{"id":5807,"date":"2024-11-14T13:59:53","date_gmt":"2024-11-14T13:59:53","guid":{"rendered":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=5807"},"modified":"2024-11-15T12:10:46","modified_gmt":"2024-11-15T12:10:46","slug":"jakich-regulacji-wobec-ai-potrzebujemy-analiza-eu-artificial-intelligence-act-czy-regulacje-podazaja-za-swiatowym-postepem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2024\/11\/14\/jakich-regulacji-wobec-ai-potrzebujemy-analiza-eu-artificial-intelligence-act-czy-regulacje-podazaja-za-swiatowym-postepem\/","title":{"rendered":"Jakich regulacji wobec AI potrzebujemy \u2013 analiza EU Artificial Intelligence Act czy regulacje pod\u0105\u017caj\u0105 za \u015bwiatowym post\u0119pem"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.klark.ai\/en\/post\/le-reglement-sur-lintelligence-artificielle-ria-et-son-impact-sur-le-service-client\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-5853\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/66a205188dfd72b4e9ddc143_ai-act-1024x570.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"334\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/66a205188dfd72b4e9ddc143_ai-act-1024x570.jpg 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/66a205188dfd72b4e9ddc143_ai-act-300x167.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/66a205188dfd72b4e9ddc143_ai-act-768x428.jpg 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/66a205188dfd72b4e9ddc143_ai-act-1536x856.jpg 1536w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/66a205188dfd72b4e9ddc143_ai-act-2048x1141.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sztuczna inteligencja (SI) to technologia, kt\u00f3ra w ostatnich latach zyskuje na znaczeniu i wp\u0142ywa na r\u00f3\u017cne aspekty naszego \u017cycia, od medycyny przez edukacj\u0119 po codzienne monotonne zadania. W miar\u0119 jak jej zastosowanie staje si\u0119 coraz szersze, ro\u015bnie r\u00f3wnie\u017c ryzyko nadu\u017cy\u0107 oraz nieprzewidzianych konsekwencji. W odpowiedzi na te wyzwania powsta\u0142a dyrektywa Parlamentu Europejskiego w sprawie Sztucznej Inteligencji (AI Act), maj\u0105ca na celu stworzenie ram prawnych dla technologii sztucznej inteligencji (SI) na terenie Unii Europejskiej. Dyrektywa wprowadza szczeg\u00f3\u0142owy podzia\u0142 system\u00f3w SI wed\u0142ug poziomu ryzyka dla os\u00f3b fizycznych i og\u00f3\u0142u spo\u0142ecze\u0144stwa oraz nakre\u015bla wymogi dotycz\u0105ce transparentno\u015bci ich dzia\u0142ania i odpowiedzialno\u015bci. Kluczowym elementem regulacji jest koncepcja wyja\u015bnialnego SI, kt\u00f3ra ma na celu zwi\u0119kszenie zaufania u\u017cytkownik\u00f3w do technologii poprzez zapewnienie przejrzysto\u015bci w procesach decyzyjnych. Jednak\u017ce, mimo ambitnych za\u0142o\u017ce\u0144, AI Act budzi kontrowersje i obawy dotycz\u0105ce jego wp\u0142ywu na innowacje oraz konkurencyjno\u015b\u0107 Europy na globalnym rynku technologicznym. W artykule przyjrzymy si\u0119 kluczowym aspektom regulacji oraz przysz\u0142o\u015bci sztucznej inteligencji w kontek\u015bcie dynamicznie rozwijaj\u0105cego si\u0119 \u015bwiata technologii.<!--more--><\/p>\n<h2><a href=\"https:\/\/www.bbc.co.uk\/newsround\/49274918\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5858\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/108243428_gettyimages-871148930.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/108243428_gettyimages-871148930.jpg 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/108243428_gettyimages-871148930-300x169.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/108243428_gettyimages-871148930-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/h2>\n<h2>Czym jest SI (AI)<\/h2>\n<p>Sztuczna inteligencja (SI) to termin odnosz\u0105cy si\u0119 do system\u00f3w komputerowych, kt\u00f3re maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do wykonywania zada\u0144, kt\u00f3re normalnie wymagaj\u0105 ludzkiej inteligencji. Obejmuje to r\u00f3\u017cnorodne technologie, takie jak algorytmy uczenia maszynowego, sieci neuronowe oraz roboty. SI mo\u017ce analizowa\u0107 dane, uczy\u0107 si\u0119 na ich podstawie i podejmowa\u0107 decyzje, co czyni j\u0105 niezwykle wszechstronnym narz\u0119dziem w r\u00f3\u017cnych sferach \u017cycia spo\u0142ecznego. Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje SI, w tym <strong>p\u0142ytka SI<\/strong>, kt\u00f3ra wykonuje konkretne zadania w spos\u00f3b przewidywalny oraz <strong>g\u0142\u0119boka SI<\/strong>, kt\u00f3ra na\u015bladuje bardziej z\u0142o\u017cone procesy my\u015blowe ludzkiego m\u00f3zgu. Rozw\u00f3j SI wi\u0105\u017ce si\u0119 z ogromnym potencja\u0142em do poprawy efektywno\u015bci pracy, edukacji czy szerokiego spektrum oblicze\u0144. Jednak\u017ce, wraz z tym rozwojem pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c powa\u017cne wyzwania zwi\u0105zane z etyk\u0105, bezpiecze\u0144stwem oraz odpowiedzialno\u015bci\u0105 prawn\u0105 sztucznej inteligencji. W miar\u0119 jak SI staje si\u0119 coraz bardziej powszechna, konieczne staje si\u0119 wprowadzenie regulacji prawnych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 chroni\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/datanorth.ai\/blog\/explainable-ai\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-5860\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/explainable-ai-blog-header-1024x490.png\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"287\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/explainable-ai-blog-header-1024x490.png 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/explainable-ai-blog-header-300x144.png 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/explainable-ai-blog-header-768x368.png 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/explainable-ai-blog-header.png 1201w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<h2><\/h2>\n<h2>Wyja\u015bnialne SI<\/h2>\n<p>Wyja\u015bnialne SI (ang. Explainable AI) to koncepcja, kt\u00f3ra odnosi si\u0119 do zdolno\u015bci system\u00f3w sztucznej inteligencji do dostarczania zrozumia\u0142ych wyja\u015bnie\u0144 swoich decyzji i dzia\u0142a\u0144. W kontek\u015bcie SI cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 o problemie &#8222;czarnej skrzynki&#8221;, gdzie u\u017cytkownicy maj\u0105 dost\u0119p tylko do danych wej\u015bciowych i wyj\u015bciowych, ale \u00a0sam proces kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 algorytm do do konkretnego wyniku jest niejasny lub niewyt\u0142umaczalny. Taki brak przejrzysto\u015bci mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieufno\u015bci wobec technologii oraz trudno\u015bci w dochodzeniu sprawiedliwo\u015bci w przypadku pope\u0142nienia przez ni\u0105 b\u0142\u0119d\u00f3w, lub co gorsza szk\u00f3d. Dzi\u0119ki transparentno\u015bci procesu podejmowania decyzji mo\u017cliwe jest ustalenie przyczyn ewentualnych b\u0142\u0119d\u00f3w oraz identyfikacja os\u00f3b odpowiedzialnych za stworzenie danego systemu. W kontek\u015bcie regulacji AI Act, wyja\u015bnialno\u015b\u0107 staje si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych wymog\u00f3w dla system\u00f3w sztucznej inteligencji.<\/p>\n<p>Zjawisko wyja\u015bnialnego SI jest wyj\u0105tkowo wa\u017cne w dyskusji dotycz\u0105cej dyskryminacji ze strony SI czy te\u017c dyskryminacji algorytmicznej. W ramach zapobiegania nier\u00f3wnemu traktowaniu, wa\u017cne jest poznanie przyczyny problemu. Przyk\u0142adem problematycznego u\u017cycia system\u00f3w SI jest jej wykorzystywanie w sektorze zatrudnienia, gdzie technologia ta u\u0142atwia i <strong>automatyzuje procesu rekrutacji<\/strong>. Algorytm przesiewa kandydat\u00f3w w poszukiwaniu konkretnej cechy lub zestawu cech, kt\u00f3re s\u0105 po\u017c\u0105dane przez pracodawc\u0119, w wyniku czego mo\u017ce \u00a0doj\u015b\u0107 do systemowego wykluczenia ca\u0142ych grup spo\u0142ecznych, innymi s\u0142owy do dyskryminacji. Kandydat mo\u017ce na przyk\u0142ad mie\u0107 cech\u0119, kt\u00f3ra nie jest \u201cszukana\u201d przez SI, co zadzia\u0142a na jego niekorzy\u015b\u0107 w por\u00f3wnaniu do innych kandydat\u00f3w. Pojawia si\u0119 wi\u0119c problem braku transparentno\u015bci, kt\u00f3ry w procesie rekrutacji oznacza brak jawno\u015bci danych, na podstawie kt\u00f3rych programowana i \u0107wiczona by\u0142a SI do poszukiwania kandydat\u00f3w. Ten brak wyja\u015bnialno\u015bci, w jaki spos\u00f3b dosz\u0142o do podj\u0119cia decyzji na korzy\u015b\u0107 lub niekorzy\u015b\u0107 kandydata, uniemo\u017cliwia <strong>przeciwdzia\u0142anie dyskryminacji algorytmicznej.<\/strong><\/p>\n<h2>AI Act &#8211; za\u0142o\u017cenia, wdro\u017cenie i poziomy ryzyka SI<\/h2>\n<p>Propozycja dyrektywy Parlamentu Europejskiego w sprawie odpowiedzialno\u015bci za sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 (tzw. AI Act) zosta\u0142a opublikowana w roku 2021, a w czerwcu\u00a0 2023 r. zosta\u0142a przyj\u0119ta. Dyrektywa wesz\u0142a w \u017cycie w sierpniu 2024 roku a wszystkie jej za\u0142o\u017cenia wdro\u017cone maj\u0105 zosta\u0107 do 2 lat p\u00f3\u017aniej. AI Act ma by\u0107 mi\u0119dzy innymi odpowiedzi\u0105 na trudny do zdefiniowania status odpowiedzialno\u015bci za pope\u0142nienie b\u0142\u0119du lub doprowadzenie do naruszenia d\u00f3br osobistych w wyniku dzia\u0142ania sztucznej inteligencji. Celem jest uregulowanie kwestii odpowiedzialno\u015bci prawnej za szkody wyrz\u0105dzone przez systemy oparte na SI oraz dostosowanie istniej\u0105cego prawa do wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z rozwojem SI, zapewniaj\u0105c ochron\u0119 praw konsument\u00f3w i obywateli. Dyrektywa okre\u015blaj\u0105ca zasady stosowania system\u00f3w wykorzystuj\u0105cych sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, ma charakter rozporz\u0105dzenia unijnego, co oznacza, \u017ce b\u0119dzie stosowana na poziomie krajowym, bez konieczno\u015bci wprowadzania innych akt\u00f3w prawnych.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.nemko.com\/blog\/a-quick-dive-into-the-eu-ai-act\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5852 size-large\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Overview-of-AI-risk-levels-as-defined-by-the-EU-AI-Act-1024x577.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Overview-of-AI-risk-levels-as-defined-by-the-EU-AI-Act-1024x577.jpg 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Overview-of-AI-risk-levels-as-defined-by-the-EU-AI-Act-300x169.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Overview-of-AI-risk-levels-as-defined-by-the-EU-AI-Act-768x433.jpg 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Overview-of-AI-risk-levels-as-defined-by-the-EU-AI-Act.jpg 1377w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Przepisy dyrektywy nakre\u015blaj\u0105 cztery kategorie poziom\u00f3w ryzyka zwi\u0105zanego ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, na kt\u00f3rych opiera\u0107 b\u0119d\u0105 regulacje. Pierwszy i najbardziej restrykcyjny to <span style=\"color: #ff0000;\">poziom niedopuszczalnego ryzyka<\/span>. W jego sk\u0142ad wchodzi wykorzystywanie SI do pozyskiwania danych wyj\u0105tkowo wra\u017cliwych, kt\u00f3rych prawdopodobie\u0144stwo nadu\u017cy\u0107 jest wysokie. W sk\u0142ad takich danych wchodz\u0105 dane biometryczne, pozyskiwane w czasie rzeczywistym, np. w systemach CCTV w przestrzeni publicznej, ale r\u00f3wnie\u017c kategoryzowanie ludzi przez zachowania lub status spo\u0142eczno-ekonomiczny. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w dyrektywie zaznaczony zosta\u0142 fakt, \u017ce <strong>pozyskiwanie danych biometrycznych<\/strong> zakazane jest w\u0142a\u015bnie <strong>w czasie rzeczywistym,<\/strong> jednak pozyskiwanie tych danych w inny spos\u00f3b nie zosta\u0142o wzi\u0119te pod uwag\u0119. Istnieje wiele rodzaj\u00f3w wykorzystywania danych biometrycznych r\u00f3wnie\u017c w celach zabezpiecze\u0144 lub jako formy p\u0142atno\u015bci, mo\u017cliwe wi\u0119c, \u017ce to z tego powodu zakaz pozyskiwania tego typu informacji zosta\u0142 tak \u015bci\u015ble okre\u015blony.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ffcc00;\">Poziom ryzyka wysokiego<\/span>\u00a0 dotyczy system\u00f3w sztucznej inteligencji, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 negatywnie na bezpiecze\u0144stwo lub podstawowe prawa ludzi. W ramach owego poziomu ryzyka SI nie mo\u017ce by\u0107 odpowiedzialne, chocia\u017cby za transport, kszta\u0142cenie, medycyn\u0119 czy zatrudnienie. W przypadku pope\u0142nienia b\u0142\u0119du przez system w kt\u00f3rymkolwiek z wymienionych sektor\u00f3w, doj\u015b\u0107 mog\u0142oby nie tylko do dyskryminacji lub niesprawiedliwej oceny, ale r\u00f3wnie\u017c do ubytku na zdrowiu lub nawet do utraty \u017cycia jednostki. W przypadku system\u00f3w SI wykorzystywanych w wymienionych sektorach warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce systemy te mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane jako pomoc w usprawnianiu dzia\u0142ania r\u00f3\u017cnych plac\u00f3wek,\u00a0 jednak <strong>sztuczna inteligencja nie mo\u017ce autonomicznie podejmowa\u0107 decyzji<\/strong>, co oznacza, \u017ce ostateczna rozstrzygni\u0119cie sytuacji <strong>autoryzowane musi by\u0107 przez cz\u0142owieka.<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ddi-dev.com\/blog\/programming\/top-best-ai-powered-chatbot-apps\/\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-5861\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/584668831a98d094bf9ceb0a533d0984149e044f-1024x614.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/584668831a98d094bf9ceb0a533d0984149e044f-1024x614.jpg 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/584668831a98d094bf9ceb0a533d0984149e044f-300x180.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/584668831a98d094bf9ceb0a533d0984149e044f-768x461.jpg 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/584668831a98d094bf9ceb0a533d0984149e044f.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Pozosta\u0142e dwa poziomy ryzyka nie s\u0105 ju\u017c tak restrykcyjne, jako \u017ce wychodz\u0105 poza kategorie wysokiego ryzyka. Jednak nie oznacza to w ich wypadku braku regulacji. <span style=\"color: #3366ff;\">Poziom ograniczonego ryzyka<\/span> odnosi si\u0119 do system\u00f3w wykorzystuj\u0105cych SI, kt\u00f3re maj\u0105 obowi\u0105zek transparentno\u015bci. Oznacza to, \u017ce w przypadku gdy cz\u0142owiek ma kontakt z systemem SI musi by\u0107 o tym poinformowany, dlatego np. w sytuacji pojawienia si\u0119 na stronie internetowej automatycznego chatu lub elektronicznego asystenta, u\u017cytkownik musi by\u0107 jasno poinformowany o tym, \u017ce jest to program sztucznej inteligencji, aby sam m\u00f3g\u0142 zadecydowa\u0107, czy chce pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 z ow\u0105 technologi\u0105. Natomiast <span style=\"color: #008000;\">poziom minimalnego ryzyka<\/span> to programy swobodne w zastosowaniu, do kt\u00f3rych zaliczy\u0107 mo\u017cna gry wideo czy filtr spamu. Co ciekawe <strong>wi\u0119kszo\u015b\u0107 system\u00f3w SI na terenie Unii Europejskiej nale\u017cy w\u0142a\u015bnie do kategorii ryzyka minimalnego.<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/theconversation.com\/europe\/topics\/biometrics-4553\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5862\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/file-20240730-19-fnxeqg.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"291\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/file-20240730-19-fnxeqg.jpg 668w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/file-20240730-19-fnxeqg-300x146.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Istniej\u0105 jednak <strong>wyj\u0105tki<\/strong> pozwalaj\u0105ce na korzystanie i wdro\u017cenie nawet z system\u00f3w SI o niedopuszczalnym poziomie ryzyka. Wykorzystanie zdalnych system\u00f3w identyfikacji biometrycznej dopuszcza si\u0119 <strong>w przypadku \u015bcigania powa\u017cnych przest\u0119pstw<\/strong>, jednak aby do tego dosz\u0142o niezb\u0119dnie jest uzyskanie zgody s\u0105du. Innymi wyj\u0105tkowymi sytuacjami pozwalaj\u0105cymi na wykorzystywanie system\u00f3w SI wysokiego ryzyka s\u0105 poszukiwania zaginionych os\u00f3b lub zapobieganie zagro\u017ceniu \u017cycia, lub bezpiecze\u0144stwa os\u00f3b fizycznych czy te\u017c <strong>zapobieganie atakowi terrorystycznemu<\/strong>. Pomimo \u017ce w ramach mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania system\u00f3w do pomiaru biometrycznego potrzebna jest zgoda organ\u00f3w w\u0142adzy, sformu\u0142owanie zapobiegania przest\u0119pstwom wydaje si\u0119 by\u0107\u00a0 przynajmniej niepokoj\u0105ce. W przypadku uzasadnienia ch\u0119ci zapobiegania przewidywanym przest\u0119pstwom z jednej strony wa\u017cne by\u0142by jawny i udokumentowany proces tego, na jakiej podstawie do spekulacji zbrodni dochodzi\u0142o. Z drugiej strony trudno zapobiec zbrodni, je\u017celi informacje na temat jej przeciwdzia\u0142ania s\u0105 jawne. Trudno te\u017c nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce je\u017celi wiele system\u00f3w SI bazuje na pewnych stereotypach, r\u00f3wnie\u017c programy maj\u0105ce na celu zapobieganie zbrodniom nie b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c ca\u0142kowicie obiektywne. Wydaje si\u0119 to by\u0107 kwesti\u0105 wart\u0105 klarownego okre\u015blenia.<\/p>\n<p>Zdecydowanie wa\u017cnym elementem wszystkich rodzaj\u00f3w system\u00f3w SI i ich dzia\u0142ania na terenie Unii Europejskiej w momencie wdro\u017cenia dyrektywy w \u017cycie, jest wspomniana wyja\u015bnialno\u015b\u0107 aparat\u00f3w SI. Jawno\u015b\u0107, transparentno\u015b\u0107 oraz zrozumia\u0142o\u015b\u0107 system\u00f3w SI jest kluczowa w zwalczaniu zar\u00f3wno sytuacji niebezpiecznych, mog\u0105cych negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na osoby fizyczne, ich zdrowie, jak i \u017cycie, ale tak\u017ce zapobiec dyskryminacji. Na platformach takich jak na przyk\u0142ad TIkTok zauwa\u017cymy ju\u017c informacj\u0119, ze dana tre\u015b\u0107 jest wygenerowana przy pomocy systemu SI, co pozwala zar\u00f3wno na rozwianie w\u0105tpliwo\u015bci co do prawdziwo\u015bci post&#8217;a, ale r\u00f3wnie\u017c sk\u0142ania do refleksji nad tym jak szalenie rozwini\u0119te i cz\u0119sto bardzo realistyczne potrafi\u0105 by\u0107 twory generowane prze sztuczn\u0105 inteligencje.<\/p>\n<h2><a href=\"https:\/\/www.freepik.com\/free-vector\/business-ethics-money-earth-scale_10980276.htm\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5863\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/business-ethics-money-earth-scale_23-2148745112-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"500\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/business-ethics-money-earth-scale_23-2148745112-300x300.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/business-ethics-money-earth-scale_23-2148745112-150x150.jpg 150w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/business-ethics-money-earth-scale_23-2148745112-70x70.jpg 70w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/business-ethics-money-earth-scale_23-2148745112.jpg 626w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a><\/h2>\n<h2>Post\u0119p a etyka &#8211; czy Europa zostanie w tyle?<\/h2>\n<p>Jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w dyskusji wok\u00f3\u0142 AI Act jest obawa przed tym, \u017ce Europa mo\u017ce zosta\u0107 w tyle za innymi regionami \u015bwiata w zakresie innowacji technologicznych. W kwestiach rozwoju i innowacji technologicznych zar\u00f3wno Stany Zjednoczone jak i Chiny pozostaj\u0105 na prowadzeniu, jednak UE staje si\u0119 pionierem w kwestii regulacji oraz etyki zwi\u0105zan\u0105 z systemami bazuj\u0105cymi na SI. Krytycy podwa\u017caj\u0105 sens i potrzeb\u0119 dyrektywy, przyklaskuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie elastyczno\u015bci regulacji w Stanach Zjednoczonych czy Chinach, gdzie podej\u015bcie do rozwoju technologii jest bardziej liberalne i sprzyja innowacjom. Brak rygorystycznych przepis\u00f3w jak te zawarte w AI Act, pozwala, zdaniem krytyk\u00f3w, na szybsze wdra\u017canie nowych rozwi\u0105za\u0144 i adaptacj\u0119 do zmieniaj\u0105cego si\u0119 rynku. Jednak jakim kosztem?<\/p>\n<p>Obawy dotycz\u0105ce zahamowania innowacyjno\u015bci i rozwoju dotycz\u0105 szczeg\u00f3lnie ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re mog\u0105 nie mie\u0107 zasob\u00f3w potrzebnych do spe\u0142nienia rygorystycznych wymog\u00f3w, przez krytyk\u00f3w sprowadzanych czasem do \u201cnadmiernej biurokracji\u201d. Kolejnym istotnym zarzutem jest <strong>brak wystarczaj\u0105cych zabezpiecze\u0144 dla praw cz\u0142owieka<\/strong>. Cho\u0107 AI Act ma na celu ochron\u0119 obywateli przed nadu\u017cyciami, niekt\u00f3rzy eksperci wskazuj\u0105, \u017ce regulacje s\u0105 niewystarczaj\u0105ce, aby skutecznie chroni\u0107 prawa jednostek w kontek\u015bcie algorytmicznych decyzji, takich jak te dotycz\u0105ce zatrudnienia czy dost\u0119pu do us\u0142ug publicznych. Krytyka dotyczy tak\u017ce <strong>klasyfikacji ryzyka<\/strong>. Mimo, \u017ce dyrektywa wprowadza podzia\u0142 system\u00f3w AI na r\u00f3\u017cne kategorie ryzyka, system mo\u017ce by\u0107 zbyt og\u00f3lny i nie uwzgl\u0119dnia\u0107 specyfiki poszczeg\u00f3lnych zastosowa\u0144 AI, co doprowadzi\u0107 mo\u017ce do zbyt \u0142agodnego traktowania system\u00f3w o wysokim ryzyku i prowadzi\u0107 do potencjalnych nadu\u017cy\u0107, zw\u0142aszcza przez dobrze prosperuj\u0105ce i usytuowane firmy gigant\u00f3w technologicznych. Du\u017ce korporacje tworz\u0105ce systemy oparte na SI,\u00a0mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na kszta\u0142t regulacji w spos\u00f3b korzystny dla siebie prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej interesy mniejszych graczy zostan\u0105 zignorowane, a regulacje b\u0119d\u0105 bardziej sprzyja\u0142y renomowanym ju\u017c firmom. Krytycy zwracaj\u0105 uwag\u0119 na <strong>potrzeb\u0119 globalnej koordynacji w zakresie regulacji AI.<\/strong> W miar\u0119 jak technologia ta staje si\u0119 coraz bardziej powszechna, istnieje ryzyko, \u017ce zr\u00f3\u017cnicowane podej\u015bcia regulacyjne w r\u00f3\u017cnych krajach mog\u0105 prowadzi\u0107 do fragmentacji rynku, utrudniaj\u0105c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105.<\/p>\n<p>Pomimo, \u017ce AI Act ma potencja\u0142 do ustanowienia standard\u00f3w dla regulacji AI na \u015bwiecie jak i do zwi\u0119kszenia zaufania spo\u0142ecznego przez ochron\u0119 konsument\u00f3w korzystaj\u0105cych z us\u0142ug sztucznej inteligencji, skuteczno\u015b\u0107 dyrektywy b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a od umiej\u0119tno\u015bci dostosowania przepis\u00f3w do dynamicznie zmieniaj\u0105cego si\u0119 krajobrazu technologicznego oraz od r\u00f3wnowa\u017cenia potrzeb ochrony praw cz\u0142owieka z konieczno\u015bci\u0105 wspierania innowacji. Kluczowe b\u0119dzie wi\u0119c znalezienie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy bezpiecze\u0144stwem a rozwojem oraz monitorowanie skutk\u00f3w wdro\u017cenia regulacji dla konkurencyjno\u015bci europejskiego rynku technologicznego.<\/p>\n<h2>Co dalej?<\/h2>\n<p>W obliczu szybkiego rozwoju technologii sztucznej inteligencji konieczne jest ci\u0105g\u0142e monitorowanie skutk\u00f3w regulacji takich jak AI Act oraz ich wp\u0142ywu na innowacje i rozw\u00f3j gospodarczy. Dyrektywa dotycz\u0105ca Sztucznej Inteligencji stanowi wi\u0119c krok ku bardziej uregulowanemu i etycznemu podej\u015bciu do technologii SI w Europie. Wdro\u017cenie aktu mo\u017ce by\u0107 odpowiedzi\u0105 na niskie zaufanie spo\u0142eczne wobec sztucznej inteligencji, daj\u0105c u\u017cytkownikom poczucie bezpiecze\u0144stwa poprzez wdro\u017cenie konkretnych regulacji, jednak pozostaj\u0105\u00a0pytania dotycz\u0105ce tego, jak dostosowa\u0107 przepisy do zmieniaj\u0105cego si\u0119 krajobrazu technologicznego oraz jakie dodatkowe \u015brodki nale\u017cy podj\u0105\u0107 w celu zapewnienia bezpiecze\u0144stwa i ochrony praw obywateli. Wa\u017cne b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c anga\u017cowanie spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego w proces tworzenia regulacji oraz zapewnienie transparentno\u015bci dzia\u0142a\u0144 instytucji publicznych.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bibliografia<\/span><\/p>\n<ul>\n<li>L\u00fcbken, J. (2024).<a href=\"https:\/\/www.klark.ai\/en\/post\/le-reglement-sur-lintelligence-artificielle-ria-et-son-impact-sur-le-service-client\"> The EU\u2019s Artificial Intelligence Act: A golden opportunity for global AI regulation.<\/a> European Leadership Network.<\/li>\n<li>IAB Polska. (n.d.). <a href=\"https:\/\/www.iab.org.pl\/przewodnik-po-ai\/\">Przewodnik po AI<\/a>. IAB Polska.<\/li>\n<li>Lex Digital. (n.d.). <a href=\"https:\/\/lexdigital.pl\/kogo-dotyczy-i-co-reguluje-ai-act\">Kogo dotyczy i co reguluje AI Act.<\/a> Lex Digital.<\/li>\n<li>Rada Unii Europejskiej. (2024). <a href=\"https:\/\/www.consilium.europa.eu\/en\/press\/press-releases\/2024\/05\/21\/artificial-intelligence-ai-act-council-gives-final-green-light-to-the-first-worldwide-rules-on-ai\/\">Artificial Intelligence (AI) Act: Council gives final green light to the first worldwide rules on AI<\/a>.<\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ciosk (2022) Model systemowego przeciwdzia\u0142ania dyskryminacji algorytmicznej\u2013uwagi na tle projektu aktu w sprawie sztucznej inteligencji. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Roczniki Administracji i Prawa<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">2<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, 317-332<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Rojek, Azierski (2023) <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Wybrane algorytmy uczenia p\u0142ytkiego w kontek\u015bcie zastosowania w medycynie,<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> Medycyna Przysz\u0142o\u015bci: rewolucja sztucznej inteligencji w opiece zdrowotnej, 20.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Niew\u0119g\u0142owski, Wilczek, Mado\u0144, Palmi, Wasyluk (2021) Applications of Artificial Intelligence (AI) in medicine. Med Og Nauk Zdr., 27(3), 213-219.<\/span><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.26444\/monz\/142085\"> <span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/doi.org\/10.26444\/monz\/142085<\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Skalski (2023) <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Rola sztucznej inteligencji w in\u017cynierii spo\u0142ecznej jako podstawa do okre\u015blenia wadliwo\u015bci o\u015bwiadczenia woli w postaci b\u0142\u0119du<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, Prawo przysz\u0142o\u015bci i przysz\u0142o\u015b\u0107 prawa., 55.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Gruszko (2021) <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Prawo do informacji w spo\u0142ecze\u0144stwie czarnej skrzynki<\/span><\/i><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Otto (2022). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Dyskryminacja algorytmiczna w zatrudnieniu. Zarys problemu.<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej, 29(2), 145-160.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Stawicka (2023)<\/span><a href=\"https:\/\/www.prawo.pl\/prawo\/rozporzadzenie-ai-act-wysokie-a-niedopuszczalne-ryzyko,522024.html\"> <span style=\"font-weight: 400;\">Unijne rozporz\u0105dzenie o sztucznej inteligencji nie wyeliminuje ryzyka nadu\u017cy\u0107<\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Padovan, Paulo Henrique, Clarice Marinho Martins, i Chris Reed (2023) B<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">lack Is the New Orange: How to Determine AI Liability<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">. Artificial Intelligence and Law 31(1):133\u201367.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Paw\u0142owski (2023)<\/span><a href=\"https:\/\/lexdigital.pl\/sztuczna-inteligencja-i-jej-systemy-wysokiego-ryzyka\"> <i><span style=\"font-weight: 400;\">Sztuczna inteligencja i jej systemy wysokiego ryzyka<\/span><\/i><\/a><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Komisja Europejska<\/span><a href=\"https:\/\/digital-strategy.ec.europa.eu\/pl\/policies\/regulatory-framework-ai\"> <span style=\"font-weight: 400;\">Ustawa o sztucznej inteligencji<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><!-- notionvc: da427d86-45ed-43f2-95b3-fe8646fa826d --><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sztuczna inteligencja (SI) to technologia, kt\u00f3ra w ostatnich latach zyskuje na znaczeniu i wp\u0142ywa na r\u00f3\u017cne aspekty naszego \u017cycia, od medycyny przez edukacj\u0119 po codzienne monotonne zadania. W miar\u0119 jak jej zastosowanie staje si\u0119 coraz szersze, ro\u015bnie r\u00f3wnie\u017c ryzyko nadu\u017cy\u0107 oraz nieprzewidzianych konsekwencji. W odpowiedzi na te wyzwania powsta\u0142a dyrektywa Parlamentu Europejskiego w sprawie Sztucznej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":222,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[437],"tags":[339,454,402,455,213],"class_list":["post-5807","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-socjologia-uj-2024-25","tag-sztucznainteligencja","tag-aiact","tag-odpowiedzialnosc","tag-uniaeuropejska","tag-xai"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/222"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5807"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5872,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5807\/revisions\/5872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}