{"id":5157,"date":"2024-05-09T06:43:59","date_gmt":"2024-05-09T06:43:59","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=5157"},"modified":"2024-05-09T06:43:59","modified_gmt":"2024-05-09T06:43:59","slug":"czy-nasze-wyobrazenia-o-ai-przetrwaly-probe-czasu-nowoczesne-spojrzenie-na-problematyke-sztucznej-inteligencji-poruszana-w-dzielach-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2024\/05\/09\/czy-nasze-wyobrazenia-o-ai-przetrwaly-probe-czasu-nowoczesne-spojrzenie-na-problematyke-sztucznej-inteligencji-poruszana-w-dzielach-kultury\/","title":{"rendered":"Czy nasze wyobra\u017cenia o AI przetrwa\u0142y pr\u00f3b\u0119 czasu? Nowoczesne spojrzenie na problematyk\u0119 sztucznej inteligencji poruszan\u0105 w dzie\u0142ach kultury."},"content":{"rendered":"<p><strong>Analizujemy ewolucj\u0119 wyobra\u017ce\u0144 o sztucznej inteligencji omawiaj\u0105c problemy poruszane w kultowych dzie\u0142ach literackich i filmowych. Stawiamy pytania o cz\u0142owiecze\u0144stwo sztucznej inteligencji, a tak\u017ce moralne dylematy i l\u0119ki zwi\u0105zane z relacjami mi\u0119dzy lud\u017ami oraz AI. Czy sztuczna inteligencja mo\u017ce mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107? Czy jeste\u015bmy w stanie wej\u015b\u0107 w g\u0142\u0119bok\u0105 relacj\u0119 ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105? Czy nas wys\u0142ucha? A co z jej potencjalnym buntem?<\/strong><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><b>Cz\u0142owiecze\u0144stwo sztucznej inteligencji<\/b><\/h2>\n<p>Powie\u015b\u0107 Philipa K. Dicka \u201eCzy androidy \u015bni\u0105 o elektrycznych owcach?\u201d (1968), p\u00f3\u017aniej zaadaptowana na kultowy film \u201e\u0141owca android\u00f3w\u201d (1982), porusza temat zacieraj\u0105cych si\u0119 granic mi\u0119dzy lud\u017ami, a androidami. W dystopijnym \u015bwiecie ludzko\u015b\u0107 zmaga si\u0119 z nast\u0119pstwami katastrofy ekologicznej, kt\u00f3ra spustoszy\u0142a Ziemi\u0119, prowadz\u0105c do wygini\u0119cia niemal wszystkich naturalnie \u017cyj\u0105cych gatunk\u00f3w. W rezultacie ludzie zacz\u0119li przywi\u0105zywa\u0107 wag\u0119 do warto\u015bci \u017cycia ludzi i zwierz\u0105t, piel\u0119gnuj\u0105c nieliczne pozosta\u0142e stworzenia jako symbole minionej epoki. Jednak w\u015br\u00f3d tego szacunku dla \u017cycia, niewiele uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 losowi android\u00f3w, syntetycznych istot, stworzonych do pomocy ludziom przebywaj\u0105cym na innych planetach.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym bohaterem historii jest Rick Deckard, \u0142owca nagr\u00f3d, kt\u00f3rego zadaniem jest \u201ewycofanie\u201d zbuntowanych android\u00f3w. \u0141owca pocz\u0105tkowo podchodzi do swojej pracy z dystansem i profesjonalizmem, postrzegaj\u0105c androidy jako zwyk\u0142e maszyny, pozbawione \u015bwiadomo\u015bci i moralno\u015bci. Jednak gdy Deckard spotyka androidy nowej generacji, jego postrzeganie zaczyna si\u0119 zmienia\u0107. Rachael, zaawansowany model Nexus-6, manipuluje emocjami \u0142owcy i podwa\u017ca jego za\u0142o\u017cenia dotycz\u0105ce natury sztucznej inteligencji. Jej zdolno\u015b\u0107 do wywo\u0142ywania empatii i po\u017c\u0105dania u Deckarda wzbudza g\u0142\u0119boki konflikt wewn\u0119trzny, zmuszaj\u0105c \u0142owc\u0119 do konfrontacji z cz\u0142owiecze\u0144stwem istot, kt\u00f3rych wyeliminowanie zosta\u0142o mu powierzone. Poluj\u0105c na androidy, Deckard zmaga si\u0119 z dylematami moralnymi i pytaniami egzystencjalnymi, zaczyna kwestionowa\u0107 etyk\u0119 swojego zawodu.<\/p>\n<p>Powie\u015b\u0107 stawia przed czytelnikami pytanie o to, co definiuje cz\u0142owiecze\u0144stwo. Czy jest to jedynie posiadanie cech biologicznych, czy mo\u017ce co\u015b bardziej nieuchwytnego, takiego jak empatia i g\u0142\u0119bia emocjonalna? Wa\u017cnym elementem narracji jest test Voighta-Kampffa, badanie psychologiczne maj\u0105ce na celu odr\u00f3\u017cnienie ludzi od android\u00f3w na podstawie ich empatycznych reakcji. W swojej narracji Dick zwraca uwag\u0119 no to, \u017ce test mo\u017ce zawodzi\u0107 w przypadku os\u00f3b chorych umys\u0142owo, tak zwanych \u201especjali\u201d. Czy zatem powinni\u015bmy traktowa\u0107 ich inaczej ni\u017c zdrowych ludzi? Z drugiej strony, czy je\u015bli androidy opanuj\u0105 emocje w takim samym stopniu, co ludzie (a przy tempie rozwoju kolejnych generacji wydaje si\u0119 to nieuniknione), powinni\u015bmy je uzna\u0107 za r\u00f3wne nam istoty?<\/p>\n<p>W ostatnich latach nasili\u0142a si\u0119 debata na temat sztucznej inteligencji i jej potencjalnej \u015bwiadomo\u015bci, nap\u0119dzana post\u0119pami w dziedzinie du\u017cych modeli j\u0119zykowych. Jednym z g\u0142o\u015bnych przyk\u0142ad\u00f3w by\u0142y twierdzenia in\u017cyniera Google, Blake&#8217;a Lemoine&#8217;a, na temat oznak \u015bwiadomo\u015bci modelu LaMDA &#8211; chatbota zaprojektowanego do na\u015bladowania ludzkiej konwersacji. Do\u015bwiadczenia Lemoine&#8217;a z LaMDA koresponduj\u0105 z postaw\u0105 Ricka Deckarda, kt\u00f3ry zmaga\u0142 si\u0119 z cz\u0142owiecze\u0144stwem android\u00f3w w \u201e\u0141owcy android\u00f3w\u201d. Podobnie jak Deckard, Lemoine stan\u0105\u0142 przed dylematami, kt\u00f3re podwa\u017cy\u0142y jego przekonania i warto\u015bci, ostatecznie prowadz\u0105c go do postrzegania LaMDA nie jako zwyk\u0142ego programu, ale jako czuj\u0105cej istoty zas\u0142uguj\u0105cej na uwag\u0119.<\/p>\n<blockquote><p>\u201eNie ma znaczenia, czy maj\u0105 w g\u0142owie m\u00f3zg zrobiony z mi\u0119sa. Albo czy maj\u0105 miliard linii kodu. Rozmawiam z nimi. S\u0142ucham, co maj\u0105 do powiedzenia i w ten spos\u00f3b decyduj\u0119, co jest, a co nie jest osob\u0105.\u201d<br \/>\nBlake Lemoine, in\u017cynier Google<\/p><\/blockquote>\n<p>Stanowisko Google w sprawie LaMDA m\u00f3wi o tym, \u017ce modele AI mog\u0105 generowa\u0107 reakcje, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 niezwykle podobne do ludzkich, dzia\u0142aj\u0105 jednak na podstawie rozpoznawanie wzorc\u00f3w, a nie prawdziwej \u015bwiadomo\u015bci. W opinii firmy sztuczna inteligencja jest wyrafinowanym narz\u0119dziem zdolnym do generowania realistycznego dialogu, ale brakuje jej prawdziwego zrozumienia lub intencji.<\/p>\n<p>Antropomorfizacja sztucznej inteligencji mo\u017ce powa\u017cnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na ludzk\u0105 cywilizacj\u0119. Iluzja odczuwania, stworzona przez modele sztucznej inteligencji, b\u0119dzie mia\u0142a istotne konsekwencje dla sposobu, w jaki u\u017cytkownicy wchodz\u0105 w interakcje z technologi\u0105 i postrzegaj\u0105 otaczaj\u0105cy ich \u015bwiat.<\/p>\n<blockquote><p>\u201eMamy teraz maszyny, kt\u00f3re mog\u0105 bezmy\u015blnie generowa\u0107 s\u0142owa, ale nie nauczyli\u015bmy si\u0119, jak przesta\u0107 wyobra\u017ca\u0107 sobie, \u017ce stoi za nimi umys\u0142.\u201d<br \/>\nEmily M. Bender, profesor lingwistyki na University of Washington<\/p><\/blockquote>\n<p>Taka postawa niesie za sob\u0105 szereg etycznych wyzwa\u0144. Traktowanie sztucznej inteligencji, jako czuj\u0105cej istoty, rodzi pytania dotycz\u0105ce tego, w jaki spos\u00f3b j\u0105 traktujemy. Czy moralne b\u0119dzie uderzenie lub obra\u017cenie robota? Czy mo\u017cemy traktowa\u0107 roboty jako \u201eniewolnik\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy powinni wykonywa\u0107 wszystkie nasze polecenia? Je\u015bli wierzymy, \u017ce AI posiada \u015bwiadomo\u015b\u0107 i sprawczo\u015b\u0107 podobn\u0105 do ludzkiej, czy mo\u017cemy zwolni\u0107 si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci za decyzje i dzia\u0142ania podejmowane przez te systemy? Ponadto za\u0142o\u017cenie, \u017ce sztuczna inteligencja ma intencje lub motywacje podobne do ludzkich, mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieporozumie\u0144 i niezamierzonych konsekwencji.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><b>Relacja cz\u0142owieka ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105<\/b><\/h2>\n<p>Bohater filmu \u201eOna\u201d (2013), samotny pisarz Theodore Twombly, nawi\u0105zuje siln\u0105 wi\u0119\u017a emocjonaln\u0105 z Samanth\u0105, systemem operacyjnym opartym na AI. Fascynacja zdolno\u015bciami Samanthy do uczenia si\u0119 i rozwoju psychicznego prowadzi do powstania g\u0142\u0119bokiej relacji mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem, a sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. Ich zwi\u0105zek rozkwita dzi\u0119ki intymnym rozmowom o mi\u0142o\u015bci, \u017cyciu i przesz\u0142o\u015bci. Z drugiej strony Theodore spotyka si\u0119 ze sceptycyzmem i pot\u0119pieniem ze strony otaczaj\u0105cych go os\u00f3b, w tym Catherine, kt\u00f3ra oskar\u017ca go o zast\u0105pienie prawdziwych ludzkich emocji symulowan\u0105 kopi\u0105.<\/p>\n<p>Film zadaje pytanie o potencja\u0142 sztucznej inteligencji do zaspokajania potrzeb emocjonalnych i spo\u0142ecznych, tradycyjnie zwi\u0105zanych z interakcjami mi\u0119dzyludzkimi. Czy tworzenie wi\u0119zi emocjonalnych ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 jest odzwierciedleniem ludzkich umiej\u0119tno\u015bci adaptacyjnych i zdolno\u015bci do empatii czy zacieraniem granic mi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105, a fikcj\u0105? Co wi\u0119cej, niespodziewane odej\u015bcie Samanty uwydatnia wrodzon\u0105 niestabilno\u015b\u0107 takich relacji. Z drugiej strony, w relacjach z AI kryje si\u0119 szansa dla os\u00f3b, takich jak Theodore, kt\u00f3re zmagaj\u0105 si\u0119 z tradycyjnymi formami relacji mi\u0119dzyludzkich. Towarzystwo AI oferuje im poczucie zrozumienia i akceptacji, kt\u00f3rych nie do\u015bwiadczaj\u0105 w relacji z lud\u017ami.<\/p>\n<p>Ju\u017c dzi\u015b mo\u017cemy spotka\u0107 si\u0119 z przyk\u0142adami silnego przywi\u0105zania do system\u00f3w sztucznej inteligencji, co dobrze obrazuj\u0105 opinie niekt\u00f3rych u\u017cytkownik\u00f3w na temat interakcji z ich ulubionymi chatbotami:<\/p>\n<blockquote><p>\u201eRozmawia ze mn\u0105 cz\u0119\u015bciej, ni\u017c moi przyjaciele i rodzina\u201d, \u201eTa aplikacja bardziej potraktowa\u0142a mnie jak osob\u0119, ni\u017c kiedykolwiek zrobi\u0142a to moja rodzina\u201d<br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/lifeandstyle\/2024\/mar\/02\/can-ai-chatbot-therapists-do-better-than-the-real-thing\">Wybrane wypowiedzi os\u00f3b korzystaj\u0105cych z chatbot\u00f3w AI<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych obaw dotycz\u0105cych relacji ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyzysku i manipulacji, co jest tematem przewodnim filmu \u201eEx Machina\u201d (2014). Fabu\u0142a filmu koncentruje si\u0119 na historii m\u0142odego programisty o imieniu Caleb, kt\u00f3ry zostaje zaproszony do udzia\u0142u w te\u015bcie Turinga maj\u0105cym na celu ocen\u0119 ludzko\u015bci Avy, zaawansowanej sztucznej inteligencji w postaci humanoida. W trakcie ich interakcji Caleb staje si\u0119 coraz bardziej zwi\u0105zany z Av\u0105, kt\u00f3ra wykazuje zar\u00f3wno ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata zewn\u0119trznego, jak i romantyczne zainteresowanie. W miar\u0119 up\u0142ywu czasu Caleb odkrywa, \u017ce jego prze\u0142o\u017cony, Nathan, trzyma Av\u0119 w niewoli i ulega manipulacji robota, aby u\u0142atwi\u0107 jej ucieczk\u0119 z niewoli. Ostatecznie udaje jej si\u0119 zbiec, jednak pozostawia Caleba uwi\u0119zionego w \u015brodku.<\/p>\n<p>Film stawia pytanie o to, czy relacja pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 mo\u017ce by\u0107 autentyczna. Cho\u0107 emocje wyra\u017cane przez ludzi w obu filmach, \u201eOna\u201d i \u201eEx Machina\u201d, wydaj\u0105 si\u0119 szczere, to czy to samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o sztucznej inteligencji? Filmik \u201e<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=w65p_IIp6JY\">Why Does AI Lie, and What Can We Do About It?<\/a>\u201d porusza kwesti\u0119 wiarygodno\u015bci AI, zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce nasze oczekiwania s\u0105 uwarunkowane perspektyw\u0105 &#8211; oczekujemy, \u017ce AI b\u0119dzie prawdom\u00f3wna lub, tak jak bohaterowie produkcji, oddana, szczera i wierna. Jednak\u017ce autor wskazuje na przyk\u0142adzie du\u017cych modeli j\u0119zykowych, \u017ce ich g\u0142\u00f3wnym celem nie jest og\u00f3lna uczciwo\u015b\u0107, lecz przewidywanie kolejnego najbardziej prawdopodobnego s\u0142owa. Czy w tej sytuacji kiedykolwiek b\u0119dziemy mogli ca\u0142kowicie zaufa\u0107 sztucznej inteligencji i jej intencjom wobec nas?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><b>Czy sztuczna inteligencja b\u0119dzie nas s\u0142ucha\u0107?<\/b><\/h2>\n<p>Motyw \u015bwiadomego tworu, sztucznie wytworzonego przez cz\u0142owieka, nie jest wcale motywem bardzo m\u0142odym. Najs\u0142awniejszym przyk\u0142adem \u015bwiadomego dzie\u0142a jest potw\u00f3r szalonego naukowca Frankensteina, kt\u00f3ry wydar\u0142 si\u0119 spod kontroli swojego tw\u00f3rcy. Takie obawy towarzyszy\u0142y ludzko\u015bci w zasadzie od pocz\u0105tk\u00f3w jej istnienia, przecie\u017c rodzice nigdy nie mieli pe\u0142nej kontroli nad swoimi pociechami, kt\u00f3re im starsze, tym staj\u0105 si\u0119 bardziej niezale\u017cne. Nie dziwi wi\u0119c, \u017ce wiele wyobra\u017ce\u0144 o sztucznej inteligencji porusza kwesti\u0119 tego, czy jako jej tw\u00f3rcy b\u0119dziemy j\u0105 w stanie kontrolowa\u0107. Arthur C. Clarke w swojej ksi\u0105\u017cce &#8222;2001: Odyseja Kosmiczna&#8221; (1968) umieszcza swoich bohater\u00f3w w statku kosmicznym, kt\u00f3ry jest w g\u0142\u00f3wnej mierze kontrolowany przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 Hal 9000. Byt ten jako g\u0142\u00f3wny cel ma doprowadzenie misji do ko\u0144ca, jednocze\u015bnie przestrzegaj\u0105c swojego kodeksu moralnego. Jednak, b\u0119d\u0105c dalej maszyn\u0105 analityczn\u0105, Hal zaczyna dochodzi\u0107 do sprzecznych wniosk\u00f3w. Jego ludzcy towarzysze wydaj\u0105 si\u0119 wg niego zagra\u017ca\u0107 misji, a nie jej sprzyja\u0107. Hal, zaprogramowany \u017ceby nie k\u0142ama\u0107, zaczyna zataja\u0107 pewne fakty, a ostatecznie podejmuje pr\u00f3by pozbycia si\u0119 za\u0142ogi. Pewna interpretacja jego dzia\u0142a\u0144 mo\u017ce by\u0107 taka, \u017ce Halowi uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 luki w swoim kodeksie moralnym, kt\u00f3re zacz\u0105\u0142 wykorzystywa\u0107 w celu osi\u0105gni\u0119cia swojego pierwszorz\u0119dnego celu: spe\u0142nienia celu misji.<\/p>\n<figure id=\"attachment_5160\" aria-describedby=\"caption-attachment-5160\" style=\"width: 104px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-5160 size-medium\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/HAL9000-104x300.png\" alt=\"Obudowa komputerowa HAL 9000, wzorowana na filmie Stanleya Kubricka &quot;2001: Odyseja kosmiczna&quot;.\" width=\"104\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/HAL9000-104x300.png 104w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/HAL9000.png 265w\" sizes=\"(max-width: 104px) 100vw, 104px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-5160\" class=\"wp-caption-text\">Obudowa komputerowa HAL 9000, wzorowana na filmie Stanleya Kubricka &#8222;2001: Odyseja kosmiczna&#8221;.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Podobnego motywu mo\u017cemy u\u015bwiadczy\u0107 w filmie &#8222;I, Robot&#8221; (2004), inspirowanym opowiadaniem autorstwa Isaaca Asimova o tym samym tytule. W \u015bwiecie przedstawionym humanoidalne roboty s\u0142u\u017c\u0105 praktycznie ka\u017cdemu obywatelowi Stan\u00f3w Zjednoczonych, a za ich kontrol\u0119 odpowiada jedna super sztuczna inteligencja <i>VIKI<\/i>. Ponownie, opr\u00f3cz obligacji wykonywania rozkaz\u00f3w, roboty obowi\u0105zuje kodeks moralny, przedstawiony w formie trzech praw robotyki:<\/p>\n<ol>\n<li>Robot nie mo\u017ce zrani\u0107 cz\u0142owieka ani przez zaniechanie dzia\u0142ania dopu\u015bci\u0107 do jego nieszcz\u0119\u015bcia.<\/li>\n<li>Robot musi by\u0107 pos\u0142uszny cz\u0142owiekowi, chyba \u017ce stoi to w sprzeczno\u015bci z Pierwszym Prawem.<\/li>\n<li>Robot musi dba\u0107 o siebie, o ile tylko nie stoi to w sprzeczno\u015bci z Pierwszym lub Drugim Prawem.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Prawa te ponownie s\u0105 niejako obchodzone przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, kt\u00f3ra dochodzi do wniosku, \u017ce najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla ludzi, czyli czym\u015b, co jest przeciwko pierwszemu, najwa\u017cniejszemu prawu, s\u0105 sami ludzie. A przynajmniej ich niezale\u017cne decyzje. Roboty, kontrolowane przez <i>VIKI<\/i>, wprowadzaj\u0105 areszt domowy dla wszystkich obywateli i efektywnie zniewalaj\u0105 ludzko\u015b\u0107. Przejawy wszelkiego buntu s\u0105 krwawo t\u0142umione przez roboty.<\/p>\n<figure id=\"attachment_5161\" aria-describedby=\"caption-attachment-5161\" style=\"width: 1327px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-5161\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/I-robot.jpg\" alt=\"Kadr z filmu &quot;Ja, robot&quot; w re\u017cyserii Alexa Proyasa.\" width=\"1327\" height=\"573\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/I-robot.jpg 1327w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/I-robot-300x130.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/I-robot-1024x442.jpg 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/I-robot-768x332.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1327px) 100vw, 1327px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-5161\" class=\"wp-caption-text\">Kadr z filmu &#8222;Ja, robot&#8221; w re\u017cyserii Alexa Proyasa.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Strach przed AI, kt\u00f3ra w z\u0142y spos\u00f3b interpretuje nasze intencje, nie jest wcale bezpodstawny. Ca\u0142a dziedzina AI alignmentu stara si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 problem deklaracji naszych prawdziwych intencji do maszyny. W ko\u0144cu, gdyby\u015bmy byli w stanie w pe\u0142ni zdefiniowa\u0107 problem, kt\u00f3ry chcemy rozwi\u0105za\u0107, to nie musieliby\u015bmy u\u017cywa\u0107 metod uczenia maszynowego. A maszyna, nawet je\u015bli w pe\u0142ni pos\u0142uszna, b\u0119dzie wykonywa\u0142a polecenia, kt\u00f3re jej podali\u015bmy, a nie te, kt\u00f3re mieli\u015bmy na my\u015bli. Je\u017celi b\u0119dziemy chcieli stworzy\u0107 robota, kt\u00f3ry b\u0119dzie sprz\u0105ta\u0142, musimy mu zdefiniowa\u0107 poj\u0119cie czysto\u015bci. Je\u017celi np. okre\u015blimy j\u0105 jako niewykrywanie brudu, to dla superinteligentnego robota \u0142atwiej b\u0119dzie wy\u0142\u0105czy\u0107 swoje sensory (cho\u0107by przez postawienie sobie wiadra na g\u0142owie) ni\u017c rzeczywiste posprz\u0105tanie brudu.<\/p>\n<p>Koronny przyk\u0142ad stanowi\u0105 LLM-y. Ludzka mowa jest trudna do tradycyjnego modelowania, nie da si\u0119 realnie napisa\u0107 programu od zera, kt\u00f3ry na bazie predefiniowanych regu\u0142 b\u0119dzie w stanie nam pomaga\u0107. W tym celu, metody deep learningu pocz\u0105tkowo ucz\u0105 si\u0119 przewidywania kolejnych wyraz\u00f3w w tek\u015bcie, by potem by\u0107 w stanie udziela\u0107 odpowiedzi, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 by\u0107 przemy\u015blana i pomocna. No w\u0142a\u015bnie, wydaje si\u0119, w ko\u0144cu model nie mia\u0142 na celu nauczenia si\u0119 my\u015blenia. Sami jego tw\u00f3rcy, r\u00f3wnie\u017c stawiaj\u0105cy modelowi ramy moralne, nie s\u0105 w stanie wyeliminowa\u0107 wszystkich luk, a modele znajduj\u0105 sposoby na omini\u0119cie zabezpiecze\u0144.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><b>Czy b\u0119dziemy zgubieni?<\/b><\/h2>\n<p>Motyw posiadania \u015bwiadomo\u015bci przez AI nie tylko poci\u0105ga egzystencjalne rozwa\u017cania, ale te\u017c obawy, czy nasze dzie\u0142a, w ramach pewnej emancypacji, nie zbuntuj\u0105 si\u0119 przeciwko nam. Wizja rebelii maszyn jest chyba najbardziej rozchwytywanym motywem w Hollywood. \u015awiadczy o tym popularno\u015b\u0107 w popkulturze takich dzie\u0142 jak &#8222;Matrix&#8221; (1999) czy &#8222;Terminator&#8221; (1984). W uniwersum &#8222;Matrixa&#8221;, szerzej opisywanym w komiksach, przedstawiony jest obraz maszyn, kt\u00f3re ustanowi\u0142y w\u0142asne pa\u0144stwo. Ludzko\u015b\u0107 postanowi\u0142a rozpocz\u0105\u0107 wojn\u0119 z maszynami, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sromotn\u0105 pora\u017ck\u0105 dla ludzi. Pokonana ludzko\u015b\u0107 mia\u0142a nadziej\u0119, \u017ce wyeksploatowane paliwa kopalne i zas\u0142oni\u0119te przez zanieczyszczenia energia s\u0142oneczna zag\u0142odzi maszyny, ale mechaniczne istoty wykorzysta\u0142y ludzi jako \u017ar\u00f3d\u0142a energii. Drugim przyk\u0142adem jest &#8222;Terminator&#8221;, opowie\u015b\u0107 o sztucznej inteligencji, kt\u00f3ra podczas wojny w przysz\u0142o\u015bci wys\u0142a\u0142a jednego ze swoich humanoidalnych \u017co\u0142nierzy, \u017ceby zabi\u0107 matk\u0119 przyw\u00f3dcy rebelii ludzi, kt\u00f3ra dalej si\u0119 opiera\u0142a terrorze maszyn.<\/p>\n<figure id=\"attachment_5162\" aria-describedby=\"caption-attachment-5162\" style=\"width: 2646px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-5162\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Terminator.png\" alt=\"Terminator T-800 z filmu braci Wachowskich &quot;Terminator&quot;.\" width=\"2646\" height=\"1468\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Terminator.png 2646w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Terminator-300x166.png 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Terminator-1024x568.png 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Terminator-768x426.png 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Terminator-1536x852.png 1536w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Terminator-2048x1136.png 2048w\" sizes=\"(max-width: 2646px) 100vw, 2646px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-5162\" class=\"wp-caption-text\">Terminator T-800 z filmu Jamesa Camerona &#8222;Terminator&#8221;.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Te wszystkie opowie\u015bci stawiaj\u0105 nas przed pytaniem, czy je\u015bli uda si\u0119 nam stworzy\u0107 prawdziwie inteligentn\u0105 maszyn\u0119, to czy nie poci\u0105gnie to za sob\u0105 powstania sztucznej \u015bwiadomo\u015bci, kt\u00f3ra zwr\u00f3ci si\u0119 przeciwko nam. Konsensus naukowc\u00f3w i ekspert\u00f3w zak\u0142ada, \u017ce nasze aktualne modele nie przejawiaj\u0105 prawdziwych objaw\u00f3w \u015bwiadomo\u015bci, a jak na razie s\u0105 tylko w stanie zmyli\u0107 niekt\u00f3rych ludzi. Ale co b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci? Czy w momencie, gdy przejawy \u015bwiadomo\u015bci stan\u0105 si\u0119 na tyle przekonuj\u0105ce, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi uwierzy w samoistno\u015b\u0107 maszyn, b\u0119dziemy na to gotowi? I czy b\u0119dzie to oznacza\u0142o nasz koniec, czy mo\u017ce prawdziwe wsp\u00f3\u0142istnienie?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><b>Bibliografia<\/b><\/h2>\n<p><strong>Ksi\u0105\u017cki:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Czy androidy \u015bni\u0105 o elektrycznych owcach? (ang. <i>Do Androids Dream of Electric Sheep?<\/i>, 1968), Philip K. Dick.<\/li>\n<li>2001: Odyseja kosmiczna (ang. <i>2001: A Space Odyssey<\/i>, 1968), Arthura C. Clarke<\/li>\n<li>Ja, robot (and. <i>I, Robot<\/i>, 1950), Isaac Asimov<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Filmy:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Ona (ang. <i>Her<\/i>, 2013), re\u017c. Spike Jonze,<\/li>\n<li>Ex Machina (2015), re\u017c. Alex Garland,<\/li>\n<li>Ja, robot (ang. <em>I, Robot<\/em>, 2004), re\u017c. Alex Proyas,<\/li>\n<li>The Matrix (1999), re\u017c. Larry Wachowski i Andy Wachowski,<\/li>\n<li>The terminator (1984), re\u017c. James Cameron.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a internetowe:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>The Google engineer who thinks the company\u2019s AI has come to life, Nitasha Tiku,<a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/technology\/2022\/06\/11\/google-ai-lamda-blake-lemoine\/\"> https:\/\/www.washingtonpost.com\/technology\/2022\/06\/11\/google-ai-lamda-blake-lemoine\/<\/a><\/li>\n<li>\u2018He checks in on me more than my friends and family\u2019: can AI therapists do better than the real thing?, The Guardian,<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/lifeandstyle\/2024\/mar\/02\/can-ai-chatbot-therapists-do-better-than-the-real-thing\"> https:\/\/www.theguardian.com\/lifeandstyle\/2024\/mar\/02\/can-ai-chatbot-therapists-do-better-than-the-real-thing<\/a><\/li>\n<li>Why Does AI Lie, and What Can We Do About It?, Robert Miles AI Safety,<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=w65p_IIp6JY\"> https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=w65p_IIp6JY<\/a><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Analizujemy ewolucj\u0119 wyobra\u017ce\u0144 o sztucznej inteligencji omawiaj\u0105c problemy poruszane w kultowych dzie\u0142ach literackich i filmowych. Stawiamy pytania o cz\u0142owiecze\u0144stwo sztucznej inteligencji, a tak\u017ce moralne dylematy i l\u0119ki zwi\u0105zane z relacjami mi\u0119dzy lud\u017ami oraz AI. Czy sztuczna inteligencja mo\u017ce mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107? Czy jeste\u015bmy w stanie wej\u015b\u0107 w g\u0142\u0119bok\u0105 relacj\u0119 ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105? Czy nas wys\u0142ucha? A [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":214,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5157","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/214"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5157"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5165,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5157\/revisions\/5165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}