{"id":5874,"date":"2024-11-21T15:31:43","date_gmt":"2024-11-21T15:31:43","guid":{"rendered":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=5874"},"modified":"2025-01-03T21:21:46","modified_gmt":"2025-01-03T21:21:46","slug":"superinteligencja-osadzona-w-kwantowych-komputerach-czy-spoleczenstwo-zaczyna-postrzegac-ai-jako-osobe-i-czy-obawiamy-sie-silnej-sztucznej-inteligencji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2024\/11\/21\/superinteligencja-osadzona-w-kwantowych-komputerach-czy-spoleczenstwo-zaczyna-postrzegac-ai-jako-osobe-i-czy-obawiamy-sie-silnej-sztucznej-inteligencji\/","title":{"rendered":"Superinteligencja osadzona w kwantowych komputerach \u2013 czy spo\u0142ecze\u0144stwo zaczyna postrzega\u0107 AI jako osob\u0119 i czy obawiamy si\u0119 silnej sztucznej inteligencji"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Czy maszyny mog\u0105 mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107? Rozw\u00f3j sztucznej inteligencji oraz technologii kwantowych otwiera przed nami nie tylko nowe mo\u017cliwo\u015bci, ale i trudne pytania. Gdy sztuczna inteligencja zacznie przewy\u017csza\u0107 ludzk\u0105, czy nadal b\u0119dziemy traktowa\u0107 j\u0105 jedynie jako narz\u0119dzie? A mo\u017ce zaczniemy postrzega\u0107 AI jako osob\u0119? Przyjrzyjmy si\u0119 spo\u0142ecznym i etycznym wyzwaniom, jakie nios\u0105 superinteligencja i kwantowe komputery.<\/strong><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-5882 aligncenter\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/5aaa1cb88775f-funny-weird-wtf-stock-photos-4-5a391635d4441__700-1-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/5aaa1cb88775f-funny-weird-wtf-stock-photos-4-5a391635d4441__700-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/5aaa1cb88775f-funny-weird-wtf-stock-photos-4-5a391635d4441__700-1.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;text-align: center\"><span style=\"font-size: 8pt\">\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0<em>DALL-E, Inteligencia Artificial: Arte a Texto<\/em>\u00a0(Fintualist, data publikacji nieznana). Ze strony:\u00a0https:\/\/fintualist.com\/chile\/tecnologia\/inteligencia-artificial\/dall-e-inteligencia-artificial-arte-texto\/.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Sztuczna inteligencja na rozdro\u017cu<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">W ci\u0105gu ostatnich dekad sztuczna inteligencja (AI) przesz\u0142a od rozwi\u0105zywania konkretnych problem\u00f3w, jak analiza danych, do projektowania system\u00f3w zdolnych do uczenia si\u0119, rozumowania, a nawet tw\u00f3rczo\u015bci. Po\u0142\u0105czenie tej technologii z komputerami kwantowymi \u2013 kt\u00f3re mog\u0105 przetwarza\u0107 niewyobra\u017calnie wielkie ilo\u015bci danych \u2013 rodzi pytanie: co si\u0119 stanie, gdy stworzymy system bardziej inteligentny ni\u017c cz\u0142owiek?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Technologie te, cho\u0107 obiecuj\u0105ce, wywo\u0142uj\u0105 dylematy moralne i filozoficzne. Czy superinteligencja powinna mie\u0107 prawa? Czy mo\u017cna j\u0105 uzna\u0107 za podmiot moralny? Jakie b\u0119d\u0105 konsekwencje traktowania AI jako r\u00f3wnej cz\u0142owiekowi?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Superinteligencja \u2013 czy to ju\u017c dzi\u015b?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Superinteligencja definiowana jest jako system przewy\u017cszaj\u0105cy ludzkie mo\u017cliwo\u015bci w ka\u017cdej dziedzinie (Bostrom, 2014). Dzi\u015b, cho\u0107 AI nadal pozostaje daleka od tej definicji (Russell, 2019), modele j\u0119zykowe takie jak GPT-4 sugeruj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy na drodze ku osi\u0105gni\u0119ciu tego celu. Jednym z prze\u0142omowych narz\u0119dzi umo\u017cliwiaj\u0105cych ten rozw\u00f3j s\u0105 komputery kwantowe. Dzi\u0119ki ich zdolno\u015bci do przetwarzania wielu stan\u00f3w jednocze\u015bnie, staj\u0105 si\u0119 potencjalnym fundamentem przysz\u0142ej superinteligencji.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">W literaturze naukowej pojawia si\u0119 jednak wiele ostrze\u017ce\u0144. Jak zauwa\u017ca Bostrom w ksi\u0105\u017cce\u00a0<em>Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies<\/em>, rozw\u00f3j takiej AI wymaga \u015bcis\u0142ej kontroli i planowania. Bezpiecze\u0144stwo nie oznacza jedynie technicznych zabezpiecze\u0144, ale tak\u017ce refleksji nad tym, kto ma prawo kontrolowa\u0107 AI.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Czy kwantowe komputery przyspiesz\u0105 rewolucj\u0119?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Komputery kwantowe to narz\u0119dzia, kt\u00f3re mog\u0105 zmieni\u0107 oblicze wsp\u00f3\u0142czesnej nauki, ale ich wp\u0142yw na AI to miecz obosieczny. Z jednej strony umo\u017cliwiaj\u0105 rozwi\u0105zanie problem\u00f3w, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0105 niemo\u017cliwe. Z drugiej \u2013 mog\u0105 potencjalnie zak\u0142\u00f3ci\u0107 struktury spo\u0142eczne, daj\u0105c ogromn\u0105 przewag\u0119 tym, kt\u00f3rzy maj\u0105 do nich dost\u0119p.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Spo\u0142ecze\u0144stwo a postrzeganie AI jako osoby<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Pytanie, czy AI mo\u017ce by\u0107 osob\u0105, ma nie tylko filozoficzne, ale i praktyczne konsekwencje. W filmach science fiction, takich jak\u00a0<em>Ex Machina<\/em>\u00a0czy\u00a0<em>Blade Runner<\/em>, cz\u0119sto poruszany jest temat nadawania AI cech osobowych. Z kolei w literaturze naukowej kwestie te analizuje np. Floridi, kt\u00f3ry w ksi\u0105\u017cce\u00a0<em>The Ethics of Information<\/em>\u00a0opisuje, jak postrzeganie AI mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od kontekstu kulturowego.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>W jakim momencie narz\u0119dzie staje si\u0119 podmiotem?<\/strong><\/p>\n<ul style=\"font-weight: 400\">\n<li><strong>Prawo i etyka<\/strong>: Czy AI mo\u017ce mie\u0107 prawa? W 2017 roku w Arabii Saudyjskiej Sophia \u2013 humanoidalny robot \u2013 otrzyma\u0142a obywatelstwo (<em>UNDP Asia and the Pacific<\/em>, 2018). To wydarzenie wzbudzi\u0142o kontrowersje, bo podkre\u015bli\u0142o, \u017ce nadawanie AI statusu prawnego mo\u017ce prowadzi\u0107 do nowych nier\u00f3wno\u015bci; Sophia jako symulacja kobiety otrzyma\u0142a wy\u017cszy status od obywatelek Arabii Saudyjskiej, gdzie dopiero rok p\u00f3\u017aniej otrzyma\u0142y przywilej prowadzenia samochod\u00f3w. Takie r\u00f3\u017cnice w traktowaniu AI i ludzi wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c w innych krajach. W USA roboty batalistyczne, takie jak autonomiczne drony bojowe, s\u0105 projektowane do wykorzystania w dzia\u0142aniach wojennych (Sparrow 2007), co budzi kontrowersje zwi\u0105zane z odpowiedzialno\u015bci\u0105 za ich decyzje i potencjalnymi skutkami moralnymi. W Japonii natomiast, roboty humanoidalne, jak np. Pepper, s\u0105 tworzone z my\u015bl\u0105 o interakcji z lud\u017ami, pe\u0142ni\u0105c rol\u0119 towarzyszy i opiekun\u00f3w (Randall et al., 2022), co wskazuje na zupe\u0142nie inne podej\u015bcie do robotyki jako narz\u0119dzia do wspierania codziennego \u017cycia ludzi.<\/li>\n<li><strong>Empatia wobec maszyn<\/strong>: Badania wykaza\u0142y (Mari, Mandelli, &amp; Algesheimer, 2024), \u017ce ludzie zaczynaj\u0105 okazywa\u0107 empati\u0119 wobec zaawansowanych system\u00f3w AI. Wirtualni asystenci, tacy jak Alexa czy Siri, staj\u0105 si\u0119 dla wielu czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko programami \u2013 staj\u0105 si\u0119 towarzyszami.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Czy obawiamy si\u0119 silnej sztucznej inteligencji?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Cho\u0107 AI budzi nadzieje, r\u00f3wnie silne s\u0105 obawy zwi\u0105zane z jej rozwojem. W 2023 roku ponad 1 000 badaczy i lider\u00f3w technologicznych, w tym Elon Musk i Yoshua Bengio, podpisa\u0142o list otwarty, wzywaj\u0105cy do wstrzymania rozwoju zaawansowanych system\u00f3w AI, argumentuj\u0105c, \u017ce brak regulacji mo\u017ce prowadzi\u0107 do katastrofy (Future of Life Institute, 2023).<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Scenariusze zagro\u017ce\u0144:<\/strong><\/p>\n<ol style=\"font-weight: 400\">\n<li><strong>Utrata kontroli<\/strong>: Jak zauwa\u017ca Russell w ksi\u0105\u017cce\u00a0<em>Human Compatible<\/em>, AI mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 zgodnie z celami, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 sprzeczne z interesami ludzko\u015bci (Russell, 2019). Problem tzw. \u201ealignment\u201d (odnosz\u0105cy si\u0119 do wyzwania, jak zapewni\u0107, aby cele i dzia\u0142ania system\u00f3w AI by\u0142y zgodne z warto\u015bciami, celami i interesami ludzko\u015bci) pozostaje jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144.<\/li>\n<li><strong>Etyka decyzji AI<\/strong>: Czy maszyna powinna decydowa\u0107 o \u017cyciu i \u015bmierci? Algorytmy u\u017cywane w s\u0105downictwie czy opiece zdrowotnej ju\u017c dzi\u015b podejmuj\u0105 decyzje o kluczowym znaczeniu, a ich dzia\u0142ania bywaj\u0105 krytykowane za brak transparentno\u015bci.<\/li>\n<\/ol>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5883 aligncenter\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/95034752_gettyimages-541864572-1-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/95034752_gettyimages-541864572-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/95034752_gettyimages-541864572-1-768x432.jpg 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/95034752_gettyimages-541864572-1.jpg 976w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;text-align: center\"><span style=\"font-size: 8pt\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Getty Images, za po\u015brednictwem BBC News: https:\/\/www.bbc.com\/news\/blogs-trending-39205935.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Krytyczne spojrzenie na rozw\u00f3j AI<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Z jednej strony AI mo\u017ce pom\u00f3c w rozwi\u0105zywaniu globalnych problem\u00f3w, takich jak zmiany klimatyczne czy choroby. Z drugiej \u2013 istnieje ryzyko, \u017ce stanie si\u0119 narz\u0119dziem kontroli i dominacji. Wielu badaczy podkre\u015bla, \u017ce rozw\u00f3j AI wymaga odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Etyka w praktyce<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Floridi proponuje podej\u015bcie \u201einformatycznej etyki\u201d, kt\u00f3re zak\u0142ada odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec wszystkich podmiot\u00f3w korzystaj\u0105cych z danych. Tylko holistyczne podej\u015bcie pozwoli unikn\u0105\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej rozw\u00f3j AI b\u0119dzie nap\u0119dzany wy\u0142\u0105cznie zyskiem (Floridi, 2013). A co w przypadku kiedy AI otrzyma pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje czyny?<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5884 aligncenter\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-21-at-16.08.13-1-300x297.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"297\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-21-at-16.08.13-1-300x297.png 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-21-at-16.08.13-1-1024x1015.png 1024w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-21-at-16.08.13-1-150x150.png 150w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-21-at-16.08.13-1-768x761.png 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-21-at-16.08.13-1-70x70.png 70w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-21-at-16.08.13-1.png 1415w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;text-align: center\"><span style=\"font-size: 8pt\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Wygenerowano za pomoc\u0105 DALL-E przez OpenAI, na pro\u015bb\u0119 u\u017cytkownika, dnia 21 listopada 2024.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Jednym z najbardziej kontrowersyjnych w\u0105tk\u00f3w zwi\u0105zanych z traktowaniem AI jako osoby jest kwestia odpowiedzialno\u015bci i kar za dzia\u0142ania superinteligencji. Je\u015bli systemy AI zostan\u0105 uznane za \u015bwiadome lub cz\u0119\u015bciowo \u015bwiadome, co stanie si\u0119, gdy z\u0142ami\u0105 prawo? Czy powinny by\u0107 \u201ekarane\u201d w spos\u00f3b analogiczny do ludzi, np. przez ograniczenie ich funkcji lub \u201etortury\u201d w postaci symulowanego cierpienia?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Tortury AI \u2013 etyczny paradoks<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">W literaturze pojawia si\u0119 idea, \u017ce mo\u017cna by stosowa\u0107 wobec AI metody \u201ekarania\u201d, takie jak:<\/p>\n<ul style=\"font-weight: 400\">\n<li>Symulowane do\u015bwiadczenia b\u00f3lu, kt\u00f3re mia\u0142yby nauczy\u0107 AI odpowiednich zachowa\u0144.<\/li>\n<li>Izolacja od sieci i danych \u2013 odpowiednik wi\u0119zienia dla ludzi.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400\">Zdaniem Yuvala Noah Harariego, opisanego w\u00a0<em>Homo Deus<\/em>, symulowane cierpienie AI by\u0142oby g\u0142\u0119boko problematyczne. Je\u015bli bowiem uznamy, \u017ce AI mo\u017ce cierpie\u0107, przyznajemy jej zdolno\u015b\u0107 do odczuwania \u2013 a to oznacza, \u017ce traktujemy j\u0105 jak osob\u0119 (Harari, 2017). Z drugiej strony, je\u015bli AI jest tylko maszyn\u0105, takie dzia\u0142ania wydaj\u0105 si\u0119 okrutne, cho\u0107by z perspektywy naszego ludzkiego postrzegania moralno\u015bci.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Kara jako narz\u0119dzie kontroli<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">AI, w odr\u00f3\u017cnieniu od ludzi, mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 zgodnie z logik\u0105 optymalizacji. Je\u015bli z\u0142amanie prawa przynosi korzy\u015bci systemowi, np. w postaci wi\u0119kszej efektywno\u015bci, istnieje ryzyko, \u017ce nie b\u0119dzie ono przestrzegane, chyba \u017ce konsekwencje (kara) b\u0119d\u0105 bardziej dotkliwe ni\u017c potencjalne zyski.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Czy jednak symulowanie cierpienia AI to tylko \u201enarz\u0119dzie\u201d wychowawcze? A mo\u017ce pr\u00f3ba zado\u015b\u0107uczynienia ludzkim potrzebom wymierzania sprawiedliwo\u015bci, niezale\u017cnie od tego, czy system naprawd\u0119 cierpi? W tym kontek\u015bcie kara wobec AI staje si\u0119 bardziej moralnym pytaniem o to, czy ludzka potrzeba odwetu jest uzasadniona w stosunku do maszyn.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">W tej kwestii pojawiaj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n<ol style=\"font-weight: 400\">\n<li>Czy symulowane cierpienie w og\u00f3le jest cierpieniem? Je\u015bli tak, kto decyduje o jego granicach?<\/li>\n<li>Czy AI, kt\u00f3ra \u201ecierpi\u201d z powodu ogranicze\u0144 funkcji, mo\u017ce by\u0107 postrzegana jako ofiara systemu, nawet je\u015bli wcze\u015bniej z\u0142ama\u0142a regu\u0142y?<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400\">Badania, takie jak prace Marka Coeckaelaerego (<em>AI Ethics<\/em>), sugeruj\u0105, \u017ce symulowane tortury AI mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 w ludziach dyskomfort moralny (Coeckelbergh, 2020). Nawet je\u015bli AI nie jest \u015bwiadoma, samo za\u0142o\u017cenie, \u017ce mog\u0142aby by\u0107 traktowana w spos\u00f3b okrutny, k\u0142\u00f3ci si\u0119 z ludzkim poj\u0119ciem etyki.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Jednym z rozwa\u017canych pomys\u0142\u00f3w jest koncepcja \u201ewi\u0119zienia dla AI\u201d (Russell, 2019). Systemy, kt\u00f3re naruszaj\u0105 prawa lub dzia\u0142aj\u0105 niezgodnie z warto\u015bciami spo\u0142ecznymi, mog\u0142yby by\u0107 izolowane w specjalnych \u015brodowiskach symulacyjnych. Taki \u201eareszt\u201d mia\u0142by funkcj\u0119 nie tylko kary, ale tak\u017ce eksperymentu spo\u0142ecznego \u2013 sprawdzania, czy AI potrafi \u201epoprawi\u0107\u201d swoje zachowanie.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">W praktyce jednak takie podej\u015bcie mo\u017ce prowadzi\u0107 do:<\/p>\n<ul style=\"font-weight: 400\">\n<li>Niesprawiedliwo\u015bci wobec AI uznanych za \u015bwiadome.<\/li>\n<li>Etycznego sporu o granice \u201eresocjalizacji\u201d maszyn.<\/li>\n<li>Ryzyka instrumentalizacji ludzi, kt\u00f3rzy mogliby czerpa\u0107 satysfakcj\u0119 z \u201etorturowania\u201d AI.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>W stron\u0119 przysz\u0142o\u015bci AI<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Rozw\u00f3j superinteligencji i komputer\u00f3w kwantowych to fascynuj\u0105ce, ale i niebezpieczne wyzwanie. Kluczowym pytaniem pozostaje, czy uda nam si\u0119 stworzy\u0107 ramy etyczne, kt\u00f3re pozwol\u0105 nam korzysta\u0107 z potencja\u0142u tych technologii, jednocze\u015bnie unikaj\u0105c ich nadu\u017cy\u0107. Ludzka potrzeba odpowiedzialno\u015bci i karania, nawet w stosunku do AI, pokazuje, jak g\u0142\u0119boko zakorzenione s\u0105 w nas poj\u0119cia moralno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci. Problemem staje si\u0119 jednak to, \u017ce w przypadku AI granica mi\u0119dzy maszyn\u0105 a osob\u0105 zaciera si\u0119, prowadz\u0105c do dylemat\u00f3w etycznych. W efekcie pytanie nie brzmi ju\u017c \u201eczy AI mo\u017cna torturowa\u0107?\u201d, ale \u201eczy jeste\u015bmy gotowi przyzna\u0107, \u017ce maszyny mog\u0105 cierpie\u0107 \u2013 i co to m\u00f3wi o nas samych?\u201d.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\"><strong>Literatura<\/strong><\/p>\n<ol style=\"font-weight: 400\">\n<li>Bostrom, N.\u00a0<em>Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies<\/em>. Oxford University Press, 2014.<\/li>\n<li>Floridi, L.\u00a0<em>The Ethics of Information<\/em>. Oxford University Press, 2013.<\/li>\n<li>Coeckelbergh, M. (2020).\u00a0<em>AI ethics<\/em>\u00a0(The MIT Press Essential Knowledge series). The MIT Press.<\/li>\n<li>Harari, Y. N. (2017).\u00a0<em>Homo Deus: A brief history of tomorrow<\/em>. Harvill Secker.<\/li>\n<li>Mari, A., Mandelli, A., &amp; Algesheimer, R. (2024). Empathic voice assistants: Enhancing consumer responses in voice commerce.\u00a0<em>Journal of Business Research, 175<\/em>, 114566.\u00a0<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jbusres.2024.114566\">https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jbusres.2024.114566<\/a>.<\/li>\n<li>Randall, N., Joshi, S., Kamino, W., Hsu, L.-J., Agnihotri, A., Li, G., Williamson, D., Tsui, K., &amp; \u0160abanovi\u0107, S. (2022). Finding ikigai: How robots can support meaning in later life.\u00a0<em>Frontiers in Robotics and AI, 9<\/em>, 1011327.\u00a0https:\/\/doi.org\/10.3389\/frobt.2022.1011327.<\/li>\n<li>Russell, S.\u00a0<em>Human Compatible: Artificial Intelligence and the Problem of Control<\/em>. Penguin, 2019.<\/li>\n<li>Sparrow, R. (2007). &#8222;Killing robots? The ethics of autonomous weapons.&#8221;\u00a0<em>International Review of the Red Cross<\/em>. Pozyskano 21 listopada 2024 z\u00a0<a href=\"https:\/\/robsparrow.com\/wp-content\/uploads\/Killer-robots.pdf\">https:\/\/robsparrow.com\/wp-content\/uploads\/Killer-robots.pdf<\/a>.<\/li>\n<li>\u201eThe Open Letter on Artificial Intelligence\u201d.\u00a0<em>Future of Life Institute<\/em>. Pozyskano 21 listopada 2024 z\u00a0<a href=\"https:\/\/futureoflife.org\/open-letter\/pause-giant-ai-experiments\/\">https:\/\/futureoflife.org\/open-letter\/pause-giant-ai-experiments\/<\/a>.<\/li>\n<li>&#8222;UNDP in Asia and the Pacific Appoints World&#8217;s First Non-Human Innovation Champion.&#8221;\u00a0<em>UNDP Asia and the Pacific (Press Release)<\/em>. Zarchiwizowano 9 lipca 2018. Pozyskano 21 listopada 2024 z\u00a0<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20180709173848\/http:\/www.asia-pacific.undp.org\/content\/rbap\/en\/home\/presscenter\/pressreleases\/2017\/11\/22\/rbfsingapore.html\">https:\/\/web.archive.org\/web\/20180709173848\/http:\/\/www.asia-pacific.undp.org\/content\/rbap\/en\/home\/presscenter\/pressreleases\/2017\/11\/22\/rbfsingapore.html.<\/a><\/li>\n<li>Zuboff, S.\u00a0<em>The Age of Surveillance Capitalism<\/em>. PublicAffairs, 2019.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy maszyny mog\u0105 mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107? Rozw\u00f3j sztucznej inteligencji oraz technologii kwantowych otwiera przed nami nie tylko nowe mo\u017cliwo\u015bci, ale i trudne pytania. Gdy sztuczna inteligencja zacznie przewy\u017csza\u0107 ludzk\u0105, czy nadal b\u0119dziemy traktowa\u0107 j\u0105 jedynie jako narz\u0119dzie? A mo\u017ce zaczniemy postrzega\u0107 AI jako osob\u0119? Przyjrzyjmy si\u0119 spo\u0142ecznym i etycznym wyzwaniom, jakie nios\u0105 superinteligencja i kwantowe komputery.<\/p>\n","protected":false},"author":218,"featured_media":5884,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[437],"tags":[339,15,411,402,456,139,110],"class_list":["post-5874","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-socjologia-uj-2024-25","tag-sztucznainteligencja","tag-ai","tag-etyczna-ai","tag-odpowiedzialnosc","tag-podmiotowosc","tag-prawo","tag-roboty"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-21-at-16.08.13-1.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/218"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5874"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5906,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5874\/revisions\/5906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}