{"id":5878,"date":"2024-11-22T19:46:55","date_gmt":"2024-11-22T19:46:55","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=5878"},"modified":"2024-11-22T19:48:14","modified_gmt":"2024-11-22T19:48:14","slug":"quantified-self-moje-zycie-jako-big-data-jak-dlugo-spalem-ile-kalorii-spalilem-jakie-sa-moje-trendy-muzyczne-i-ile-ksiazek-przeczytalem-kwestie-ilosciowego-postrzegania-parametrow-zyciowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2024\/11\/22\/quantified-self-moje-zycie-jako-big-data-jak-dlugo-spalem-ile-kalorii-spalilem-jakie-sa-moje-trendy-muzyczne-i-ile-ksiazek-przeczytalem-kwestie-ilosciowego-postrzegania-parametrow-zyciowy\/","title":{"rendered":"Quantified Self moje \u017cycie jako big data \u2013 jak d\u0142ugo spa\u0142em, ile kalorii spali\u0142em, jakie s\u0105 moje trendy muzyczne i ile ksi\u0105\u017cek przeczyta\u0142em, kwestie ilo\u015bciowego postrzegania parametr\u00f3w \u017cyciowych i spo\u0142ecznych"},"content":{"rendered":"<p><strong><span class=\"TextRun SCXW122752646 BCX8\" lang=\"PL-PL\" xml:lang=\"PL-PL\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW122752646 BCX8\">Od pierwszych pr\u00f3b mierzenia krok\u00f3w a\u017c po zaawansowane smartwatche i aplikacje \u015bledz\u0105ce, idea <\/span><span class=\"NormalTextRun SpellingErrorV2Themed SCXW122752646 BCX8\">Quantified<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW122752646 BCX8\"> Self ewoluowa\u0142a w niesamowity spos\u00f3b. W latach 80. zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze urz\u0105dzenia do monitorowania aktywno\u015bci fizycznej, a dzi\u015b ka\u017cdy aspekt naszego \u017cycia \u2013 od snu po ulubione piosenki \u2013 mo\u017ce zosta\u0107 zapisany i analizowany. Czy chcesz lepiej zrozumie\u0107 swoje cia\u0142o, kontrolowa\u0107 zdrowie, czy po prostu zobaczy\u0107 swoje \u017cycie w liczbach? W erze big data odpowied\u017a jest jedna \u2013 \u015bled\u017a, licz i analizuj. Jednak jak ka\u017cda moda, tak\u017ce i ta przynosi zar\u00f3wno korzy\u015bci, jak i wyzwania \u2013 szczeg\u00f3lnie gdy ilo\u015b\u0107 liczb przestaje nas definiowa\u0107, a zaczyna przejmowa\u0107 kontrol\u0119.<\/span><\/span><span class=\"EOP SCXW122752646 BCX8\" data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/strong><!--more--><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\"><span class=\"TextRun SCXW17961871 BCX8\" lang=\"PL-PL\" xml:lang=\"PL-PL\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun SCXW17961871 BCX8\" data-ccp-parastyle=\"heading 2\">Wst\u0119p<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Sukces monitorowania \u017cycia opiera si\u0119 na wielu aspektach. Na samym pocz\u0105tku, trzeba zrozumie\u0107, co chcemy mierzy\u0107 \u2013 od parametr\u00f3w zdrowotnych po nasze codzienne nawyki. Kluczowe jest zapewnienie odpowiednich narz\u0119dzi, kt\u00f3re nie tylko pozwol\u0105 na zbieranie danych, ale r\u00f3wnie\u017c na ich analiz\u0119 i personalizacj\u0119 do indywidualnych potrzeb u\u017cytkownika. Kolejnym wa\u017cnym krokiem jest \u015bwiadome wykorzystanie tych danych w taki spos\u00f3b, aby maksymalizowa\u0107 korzy\u015bci dla zdrowia, produktywno\u015bci czy rozwoju osobistego.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">W \u015bwiecie, gdzie dane s\u0105 dost\u0119pne wsz\u0119dzie i wszystko jest mierzalne, Quantified Self staje si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych sposob\u00f3w, by \u015bwiadomie rozwija\u0107 swoje \u017cycie. W tym artykule przyjrzymy si\u0119, jakie s\u0105 zalety i wyzwania zwi\u0105zane z podej\u015bciem &#8222;\u017cycie jako big data&#8221;. Zastanowimy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, jakie technologie i narz\u0119dzia s\u0105 dzi\u015b dost\u0119pne, aby pom\u00f3c nam lepiej zrozumie\u0107 siebie, oraz jakie wyzwania niesie za sob\u0105 tak intensywne, ilo\u015bciowe spojrzenie na w\u0142asne \u017cycie.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"none\">Czym Jest Quantified Self?<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134245418&quot;:true,&quot;134245529&quot;:true,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559738&quot;:160,&quot;335559739&quot;:80}\">\u00a0<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/th.bing.com\/th\/id\/OIP.9MoDQTlOemkDu19YdFnHbAAAAA?rs=1&amp;pid=ImgDetMain\" alt=\"Quantified Self\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Quantified Self, czyli ruch \u015bledzenia i mierzenia swojego \u017cycia, opiera si\u0119 na innowacjach technologicznych, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 nam wgl\u0105d w nasze codzienne aktywno\u015bci i nawyki. Nic dziwnego wi\u0119c, \u017ce rozw\u00f3j technologii, takich jak sztuczna inteligencja i analiza big data, wywar\u0142 ogromny wp\u0142yw na ten ruch. Technologie te pozwalaj\u0105 na przetwarzanie ogromnych ilo\u015bci danych \u2013 od zebranych krok\u00f3w, przez liczb\u0119 spalonych kalorii, a\u017c po analiz\u0119 trend\u00f3w naszych preferencji kulturalnych.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"none\">Co jest mierzone i dlaczego?<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134245418&quot;:true,&quot;134245529&quot;:true,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559738&quot;:160,&quot;335559739&quot;:80}\">\u00a0<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">W artykule \u201ePersonal Metrics: Users\u2019 Experiences and Perceptions of Self-Tracking Practices and Data\u201d Btihaj Ajana (2020) omawia, co dok\u0142adnie jest mierzone przez u\u017cytkownik\u00f3w w ramach praktyk samomonitoringu i dlaczego to robi\u0105. G\u0142\u00f3wne kategorie danych obejmuj\u0105 zdrowie fizyczne (takie jak liczba krok\u00f3w, puls, sen), diet\u0119, aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105, ale tak\u017ce samopoczucie psychiczne i emocjonalne. U\u017cytkownicy \u015bledz\u0105 te metryki, aby lepiej zrozumie\u0107 swoje cia\u0142o i zachowanie, co pozwala na bardziej \u015bwiadome decyzje dotycz\u0105ce zdrowia i stylu \u017cycia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Ajana podkre\u015bla, \u017ce za tymi pomiarami stoi g\u0142\u00f3wnie ch\u0119\u0107 poprawy jako\u015bci \u017cycia, zwi\u0119kszenia efektywno\u015bci oraz zredukowania niepewno\u015bci zwi\u0105zanej z codziennym funkcjonowaniem. Wspomina r\u00f3wnie\u017c, \u017ce niekt\u00f3rzy u\u017cytkownicy widz\u0105 w samomonitoringu spos\u00f3b na zdobycie wi\u0119kszej autonomii i kontroli nad swoim zdrowiem, co staje si\u0119 szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w spo\u0142ecze\u0144stwach opartych na danych. W ten spos\u00f3b samomonitoring przekszta\u0142ca u\u017cytkownik\u00f3w w \u201epodmioty danych,\u201d kt\u00f3re stale d\u0105\u017c\u0105 do samodoskonalenia na podstawie informacji, kt\u00f3re zbieraj\u0105 o sobie.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"none\">Jak samo\u015bledzenie i Quantified Self wspieraj\u0105 zdrowie i dobre samopoczucie<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134245418&quot;:true,&quot;134245529&quot;:true,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559738&quot;:160,&quot;335559739&quot;:80}\">\u00a0<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Z systematycznego przegl\u0105du literatury przeprowadzonego przez <\/span>Feng i in.<span data-contrast=\"auto\"> wynika, \u017ce technologie samo\u015bledzenia mog\u0105 by\u0107 niezwykle skuteczne w promowaniu zdrowego stylu \u017cycia. W badaniu tym zanalizowano 67 bada\u0144 empirycznych, kt\u00f3re wykaza\u0142y, \u017ce samo\u015bledzenie wp\u0142ywa pozytywnie na motywacj\u0119 u\u017cytkownik\u00f3w, osi\u0105ganie cel\u00f3w zdrowotnych oraz d\u0142ugotrwa\u0142e utrzymywanie zdrowych nawyk\u00f3w. Kluczowe dla sukcesu tego typu technologii jest zrozumienie potrzeb r\u00f3\u017cnych grup interesariuszy, co pozwala na lepsze dostosowanie rozwi\u0105za\u0144 do ich oczekiwa\u0144.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">U\u017cytkownicy ko\u0144cowi i ich motywacja<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">W\u015br\u00f3d u\u017cytkownik\u00f3w ko\u0144cowych, motywacja i umiej\u0119tno\u015b\u0107 wyznaczania realistycznych cel\u00f3w okaza\u0142y si\u0119 kluczowe dla d\u0142ugoterminowego stosowania samo\u015bledzenia. Badania pokazuj\u0105, \u017ce u\u017cytkownicy, kt\u00f3rzy maj\u0105 jasne cele, takie jak poprawa kondycji fizycznej, lepsze zarz\u0105dzanie snem czy redukcja stresu, s\u0105 bardziej sk\u0142onni do regularnego korzystania z technologii monitoruj\u0105cych. Umo\u017cliwia to im nie tylko realizacj\u0119 zamierzonych plan\u00f3w, ale tak\u017ce uzyskanie poczucia kontroli nad w\u0142asnym zdrowiem. Zgodnie z badaniami <\/span>Sharon i Zandbergen<span data-contrast=\"auto\"> (2017), d\u0105\u017cenie do samodoskonalenia poprzez \u015bledzenie danych przyczynia si\u0119 do wi\u0119kszego zaanga\u017cowania w zdrowy styl \u017cycia, co potwierdzaj\u0105 tak\u017ce analizy <\/span>Ajany<span data-contrast=\"auto\"> (2020) dotycz\u0105ce pozytywnych do\u015bwiadcze\u0144 u\u017cytkownik\u00f3w.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Wsparcie dla pacjent\u00f3w<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Z drugiej strony, samo\u015bledzenie okazuje si\u0119 niezwykle pomocne dla pacjent\u00f3w oraz os\u00f3b z chorobami przewlek\u0142ymi. Gromadzenie i analiza danych zdrowotnych pozwalaj\u0105 na lepsze zarz\u0105dzanie w\u0142asnym stanem zdrowia oraz umo\u017cliwiaj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z lekarzami. Dzi\u0119ki technologiom samo\u015bledzenia, pacjenci mog\u0105 monitorowa\u0107 objawy, \u015bledzi\u0107 efekty leczenia i dostarcza\u0107 lekarzom istotne informacje, co znacz\u0105co poprawia jako\u015b\u0107 opieki oraz efektywno\u015b\u0107 leczenia. Jak wskazuje przegl\u0105d przeprowadzony przez Feng i in., pacjenci korzystaj\u0105cy z takich narz\u0119dzi s\u0105 w stanie lepiej zrozumie\u0107 swoje schorzenia oraz podejmowa\u0107 bardziej \u015bwiadome decyzje dotycz\u0105ce zdrowia, co przek\u0142ada si\u0119 na lepsze wyniki terapeutyczne.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.epfl.ch\/innovation\/domains\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/website_quantified_self_iStock-925425908-1536x864.jpg\" alt=\"Quantified Self \u2012 Innovation initiatives \u2010 EPFL\" width=\"783\" height=\"441\" \/><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Wsp\u00f3\u0142praca z profesjonalistami opieki zdrowotnej<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c pomin\u0105\u0107 roli profesjonalist\u00f3w opieki zdrowotnej w procesie samo\u015bledzenia. Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy pacjentami a lekarzami staje si\u0119 kluczowa w skutecznym zarz\u0105dzaniu zdrowiem. Gromadzone przez pacjent\u00f3w dane mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane przez specjalist\u00f3w do analizy post\u0119p\u00f3w w leczeniu oraz do modyfikacji terapii, je\u015bli zajdzie taka potrzeba. Taka wsp\u00f3\u0142praca nie tylko poprawia jako\u015b\u0107 opieki, ale tak\u017ce buduje zaufanie mi\u0119dzy pacjentem a lekarzem, co jest kluczowe dla efektywno\u015bci leczenia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Wnioski z systematycznego przegl\u0105du literatury pokazuj\u0105, \u017ce technologie samo\u015bledzenia maj\u0105 potencja\u0142 do zmiany sposobu, w jaki dbamy o zdrowie i samopoczucie. Pomagaj\u0105 one w osi\u0105ganiu cel\u00f3w zdrowotnych, motywuj\u0105 do wprowadzania pozytywnych zmian oraz wspieraj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z lekarzami, co przek\u0142ada si\u0119 na lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia. Kluczowe jest jednak, aby u\u017cytkownicy byli \u015bwiadomi sposobu interpretacji danych oraz wyznaczali sobie realistyczne cele, co pomo\u017ce im w maksymalizacji korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z praktyk samomonitoringu.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"none\">Quantified Self \u2013 wyzwania i zagro\u017cenia<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134245418&quot;:true,&quot;134245529&quot;:true,&quot;335559738&quot;:160,&quot;335559739&quot;:80}\">\u00a0<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Quantified Self (QS) jest zjawiskiem, kt\u00f3re niesie ze sob\u0105 zar\u00f3wno obietnic\u0119 lepszego zrozumienia siebie, jak i liczne wyzwania oraz zagro\u017cenia. Proces samo\u015bledzenia, cho\u0107 ma potencja\u0142 poprawy zdrowia i jako\u015bci \u017cycia, wi\u0105\u017ce si\u0119 z problemami natury technologicznej, spo\u0142ecznej oraz to\u017csamo\u015bciowej (Iwasi\u0144ski, 2016; Iwasi\u0144ski 2017).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 technologiczna<\/span><\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Korzystanie z zaawansowanych technologii, takich jak urz\u0105dzenia wearables, aplikacje do \u015bledzenia parametr\u00f3w zdrowotnych czy zaawansowane platformy analityczne, wymaga zar\u00f3wno dost\u0119pu do nowoczesnych technologii, jak i umiej\u0119tno\u015bci ich obs\u0142ugi. Dla wielu os\u00f3b, zw\u0142aszcza tych mniej zaznajomionych z technologi\u0105, mo\u017ce to stanowi\u0107 istotn\u0105 barier\u0119. Problem ten dotyczy nie tylko os\u00f3b starszych, ale tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 odpowiednich narz\u0119dzi czy infrastruktury technicznej. W rezultacie, technologiczna z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 mo\u017ce prowadzi\u0107 do wykluczenia cyfrowego, gdzie cz\u0119\u015b\u0107 populacji nie ma dost\u0119pu do korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z monitorowania danych o swoim zdrowiu i codziennym \u017cyciu.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Samodyscyplina i nadz\u00f3r<\/span><\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Regularne \u015bledzenie parametr\u00f3w, takich jak liczba krok\u00f3w, t\u0119tno, czy godziny snu, wymaga od u\u017cytkownik\u00f3w sta\u0142ej samodyscypliny. Niewielka przerwa w regularnym monitorowaniu mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 poczucie winy lub frustracji, co w efekcie mo\u017ce prowadzi\u0107 do stresu i presji, aby stale \u201eosi\u0105ga\u0107\u201d okre\u015blone cele. Nadz\u00f3r nad samym sob\u0105, mimo \u017ce z pozoru mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 pomocny, mo\u017ce te\u017c rodzi\u0107 negatywne skutki psychiczne, w tym obsesj\u0119 na punkcie doskona\u0142o\u015bci.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Iluzja czystej wiedzy<\/span><\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Chocia\u017c dane generowane przez urz\u0105dzenia Quantified Self s\u0105 cz\u0119sto postrzegane jako obiektywne i niezawodne, ich interpretacja mo\u017ce by\u0107 daleka od prawdy. Dane te s\u0105 wynikiem wielu za\u0142o\u017ce\u0144 oraz algorytmicznych przetworze\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 zawiera\u0107 b\u0142\u0119dy lub uproszczenia. Nie zawsze s\u0105 one w stanie odda\u0107 pe\u0142en obraz rzeczywisto\u015bci, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do podejmowania nieodpowiednich decyzji dotycz\u0105cych zdrowia czy stylu \u017cycia. Przyk\u0142adowo, niska liczba krok\u00f3w jednego dnia niekoniecznie oznacza brak aktywno\u015bci fizycznej, ale mo\u017ce by\u0107 interpretowana w taki spos\u00f3b przez u\u017cytkownika.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Wp\u0142yw na to\u017csamo\u015b\u0107<\/span><\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Zbyt intensywne monitorowanie parametr\u00f3w \u017cyciowych mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na postrzeganie samego siebie. Ludzie zaczynaj\u0105 identyfikowa\u0107 si\u0119 z danymi cyfrowymi, trac\u0105c z oczu inne aspekty swojej to\u017csamo\u015bci. Codzienne decyzje mog\u0105 by\u0107 podporz\u0105dkowane analizie wynik\u00f3w, zamiast naturalnym impulsom czy potrzebom. W efekcie, spontaniczno\u015b\u0107 i swoboda zostaj\u0105 ograniczone, a jednostka staje si\u0119 zak\u0142adnikiem swoich pomiar\u00f3w.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Alienacja \u201eja\u201d<\/span><\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Dane zbierane przez technologie self-trackingu nie zawsze pozostaj\u0105 prywatne. Mog\u0105 one by\u0107 wykorzystywane przez zewn\u0119trzne instytucje \u2013 od firm technologicznych po ubezpieczycieli \u2013 do tworzenia cyfrowych sobowt\u00f3r\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na decyzje podejmowane na temat jednostki. Ten \u201edata-double\u201d mo\u017ce w skrajnych przypadkach prowadzi\u0107 do utraty kontroli nad swoj\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105, gdy dane zaczynaj\u0105 definiowa\u0107 jednostk\u0119 w oczach innych bardziej ni\u017c rzeczywiste dzia\u0142ania czy wybory.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Samozniewolenie poprzez mikroracjonalno\u015b\u0107<\/span><\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Technologie Quantified Self mog\u0105 prowadzi\u0107 do nadmiernej racjonalizacji \u017cycia. \u015aledzenie ka\u017cdej najmniejszej aktywno\u015bci i d\u0105\u017cenie do doskonalenia ka\u017cdej dziedziny \u017cycia ogranicza swobod\u0119 dzia\u0142ania i naturaln\u0105 spontaniczno\u015b\u0107. \u017bycie staje si\u0119 seri\u0105 cel\u00f3w i wska\u017anik\u00f3w do osi\u0105gni\u0119cia, co paradoksalnie mo\u017ce prowadzi\u0107 do poczucia zniewolenia przez technologie, kt\u00f3re mia\u0142y zapewnia\u0107 wolno\u015b\u0107 i autonomi\u0119.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Utrata prywatno\u015bci i inwigilacja<\/span><\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Wraz z rozwojem technologii i ich coraz wi\u0119ksz\u0105 obecno\u015bci\u0105 w \u017cyciu codziennym, wiele danych dotycz\u0105cych zdrowia, nawyk\u00f3w, czy preferencji u\u017cytkownik\u00f3w jest monitorowanych i zbieranych przez r\u00f3\u017cne podmioty. Zwi\u0119ksza to ryzyko naruszenia prywatno\u015bci, kradzie\u017cy to\u017csamo\u015bci czy inwigilacji. Firmy mog\u0105 zbiera\u0107, analizowa\u0107 i sprzedawa\u0107 te dane, co wprowadza nowe formy kontroli nad jednostkami, cz\u0119sto bez ich pe\u0142nej \u015bwiadomo\u015bci.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Kolonizacja przez rynek<\/span><\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Rynek coraz bardziej wkracza w nasze codzienne \u017cycie poprzez kwantyfikacj\u0119 i \u201edanetyzacj\u0119\u201d do\u015bwiadcze\u0144. Im bardziej precyzyjne staj\u0105 si\u0119 dane o u\u017cytkownikach, tym \u0142atwiej firmy mog\u0105 manipulowa\u0107 ich zachowaniami i dostosowywa\u0107 oferty do ich potrzeb, co prowadzi do utowarowienia ludzkiej to\u017csamo\u015bci. Kiedy ka\u017cdy aspekt \u017cycia jest monitorowany i analizowany, jednostki staj\u0105 si\u0119 podatne na wp\u0142ywy rynkowe, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 zarz\u0105dza\u0107 ich preferencjami i wyborami konsumenckimi.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><b><span data-contrast=\"auto\">Fetyszyzacja danych i reifikacja rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej<\/span><\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwa coraz cz\u0119\u015bciej traktuj\u0105 dane jako obiektywn\u0105 reprezentacj\u0119 rzeczywisto\u015bci. Jednak dane, cho\u0107 cz\u0119sto uznawane za bezstronne, s\u0105 wytworem z\u0142o\u017conych proces\u00f3w spo\u0142ecznych i algorytmicznych, kt\u00f3re mog\u0105 nie uwzgl\u0119dnia\u0107 pe\u0142ni rzeczywisto\u015bci. Algorytmy operuj\u0105ce na tych danych staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 \u201enaturalnego\u201d \u015brodowiska jednostki, co prowadzi do fetyszyzacji danych \u2013 traktowania ich jako niepodwa\u017calnych prawd, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci mog\u0105 by\u0107 niepe\u0142ne lub zniekszta\u0142cone.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"none\">Czy Quantified Self to droga do samopoznania, czy dystopia technologiczna?<\/span><\/h2>\n<h2 style=\"text-align: justify\"><span data-ccp-props=\"{&quot;134245418&quot;:true,&quot;134245529&quot;:true,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559738&quot;:160,&quot;335559739&quot;:80}\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.econum.fr\/contenu\/uploads\/2015\/06\/econum-blog-quantified-self.jpg\" width=\"775\" height=\"493\" \/>\u00a0<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Ruch Quantified Self, kt\u00f3ry zak\u0142ada samopomiar i samodoskonalenie za pomoc\u0105 technologii, z jednej strony postrzegany jest jako pionier w sferze indywidualnej transformacji, ale z drugiej strony w dyskursie publicznym staje si\u0119 cz\u0119sto symbolem dystopii zwi\u0105zanej z mediatyzacj\u0105. Analiza dyskursu prasowego z Niemiec i Wielkiej Brytanii pokazuje, \u017ce Quantified Self jest przedstawiany jako \u201euniwersalny symbol\u201d negatywnych skutk\u00f3w, jakie niesie ze sob\u0105 g\u0142\u0119boka mediatyzacja spo\u0142ecze\u0144stwa. W mediach Quantified Self staje si\u0119 metafor\u0105 naruszania prywatno\u015bci, nadmiernej kontroli oraz potencjalnej dehumanizacji jednostek przez technologie cyfrowe.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Media cz\u0119sto podkre\u015blaj\u0105 aspekty takie jak &#8222;defektywne samo\u015bledzenie&#8221;, kt\u00f3re przedstawia praktyki Quantified Self jako wadliwe i prowadz\u0105ce do nadmiernej kontroli nad w\u0142asnym \u017cyciem. Dzia\u0142ania cz\u0142onk\u00f3w Quantified Self, kt\u00f3re wed\u0142ug nich maj\u0105 charakter eksperymentalny i pozwalaj\u0105 na lepsze zrozumienie siebie, w mediach cz\u0119sto opisywane s\u0105 jako obsesyjne i ekstremalne. Ta narracja pokazuje, \u017ce Quantified Self jest postrzegany nie jako narz\u0119dzie do samodzielnej poprawy jako\u015bci \u017cycia, ale jako praktyka rodz\u0105ca problemy spo\u0142eczne, takie jak utrata solidarno\u015bci spo\u0142ecznej i komercjalizacja danych osobowych przez du\u017ce korporacje.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Publiczne przedstawienie ruchu Quantified Self ma charakter dwuznaczny \u2013 z jednej strony krytykowane s\u0105 same technologie oraz ich u\u017cycie, a z drugiej podkre\u015bla si\u0119, \u017ce rozw\u00f3j technologii mo\u017ce mie\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na spo\u0142ecze\u0144stwo. W ten spos\u00f3b ruch Quantified Self, mimo \u017ce cz\u0119sto negatywnie oceniany, nie\u015bwiadomie potwierdza swoje za\u0142o\u017cenie, \u017ce technologia ma potencja\u0142 do zmiany spo\u0142ecznej. Ten paradoks pokazuje, jak media zar\u00f3wno wspieraj\u0105, jak i podwa\u017caj\u0105 znaczenie technologii w naszym \u017cyciu, kreuj\u0105c Quantified Self jako dystopijny obraz spo\u0142ecze\u0144stwa przysz\u0142o\u015bci, w kt\u00f3rym nadmierna kontrola i nacisk na samodoskonalenie mog\u0105 prowadzi\u0107 do dehumanizacji (Hepp et al., 2021).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"none\">Indywidualizm czy tworzenie wi\u0119zi grupowych?<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134245418&quot;:true,&quot;134245529&quot;:true,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559738&quot;:160,&quot;335559739&quot;:80}\">\u00a0<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Ruch <\/span>Quantified Self<span data-contrast=\"auto\">, szczeg\u00f3\u0142owo opisany w badaniu Alexandre&#8217;a Rigala (2024), ukazuje, jak praktyka samomonitoringu mo\u017ce jednocze\u015bnie wzmacnia\u0107 indywidualizm oraz sprzyja\u0107 tworzeniu wi\u0119zi grupowych. Pomimo pozornej koncentracji na jednostce, spotkania QS \u2014 zar\u00f3wno te na \u017cywo, jak i wirtualne \u2014 przyci\u0105gaj\u0105 ludzi, kt\u00f3rzy dziel\u0105 si\u0119 swoimi danymi osobistymi w ustrukturyzowanej formie. Uczestnicy prezentuj\u0105 wyniki \u015bledzenia swoich codziennych aktywno\u015bci, takich jak sen, dieta czy poziom aktywno\u015bci fizycznej, co pozwala innym na wyci\u0105gni\u0119cie wniosk\u00f3w i podj\u0119cie w\u0142asnych dzia\u0142a\u0144 w zakresie samooptymalizacji. Takie dzia\u0142ania nie tylko wspieraj\u0105 indywidualny rozw\u00f3j, ale tak\u017ce tworz\u0105 platform\u0119 do wzajemnej inspiracji i wsparcia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Rigal wskazuje, \u017ce kluczowym elementem tych spotka\u0144 jest ich rytmiczna struktura. Ka\u017cda prezentacja przebiega wed\u0142ug okre\u015blonych regu\u0142, w kt\u00f3rych na pierwszy plan wysuwa si\u0119 historia jednostki. To podej\u015bcie mo\u017ce by\u0107 postrzegane jako nowoczesna forma <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">\u201e<\/span><\/b>kultu jednostki<b><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, kt\u00f3r\u0105 \u00c9mile Durkheim opisa\u0142 ponad sto lat temu. Durkheim argumentowa\u0142, \u017ce w nowoczesnych spo\u0142ecze\u0144stwach indywidualizm nie os\u0142abia wi\u0119zi spo\u0142ecznych, a wr\u0119cz przeciwnie \u2014 wzmacnia je, poniewa\u017c jednostki gromadz\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnych warto\u015bci, takich jak autonomiczne poznanie siebie i swojego \u017cycia<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u200b<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">W praktyce QS ten indywidualizm objawia si\u0119 w formie spotka\u0144, gdzie ka\u017cdy uczestnik ma r\u00f3wne prawo do wyra\u017cania siebie poprzez dane. To tworzy przestrze\u0144 do wsp\u00f3lnego reflektowania nad w\u0142asnym \u017cyciem i motywuje do dalszego samorozwoju. Dzi\u0119ki tym spotkaniom, samomonitoring, kt\u00f3ry dla wielu mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem wy\u0142\u0105cznie introspekcyjnym, staje si\u0119 form\u0105 spo\u0142ecznego rytua\u0142u, kt\u00f3ry jednoczy ludzi wok\u00f3\u0142 podobnych cel\u00f3w i wyzwa\u0144.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span data-contrast=\"auto\">Ruch Quantified Self rozwin\u0105\u0142 si\u0119 w sie\u0107 spotka\u0144 w ponad 70 miastach na czterech kontynentach, co podkre\u015bla globalny wymiar tego zjawiska. Spotkania te stanowi\u0105 platform\u0119 dla wymiany do\u015bwiadcze\u0144, inspiracji oraz dzielenia si\u0119 metodami \u015bledzenia i analizy danych osobistych. Wsp\u00f3lna wymiana wiedzy i do\u015bwiadcze\u0144 wzmacnia wi\u0119zi spo\u0142eczne i tworzy spo\u0142eczno\u015b\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 zaanga\u017cowani w samodoskonalenie i zdrowy styl \u017cycia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2><span data-contrast=\"auto\">Bibliografia<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/h2>\n<ol>\n<li data-leveltext=\"%1.\" data-font=\"\" data-listid=\"8\" data-list-defn-props=\"{&quot;134224900&quot;:true,&quot;335552541&quot;:0,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769242&quot;:[65533,0],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;%1.&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Feng, S., M\u00e4ntym\u00e4ki, M., Dhir, A., &amp; Salmela, H. (2021). How Self-tracking and the Quantified Self Promote Health and Well-being: Systematic Review. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Journal of Medical Internet Research, 23(9). doi: 10.2196\/25171.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<li data-leveltext=\"%1.\" data-font=\"\" data-listid=\"8\" data-list-defn-props=\"{&quot;134224900&quot;:true,&quot;335552541&quot;:0,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769242&quot;:[65533,0],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;%1.&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Hepp, Andreas, Alpen, Susan and Simon, Piet. &#8222;Beyond empowerment, experimentation and reasoning: The public discourse around the Quantified Self movement&#8221; Communications, vol. 46, no. 1, 2021, pp. 27-51. https:\/\/doi.org\/10.1515\/commun-2019-0189<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<li data-leveltext=\"%1.\" data-font=\"\" data-listid=\"8\" data-list-defn-props=\"{&quot;134224900&quot;:true,&quot;335552541&quot;:0,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769242&quot;:[65533,0],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;%1.&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"3\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Iwasi\u0144ski, \u0141. (2016). <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Spo\u0142eczne zagro\u017cenia danetyzacji rzeczywisto\u015bci<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">. W: Nauka o informacji w okresie zmian. Informatologia i humanistyka cyfrowa. Red. Barbara Sosi\u0144ska-Kalata. Wydawnictwo SBP.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<li data-leveltext=\"%1.\" data-font=\"\" data-listid=\"8\" data-list-defn-props=\"{&quot;134224900&quot;:true,&quot;335552541&quot;:0,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769242&quot;:[65533,0],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;%1.&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"4\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Iwasi\u0144ski, \u0141. (2017). <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Quantified Self. Self-tracking a problem to\u017csamo\u015bci<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Zagadnienia Informacji Naukowej, 2017 (55\/2), 126-136. DOI: 10.36702\/zin.369.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<li data-leveltext=\"%1.\" data-font=\"\" data-listid=\"8\" data-list-defn-props=\"{&quot;134224900&quot;:true,&quot;335552541&quot;:0,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769242&quot;:[65533,0],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;%1.&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"5\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Rigal, A. (2024). On the cult of the individual: The Quantified Self public gatherings, self-tracking, and individualism. <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Current Sociology<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">. https:\/\/doi.org\/10.1177\/00113921241275680<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od pierwszych pr\u00f3b mierzenia krok\u00f3w a\u017c po zaawansowane smartwatche i aplikacje \u015bledz\u0105ce, idea Quantified Self ewoluowa\u0142a w niesamowity spos\u00f3b. W latach 80. zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze urz\u0105dzenia do monitorowania aktywno\u015bci fizycznej, a dzi\u015b ka\u017cdy aspekt naszego \u017cycia \u2013 od snu po ulubione piosenki \u2013 mo\u017ce zosta\u0107 zapisany i analizowany. Czy chcesz lepiej zrozumie\u0107 swoje cia\u0142o, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":225,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[437],"tags":[177,49,48,61,102,55,39],"class_list":["post-5878","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-socjologia-uj-2024-25","tag-big-data","tag-dane","tag-data","tag-inwigilacja","tag-medycyna","tag-prywatnosc","tag-przetwarzanie-danych"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/225"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5878"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5896,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5878\/revisions\/5896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}