{"id":4536,"date":"2024-04-10T00:33:28","date_gmt":"2024-04-10T00:33:28","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=4536"},"modified":"2024-04-19T16:59:40","modified_gmt":"2024-04-19T16:59:40","slug":"motion-sickness","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2024\/04\/10\/motion-sickness\/","title":{"rendered":"Motion sickness. Zjawisko „choroby lokomocyjnej” w systemach VR i AR, jak ogranicza fukcjonalno\u015b\u0107 tych system\u00f3w i jak temu schorzeniu przeciwdzia\u0142a\u0107."},"content":{"rendered":"

Choroba lokomocyjna<\/b>, znana r\u00f3wnie\u017c jako <\/span>motion sickness<\/b>, jest zjawiskiem, kt\u00f3re od dawna towarzyszy ludziom podczas podr\u00f3\u017cy r\u00f3\u017cnymi \u015brodkami transportu. W dobie technologii takich jak <\/span>wirtualna (VR)<\/b> i<\/span> rozszerzona rzeczywisto\u015b\u0107 (AR)<\/b>, choroba lokomocyjna znalaz\u0142a jednak nowe terytorium, na kt\u00f3rym mo\u017ce dawa\u0107 o sobie zna\u0107. Systemy VR i AR, prze\u0142omowe w wielu dziedzinach – od rozrywki po edukacj\u0119 i medycyn\u0119, oferuj\u0105 u\u017cytkownikom niezwykle immersyjne do\u015bwiadczenia, przenosz\u0105c ich do \u015bwiat\u00f3w ograniczonych jedynie przez wyobra\u017ani\u0119 tw\u00f3rc\u00f3w. Niemniej, dla znacznej cz\u0119\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w, wizja ta jest zak\u0142\u00f3cana przez nieprzyjemne objawy choroby lokomocyjnej, takie jak zawroty g\u0142owy, nudno\u015bci, a nawet wymioty, co ogranicza ich zdolno\u015b\u0107 do korzystania z tych nowatorskich technologii.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Choroba lokomocyjna jest nieprzyjemnym stanem, kt\u00f3ry mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 praktycznie ka\u017cdego, kto podr\u00f3\u017cuje samochodem, statkiem, samolotem, a nawet korzysta z nowoczesnych technologii takich jak wirtualna i rozszerzona rzeczywisto\u015b\u0107. Objawia si\u0119 szeregiem dolegliwo\u015bci, od \u0142agodnego dyskomfortu po intensywne nudno\u015bci, zawroty g\u0142owy, a nawet wymioty. Co ciekawe, nie ka\u017cdy do\u015bwiadcza tych samych objaw\u00f3w ani z t\u0105 sam\u0105 intensywno\u015bci\u0105, co czyni to zjawisko wyj\u0105tkowo indywidualnym do\u015bwiadczeniem.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Pod\u0142o\u017ce choroby lokomocyjnej tkwi w konflikcie sensorycznym<\/b>. Nasz m\u00f3zg otrzymuje informacje o ruchu z trzech g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142: z <\/span>oczu (wzrok)<\/b>, z <\/span>wewn\u0119trznych czujnik\u00f3w r\u00f3wnowagi w uszach (uk\u0142ad przedsionkowy)<\/b> oraz z <\/span>receptor\u00f3w g\u0142\u0119bokich w mi\u0119\u015bniach i stawach (propriocepcja)<\/b>. W sytuacjach, kiedy informacje te nie s\u0105 sp\u00f3jne \u2013 na przyk\u0142ad, gdy nasze oczy informuj\u0105 nas, \u017ce jeste\u015bmy w ruchu, podczas gdy inne sensory cia\u0142a wskazuj\u0105 na brak ruchu (lub na odwr\u00f3t) \u2013 m\u00f3zg mo\u017ce mie\u0107 trudno\u015bci z ich prawid\u0142ow\u0105 interpretacj\u0105. W taki spos\u00f3b dochodzi do choroby lokomocyjnej.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Choroba lokomocyjna w kontek\u015bcie VR i AR<\/b><\/p>\r\n

\"\"<\/b><\/p>\r\n

W kontek\u015bcie VR i AR, do\u015bwiadczenie choroby lokomocyjnej jest cz\u0119sto nasilone<\/b>. W systemach VR i AR, u\u017cytkownicy s\u0105 zanurzeni w \u015brodowisku, kt\u00f3re mo\u017ce drastycznie r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od ich fizycznego otoczenia. W VR, s\u0105 oni ca\u0142kowicie otoczeni wirtualnym \u015bwiatem, kt\u00f3ry reaguje na ich ruchy. W AR, wirtualne obiekty s\u0105 nak\u0142adane na realny \u015bwiat. W obu przypadkach, oczy u\u017cytkownika widz\u0105 \u015brodowisko sugeruj\u0105ce ruch lub zmian\u0119 orientacji, podczas gdy ich cia\u0142o fizycznie pozostaje w bezruchu. Ten rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy oczekiwanym a rzeczywistym wra\u017ceniem ruchu mo\u017ce prowadzi\u0107 do konfliktu sensorycznego, kt\u00f3ry m\u00f3zg interpretuje jako objawy choroby lokomocyjnej.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Przyk\u0142ady sytuacji wywo\u0142uj\u0105cych objawy:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

– <\/span>Gry VR z intensywnym ruchem<\/b>: Gry wirtualnej rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re wymagaj\u0105 od graczy szybkiego obracania si\u0119 lub przemieszczania si\u0119 po wirtualnym \u015bwiecie, stawiaj\u0105 wyj\u0105tkowe wyzwania dla systemu sensorycznego cz\u0142owieka. Podczas gdy w tradycyjnych grach ruch jest realizowany za pomoc\u0105 kontrolera, w VR gracz cz\u0119sto fizycznie wykonuje te ruchy, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do rozbie\u017cno\u015bci mi\u0119dzy oczekiwanymi a rzeczywistymi sygna\u0142ami sensorycznymi.<\/span><\/p>\r\n

– <\/span>Niestabilne umieszczenie obiekt\u00f3w w AR<\/b>: Kiedy technologia \u015bledzenia nie jest w stanie dok\u0142adnie zreplikowa\u0107 ruch\u00f3w, wirtualne obiekty mog\u0105 „dr\u017ce\u0107” lub nie\u015bcis\u0142e \u015bledzi\u0107 ruchy u\u017cytkownika, co prowadzi do wra\u017cenia niesp\u00f3jno\u015bci i dezorientacji. Taki dyskomfort jest podobny do objaw\u00f3w choroby lokomocyjnej, poniewa\u017c m\u00f3zg otrzymuje sprzeczne sygna\u0142y wizualne i przedsionkowe.<\/span><\/p>\r\n

– <\/span>Symulatory lotu lub jazdy<\/b>: Symulatory lotu lub jazdy, imituj\u0105ce szybki ruch przez przestrze\u0144, s\u0105 szczeg\u00f3lnie podatne na indukowanie objaw\u00f3w choroby lokomocyjnej. Te symulatory staraj\u0105 si\u0119 na\u015bladowa\u0107 rzeczywiste do\u015bwiadczenia podr\u00f3\u017cy, ale bez fizycznego przemieszczania si\u0119 u\u017cytkownika, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do intensywnego konfliktu sensorycznego.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Wiele bada\u0144 zosta\u0142o ju\u017c przeprowadzonych na temat choroby lokomocyjnej w kontek\u015bcie system\u00f3w wirtualnej (VR) oraz rozszerzonej rzeczywisto\u015bci (AR).\u00a0<\/span><\/p>\r\n

Artyku\u0142 pt.<\/span> „<\/b>Virtual and augmented reality in a simulated naval engagement: Preliminary comparisons of simulator sickness and human performance<\/b><\/a>„<\/b> koncentruje si\u0119 na por\u00f3wnaniu objaw\u00f3w choroby symulatorowej u uczestnik\u00f3w korzystaj\u0105cych z zestaw\u00f3w wirtualnej rzeczywisto\u015bci (VR) i rzeczywisto\u015bci rozszerzonej (AR) w kontek\u015bcie symulacji morskich. Badanie to mia\u0142o na celu zbadanie wp\u0142ywu ruchu fizycznego na objawy oraz por\u00f3wnanie wydajno\u015bci ludzkiej w obu warunkach. Uczestnicy badania nosili zestawy VR i AR podczas stania na platformie ruchowej i strzelania do wrogich statk\u00f3w podczas trzech warunk\u00f3w ruchowych: brak ruchu fizycznego, ruch synchroniczny (ruch fizyczny i wy\u015bwietlany by\u0142 zsynchronizowany) oraz ruch asynchroniczny (ruch fizyczny nie odpowiada\u0142 ruchowi wy\u015bwietlanemu).<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Wyniki wykaza\u0142y, \u017ce objawy choroby symulatorowej wzrasta\u0142y z czasem, ale nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 znacz\u0105co w zale\u017cno\u015bci od u\u017cywanego zestawu (VR lub AR) ani warunku ruchu. W przypadku VR stwierdzono wy\u017csz\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107 i szybszy czas reakcji na rozkaz otwarcia ognia. Badanie to sugeruje, \u017ce u\u017cycie zestaw\u00f3w VR lub AR do szkolenia w \u0142agodnych warunkach ruchowych jest praktyczne i powinno by\u0107 dozwolone w normalnych warunkach podczas rozmieszczenia. Podkre\u015blono r\u00f3wnie\u017c konieczno\u015b\u0107 dalszych bada\u0144, aby okre\u015bli\u0107, czy te wyniki utrzymuj\u0105 si\u0119 w ekstremalnych warunkach ruchu.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Z przedstawionego artyku\u0142u mo\u017cemy wci\u0105gn\u0105\u0107 kluczowe wnioski:<\/span><\/p>\r\n

    \r\n
  1. Brak znacz\u0105cej r\u00f3\u017cnicy w objawach choroby symulatorowej mi\u0119dzy zestawami VR i AR oraz mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi warunkami ruchu.<\/span><\/li>\r\n
  2. Wy\u017csza dok\u0142adno\u015b\u0107 i szybszy czas reakcji na rozkazy w warunkach VR w por\u00f3wnaniu do AR.<\/span><\/li>\r\n
  3. Potencjalna praktyczno\u015b\u0107 u\u017cycia VR i AR do szkolenia w \u0142agodnych warunkach ruchowych na morzu. Wed\u0142ug informacji zawartych w artykule <\/span>\u201cVirtual reality sickness (VR motion sickness)\u201d<\/span><\/a> poza objawami regularnej choroby ruchu, choroba wirtualnej rzeczywisto\u015bci jest r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto zwi\u0105zana z b\u00f3lami g\u0142owy, przem\u0119czeniem oczu i potencjaln\u0105 senno\u015bci\u0105. Od 40% do 70% u\u017cytkownik\u00f3w VR do\u015bwiadcza choroby ruchu VR ju\u017c po 15 minutach.<\/span><\/li>\r\n<\/ol>\r\n

     <\/p>\r\n

    Choroba lokomocyjna VR potencjalnie mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 ka\u017cdego, kto zak\u0142ada zestaw VR na oczy i uszy. Ryzyko to istnieje dla os\u00f3b w ka\u017cdym wieku i p\u0142ci. Niemniej jednak, istniej\u0105 grupy, kt\u00f3re s\u0105 prawdopodobnie bardziej podatne na dezorientacj\u0119 i nudno\u015bci wynikaj\u0105ce z choroby ruchu VR, w tym:<\/span><\/p>\r\n

     <\/p>\r\n