpowiedzie\u0107 w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u.<em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p>Aby w pe\u0142ni zrozumie\u0107 co postuluj\u0105 transhumani\u015bci wypisa\u0142em w punktach g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia i cele oraz wskaza\u0142em rozr\u00f3\u017cnienie w kwestii biomedycznego ulepszania cz\u0142owieka.<\/p>\n<p><strong>Za\u0142o\u017cenia i cele:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>pragnienie poprawy ludzkiej kondycji i przekraczanie wbudowanych w ni\u0105 ogranicze\u0144 (perspektywa populacyjna)<\/li>\n<li>ingerencja w ulepszanie cz\u0142owieka metodami z pola farmakologii, chirurgii, a tak\u017ce ingerencji genetycznych<\/li>\n<li>decyzje reprodukcyjne dotycz\u0105ce ulepszania genetycznego potomstwa\u00a0 pozostawione do swobodnej decyzji rodzic\u00f3w<\/li>\n<li>indywidualna wolno\u015b\u0107 i swoboda wyboru w kwestii ulepszania siebie<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Cel: maksymalizacja og\u00f3lnego dobrostanu ludzko\u015bci<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Cel ostateczny: kondycja \u201cpostcz\u0142owiecza\u201d (posthuman)<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_4161\" aria-describedby=\"caption-attachment-4161\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-4161 size-large\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Transhumanism_h.svg_-1024x1024.png\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Transhumanism_h.svg_-1024x1024.png 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Transhumanism_h.svg_-300x300.png 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Transhumanism_h.svg_-150x150.png 150w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Transhumanism_h.svg_-768x768.png 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Transhumanism_h.svg_-1536x1536.png 1536w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Transhumanism_h.svg_-70x70.png 70w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Transhumanism_h.svg_.png 2048w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-4161\" class=\"wp-caption-text\">symbol transhumanizmu<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Rodzaje biomedycznego ulepszania cz\u0142owieka<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>PRZED URODZENIEM<\/p>\n<ul>\n<li>selekcja potomstwa pod k\u0105tem posiadania okre\u015blonych w\u0142a\u015bciwo\u015bci genetycznych<\/li>\n<li>przewidzenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci nie zwi\u0105zanych ze zdrowiem, np. p\u0142e\u0107<\/li>\n<li>wykrycie pod\u0142o\u017ca genetycznego takich cech jak: s\u0142uch absolutny, muskulatura, kolor oczu, temperament, poziom IQ, sk\u0142onno\u015b\u0107 do tycia, szybszego starzenia si\u0119 itd.<\/li>\n<li>terapia genowa in vitro<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>PO URODZENIU<\/p>\n<ul>\n<li>implanty i protezy<\/li>\n<li>farmakologiczne ulepszanie funkcji poznawczych i fizycznych<\/li>\n<li>terapia genowa ex vivo<\/li>\n<li>neurostymulacja<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Perspektywa patrzenia na cz\u0142owieka<\/strong><\/p>\n<p>Zwolennicy transhumanizmu:<\/p>\n<ul>\n<li>cz\u0142owiek jako przedmiot bada\u0144 empirycznych, determinowany czynnikami naturalnymi i spo\u0142ecznymi<\/li>\n<li>funkcja utylitarna &#8211; cz\u0142owiek jako no\u015bnik warto\u015bci gatunkowych<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Przeciwnicy transhumanizmu<\/p>\n<ul>\n<li>cz\u0142owiek jako podmiot dzia\u0142ania, pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 woln\u0105 wol\u0105 i odpowiedzialny za w\u0142asne \u017cycie<\/li>\n<li>doskonalenie si\u0119 w charakterze indywidualnym, a nie populacyjnym<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-4162 size-large\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/eugenika-1024x658.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"386\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/eugenika-1024x658.jpg 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/eugenika-300x193.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/eugenika-768x494.jpg 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/eugenika.jpg 1400w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>Podczas gdy doskonalenie istniej\u0105cej jednostki jest powszechnie akceptowane i wpisuje si\u0119 w d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119 stosowania medycyny, technologii oraz metod wychowawczych, kontrowersje wzbudza koncepcja ulepszania populacji poprzez maksymalizowanie cech przysz\u0142ego potomstwa. Mimo \u017ce mo\u017cna odnale\u017a\u0107 korzenie tej idei w praktykach staro\u017cytnych, to zw\u0142aszcza pod koniec XIX wieku zyska\u0142a ona na popularno\u015bci pod nazw\u0105 <strong>eugeniki<\/strong>, b\u0119d\u0105c implementowan\u0105 w programach spo\u0142eczno-politycznych niekt\u00f3rych pa\u0144stw do po\u0142owy XX wieku.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnymi czynnikami dlaczego odrzucono t\u0119 ide\u0119 by\u0142y:<\/p>\n<ul>\n<li>stosowanie przymusu ze strony pa\u0144stwa<\/li>\n<li>oparcie na pseudonaukowych za\u0142o\u017ceniach<\/li>\n<li>kojarzenie z rasizmem, nazizmem i eksterminacj\u0105 os\u00f3b z \u201cniepo\u017c\u0105danymi\u201d cechami<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wydaje si\u0119, jak zauwa\u017caj\u0105 autorzy ksi\u0105\u017cki \u201eFrom chance to choice\u201d, \u017ce b\u0119dziemy przechodzi\u0107 z eugeniki autorytarnej do eugeniki liberalnej, kt\u00f3ra uwzgl\u0119dnia zdanie i poszanowanie dla woli rodzica.<\/p>\n<p>Warto w tym miejscu przyjrze\u0107 si\u0119 <strong>zarzutom przeciwko ulepszaniu biomedycznemu<\/strong>, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c kompresowo przedstawi\u0142em w kilku punktach:<\/p>\n<ul>\n<li>charakter ludzki rozumiany jako wynik tego co nam dane z natury (uwarunkowania biologiczne) oraz tego, co nam si\u0119 przydarza (uwarunkowania spo\u0142eczne)<\/li>\n<li>relacja rodzice-dziecko podobna do relacji przedmiotowej tw\u00f3rcy i jego dzie\u0142a<\/li>\n<li>relacja rodzice\u2013dziecko powinna mie\u0107 charakter podmiotowy, uwzgl\u0119dniaj\u0105cy aktywny udzia\u0142 dziecka w procesie wychowawczym i zak\u0142adaj\u0105cy wzajemn\u0105 komunikacj\u0119<\/li>\n<li>zmiany genetyczne naruszaj\u0105 natur\u0119 cz\u0142owieka, przez co podwa\u017caj\u0105 ide\u0119 praw cz\u0142owieka<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>ulepszeni genetycznie uznaliby si\u0119 za cz\u0142onk\u00f3w oddzielnego gatunku (Lee Silver)<\/li>\n<li>zmiana istotnych praktyk ludzkich, tj. prokreacja czy relacja mi\u0119dzy rodzicami, a potomstwem<\/li>\n<li>relacja rodzic\u00f3w z dzieckiem oparta na wzajemnym zaufaniu, mi\u0142o\u015bci i uznaniu inno\u015bci dziecka &#8211; cechy nie mog\u0105 by\u0107 wynikiem czyjej\u015b ingerencji i wyrazem cudzych preferencji (Jurgen Habermas)<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Krytyka ich podej\u015bcia koncentruje si\u0119 na przekonaniu, \u017ce relacja mi\u0119dzy rodzicami a dzieckiem powinna mie\u0107 charakter wzajemny, zak\u0142adaj\u0105c aktywny udzia\u0142 dziecka w procesie wychowawczym oraz otwart\u0105 komunikacj\u0119. G\u0142\u00f3wny zarzut wynika z faktu, \u017ce b\u0119d\u0105c obiektem ingerencji genetycznych, dziecko nie tylko nie ma mo\u017cliwo\u015bci uczestnictwa w tym procesie, ale r\u00f3wnie\u017c brakuje mu r\u00f3wnego stopnia zdolno\u015bci do dystansowania si\u0119 od wp\u0142ywu tych zmian, jak w przypadku skutk\u00f3w tradycyjnego wychowania. To odr\u00f3\u017cnia r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3b\u0119 przekazania dziecku umiej\u0119tno\u015bci radzenia sobie z emocjami czy wykszta\u0142cania cierpliwo\u015bci od sytuacji, w kt\u00f3rej podaje si\u0119 mu leki, takie jak ritalin, w celu zmniejszenia nadpobudliwo\u015bci. Krytykuje si\u0119 te\u017c to, \u017ce akceptowalna jest decyzja o nie urodzeniu przez matk\u0119 dziecka z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105, ale ju\u017c nie dopuszcza si\u0119 unikni\u0119cia urodzenia dziecka mniej inteligentnego czy ni\u017cszego ni\u017c gdyby skorzystali z ingerencji genetycznych.<\/p>\n<p>Oczywiste jest, \u017ce granica pomi\u0119dzy ulepszaniem a leczeniem mo\u017ce by\u0107 niejasna i nie zawsze koreluje z klasyfikacj\u0105 metod jako dozwolonych lub niedozwolonych. To rozr\u00f3\u017cnienie ma jednak znaczenie w kontek\u015bcie ustalania zakresu procedur obj\u0119tych ubezpieczeniem zdrowotnym. Problem wynika z faktu, \u017ce ta sama procedura mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana w r\u00f3\u017cnych celach. Na przyk\u0142ad terapia hormonalna stosowana u os\u00f3b cierpi\u0105cych na brak hormonu wzrostu mo\u017ce mie\u0107 taki sam efekt, gdy jest stosowana u os\u00f3b zdrowych z genetycznie uwarunkowanym niskim wzrostem. Leki, takie jak ritalin czy prozac, cz\u0119sto s\u0105 stosowane zar\u00f3wno u os\u00f3b zdrowych, jako \u015brodki stymuluj\u0105ce funkcje m\u00f3zgu czy reguluj\u0105ce nastr\u00f3j, jak i u os\u00f3b zdiagnozowanych z zaburzeniami psychicznymi. Chirurgia plastyczna, z kolei, mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 zar\u00f3wno rekonstrukcji uszkodzonych cz\u0119\u015bci cia\u0142a po chorobie czy wypadku (na przyk\u0142ad rekonstrukcja piersi po mastektomii), jak i poprawie wygl\u0105du z perspektywy estetycznej. Problem w odr\u00f3\u017cnieniu ulepszania od leczenia wynika z niejednoznaczno\u015bci samego poj\u0119cia zdrowia, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105cy si\u0119 ludzie definiuj\u0105 jako normalne funkcjonowanie gatunkowe organizmu. Definicja zdrowia nie ogranicza si\u0119 do czystego opisu, lecz wymaga r\u00f3wnie\u017c okre\u015blenia, kt\u00f3re odst\u0119pstwa od normy s\u0105 akceptowalne, a kt\u00f3re wymagaj\u0105 interwencji naprawczej.<\/p>\n<p><strong>R\u00f3wny dost\u0119p<\/strong><\/p>\n<p>Wa\u017cnym aspektem dotycz\u0105cym realizacji postulat\u00f3w transhumanist\u00f3w jest obawa przed pog\u0142\u0119bieniem si\u0119 istniej\u0105cych nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznych. Interwencje w zmiany genetyczne osi\u0105gn\u0105 ogromne koszty, a obowi\u0105zek ulepszania genetycznego potomstwa mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 problemu niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Czy wprowadzony zostanie wolny rynek, czy te\u017c ulepszanie podda\u0107 regulacjom instytucji pa\u0144stwowych, gwarantuj\u0105c powszechny dost\u0119p do podstawowych form udoskonalenia?<\/p>\n<p>Nak\u0142adanie obowi\u0105zku ulepszania genetycznego potomstwa nie tylko nie eliminuje problemu niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, lecz mo\u017ce wr\u0119cz sta\u0107 si\u0119 jednym z jej najpowa\u017cniejszych \u017ar\u00f3de\u0142. Zwolennicy egalitarystycznych idei &#8222;wyr\u00f3wnywania pola gry&#8221; skupiaj\u0105 si\u0119 na samych nier\u00f3wno\u015bciach, uznaj\u0105c je za negatywne i wymagaj\u0105ce korekty. W omawianym przypadku, dodatkowo, rozci\u0105gaj\u0105 to podej\u015bcie na wszystkie aspekty \u017cycia spo\u0142ecznego, a nawet na aspekty biologiczne. Niemniej jednak ignoruj\u0105 fakt, \u017ce ingerencje genetyczne mog\u0105 prowadzi\u0107 do dominacji tych, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 si\u0119 na ulepszania nad tymi, kt\u00f3rzy poddaj\u0105 si\u0119 ulepszaniu.<\/p>\n<p>Po drugie, za\u0142o\u017cenie, \u017ce naturalna dystrybucja ludzkich zasob\u00f3w doprowadzi\u0142aby do wyr\u00f3wnania szans mi\u0119dzy jednostkami, jawi si\u0119 jako utopia. To za\u0142o\u017cenie nie uwzgl\u0119dnia faktu, \u017ce ekspresja naszych wrodzonych predyspozycji jest w znacznym stopniu uwarunkowana do\u015bwiadczeniem. Te kwestie zosta\u0142y zauwa\u017cone przez Rawlsa, kt\u00f3ry argumentuje, \u017ce zasada r\u00f3wno\u015bci szans nigdy nie zostanie w pe\u0142ni zrealizowana, p\u00f3ki istnieje instytucja rodziny. Rodzina pe\u0142ni kluczow\u0105 rol\u0119 jako pierwsze i podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142o najcenniejszych d\u00f3br, dostarczaj\u0105c nam niezb\u0119dnego minimum mi\u0142o\u015bci, troski i przyja\u017ani, nadaj\u0105c tym samym poczucie w\u0142asnej warto\u015bci. Michael Walzer podkre\u015bla, \u017ce ka\u017cda jednostka pod\u0105\u017ca w\u0142asn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 \u017cyciow\u0105, d\u017awigaj\u0105c nier\u00f3wne brzemi\u0119 rodzicielskich nadziei i nier\u00f3wno rozdzielone b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Osobliwo\u015b\u0107 technologiczna i superinteligencja<\/strong><\/p>\n<p>Przejd\u017amy teraz do w\u0105tku osobliwo\u015bci technologicznej i superinteligencji, gdy\u017c wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 one z ruchem transhumanistycznym i stanowi\u0105 niejako jego przed\u0142u\u017cenie. Osobliwo\u015b\u0107 technologiczna, czyli hipotetyczny moment, w kt\u00f3rym sztuczna inteligencja i technologie wyprzedzaj\u0105 ludzkie mo\u017cliwo\u015bci, budzi ciekawo\u015b\u0107 naukowc\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c staje si\u0119 przedmiotem analiz spo\u0142ecznych. Jest to punkt, w kt\u00f3rym konsekwencje technologiczne przenikaj\u0105 do sfer spo\u0142ecze\u0144stwa, kszta\u0142tuj\u0105c nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i relacje. Mo\u017cna tu m\u00f3wi\u0107 o swoistej rewolucji, jak twierdzi R.Hanson, w naszej historii wyst\u0105pi\u0142o ju\u017c wiele osobliwo\u015bci, a najbardziej znamiennymi by\u0142y rewolucja neolityczna czy przemys\u0142owa. Za\u015b powstanie sztucznych inteligencji , kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142yby ca\u0142\u0105 ludzk\u0105 prac\u0119 wywo\u0142a\u0142oby 60-250 krotny wzrost gospodarczy. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce obecnie ju\u017c mamy do czynienia ze stopniowo post\u0119puj\u0105c\u0105 automatyzacj\u0105\u00a0 pracy przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, jednak\u017ce nie dotarli\u015bmy jeszcze do momentu wytworzenia superinteligencji. Przez superinteligencje rozumie si\u0119 osob\u0119(?) przewy\u017cszaj\u0105c\u0105 intelektualnie ka\u017cdego istniej\u0105cego cz\u0142owieka we wszystkich aspektach. Czyli takim przyk\u0142adem d\u0105\u017cenia do nastania osobliwo\u015bci technologicznej mo\u017ce by\u0107 powstanie zaawansowanych sztucznych inteligencji, lub (czego obawiaj\u0105 si\u0119 przeciwnicy transhumanizmu) kondycji postcz\u0142owieczej.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-4163 size-large\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dz0xOTIwJmg9MTE0Ng_src_23739-3-Sztuczna-inteligencja-i-planeta-Ziemia-1024x611.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"358\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dz0xOTIwJmg9MTE0Ng_src_23739-3-Sztuczna-inteligencja-i-planeta-Ziemia-1024x611.jpg 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dz0xOTIwJmg9MTE0Ng_src_23739-3-Sztuczna-inteligencja-i-planeta-Ziemia-300x179.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dz0xOTIwJmg9MTE0Ng_src_23739-3-Sztuczna-inteligencja-i-planeta-Ziemia-768x458.jpg 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dz0xOTIwJmg9MTE0Ng_src_23739-3-Sztuczna-inteligencja-i-planeta-Ziemia-1536x917.jpg 1536w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dz0xOTIwJmg9MTE0Ng_src_23739-3-Sztuczna-inteligencja-i-planeta-Ziemia.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Technologie ubieralne i rejestratory mimiki<\/strong><\/p>\n<p>W obszarze zainteresowa\u0144 transhumanist\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tzw \u201etechnologie ubieralne\u201d. Teoretycznie mo\u017cna za nie uzna\u0107 wszystkie te urz\u0105dzenia, kt\u00f3re stosuj\u0105 zaawansowane sensory w celu pomiar\u00f3w parametr\u00f3w takich jak t\u0119tno, intensywno\u015b\u0107 \u0107wicze\u0144, ilo\u015bci wykonanych krok\u00f3w czy jako\u015b\u0107 i d\u0142ugo\u015b\u0107 snu. Natomiast szczeg\u00f3lne zainteresowanie budz\u0105 wynalazki pozwalaj\u0105ce mierzy\u0107 bardziej zaawansowane wska\u017aniki, kt\u00f3re jeszcze do niedawna trudno by\u0142o sobie wyobrazi\u0107, jak np. headband Muse pokazuj\u0105cy poziom stresu czy koncentracji. By\u0107 mo\u017ce takie parametry badano ju\u017c wcze\u015bniej w warunkach laboratoryjnych, jednak\u017ce teraz to urz\u0105dzenie jest mo\u017cliwe do nabycia do indywidualnego u\u017cytku przez ka\u017cdego. O ile jak ju\u017c wcze\u015bniej nakre\u015bli\u0142em, przeciwnicy transhumanizmu nie maj\u0105 zarzut\u00f3w przeciwko korzystaniu z technologii w celu poprawy w\u0142asnych zdolno\u015bci zar\u00f3wno fizycznych jak i psychicznych w charakterze indywidualnym, tak problem pojawi si\u0119 gdy stosowanie headband\u2019\u00f3w zostanie narzucone odg\u00f3rnie jako obowi\u0105zek, np. w szko\u0142ach czy miejscach pracy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4165\" aria-describedby=\"caption-attachment-4165\" style=\"width: 960px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/choosemuse.com\/\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-4165 size-full\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/muse.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"676\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/muse.jpg 960w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/muse-300x211.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/muse-768x541.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4165\" class=\"wp-caption-text\">Headband Muse<\/figcaption><\/figure>\n<p>Z takich opasek do pomiaru koncentracji zaczyna ju\u017c korzysta\u0107 coraz wi\u0119cej chi\u0144skich szk\u00f3\u0142. Pod has\u0142em poprawy osi\u0105gni\u0119\u0107 uczni\u00f3w zmusza si\u0119 je do ich noszenia. W praktyce urz\u0105dzenie to wydaje si\u0119 by\u0107 dla nich koszmarem. Poziom koncentracji obrazowany jest na opasce diod\u0105 odpowiedniego koloru, je\u015bli ucze\u0144 nie jest w wystarczaj\u0105cym stopniu zaanga\u017cowany w zaj\u0119cia, nauczyciel jest o tym momentalnie poinformowany, a dane z urz\u0105dze\u0144 s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wysy\u0142ane w aplikacji do rodzic\u00f3w. Uwa\u017cam, \u017ce taki poziom kontroli ucznia wykracza poza pewne granice prywatno\u015bci.<\/p>\n<p>Wiadomo jednak, i\u017c ten kraj Azji Wschodniej cechuje si\u0119 wysokim poziomem re\u017cimu oraz kontroli obywateli i takie rozwi\u0105zania w Europie spotka\u0142yby si\u0119 z du\u017c\u0105 dezaprobat\u0105. Jednak\u017ce, nastroje spo\u0142eczne w zwi\u0105zku z monitorowaniem zachowa\u0144 pracownik\u00f3w by\u0142y ju\u017c mierzone za pomoc\u0105 \u201esystemu monitoruj\u0105cego u\u015bmiechy pracownik\u00f3w\u201d. W 2019 roku PKO BP postanowi\u0142 testowo w wybranych 16 oddzia\u0142ach z ca\u0142ej Polski zamontowa\u0107 urz\u0105dzenia rejestruj\u0105ce czy pracownicy obs\u0142uguj\u0105cy klient\u00f3w s\u0105 u\u015bmiechni\u0119ci. Dodatkowo obserwowane by\u0142y te\u017c reakcje klient\u00f3w odwiedzaj\u0105cych bank. Udzia\u0142 w badaniach by\u0142 dobrowolny, a \u00a0silnie zaznaczano te\u017c, \u017ce nie ma \u017cadnych konsekwencji za brak u\u015bmiech\u00f3w, \u017cadne normy co do wykonywania ich r\u00f3wnie\u017c nie zosta\u0142y narzucone.<\/p>\n<blockquote><p>\u201eKa\u017cdy z pracownik\u00f3w zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do test\u00f3w dobrowolnie i w ka\u017cdej chwili mo\u017ce zrezygnowa\u0107 z dalszego uczestnictwa. W ci\u0105gu pierwszych miesi\u0119cy test\u00f3w odnotowali\u015bmy \u0142\u0105cznie ponad 60 tys. interakcji z klientami, nie otrzymali\u015bmy \u017cadnego zg\u0142oszenia reklamacji zwi\u0105zanej z dzia\u0142aniem systemu. Nasze analizy pokazuj\u0105, \u017ce system istotnie podnosi poziom zadowolenia klient\u00f3w z obs\u0142ugi w oddziale\u201d &#8211; przekonuje Szymon Pinderak z PKO BP.<\/p><\/blockquote>\n<p>Eksperyment nie potrwa\u0142 jednak zbyt d\u0142ugo. W zwi\u0105zku z niepokoj\u0105cymi sygna\u0142ami co do technologii stosowanych w PKO BP,\u00a0Rzecznik Praw Obywatelskich wyst\u0105pi\u0142 do G\u0142\u00f3wnego Inspektora Pracy o zbadanie sprawy. Kontrola sposobu wykonywania pracy oraz jej jako\u015bci nie ma zasadno\u015bci z przyczyn prawnych, co wynika z kodeksu pracy. Mo\u017ce narusza\u0107 dobra osobiste pracownik\u00f3w, tj. godno\u015b\u0107 osobist\u0105, b\u0105d\u017a prawo do prywatno\u015bci.<\/p>\n<p>Aby jednak w\u0105tku o technologiach ubieralnych mierz\u0105cych r\u00f3\u017cne parametry i funkcje \u017cyciowe nie ko\u0144czy\u0107 w mrocznej i dystopijnej wizji rodem z odcink\u00f3w serialu \u201eBlack Mirror\u201d, warto wskaza\u0107 obszar gdzie takie wynalazki mog\u0105 rzeczywi\u015bcie wp\u0142yn\u0105\u0107 na dobrostan cz\u0142owieka, a nie na jego wydajno\u015b\u0107 i u\u017cyteczno\u015b\u0107 dla aparatu pa\u0144stwowego. Jak wskazuje dr Aleksandra Przegali\u0144ska (link do wyk\u0142adu <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=FfLYZ1q-IwM&amp;t=325s\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=FfLYZ1q-IwM&amp;t=325s<\/a>), na Massachusetts Institute of Technology przeprowadzane s\u0105 terapie za pomoc\u0105 opasek monitoruj\u0105cych w\u015br\u00f3d os\u00f3b ze spektrum autyzmu czy zmagaj\u0105cych si\u0119 z ADHD. Jedna z matek dziecka dotkni\u0119tego autyzmem wyzna\u0142a, \u017ce jest to jedyna technologia, kt\u00f3ra pozwala jej w pe\u0142ni precyzyjnie komunikowa\u0107 si\u0119 z synem. Nie tylko odbiera\u0107 emocje, kt\u00f3rych nie mo\u017ce jej wyrazi\u0107, ale tak\u017ce sama je przekazywa\u0107. Jak m\u00f3wi badaczka, na pocz\u0105tku uczestnicy podchodzili ze (s\u0142uszn\u0105) doz\u0105 nieufno\u015bci i obawy przed stosowaniem technologii w leczeniu. Jednak po zauwa\u017ceniu korzy\u015bci i zmian jakie ze sob\u0105 nios\u0105, postanowili nadal z nich korzysta\u0107.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Czy jeste\u015bmy na to gotowi? <\/strong><\/p>\n<p>Podsumowuj\u0105c rozwa\u017cania nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 cz\u0142owieka w cyfrowym \u015bwiecie, widzimy, \u017ce szeroko poj\u0119ty transhumanizm staje si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszej rzeczywisto\u015bci, kszta\u0142tuj\u0105c nasze spojrzenie na ludzko\u015b\u0107.\u00a0Nowe technologie cz\u0119sto rodz\u0105 obawy i kontrowersje, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o kwestie etyczne i prywatno\u015bci. Jednak\u017ce, nie nale\u017cy patrze\u0107 na te zmiany tylko z perspektywy pesymistycznej, mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c dostrzec potencja\u0142 do poprawy jako\u015bci \u017cycia i dobrostanu jednostek. Warto d\u0105\u017cy\u0107 do r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy post\u0119pem technologicznym a ochron\u0105 warto\u015bci humanistycznych, takich jak godno\u015b\u0107, autonomia i szacunek dla r\u00f3\u017cnorodno\u015bci jednostek. Niech przysz\u0142o\u015b\u0107, w kt\u00f3rej maszyny my\u015bl\u0105, osobliwo\u015b\u0107 technologiczna staje si\u0119 faktem, a transhumanizm tworzy now\u0105 definicj\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwa, b\u0119dzie pe\u0142na wyzwa\u0144, ale tak\u017ce mo\u017cliwo\u015bci rozwoju i zbli\u017cenia si\u0119 do idea\u0142\u00f3w. Wszystko zale\u017cy od tego, jak spo\u0142ecze\u0144stwo b\u0119dzie umia\u0142o kierowa\u0107 tymi technologicznymi zmianami, aby s\u0142u\u017cy\u0142y dobru wsp\u00f3lnemu, jednocze\u015bnie szanuj\u0105c prawa, wolno\u015b\u0107 i godno\u015b\u0107 ka\u017cdego cz\u0142owieka. Czy jeste\u015bmy gotowi na t\u0119 podr\u00f3\u017c w g\u0142\u0105b cyfrowego labiryntu? Odpowied\u017a na to pytanie zale\u017cy od naszych decyzji i dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re podejmiemy jako spo\u0142ecze\u0144stwo w obliczu nadchodz\u0105cych wyzwa\u0144 i mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u0179R\u00d3D\u0141A:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Max More, <em>TRANSHUMANISM Towards a Futurist Philosophy<\/em>, 1996<\/li>\n<li>Nick Bostrom, <em>How long before superintelligence?<\/em>. \u201eLinguistic and Philosophical Investigations\u201d.<\/li>\n<li>Nick Bostrom, <em>A history of transhumanist thought<\/em>, \u201eJournal of Evolution and Technology\u201d, 21 lutego 2006.<\/li>\n<li>Buchanan, D. Brock, N. Daniels, D. Winkler,\u00a0<em>From Chance to Choice. Genetics and Justice<\/em>, Cambridge 2002.<\/li>\n<li>Habermas, <em>Przysz\u0142o\u015b\u0107 natury ludzkiej. Czy zmierzamy do eugeniki liberalnej?<\/em>, t\u0142um. M. \u0141ukasiewicz, Warszawa 2003.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/biznesmysli.pl\/sztuczna-inteligencja-mit\/\">https:\/\/biznesmysli.pl\/sztuczna-inteligencja-mit\/<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.miesiecznik.znak.com.pl\/transhumanisci-kontra-biokonserwatysci\/\">https:\/\/www.miesiecznik.znak.com.pl\/transhumanisci-kontra-biokonserwatysci\/<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.infor.pl\/prawo\/praca\/prawa-pracownika\/3100718,System-monitorujacy-usmiechy-pracownikow-wyjasnienia-prezesa-PKO-BP.html\">https:\/\/www.infor.pl\/prawo\/praca\/prawa-pracownika\/3100718,System-monitorujacy-usmiechy-pracownikow-wyjasnienia-prezesa-PKO-BP.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=FfLYZ1q-IwM&amp;t=325s\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=FfLYZ1q-IwM&amp;t=325s<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy \u015bwiat, w kt\u00f3rym maszyny my\u015bl\u0105, osobliwo\u015b\u0107 technologiczna staje si\u0119 faktem, a transhumanizm kszta\u0142tuje now\u0105 definicj\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwa, to rzeczywisto\u015b\u0107 czy jedynie futurystyczny sen? Dzi\u015b przenikniemy przez zas\u0142ony tajemnic tych koncepcji, pr\u00f3buj\u0105c odpowiedzie\u0107 na pytanie, czy obserwujemy nieuchronn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 czy te\u017c tylko eksperymentujemy z utopijnymi wizjami.<\/p>\n","protected":false},"author":158,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[314],"tags":[349,350,183,182],"class_list":["post-4158","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-socjologia-uj-2023-24","tag-muse","tag-osobliwosc-technologiczna","tag-superinteligencja","tag-transhumanizm"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/158"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4158"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4191,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4158\/revisions\/4191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}