{"id":5794,"date":"2024-10-17T15:57:58","date_gmt":"2024-10-17T15:57:58","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=5794"},"modified":"2025-01-27T09:40:22","modified_gmt":"2025-01-27T09:40:22","slug":"jak-technologia-zmienia-kino-ai-vr-i-immersja-na-pierwszym-planie-przyszlosci-kinematografii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2024\/10\/17\/jak-technologia-zmienia-kino-ai-vr-i-immersja-na-pierwszym-planie-przyszlosci-kinematografii\/","title":{"rendered":"Jak technologia zmienia kino: AI, VR i immersja na pierwszym planie przysz\u0142o\u015bci kinematografii"},"content":{"rendered":"

Kto nie chcia\u0142by prze\u017cywa\u0107 tr\u00f3jwymiarowych przyg\u00f3d, decydowa\u0107 o przebiegu akcji filmu i zachowaniach swoich ulubionych bohater\u00f3w nie wychodz\u0105c z domu? Wirtualna rzeczywisto\u015b\u0107 i sztuczna inteligencja rewolucjonizuj\u0105 kinematografi\u0119, zmieniaj\u0105c widza z biernego obserwatora w aktywnego uczestnika. Czy przysz\u0142o\u015b\u0107 kina to immersyjne do\u015bwiadczenia na miar\u0119 gier wideo, gdzie wszystko jest mo\u017cliwe, czy te\u017c te technologie pozostan\u0105 jedynie dodatkiem do tradycyjnych form narracji?<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

W ostatnich latach rozw\u00f3j sztucznej inteligencji (AI) oraz technologii immersyjnych, takich jak wirtualna rzeczywisto\u015b\u0107 (VR) i rozszerzona rzeczywisto\u015b\u0107 (AR), przekszta\u0142ci\u0142 wiele obszar\u00f3w \u017cycia, w tym tak\u017ce przemys\u0142 filmowy. Kinematografia, kt\u00f3ra od dekad opiera\u0142a si\u0119 na tradycyjnych formach narracji, zaczyna otwiera\u0107 si\u0119 na nowe mo\u017cliwo\u015bci oferowane przez technologi\u0119. Jednak czy zyskuj\u0105ce popularno\u015b\u0107 technologie immersyjne maj\u0105 potencja\u0142 zast\u0105pi\u0107 klasyczne formy opowiadania historii?\u00a0<\/span><\/p>\n

Sztuczna Inteligencja szturmuje kinematografi\u0119\u00a0<\/strong><\/h3>\n

Dario Riccio na blogu <\/span>\u201cFuture of Cinema\u201d<\/span><\/a> podkre\u015bla, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne kino w du\u017cej mierze trzyma si\u0119 ustalonej struktury narracyjnej, gdzie historia jest opowiadana w \u015bci\u015ble okre\u015blonym porz\u0105dku. Taka forma daje tw\u00f3rcom pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad przebiegiem fabu\u0142y, a widzowie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie obserwatorami, zewn\u0119trznymi wobec \u015bwiata przedstawionego.\u00a0 W por\u00f3wnaniu do gier wideo, gdzie gracz aktywnie eksploruje i kszta\u0142tuje \u015bwiat na w\u0142asnych zasadach, kino tradycyjne nie oferuje widzowi tej samej formy zaanga\u017cowania i personalizacji.<\/span><\/p>\n

W tym kontek\u015bcie technologia immersyjna, zw\u0142aszcza VR i AR, otwiera nowe mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 wprowadzi\u0107 widza w sam \u015brodek akcji, zmieniaj\u0105c go z biernego obserwatora w aktywnego uczestnika. Douglas Trumbull,<\/strong> legendarny tw\u00f3rca efekt\u00f3w specjalnych, dostrzeg\u0142 ten potencja\u0142. Jego system Magi Pod,<\/strong> kt\u00f3ry \u0142\u0105czy\u0142 projekcj\u0119 w 120 klatkach na sekund\u0119 z zaawansowanymi technikami d\u017awi\u0119kowymi, mia\u0142 na celu stworzenie bardziej dynamicznego i realistycznego do\u015bwiadczenia filmowego, podobnego do magicznych dozna\u0144, jakie niegdy\u015b oferowa\u0142y kina Cinerama. Trumbull d\u0105\u017cy\u0142 do tego, aby przywr\u00f3ci\u0107 kinom g\u0142\u0119bok\u0105 immersj\u0119, kt\u00f3ra w pe\u0142ni anga\u017cuje widza zar\u00f3wno wizualnie, jak i emocjonalnie.<\/span><\/p>\n

Dzisiaj znamy ju\u017c wi\u0119cej zaawansowanych technologii, kt\u00f3re mog\u0105 zupe\u0142nie zredefiniowa\u0107 wsp\u00f3\u0142czesne do\u015bwiadczenie widza. Generative Adversarial Networks (GAN)<\/strong> to technologia umo\u017cliwiaj\u0105ca generowanie realistycznych obraz\u00f3w i sekwencji wideo na podstawie danych, kt\u00f3ra rewolucjonizuje produkcj\u0119 filmow\u0105. Jak pisz\u0105 autorzy artyku\u0142u \u201cGenerative Adversarial Networks: Introduction and Outlook”<\/strong> opublikowanego w Journal of Automatica Sinica, GAN umo\u017cliwiaj\u0105 generowanie obraz\u00f3w, animacji, a nawet ca\u0142ych sekwencji filmowych, kt\u00f3re do tej pory wymaga\u0142y kosztownych zasob\u00f3w lub zaawansowanych technik produkcyjnych. Jak wskazuje Roettgers (2022), technologia GAN zyskuje coraz wi\u0119ksze uznanie w Hollywood, optymalizuj\u0105c procesy produkcji i postprodukcji, jednocze\u015bnie redukuj\u0105c koszty oraz czas realizacji projekt\u00f3w filmowych. Technologia GAN umo\u017cliwia generowanie realistycznych postaci i scen bez konieczno\u015bci budowania drogich plan\u00f3w zdj\u0119ciowych czy zatrudniania aktor\u00f3w, co jest szczeg\u00f3lnie przydatne przy odnawianiu starych film\u00f3w i tworzeniu cyfrowych wersji postaci. Rozw\u00f3j technologii deepfake umo\u017cliwia r\u00f3wnie\u017c manipulacj\u0119 wizerunkiem aktor\u00f3w, co mo\u017ce by\u0107 u\u017cywane zar\u00f3wno do personalizowania tre\u015bci, jak i ochrony to\u017csamo\u015bci, jak w dokumencie Welcome to Chechnya<\/strong>, w kt\u00f3rym wypowiadaj\u0105ce si\u0119 postaci by\u0142y w czasie rzeczywistym modyfikowane, co uniemo\u017cliwi\u0142o ich rozpoznania, chroni\u0105\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w filmu, zapewniaj\u0105c jednocze\u015bnie widzom doskona\u0142y obraz filmu bez efektu \u201cuncanny valley\u201d.<\/span><\/p>\n

\"Lazy<\/p>\n

\"Lazy<\/p>\n

Zmodyfikowane rysy twarzy uczestnik\u00f3w dokumentu. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/variety.com\/2021\/artisans\/awards\/welcome-to-chechnya-vfx-1234925059\/<\/span><\/p>\n

GAN wspieraj\u0105 tak\u017ce remastering, poprawiaj\u0105c jako\u015b\u0107 starszych produkcji oraz p\u0142ynno\u015b\u0107 ruchu, a dodatkowo automatyzuj\u0105 procesy postprodukcji, takie jak rotoskopia czy generowanie efekt\u00f3w specjalnych, co obni\u017ca koszty i przyspiesza produkcj\u0119. Dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci dynamicznego generowania tre\u015bci w VR i AR, technologia ta oferuje nowe poziomy interaktywno\u015bci, tworz\u0105c bardziej immersyjne i personalizowane do\u015bwiadczenia w zale\u017cno\u015bci od potrzeb i preferencji widza. GAN pozwala r\u00f3wnie\u017c tw\u00f3rcom eksperymentowa\u0107 z wizualnym stylem filmu, umo\u017cliwiaj\u0105c dostosowanie estetyki produkcji bez skomplikowanych modyfikacji.<\/span><\/p>\n

W artykule „From Expanded Cinema to Extended Reality: How AI Can Expand and Extend Cinematic Experiences”<\/strong> Junrong Song, Bingyuan Wang, Zeyu Wang oraz David Kei-man Yip rozszerzaj\u0105 swoj\u0105 analiz\u0119 technologii przysz\u0142o\u015bci w kinematografii o technologie takie jak wirtualna rzeczywisto\u015b\u0107 (VR) i rozszerzona rzeczywisto\u015b\u0107 (XR). Autorzy artyku\u0142u wskazuj\u0105, \u017ce expanded cinema to sztuka, kt\u00f3ra anga\u017cuje widza na nowe sposoby, integruj\u0105c r\u00f3\u017cnorodne technologie, wieloekranowe projekcje i multimedialne instalacje<\/strong>. XR (Extended Reality) to kontynuacja extended cinema, kt\u00f3ra \u0142\u0105cz\u0105c technologie VR, AR oraz MR (Mixed Reality), rozwija koncepcje rozpocz\u0119te przez expanded cinema, przesuwaj\u0105c granice narracji wizualnych jeszcze dalej.\u00a0<\/span><\/p>\n

AI odgrywa tutaj kluczow\u0105 rol\u0119, u\u0142atwiaj\u0105c tworzenie realistycznych i interaktywnych \u015brodowisk, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 widzom na swobodn\u0105 eksploracj\u0119 fabu\u0142y. Technologia ta, jak zauwa\u017caj\u0105 autorzy, nie tylko umo\u017cliwia dynamiczne tworzenie i manipulacj\u0119 przestrzeniami, ale tak\u017ce rozszerza mo\u017cliwo\u015bci artystyczne, pozwalaj\u0105c tw\u00f3rcom na wi\u0119ksz\u0105 personalizacj\u0119 i interaktywno\u015b\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 filmowych. Jednym z najbardziej obiecuj\u0105cych kierunk\u00f3w, kt\u00f3re autorzy widz\u0105 w integracji AI z XR, jest rozw\u00f3j tzw. metaverse<\/strong> \u2014 wirtualnego \u015bwiata, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy realne i wirtualne do\u015bwiadczenia.\u00a0<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

VR set. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.sxsw.com\/news\/2020\/xr-in-entertainment-and-history\/<\/p>\n

Prognozy rynkowe wskazuj\u0105 na dynamiczny wzrost komercyjnego potencja\u0142u tych technologii w bran\u017cy medi\u00f3w i rozrywki. Wed\u0142ug analityk\u00f3w, do 2024 roku rynek AR i VR ma osi\u0105gn\u0105\u0107 warto\u015b\u0107 38,6 miliarda dolar\u00f3w, a jego roczny wzrost szacuje si\u0119 na poziomie 10,77% w latach 2024-2028. Przewidywania te wyra\u017anie pokazuj\u0105, \u017ce VR i AR mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 kluczowymi narz\u0119dziami dla przysz\u0142ych tw\u00f3rc\u00f3w filmowych, oferuj\u0105c nowe, interaktywne i immersyjne do\u015bwiadczenia dla widz\u00f3w. VR pozwala na eksploracj\u0119 wirtualnych \u015bwiat\u00f3w i podejmowanie decyzji wp\u0142ywaj\u0105cych na przebieg fabu\u0142y. Narracje przestaj\u0105 by\u0107 liniowe, a adaptuj\u0105 si\u0119 do wybor\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w, co wprowadza elementy znane z gier wideo.<\/strong> Takie rozwi\u0105zania mog\u0105 przyci\u0105gn\u0105\u0107 nowe pokolenia widz\u00f3w, przyzwyczajonych do interaktywno\u015bci, jednocze\u015bnie stawiaj\u0105c przed tw\u00f3rcami wyzwania zwi\u0105zane z projektowaniem fabu\u0142 otwartych na wiele potencjalnych \u015bcie\u017cek i zako\u0144cze\u0144.<\/span><\/p>\n

Technologia VR niesie tak\u017ce nowe wyzwania w zakresie monta\u017cu i j\u0119zyka filmowego. W tradycyjnym kinie re\u017cyser ma pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad kadrem i punktem skupienia widza, natomiast w VR widzowie mog\u0105 dowolnie rozgl\u0105da\u0107 si\u0119 po scenie. To wymaga opracowania nowych technik monta\u017cu, takich jak \u201eniewidzialne ci\u0119cia\u201d, aby zapewni\u0107 p\u0142ynno\u015b\u0107 przej\u015b\u0107 mi\u0119dzy scenami i unikn\u0105\u0107 dezorientacji widz\u00f3w. Kluczowe staje si\u0119 precyzyjne dopasowanie ruchu kamery i akcji w poszczeg\u00f3lnych uj\u0119ciach, aby unikn\u0105\u0107 efekt\u00f3w ubocznych, takich jak choroba lokomocyjna, kt\u00f3re mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 przy niew\u0142a\u015bciwie zrealizowanych przej\u015bciach.<\/span><\/p>\n

Kolejnym obszarem rozwoju VR w kinie jest jego integracja z przemys\u0142em gier.<\/strong> W miar\u0119 jak technologia VR staje si\u0119 coraz bardziej zaawansowana, gry mog\u0105 czerpa\u0107 inspiracj\u0119 z narracji filmowych, tworz\u0105c hybrydowe do\u015bwiadczenia \u0142\u0105cz\u0105ce interaktywno\u015b\u0107 z kinow\u0105 jako\u015bci\u0105 opowiadania historii.\u00a0<\/span><\/p>\n

Technologia VR ma r\u00f3wnie\u017c ogromny potencja\u0142 w gatunku horroru. Dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bciom immersyjnym, VR mo\u017ce zaoferowa\u0107 widzom unikalne do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re przenios\u0105 ich w sam \u015brodek przera\u017caj\u0105cych wydarze\u0144. W horrorze VR, widz staje si\u0119 aktywnym uczestnikiem akcji, co pozwala na budowanie napi\u0119cia i atmosfery w spos\u00f3b niedost\u0119pny dla tradycyjnego kina. Efekty d\u017awi\u0119kowe i interaktywne elementy, takie jak ruch postaci czy interakcje z otoczeniem, sprawiaj\u0105, \u017ce widzowie mog\u0105 poczu\u0107 rzeczywiste zagro\u017cenie, co czyni horror w VR jednym z najbardziej intensywnych do\u015bwiadcze\u0144, jakie oferuje wsp\u00f3\u0142czesna kinematografia.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Horror \u201cQuest 2\u201d wykorzystuj\u0105cy technologi\u0119 VR. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/mixed-news.com\/en\/hostel-director-eli-roth-launches-vr-horror-flick-for-quest-2\/<\/span><\/p>\n

Immersyjno\u015b\u0107 – case study Black Mirror i odcinka \u201cBandersnatch\u201d<\/span><\/h3>\n

Kino immersyjne, cho\u0107 stosunkowo nowym zjawiskiem, szybko ewoluuje, zmieniaj\u0105c spos\u00f3b, w jaki odbiorcy anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w opowiadane historie. Jednym z najbardziej znanych przyk\u0142ad\u00f3w jest odcinek \u201eBandersnatch\u201d<\/strong> z serii Black Mirror, wyprodukowany przez platform\u0119 Netflix, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 interaktywno\u015b\u0107 do tradycyjnej narracji filmowej. W tym interaktywnym filmie, widzowie mogli podejmowa\u0107 decyzje wp\u0142ywaj\u0105ce na rozw\u00f3j fabu\u0142y, co mia\u0142o stworzy\u0107 iluzj\u0119 pe\u0142nej kontroli nad losami bohater\u00f3w. Jak zauwa\u017ca Elnahla (2019), cho\u0107 koncept ten wydaje si\u0119 rewolucyjny, w rzeczywisto\u015bci kontrola widza by\u0142a znacznie ograniczona przez strukturalne mechanizmy narzucone przez Netflix. U\u017cytkownicy mogli wybiera\u0107 spo\u015br\u00f3d kilku zaproponowanych opcji, a brak reakcji w okre\u015blonym czasie skutkowa\u0142 automatycznym dokonaniem decyzji przez platform\u0119. To prowadzi\u0142o do frustracji cz\u0119\u015bci odbiorc\u00f3w, kt\u00f3rzy oczekiwali wi\u0119kszej swobody w kszta\u0142towaniu fabu\u0142y, a w rzeczywisto\u015bci ich wybory by\u0142y ograniczone i kontrolowane.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bandersnatch. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/variety.com\/2018\/digital\/news\/netflix-black-mirror-bandersnatch-interactive-1203096171\/<\/span><\/p>\n

Wnioski te znajduj\u0105 potwierdzenie w badaniach Muhammada i Pulukadanga (2020), kt\u00f3re pokazuj\u0105, \u017ce cho\u0107 interaktywno\u015b\u0107 w „Bandersnatch” przyci\u0105gn\u0119\u0142a widz\u00f3w zafascynowanych nowym formatem, to wielu z nich odczuwa\u0142o pewien niedosyt spowodowany ograniczeniami w podejmowaniu decyzji. D\u2019Aloia (2020) podchodzi do tego fenomenu z perspektywy fenomenologicznej, wskazuj\u0105c na z\u0142udzenie kontroli<\/strong>, jakie film oferuje widzom. Cho\u0107 uczestnik ma wra\u017cenie, \u017ce wp\u0142ywa na losy bohatera, jest to jedynie symulacja \u2013 prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119 nad narracj\u0105 nadal maj\u0105 tw\u00f3rcy, kt\u00f3rzy starannie projektuj\u0105 ka\u017cd\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 fabularn\u0105.<\/span><\/p>\n

Elnahla (2019) por\u00f3wnuje interaktywno\u015b\u0107 „Bandersnatch” do mechanizmu „mi\u0119kkiego nadzoru”<\/strong>, zaczerpni\u0119tego z koncepcji panoptykonu Michela Foucaulta. Mimo \u017ce widz wydaje si\u0119 mie\u0107 kontrol\u0119 nad fabu\u0142\u0105, w rzeczywisto\u015bci jego wybory s\u0105 monitorowane i analizowane przez platform\u0119 streamingow\u0105. Netflix wykorzystuje decyzje widz\u00f3w do zbierania danych, kt\u00f3re mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 do bardziej precyzyjnego personalizowania tre\u015bci oraz targetowania reklam. Przyk\u0142adem tego mechanizmu jest scena wyboru p\u0142atk\u00f3w \u015bniadaniowych przez g\u0142\u00f3wnego bohatera \u2013 pozornie banalna decyzja, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci dostarcza Netflixowi informacji o preferencjach konsument\u00f3w, otwieraj\u0105c drog\u0119 do bardziej ukierunkowanych dzia\u0142a\u0144 marketingowych w przysz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: stworzone przez autork\u0119 w Dall-E<\/p>\n

Co m\u00f3wi Hollywood o AI i immersyjno\u015bci?<\/span><\/h3>\n

Martin Scorsese w artykule (Variety)<\/span>\u00a0<\/b>wyra\u017ca obawy, \u017ce nadmierne korzystanie z technologii mo\u017ce os\u0142abia\u0107 narracj\u0119 filmow\u0105, zacieraj\u0105c kluczowe elementy, takie jak rozw\u00f3j postaci czy emocjonalna g\u0142\u0119bia. Podobnie Christopher Nolan zauwa\u017ca (Guardian), \u017ce sztuczna inteligencja powinna pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 narz\u0119dzia wspomagaj\u0105cego, a nie zast\u0119puj\u0105cego kreatywno\u015b\u0107 re\u017cysera. To podej\u015bcie wskazuje na kluczowy dylemat wsp\u00f3\u0142czesnej kinematografii: jak zbalansowa\u0107 korzy\u015bci wynikaj\u0105ce z technologii z zachowaniem artystycznej integralno\u015bci narracji.<\/span><\/p>\n

W kontek\u015bcie festiwali filmowych, rozw\u00f3j technologii immersyjnych jest r\u00f3wnie\u017c coraz bardziej widoczny. Festiwal Filmowy w Cannes, w 2024 roku,<\/strong> wprowadzi\u0142 now\u0105 sekcj\u0119 konkursow\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 kinu immersyjnemu, co stanowi dow\u00f3d na rosn\u0105ce uznanie dla opowiadania historii immersyjnych jako kluczowego elementu przysz\u0142o\u015bci kina. Wydarzenie to sygnalizuje zmian\u0119 w sposobie, w jaki widzowie mog\u0105 zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w narracje filmowe, wskazuj\u0105c na przysz\u0142o\u015b\u0107 kina, w kt\u00f3rej widzowie staj\u0105 si\u0119 aktywnymi uczestnikami, a nie tylko obserwatorami. Sukcesy projekt\u00f3w takich jak \u201cCarne y Arena\u201d Alejandra Gonz\u00e1leza I\u00f1\u00e1rritu, kt\u00f3re zdoby\u0142o specjaln\u0105 nagrod\u0119 Akademii, podkre\u015blaj\u0105 rosn\u0105c\u0105 warto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i artystyczn\u0105 opowie\u015bci immersyjnych (virtually present, physically invisible).<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZAl7pwMVs04&pp=ygUNY2FybmUgeSBhcmVuYQ%3D%3D<\/a><\/p>\n

Podobne zmiany wida\u0107 na innych festiwalach, takich jak TIFF 2024,<\/strong> gdzie podczas dyskusji podkre\u015blono rosn\u0105ce znaczenie do\u015bwiadcze\u0144 immersyjnych i hybrydowych, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 tradycyjne kino z elementami wyst\u0119p\u00f3w na \u017cywo. Artyku\u0142 Sarah Bay-Cheng (2024) zwraca uwag\u0119, \u017ce dla m\u0142odszych pokole\u0144, takich jak Gen Z, autentyczne, wielozmys\u0142owe do\u015bwiadczenia kinowe staj\u0105 si\u0119 kluczowym elementem przysz\u0142o\u015bci tej formy rozrywki. Popularne staj\u0105 si\u0119 wydarzenia, kt\u00f3re rozszerzaj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 znan\u0105 z ekranu do \u015bwiata realnego –<\/span>The Queen\u2019s Ball: A Bridgerton Experience<\/strong> (event w tematyce popularnego serialu, kt\u00f3ry umo\u017cliwia uczestnikom wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w balu znanym z ekranu, wchodzi\u0107 w interakcje z aktorami ubranymi w stroje z epoku) czy te\u017c Stranger Things: The Experience <\/strong>(mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwiedzenia przestrzeni znanych z serialu).\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

<\/p>\n

\"Stranger<\/p>\n

\"The<\/p>\n

\"Netflix<\/p>\n

Fulldome Cinema\u00a0<\/span><\/h3>\n

Ciekawym \u017ar\u00f3d\u0142em immersyjno\u015bci w rozrywce i nauce jest tzw. technologia fulldome<\/strong>. Wywodzi si\u0119 ona z planetari\u00f3w i oferuje nowe mo\u017cliwo\u015bci immersyjnych do\u015bwiadcze\u0144 filmowych, kt\u00f3re nie wymagaj\u0105 u\u017cywania he\u0142m\u00f3w VR. Fulldome video to technologia wywodz\u0105ca si\u0119 z planetari\u00f3w, gdzie obraz jest wy\u015bwietlany na sklepieniu kopu\u0142y, co pozwala na wci\u0105gni\u0119cie widza w cyfrowo generowany \u015bwiat. Riccio (2024) wskazuje, \u017ce projekcje fulldome mog\u0105 zaoferowa\u0107 widzom pe\u0142ne zanurzenie w \u015bwiecie przedstawionym, tworz\u0105c wra\u017cenie przebywania wewn\u0105trz fabu\u0142y. Takie rozwi\u0105zania mog\u0105 by\u0107 bardziej dost\u0119pne ni\u017c VR, jednak ich koszt i techniczne wymagania pozostaj\u0105 barier\u0105 w szerokiej adaptacji. Riccio podkre\u015bla, \u017ce cho\u0107 fulldome video ma du\u017cy potencja\u0142, spo\u0142eczno\u015b\u0107 naukowa wyra\u017ca\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci co do wykorzystania planetari\u00f3w do cel\u00f3w rozrywkowych. Podstawowym argumentem jest, \u017ce jako\u015b\u0107 filmu zale\u017cy od jako\u015bci scenariusza i gry aktorskiej, a nie tylko od u\u017cytej technologii. Jak pisze autor, fulldome mo\u017ce wi\u0119c by\u0107 bardziej dodatkiem do kina ni\u017c jego g\u0142\u00f3wnym nurtem.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.fddb.org\/fulldome\/<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.thepcdoctor.com.au\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Immersive-Cinema-Post-Coronavirus-Future-of-Cinema-Industry.jpg<\/p>\n

\"Hubblo<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/dfwchild.com\/events\/hubblo-immersive-cinema-dome-experiences\/<\/span><\/h3>\n

Co AI daje a co zabiera?<\/span><\/h3>\n

W debacie na temat sztucznej inteligencji w kinematografii istniej\u0105 dwa wyra\u017ane punkty widzenia, kt\u00f3re podkre\u015blaj\u0105 zar\u00f3wno korzy\u015bci, jak i potencjalne zagro\u017cenia wynikaj\u0105ce z jej zastosowania. Ju\u017c Zygmunt Bauman podnosi\u0142 argument o istocie personalizacji narracji, co ma odpowiada\u0107 na wsp\u00f3\u0142czesne d\u0105\u017cenie do indywidualizacji tre\u015bci. AI, wykorzystuj\u0105c algorytmy rekomendacyjne, mo\u017ce dostosowa\u0107 filmy i gry, zar\u00f3wno ich polecenia, jak i ich \u015bcie\u017cki fabularne, do preferencji widz\u00f3w, tworz\u0105c bardziej intymne i anga\u017cuj\u0105ce do\u015bwiadczenia. W dodatku technologie takie jak wibracyjne kamizelki dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 inkluzywno\u015b\u0107 kina, umo\u017cliwiaj\u0105c osobom niewidomym lub nies\u0142ysz\u0105cym g\u0142\u0119bsze do\u015bwiadczanie fabu\u0142y poprzez inne zmys\u0142y.<\/span><\/p>\n

Z drugiej strony, krytycy, w tym Martin Scorsese, wyra\u017caj\u0105 obawy, \u017ce nadmierne poleganie na technologii AI mo\u017ce os\u0142abi\u0107 fundamentalne aspekty sztuki filmowej, takie jak narracja i rozw\u00f3j postaci. W opinii Nolana nadmierna zale\u017cno\u015b\u0107 od AI mo\u017ce prowadzi\u0107 do dehumanizacji odpowiedzialno\u015bci za tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artystyczn\u0105 i jej efekty, co przypomina zjawisko „fa\u0142szywych idoli”, w kt\u00f3rych technologia jest traktowana jak niezale\u017cny byt, uwalniaj\u0105c ludzi od odpowiedzialno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesne wykorzystanie AI w produkcji filmowej, szczeg\u00f3lnie w dokumentach, mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem \u201edzikiego zachodu\u201d, jak twierdzi Rachel Antell w artykule (<\/span>GUARDIAN)<\/b>. Technologia AI rozwija si\u0119 szybciej ni\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 jej potencjalnych skutk\u00f3w, w tym etycznych dylemat\u00f3w, jakie ze sob\u0105 niesie. Obecnie brakuje jednolitych wytycznych dotycz\u0105cych tego, jak i kiedy nale\u017cy stosowa\u0107 generatywn\u0105 AI w produkcjach dokumentalnych, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do wprowadzania widz\u00f3w w b\u0142\u0105d. W odpowiedzi na te wyzwania, powstaj\u0105 inicjatywy takie jak Archival Producers Alliance (APA), zrzeszaj\u0105ce tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy sami pr\u00f3buj\u0105 wypracowa\u0107 standardy etyczne. Istnieje coraz wi\u0119ksza potrzeba zachowania transparentno\u015bci wobec odbiorc\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie rekonstrukcji historycznych postaci za pomoc\u0105 AI. Antell zwraca uwag\u0119, \u017ce takie dzia\u0142ania, cho\u0107 technologicznie zaawansowane, stawiaj\u0105 pytania o autentyczno\u015b\u0107 i granice kreowania fikcyjnych element\u00f3w w historiach dokumentalnych.\u00a0<\/span><\/p>\n

Wnioski<\/span><\/h3>\n

Ostatecznie, przysz\u0142o\u015b\u0107 kinematografii nie polega na wyborze mi\u0119dzy technologiami immersyjnymi opartymi o AI a tradycyjnym rzemios\u0142em filmowym, lecz na umiej\u0119tnym po\u0142\u0105czeniu obu podej\u015b\u0107. Kino przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie przestrzeni\u0105, w kt\u00f3rej emocjonalna g\u0142\u0119bia klasycznych narracji spotyka si\u0119 z immersyjnymi mo\u017cliwo\u015bciami nowoczesnych technologii. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe b\u0119dzie stworzenie bardziej zr\u00f3\u017cnicowanych do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 na r\u00f3\u017cnorodne potrzeby wsp\u00f3\u0142czesnych widz\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce takie podej\u015bcie nie tylko poszerza mo\u017cliwo\u015bci tw\u00f3rcze, ale r\u00f3wnie\u017c pozwala na zachowanie istoty kina jako sztuki, kt\u00f3ra porusza i inspiruje. W miar\u0119 jak technologia b\u0119dzie si\u0119 rozwija\u0107, rola artyst\u00f3w stanie si\u0119 kluczowa w zapewnieniu, \u017ce nowoczesne narz\u0119dzia b\u0119d\u0105 wykorzystywane w spos\u00f3b, kt\u00f3ry wzbogaca, a nie zuba\u017ca do\u015bwiadczenie widza. To tw\u00f3rcy b\u0119d\u0105 odpowiedzialni za to, aby AI i VR nie sta\u0142y si\u0119 jedynie efektownymi dodatkami, lecz narz\u0119dziami, kt\u00f3re w s\u0142u\u017cbie narracji otwieraj\u0105 nowe horyzonty i pozwalaj\u0105 na bardziej intymny i osobisty kontakt z filmem.<\/span><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a i literatura: TBA<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kto nie chcia\u0142by prze\u017cywa\u0107 tr\u00f3jwymiarowych przyg\u00f3d, decydowa\u0107 o przebiegu akcji filmu i zachowaniach swoich ulubionych bohater\u00f3w nie wychodz\u0105c z domu? Wirtualna rzeczywisto\u015b\u0107 i sztuczna inteligencja rewolucjonizuj\u0105 kinematografi\u0119, zmieniaj\u0105c widza z biernego obserwatora w aktywnego uczestnika. Czy przysz\u0142o\u015b\u0107 kina to immersyjne do\u015bwiadczenia na miar\u0119 gier wideo, gdzie wszystko jest mo\u017cliwe, czy te\u017c te technologie pozostan\u0105 jedynie […]<\/p>\n","protected":false},"author":219,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[437],"tags":[15,449,451,270,452,450,20,158,114],"class_list":["post-5794","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-socjologia-uj-2024-25","tag-ai","tag-immersja","tag-interaktywnosc","tag-kinematografia","tag-netflix","tag-przyszlosc-kina","tag-sztuczna-inteligencja","tag-technologia","tag-vr"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/219"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5794"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6069,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5794\/revisions\/6069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}