{"id":4212,"date":"2024-04-10T01:00:16","date_gmt":"2024-04-10T01:00:16","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=4212"},"modified":"2024-04-11T09:05:38","modified_gmt":"2024-04-11T09:05:38","slug":"techniki-widzenia-komputerowego-w-systemach-ar-perspektywa-etyczno-spoleczna-zwiazana-z-prywatnoscia-danych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2024\/04\/10\/techniki-widzenia-komputerowego-w-systemach-ar-perspektywa-etyczno-spoleczna-zwiazana-z-prywatnoscia-danych\/","title":{"rendered":"Techniki widzenia komputerowego w systemach AR. Perspektywa etyczno-spo\u0142eczna zwi\u0105zana z prywatno\u015bci\u0105 danych."},"content":{"rendered":"

\u015acis\u0142a integracja technologii z naszym \u017cyciem codziennym bardzo szybko przesta\u0142a by\u0107 odleg\u0142\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105. Zagadnienia system\u00f3w sztucznej inteligencji, VR i AR czy widzenia komputerowego trafi\u0142y ju\u017c pod przys\u0142owiow\u0105 strzech\u0119. Liczne mo\u017cliwo\u015bci rozwoju i zastosowa\u0144 nowych technologii s\u0105 ju\u017c oczywisto\u015bci\u0105. W debacie publicznej co rusz pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tematy zagro\u017ce\u0144 takich jak zmiany na rynku pracy wynikaj\u0105ce z wi\u0119kszych mo\u017cliwo\u015bci automatyzacji prostych zada\u0144. Jednak aspektem, kt\u00f3ry mo\u017ce nie zawsze by\u0107 tak oczywisty s\u0105 problemy zwi\u0105zane z prywatno\u015bci\u0105 danych jakie bez w\u0105tpienia \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z tymi technologiami i ich rozwojem. Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 ju\u017c do wszechobecnych smartfon\u00f3w, smart zegark\u00f3w, urz\u0105dze\u0144 IoT i smart home – by\u0107 mo\u017ce jeszcze kolejna technologia ju\u017c nie wzbudza w nas nieufno\u015bci.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

<\/h1>\n

Nowa rzeczywisto\u015b\u0107 i nowe widzenie<\/span><\/h1>\n

Technologie AR (ang. Augmented Reality) to techniki, kt\u00f3re mieszaj\u0105 ze sob\u0105 tre\u015bci wygenerowane komputerowo jak wideo czy modele 3D, ze \u015brodowiskiem \u015bwiata rzeczywistego w czasie rzeczywistym. Interakcja odbywa si\u0119 najcz\u0119\u015bciej poprzez medium takie jak smartfon, tablet, okulary AR (AR headset).<\/span><\/p>\n

Widzenie komputerowe, zaliczane do dziedziny sztucznej inteligencji. Skupia si\u0119 ona na umo\u017cliwieniu komputerom analizowania, rozumienia oraz interpretowania tre\u015bci wizualnych ze \u015bwiata rzeczywistego. Polega na tworzeniu algorytm\u00f3w, kt\u00f3re wydob\u0119d\u0105 warto\u015bciowe informacje z obraz\u00f3w i wideo. Widzenie komputerowe jest u\u017cywane nie tylko w kontek\u015bcie AR, jednak ka\u017cdy sprz\u0119t AR stosuje widzenie komputerowe, aby rozumie\u0107 co widzi u\u017cytkownik w danej chwili.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kamera przylepiona do twarzy<\/span><\/h1>\n

Rozszerzona rzeczywisto\u015b\u0107 po raz pierwszy wkroczy\u0142a do \u015bwiadomo\u015bci publicznej w 2012 roku, kiedy Google og\u0142osi\u0142 Google Glass. Glass to sprz\u0119t wygl\u0105dem nie odbiegaj\u0105cy od zwyk\u0142ej pary okular\u00f3w, kt\u00f3ry jest wyposa\u017cony w kamer\u0119 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wy\u015bwietlania obraz\u00f3w na szkle. Jest to wczesny przyk\u0142ad pr\u00f3by komercyjnego wykorzystania rozszerzonej rzeczywisto\u015bci. Reakcja publiki na ten produkt by\u0142a natychmiastowo negatywna, a g\u0142\u00f3wny zarzut wobec produktu by\u0142 nast\u0119puj\u0105cy – co z prywatno\u015bci\u0105?<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Materia\u0142 promuj\u0105cy Google Glass, wydany przez Google<\/em><\/span><\/p>\n

Absolutnie ka\u017cdy produkt AR – czy to pe\u0142en headset VR z funkcjonalno\u015bci\u0105 rozszerzonej rzeczywisto\u015bci, czy zwyk\u0142y smartfon na kt\u00f3rym dzia\u0142a „Pok\u00e9mon GO” – ostatecznie sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce jego u\u017cytkownik przechadza si\u0119 po \u015bwiecie z kamer\u0105 nagrywaj\u0105c\u0105 jego otoczenie. Dop\u00f3ki to otoczenie sprowadza si\u0119 do w\u0142asnego pokoju nikogo ten fakt nie razi, jednak wychodz\u0105c w miejsca publiczne u\u017cytkownicy AR zaczynaj\u0105 mimowolnie nagrywa\u0107 przechodni\u00f3w, prywatne domy, tabliczki rejestracyjne itd.<\/span><\/p>\n

Problemy z prywatno\u015bci\u0105 od pocz\u0105tku by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 konwersacji o rozszerzonej rzeczywisto\u015bci. Art 81 Pr. Aut wymaga zgody nagrywanej osoby na rozpowszechnianie jej wizerunku, chyba \u017ce ta „stanowi jedynie szczeg\u00f3\u0142 ca\u0142o\u015bci takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza”. Prawo polskie nie wyja\u015bnia, czy osoby nagrywane przez przechadzaj\u0105cego si\u0119 po mie\u015bcie u\u017cytkonika sprz\u0119tu AR s\u0105 jedynie cz\u0119\u015bci\u0105 krajobrazu i czy wolno nam rozpowszechnia\u0107 ich wizerunek. Z drugiej strony, sprz\u0119t AR nie musi rozpowszechnia\u0107 \u017cadnych wizerunk\u00f3w, wystarczy \u017ce jedynie nagrywa – ale czy osoba nagrywana mo\u017ce mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce jej twarz lub dane z przetworzonego wideo nie l\u0105duj\u0105 na serwerze jakiego\u015b giganta technologicznego? Czy nawet sam u\u017cytkownik sprz\u0119tu AR mo\u017ce mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce ten sprz\u0119t nie kolekcjonuje danych o nim samym?<\/span><\/p>\n

<\/h1>\n

Ile wiedz\u0105 o nas cyfrowe okulary?<\/span><\/h1>\n

Ilo\u015b\u0107 i zaawansowanie sensor\u00f3w w urz\u0105dzeniach AR ro\u015bnie w imponuj\u0105cym tempie. Ju\u017c w produkcie firmy Microsoft – wydanym w 2019 HoloLens 2, znale\u017a\u0107 mo\u017cna by\u0142o sensory \u015bwiat\u0142a widzialnego, kamery na podczerwie\u0144, sensor odleg\u0142o\u015bci, czujnik inercyjny (m.in. mierz\u0105cy po\u0142o\u017cenie, przyspieszenie, pr\u0119dko\u015b\u0107 kontow\u0105 i inne) oraz kamer\u0119 wideo. Poza tym mia\u0142 on mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbierania danych biometrycznych takich jak ruch oczu czy dane na temat poruszania si\u0119 cia\u0142a u\u017cytkownika.\u00a0<\/span><\/p>\n

Zak\u0142ada\u0107 nale\u017cy, \u017ce dzisiaj mo\u017cliwo\u015bci takich urz\u0105dze\u0144 s\u0105 jeszcze wi\u0119ksze, a ilo\u015b\u0107 sensor\u00f3w tylko uros\u0142a. Na stronie Apple, w materia\u0142ach reklamuj\u0105cych najnowszy produk tej firmy Apple Vison Pro czytamy, \u017ce poza dwiema g\u0142\u00f3wnymi kamerami o wysokiej rozdzielczo\u015bci urz\u0105dzenie wyposa\u017cone jest jeszcze w sze\u015b\u0107 kamer zwr\u00f3conych w stron\u0119 \u015bwiata zewn\u0119trznego i cztery kamery do \u015bledzenia oczu u\u017cytkownika. Poza tym inne kamery do pomiaru odleg\u0142o\u015bci, r\u00f3wnie\u017c sensor laserowy LiDAR, cztery czujniki inercyjne oraz sensory na\u015bwietlenia.<\/span><\/p>\n

\"\"
\u0179r\u00f3d\u0142o obrazka: https:\/\/www.apple.com\/apple-vision-pro\/<\/span><\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Wiemy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce innowacyjno\u015b\u0107 Apple VisionPro nie ograniczaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do sensor\u00f3w czy te\u017c ich ilo\u015bci. Jednym z mocno akcentowanych marketingowo punkt\u00f3w jest u\u017cycie w nim a\u017c dw\u00f3ch czip\u00f3w – M2, kt\u00f3ry odpowiedzialny jest za przetwarzanie danych i obs\u0142ugiwanie wielozadaniowo\u015bci oraz nowy czip R1 stworzony specjalnie dla zastosowa\u0144 rozszerzonej rzeczywisto\u015bci. To w\u0142a\u015bnie R1 pozwala na sprawn\u0105 integracj\u0119 danych z sensor\u00f3w ze \u015bwiatem wirtualnym, kontroli ruchu wy\u015bwietlanej zawarto\u015bci na podstawie ruchu ga\u0142ek ocznych czy inne zmiany k\u0105ta wy\u015bwietlania obrazu zwi\u0105zane z poruszaniem si\u0119 u\u017cytkownika.\u00a0<\/span><\/p>\n

Niezaprzeczalny wzrost mo\u017cliwo\u015bci obliczeniowy takich urz\u0105dze\u0144 pozwoli\u0142 r\u00f3wnie\u017c na niesamowite (ale r\u00f3wnie\u017c przera\u017caj\u0105ce) mo\u017cliwo\u015bci modelowania zachowa\u0144 u\u017cytkownik\u00f3w. Jak ujawni\u0142 na platformie X (dawniej Twitter) pewien in\u017cynier neurotechnolog, pracuj\u0105cy w Apple, urz\u0105dzenie potrafi przewidywa\u0107 nasze zachowania zanim si\u0119 one wydarz\u0105. Podaje tam przyk\u0142ad zastosowania takiej technologii, gdzie ch\u0119\u0107 klikni\u0119cia w przycisk jest mo\u017cliwa do przewidzenia na podstawie obserwacji ga\u0142ek ocznych, co pozwala\u0107 ma na szybsze za\u0142adowanie kolejnej strony i wp\u0142ywa na bardziej p\u0142ynne wra\u017cenia z korzystania z urz\u0105dzenia.<\/span><\/p>\n

\"\"
Fragment wpisu u\u017cytkownika Sterling Crispin dost\u0119pny pod linkiem: https:\/\/twitter.com\/sterlingcrispin\/status\/1665792422914453506<\/span><\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Innym ciekawym zastosowaniem jest wnioskowanie na temat aktualnego stanu funkcji kognitywnych u\u017cytkownika. Odbywa si\u0119 to poprzez szybkie migni\u0119cie \u015bwiat\u0142em czy odtworzenie d\u017awi\u0119ku tak i\u017c jest to poni\u017cej progu postrzegania, a nast\u0119pnie mierzenie reakcji na takie zjawiska. Wszystkie takie dane analizowane s\u0105 nast\u0119pnie z u\u017cyciem modeli uczenia maszynowego w celu okre\u015blenia np. tego czy jeste\u015bmy wypocz\u0119ci czy te\u017c zm\u0119czeni lub jak dobrze uczymy si\u0119 nowych rzeczy, co z kolei wywo\u0142uje adaptacj\u0119 wirtualnego \u015brodowiska w celu dostosowania si\u0119 do naszego aktualnego stanu kognitywnego.<\/span><\/p>\n

\"\"
Fragment wpisu u\u017cytkownika Sterling Crispin dost\u0119pny pod linkiem: https:\/\/twitter.com\/sterlingcrispin\/status\/1665792422914453506<\/span><\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Ten fragment mo\u017cemy podsumowa\u0107 list\u0105 danych, kt\u00f3re urz\u0105dzenia AR zbieraj\u0105 i wykorzystuj\u0105 do spe\u0142niania swoich zada\u0144 oraz opis jak takie dane mog\u0105 zosta\u0107 wykorzystane gdyby dosta\u0142y si\u0119 w niepowo\u0142ane miejsce:<\/span><\/p>\n