{"id":6103,"date":"2025-04-14T18:57:26","date_gmt":"2025-04-14T18:57:26","guid":{"rendered":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=6103"},"modified":"2025-04-14T18:57:26","modified_gmt":"2025-04-14T18:57:26","slug":"wykorzystanie-sztucznej-inteligencji-do-egzekwowania-prawa-i-monitorowania-porzadku-publicznego-w-miastach-przyszlosci-czy-algorytmy-analizujace-zachowania-mieszkancow-i-autonomiczne-systemy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2025\/04\/14\/wykorzystanie-sztucznej-inteligencji-do-egzekwowania-prawa-i-monitorowania-porzadku-publicznego-w-miastach-przyszlosci-czy-algorytmy-analizujace-zachowania-mieszkancow-i-autonomiczne-systemy\/","title":{"rendered":"Wykorzystanie sztucznej inteligencji do egzekwowania prawa i monitorowania porz\u0105dku publicznego w miastach przysz\u0142o\u015bci \u2013 czy algorytmy analizuj\u0105ce zachowania mieszka\u0144c\u00f3w i autonomiczne systemy nadzoru poprawi\u0105 bezpiecze\u0144stwo, czy stan\u0105 si\u0119 narz\u0119dziem masowej inwigilacji i ograniczania praw obywatelskich"},"content":{"rendered":"<p class=\"\" data-start=\"106\" data-end=\"357\"><strong>Miasta przysz\u0142o\u015bci tworzymy dzi\u015b. Ka\u017cde wdro\u017cenie nowej technologii to decyzja o tym, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 przestrze\u0144 jutra \u2013 coraz bardziej inteligentna, cyfrowo zintegrowana, sterowana algorytmami. Coraz g\u0142\u0119biej ingeruj\u0105ca w nasz\u0105 codzienno\u015b\u0107. Czy inteligentne systemy nadzoru naprawd\u0119 uczyni\u0105 miasta bezpieczniejszymi? A mo\u017ce przekszta\u0142c\u0105 je w cyfrowe panoptikony, w kt\u00f3rych prywatno\u015b\u0107 stanie si\u0119 luksusem, a wolno\u015b\u0107 \u2013 iluzj\u0105?<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"1046\" data-end=\"1216\"><!--more--><\/p>\n<h2>Pod okiem algorytmu<\/h2>\n<p class=\"\" data-start=\"25\" data-end=\"255\">Sztuczna inteligencja znajduje szerokie zastosowanie w r\u00f3\u017cnych obszarach monitorowania i egzekwowania prawa, umo\u017cliwiaj\u0105c automatyzacj\u0119 oraz analiz\u0119 du\u017cych zbior\u00f3w danych w celu identyfikacji zagro\u017ce\u0144 i przewidywania przest\u0119pstw.<\/p>\n<p class=\"\" data-start=\"257\" data-end=\"913\">Do kluczowych zastosowa\u0144 nale\u017c\u0105 m.in. identyfikacja fa\u0142szywych dokument\u00f3w oraz \u015brodk\u00f3w p\u0142atniczych, co mo\u017ce znacznie upro\u015bci\u0107 procesy weryfikacyjne. Algorytmy wspieraj\u0105 tak\u017ce automatyzacj\u0119 proces\u00f3w prawnych, u\u0142atwiaj\u0105c analiz\u0119 dokument\u00f3w i dowod\u00f3w, a tak\u017ce poprawiaj\u0105c skuteczno\u015b\u0107 wyszukiwania, np. poprzez analiz\u0119 odcisk\u00f3w palc\u00f3w w bazach danych. Dzi\u0119ki sztucznej inteligencji mo\u017cliwe jest szybkie wykrywanie wzorc\u00f3w przest\u0119pczo\u015bci i przewidywanie potencjalnych zagro\u017ce\u0144. Algorytmy mog\u0105 tak\u017ce analizowa\u0107 zachowania u\u017cytkownik\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, oceniaj\u0105c prawdziwo\u015b\u0107 informacji i identyfikuj\u0105c podejrzan\u0105 aktywno\u015b\u0107 w systemach informatycznych.<\/p>\n<h3 data-start=\"257\" data-end=\"913\">Kluczowe obszary zastosowa\u0144<\/h3>\n<ol data-start=\"139\" data-end=\"2560\">\n<li data-start=\"139\" data-end=\"500\">\n<p data-start=\"142\" data-end=\"189\"><strong data-start=\"142\" data-end=\"189\">Monitoring miejski i analiza obrazu z kamer<\/strong><\/p>\n<ul style=\"list-style-type: disc\" data-start=\"194\" data-end=\"500\">\n<li data-start=\"194\" data-end=\"500\"><a href=\"https:\/\/www.eff.org\/deeplinks\/2025\/01\/police-use-face-recognition-continues-wrack-real-world-harms\">Rozpoznawanie twarzy i analiza zachowa\u0144<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li data-start=\"502\" data-end=\"919\">\n<p data-start=\"505\" data-end=\"556\"><strong data-start=\"505\" data-end=\"556\">Predictive policing \u2013 przewidywanie przest\u0119pstw<\/strong><\/p>\n<ul style=\"list-style-type: disc\" data-start=\"561\" data-end=\"919\">\n<li data-start=\"561\" data-end=\"919\"><a class=\"ml-1 inline-flex h-[22px] items-center rounded-xl bg-[#f4f4f4] px-2 text-[0.5em] font-medium text-token-text-secondary dark:bg-token-main-surface-secondary !text-token-text-secondary uppercase hover:bg-token-text-primary hover:!text-token-main-surface-secondary dark:hover:bg-token-text-primary group\" href=\"https:\/\/www.si-dla-sprawiedliwosci.gov.pl\/czym-jest\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"truncate\">Analiza danych historycznych i identyfikacja wzorc\u00f3w przest\u0119pczo\u015bci<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li data-start=\"921\" data-end=\"1280\">\n<p data-start=\"924\" data-end=\"958\"><strong data-start=\"924\" data-end=\"958\">Autonomiczne systemy patrolowe<\/strong><\/p>\n<ul style=\"list-style-type: disc\" data-start=\"963\" data-end=\"1280\">\n<li data-start=\"963\" data-end=\"1280\"><a class=\"ml-1 inline-flex h-[22px] items-center rounded-xl bg-[#f4f4f4] px-2 text-[0.5em] font-medium text-token-text-secondary dark:bg-token-main-surface-secondary !text-token-text-secondary uppercase hover:bg-token-text-primary hover:!text-token-main-surface-secondary dark:hover:bg-token-text-primary group\" href=\"https:\/\/www.si-dla-sprawiedliwosci.gov.pl\/czym-jest\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"truncate\">Drony monitoruj\u0105ce i roboty policyjne<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li data-start=\"1282\" data-end=\"1668\">\n<p data-start=\"1285\" data-end=\"1332\"><strong data-start=\"1285\" data-end=\"1332\">Analiza big data i medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych<\/strong><\/p>\n<ul style=\"list-style-type: disc\" data-start=\"1337\" data-end=\"1668\">\n<li data-start=\"1337\" data-end=\"1668\"><a class=\"ml-1 inline-flex h-[22px] items-center rounded-xl bg-[#f4f4f4] px-2 text-[0.5em] font-medium text-token-text-secondary dark:bg-token-main-surface-secondary !text-token-text-secondary uppercase hover:bg-token-text-primary hover:!text-token-main-surface-secondary dark:hover:bg-token-text-primary group\" href=\"https:\/\/www.sektorinnowacji.pl\/wplyw-sztucznej-inteligencji-na-naruszanie-i-egzekwowanie-praw-wlasnosci-intelektualnej\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"truncate\">Monitorowanie aktywno\u015bci w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li data-start=\"1670\" data-end=\"2560\">\n<p data-start=\"1673\" data-end=\"1740\"><strong data-start=\"1673\" data-end=\"1740\">Sztuczna inteligencja w s\u0105downictwie i administracji policyjnej<\/strong><\/p>\n<ul style=\"list-style-type: disc\" data-start=\"1745\" data-end=\"2560\">\n<li data-start=\"1745\" data-end=\"1977\">\n<p data-start=\"1747\" data-end=\"1977\"><a class=\"ml-1 inline-flex h-[22px] items-center rounded-xl bg-[#f4f4f4] px-2 text-[0.5em] font-medium text-token-text-secondary dark:bg-token-main-surface-secondary !text-token-text-secondary uppercase hover:bg-token-text-primary hover:!text-token-main-surface-secondary dark:hover:bg-token-text-primary group\" href=\"https:\/\/cejsh.icm.edu.pl\/cejsh\/element\/bwmeta1.element.ojs-doi-10_18778_1509-877X_02_03\/c\/4444-3888.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"truncate\">Analiza dokument\u00f3w i dowod\u00f3w<\/span><\/a><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1982\" data-end=\"2263\">\n<p data-start=\"1984\" data-end=\"2263\"><a class=\"ml-1 inline-flex h-[22px] items-center rounded-xl bg-[#f4f4f4] px-2 text-[0.5em] font-medium text-token-text-secondary dark:bg-token-main-surface-secondary !text-token-text-secondary uppercase hover:bg-token-text-primary hover:!text-token-main-surface-secondary dark:hover:bg-token-text-primary group\" href=\"https:\/\/www.si-dla-sprawiedliwosci.gov.pl\/czym-jest\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"truncate\">Automatyzacja proces\u00f3w prawnych<\/span><\/a><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2268\" data-end=\"2560\">\n<p data-start=\"2270\" data-end=\"2560\"><a class=\"ml-1 inline-flex h-[22px] items-center rounded-xl bg-[#f4f4f4] px-2 text-[0.5em] font-medium text-token-text-secondary dark:bg-token-main-surface-secondary !text-token-text-secondary uppercase hover:bg-token-text-primary hover:!text-token-main-surface-secondary dark:hover:bg-token-text-primary group\" href=\"https:\/\/www.sektorinnowacji.pl\/wplyw-sztucznej-inteligencji-na-naruszanie-i-egzekwowanie-praw-wlasnosci-intelektualnej\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"truncate\">Identyfikacja fa\u0142szywych dokument\u00f3w<\/span><\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h2>Nowa era bezpiecze\u0144stwa miejskiego<\/h2>\n<p class=\"\" data-start=\"343\" data-end=\"695\">Wprowadzenie sztucznej inteligencji do system\u00f3w monitorowania porz\u0105dku publicznego otwiera nowy rozdzia\u0142 w zarz\u0105dzaniu bezpiecze\u0144stwem miast. Dzi\u0119ki analizie danych w czasie rzeczywistym i automatyzacji wielu proces\u00f3w, SI staje si\u0119 narz\u0119dziem, kt\u00f3re mo\u017ce znacz\u0105co zwi\u0119kszy\u0107 skuteczno\u015b\u0107 s\u0142u\u017cb porz\u0105dkowych, a tym samym poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"\" data-start=\"697\" data-end=\"791\">Korzy\u015bci wynikaj\u0105ce z zastosowania sztucznej inteligencji w tym obszarze mog\u0105 by\u0107 liczne.<\/p>\n<h4 class=\"\" data-start=\"798\" data-end=\"853\"><strong data-start=\"803\" data-end=\"851\">1. Szybsza reakcja na incydenty i zagro\u017cenia<\/strong><\/h4>\n<p class=\"\" data-start=\"854\" data-end=\"1181\">Systemy oparte na SI analizuj\u0105 dane w czasie rzeczywistym, umo\u017cliwiaj\u0105c natychmiastowe wykrycie niepokoj\u0105cych wzorc\u00f3w i anomalii \u2013 na przyk\u0142ad nietypowych zachowa\u0144 w przestrzeni publicznej. Dzi\u0119ki temu s\u0142u\u017cby mog\u0105 szybko reagowa\u0107 na zagro\u017cenia, minimalizowa\u0107 ich skutki oraz zwi\u0119ksza\u0107 poczucie bezpiecze\u0144stwa w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<h4 class=\"\" data-start=\"1188\" data-end=\"1251\"><strong data-start=\"1193\" data-end=\"1249\">2. Prewencja przest\u0119pczo\u015bci i identyfikacja zagro\u017ce\u0144<\/strong><\/h4>\n<p class=\"\" data-start=\"1252\" data-end=\"1525\">Algorytmy predykcyjne potrafi\u0105 identyfikowa\u0107 miejsca i sytuacje o podwy\u017cszonym ryzyku, co umo\u017cliwia podejmowanie dzia\u0142a\u0144 wyprzedzaj\u0105cych. Systemy ostrzegania oparte na analizie danych historycznych i bie\u017c\u0105cych pozwalaj\u0105 lepiej planowa\u0107 interwencje i rozmieszczenie patroli.<\/p>\n<h4 class=\"\" data-start=\"1532\" data-end=\"1582\"><strong data-start=\"1537\" data-end=\"1580\">3. Optymalizacja rozmieszczenia zasob\u00f3w<\/strong><\/h4>\n<p class=\"\" data-start=\"1583\" data-end=\"1815\">SI wspiera strategiczne rozmieszczanie si\u0142 i \u015brodk\u00f3w w obszarach, gdzie s\u0105 one najbardziej potrzebne. Dzi\u0119ki analizie danych mo\u017cliwe jest efektywniejsze wykorzystanie ograniczonych zasob\u00f3w \u2013 zar\u00f3wno ludzkich, jak i materialnych.<\/p>\n<h4 class=\"\" data-start=\"1822\" data-end=\"1868\"><strong data-start=\"1827\" data-end=\"1866\">4. Automatyzacja rutynowych dzia\u0142a\u0144<\/strong><\/h4>\n<p class=\"\" data-start=\"1869\" data-end=\"1951\">Systemy oparte na AI mog\u0105 przej\u0105\u0107 czasoch\u0142onne i powtarzalne zadania, takie jak ci\u0105g\u0142y monitoring wideo, wst\u0119pna analiza nagra\u0144, automatyczne sortowanie zg\u0142osze\u0144 i przekazywanie ich do odpowiednich jednostek. Dzi\u0119ki temu funkcjonariusze mog\u0105 skupi\u0107 si\u0119 na dzia\u0142aniach wymagaj\u0105cych ludzkiej interwencji i oceny.<\/p>\n<h4 class=\"\" data-start=\"2200\" data-end=\"2254\"><strong data-start=\"2205\" data-end=\"2252\">5. Wspomaganie dochodze\u0144 kryminalistycznych<\/strong><\/h4>\n<p class=\"\" data-start=\"2255\" data-end=\"2349\">Zaawansowane narz\u0119dzia analityczne pomagaj\u0105 w zbieraniu i przetwarzaniu dowod\u00f3w \u2013 np. przez:<\/p>\n<ul data-start=\"2350\" data-end=\"2492\">\n<li class=\"\" data-start=\"2350\" data-end=\"2399\">\n<p class=\"\" data-start=\"2352\" data-end=\"2399\">automatyczne przeszukiwanie materia\u0142\u00f3w wideo,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2400\" data-end=\"2447\">\n<p class=\"\" data-start=\"2402\" data-end=\"2447\">analiz\u0119 wzorc\u00f3w zachowa\u0144 podejrzanych os\u00f3b,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2448\" data-end=\"2492\">\n<p class=\"\" data-start=\"2450\" data-end=\"2492\">identyfikacj\u0119 powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy zdarzeniami.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"\" data-start=\"2494\" data-end=\"2581\">To znacz\u0105co przyspiesza prowadzenie dochodze\u0144 i zwi\u0119ksza skuteczno\u015b\u0107 \u015bcigania sprawc\u00f3w.<\/p>\n<h4 class=\"\" data-start=\"2588\" data-end=\"2638\"><strong data-start=\"2593\" data-end=\"2636\">6. Zwi\u0119kszenie bezpiecze\u0144stwa obywateli<\/strong><\/h4>\n<p class=\"\" data-start=\"2639\" data-end=\"2885\">Lepsze monitorowanie przestrzeni publicznej i szybsza reakcja na zagro\u017cenia przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na realny wzrost poziomu bezpiecze\u0144stwa. Mieszka\u0144cy czuj\u0105 si\u0119 bardziej chronieni, widz\u0105c, \u017ce s\u0142u\u017cby wspierane s\u0105 przez nowoczesne i skuteczne technologie.<\/p>\n<h4 class=\"\" data-start=\"2892\" data-end=\"2935\"><strong data-start=\"2897\" data-end=\"2933\">7. Redukcja koszt\u00f3w operacyjnych<\/strong><\/h4>\n<p class=\"\" data-start=\"2936\" data-end=\"3214\">Automatyzacja proces\u00f3w i inteligentna analiza danych mog\u0105 obni\u017cy\u0107 koszty zwi\u0105zane z tradycyjnymi metodami monitorowania i interwencji. Pozwala to efektywniej wykorzystywa\u0107 \u015brodki publiczne \u2013 zar\u00f3wno w dzia\u0142aniach prewencyjnych, jak i w sytuacjach wymagaj\u0105cych udzia\u0142u cz\u0142owieka.<\/p>\n<figure id=\"attachment_6935\" aria-describedby=\"caption-attachment-6935\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-6935\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-09_37_15-PM-300x300.png\" alt=\"Szcz\u0119\u015bliwy obywatel\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-09_37_15-PM-300x300.png 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-09_37_15-PM-150x150.png 150w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-09_37_15-PM-768x768.png 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-09_37_15-PM-70x70.png 70w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-09_37_15-PM.png 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-6935\" class=\"wp-caption-text\"><em>Obywatel bezpieczny dzi\u0119ki systemom AI wed\u0142ug ChatGPT<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h2>Zaktualizowany panoptikon<\/h2>\n<p>Mimo licznych zalet, wykorzystanie SI w egzekwowaniu prawa wi\u0105\u017ce si\u0119 z istotnymi wyzwaniami.<\/p>\n<p><strong>1. Nadmierne zaufanie do nieperfekcyjnych narz\u0119dzi<\/strong> &#8211; b\u0142\u0119dy oprogramowania, b\u0142\u0119dy w danych, a w rezultacie np. mo\u017cliwo\u015b\u0107 b\u0142\u0119dnej identyfikacji os\u00f3b, kt\u00f3re prowadz\u0105 do fa\u0142szywych oskar\u017ce\u0144 lub systemowej dyskryminacji.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Dyskryminacja<\/strong>: Algorytmy, bazuj\u0105c na niepe\u0142nych lub stronniczych danych, mog\u0105 faworyzowa\u0107 lub dyskryminowa\u0107 okre\u015blone grupy spo\u0142eczne.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>2. Nadu\u017cycia technologii<\/strong> &#8211; inwigilacja i naruszanie praw obywatelskich, pa\u0144stwo nadzoru, nadu\u017cycia w\u0142adzy, problem przejrzysto\u015bci, brak odpowiedzialno\u015bci za podj\u0119te decyzje.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Prywatno\u015b\u0107<\/strong>: Systemy nadzoru mog\u0105 prowadzi\u0107 do naruszenia prywatno\u015bci obywateli, zbieraj\u0105c dane bez ich zgody.<\/li>\n<li><strong>Brak transparentno\u015bci<\/strong>: Decyzje podejmowane przez SI mog\u0105 by\u0107 trudne do zrozumienia i kwestionowania, co rodzi obawy o odpowiedzialno\u015b\u0107 i kontrol\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>3. Podatno\u015bci na ataki hakerskie<\/strong><\/p>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h3 data-start=\"357\" data-end=\"421\"><strong data-start=\"361\" data-end=\"419\">Ryzyko masowej inwigilacji i naruszenia prywatno\u015bci<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"422\" data-end=\"746\">Zaawansowane systemy monitoringu, takie jak rozpoznawanie twarzy czy analiza wzorc\u00f3w zachowa\u0144, mog\u0105 prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej ka\u017cdy ruch obywatela jest rejestrowany i analizowany. Takie technologie mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane nie tylko do zwi\u0119kszenia bezpiecze\u0144stwa, ale tak\u017ce do \u015bledzenia i kontrolowania spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<ul data-start=\"747\" data-end=\"1025\">\n<li data-start=\"747\" data-end=\"899\"><strong data-start=\"749\" data-end=\"762\">Przyk\u0142ad:<\/strong> W Chinach system \u201eSkynet\u201d monitoruje obywateli za pomoc\u0105 milion\u00f3w kamer, co wywo\u0142uje obawy o nadu\u017cycia w zakresie kontroli spo\u0142ecznej.<\/li>\n<li style=\"text-align: left\" data-start=\"900\" data-end=\"1025\"><strong data-start=\"902\" data-end=\"917\">Zagro\u017cenie:<\/strong> Masowe zbieranie danych mo\u017ce prowadzi\u0107 do ograniczenia swob\u00f3d obywatelskich i stworzenia pa\u0144stwa nadzoru.\n<p><figure id=\"attachment_6932\" aria-describedby=\"caption-attachment-6932\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-6932 size-medium\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-08_12_50-PM-300x300.png\" alt=\"Wsp\u00f3\u0142czesny panoptikom wed\u0142ug ChatGPT\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-08_12_50-PM-300x300.png 300w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-08_12_50-PM-150x150.png 150w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-08_12_50-PM-768x768.png 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-08_12_50-PM-70x70.png 70w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-13-2025-at-08_12_50-PM.png 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-6932\" class=\"wp-caption-text\"><em>Wsp\u00f3\u0142czesny panoptikon wed\u0142ug ChatGPT<\/em><\/figcaption><\/figure><\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"1027\" data-end=\"1030\" \/>\n<h3 data-start=\"1032\" data-end=\"1097\"><strong data-start=\"1036\" data-end=\"1095\">B\u0142\u0119dy algorytm\u00f3w i ryzyko niesprawiedliwych oskar\u017ce\u0144<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1098\" data-end=\"1223\">Algorytmy SI nie s\u0105 wolne od b\u0142\u0119d\u00f3w \u2013 mog\u0105 \u017ale interpretowa\u0107 dane, prowadz\u0105c do nies\u0142usznych oskar\u017ce\u0144 lub b\u0142\u0119dnych decyzji.<\/p>\n<ul data-start=\"1224\" data-end=\"1509\">\n<li data-start=\"1224\" data-end=\"1372\"><strong data-start=\"1226\" data-end=\"1239\">Przyk\u0142ad:<\/strong> W 2020 roku w Detroit dosz\u0142o do aresztowania niewinnej osoby na podstawie b\u0142\u0119dnej identyfikacji przez system rozpoznawania twarzy.<\/li>\n<li data-start=\"1373\" data-end=\"1509\"><strong data-start=\"1375\" data-end=\"1390\">Zagro\u017cenie:<\/strong> B\u0142\u0119dne decyzje mog\u0105 skutkowa\u0107 naruszeniem praw jednostek, zw\u0142aszcza je\u015bli algorytm dzia\u0142a w spos\u00f3b nietransparentny.<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"1511\" data-end=\"1514\" \/>\n<h3 data-start=\"1516\" data-end=\"1577\"><strong data-start=\"1520\" data-end=\"1575\">Dyskryminacja i uprzedzenia w algorytmach (bias)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1578\" data-end=\"1707\">Modele SI mog\u0105 powiela\u0107 i wzmacnia\u0107 istniej\u0105ce uprzedzenia spo\u0142eczne, szczeg\u00f3lnie je\u015bli s\u0105 trenowane na nieobiektywnych danych.<\/p>\n<ul data-start=\"1708\" data-end=\"2026\">\n<li data-start=\"1708\" data-end=\"1889\"><strong data-start=\"1710\" data-end=\"1723\">Przyk\u0142ad:<\/strong> System COMPAS stosowany w USA do oceny ryzyka recydywy okaza\u0142 si\u0119 niesprawiedliwie klasyfikowa\u0107 osoby czarnosk\u00f3re jako bardziej sk\u0142onne do pope\u0142nienia przest\u0119pstw.<\/li>\n<li data-start=\"1890\" data-end=\"2026\"><strong data-start=\"1892\" data-end=\"1907\">Zagro\u017cenie:<\/strong> Nier\u00f3wne traktowanie obywateli przez algorytmy mo\u017ce prowadzi\u0107 do dyskryminacji rasowej, spo\u0142ecznej lub ekonomicznej.<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"2028\" data-end=\"2031\" \/>\n<h3 data-start=\"2033\" data-end=\"2104\"><strong data-start=\"2037\" data-end=\"2102\">Brak przejrzysto\u015bci i trudno\u015b\u0107 w rozliczalno\u015bci decyzji SI<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"2105\" data-end=\"2229\">Wiele system\u00f3w SI dzia\u0142a jako \u201eczarne skrzynki\u201d \u2013 ich decyzje s\u0105 trudne do zrozumienia i przeanalizowania przez cz\u0142owieka. Dodatkowo brakuje jednoznacznych regulacji dotycz\u0105cych stosowania SI w egzekwowaniu prawa, co prowadzi do niepewno\u015bci prawnej i potencjalnych nadu\u017cy\u0107.<\/p>\n<ul data-start=\"2230\" data-end=\"2548\">\n<li data-start=\"3149\" data-end=\"3283\"><strong data-start=\"3151\" data-end=\"3164\">Przyk\u0142ad:<\/strong> Wykorzystywanie SI w systemach s\u0105dowych mo\u017ce prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej decyzje dotycz\u0105ce losu obywatela nie s\u0105 w pe\u0142ni zrozumia\u0142e. Unia Europejska pracuje nad regulacjami dotycz\u0105cymi SI, ale obecnie nie ma jednolitych standard\u00f3w w skali globalnej. I co z wielkimi korporacjami?<\/li>\n<li data-start=\"3284\" data-end=\"3412\"><strong data-start=\"3286\" data-end=\"3301\">Zagro\u017cenie:<\/strong> Bez odpowiednich przepis\u00f3w obywatele mog\u0105 by\u0107 nara\u017ceni na niesprawiedliwe traktowanie i naruszenie ich praw. Brak przejrzysto\u015bci sprawia, \u017ce trudno oceni\u0107, czy dany system dzia\u0142a sprawiedliwie i zgodnie z zasadami prawa.<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"2550\" data-end=\"2553\" \/>\n<h3 data-start=\"2555\" data-end=\"2610\"><strong data-start=\"2559\" data-end=\"2608\">Mo\u017cliwo\u015b\u0107 nadu\u017cy\u0107 przez rz\u0105dy i korporacje<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"2611\" data-end=\"2725\">SI mo\u017ce by\u0107 u\u017cywana do cel\u00f3w politycznych, kontroli spo\u0142ecze\u0144stwa lub represji wobec okre\u015blonych grup obywateli.<\/p>\n<ul data-start=\"2726\" data-end=\"2960\">\n<li data-start=\"2726\" data-end=\"2850\"><strong data-start=\"2728\" data-end=\"2741\">Przyk\u0142ad:<\/strong> W niekt\u00f3rych krajach systemy SI wykorzystywane s\u0105 do t\u0142umienia protest\u00f3w i \u015bledzenia opozycji politycznej.<\/li>\n<li data-start=\"2851\" data-end=\"2960\"><strong data-start=\"2853\" data-end=\"2868\">Zagro\u017cenie:<\/strong> Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystania technologii do cel\u00f3w autorytarnych i ograniczania wolno\u015bci s\u0142owa.<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"3414\" data-end=\"3417\" \/>\n<h3 data-start=\"3419\" data-end=\"3479\"><strong data-start=\"3423\" data-end=\"3477\">Mo\u017cliwo\u015b\u0107 cyberatak\u00f3w i manipulacji algorytmami<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"3480\" data-end=\"3567\">Zaawansowane systemy SI mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 celem atak\u00f3w hakerskich lub manipulacji danymi.<\/p>\n<ul data-start=\"3568\" data-end=\"3844\">\n<li data-start=\"3568\" data-end=\"3707\"><strong data-start=\"3570\" data-end=\"3583\">Przyk\u0142ad:<\/strong> Cyberprzest\u0119pcy mog\u0105 fa\u0142szowa\u0107 nagrania z monitoringu lub manipulowa\u0107 systemami predykcyjnymi w celu unikni\u0119cia wykrycia.\n<ul data-start=\"3568\" data-end=\"3844\">\n<li data-start=\"3568\" data-end=\"3707\"><a href=\"https:\/\/medium.com\/@atikqur007\/hacking-ai-with-words-5ea3931675df\">Hacking AI with Words<\/a><\/li>\n<li data-start=\"3568\" data-end=\"3707\"><a href=\"https:\/\/towardsdatascience.com\/fooling-neural-networks-with-adversarial-examples-8afd36258a03\/\">Fooling Neural Networks with Adversarial Examples<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li data-start=\"3708\" data-end=\"3844\"><strong data-start=\"3710\" data-end=\"3725\">Zagro\u017cenie:<\/strong> Naruszenie integralno\u015bci system\u00f3w SI mo\u017ce prowadzi\u0107 do chaosu w egzekwowaniu prawa i utraty zaufania do technologii.<\/li>\n<\/ul>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h2>Analiza przypadk\u00f3w<\/h2>\n<h3 data-start=\"2026\" data-end=\"2050\">Chiny: system kredytu spo\u0142ecznego i zaawansowany monitoring<\/h3>\n<p class=\"\" data-start=\"119\" data-end=\"374\"><strong data-start=\"119\" data-end=\"149\">System kredytu spo\u0142ecznego<\/strong> w Chinach to program oparty na <strong data-start=\"181\" data-end=\"223\">masowej inwigilacji i ocenie obywateli<\/strong> na podstawie ich zachowania. Dane zbierane s\u0105 m.in. z kamer z rozpoznawaniem twarzy, historii zakup\u00f3w, aktywno\u015bci w internecie i zachowa\u0144 spo\u0142ecznych.<\/p>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<p data-start=\"381\" data-end=\"402\"><strong>Jak to dzia\u0142a?<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"404\" data-end=\"645\">\n<li class=\"\" data-start=\"404\" data-end=\"506\">\n<p class=\"\" data-start=\"406\" data-end=\"506\"><strong data-start=\"406\" data-end=\"433\">Obywatele s\u0105 punktowani<\/strong> \u2013 za &#8222;dobre&#8221; zachowanie (np. terminowe p\u0142atno\u015bci) mo\u017cna dosta\u0107 bonusy,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"507\" data-end=\"645\">\n<p class=\"\" data-start=\"509\" data-end=\"645\">Za &#8222;z\u0142e&#8221; (np. krytyk\u0119 w\u0142adz, niesp\u0142acone d\u0142ugi) \u2013 <strong data-start=\"559\" data-end=\"567\">kara<\/strong>: np. zakaz lot\u00f3w, brak dost\u0119pu do us\u0142ug publicznych, publiczne \u201eo\u015bmieszanie\u201d.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr class=\"\" data-start=\"647\" data-end=\"650\" \/>\n<p data-start=\"652\" data-end=\"699\"><strong data-start=\"659\" data-end=\"699\">Monitoring podczas pandemii COVID-19<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"701\" data-end=\"973\">\n<li class=\"\" data-start=\"701\" data-end=\"802\">\n<p class=\"\" data-start=\"703\" data-end=\"802\"><strong data-start=\"703\" data-end=\"737\">Aplikacje \u015bledz\u0105ce lokalizacj\u0119<\/strong> i stan zdrowia (np. kody QR w kolorach: zielony\/\u017c\u00f3\u0142ty\/czerwony),<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"803\" data-end=\"862\">\n<p class=\"\" data-start=\"805\" data-end=\"862\">Kamery z termowizj\u0105 i AI do rozpoznawania os\u00f3b bez masek,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"863\" data-end=\"973\">\n<p class=\"\" data-start=\"865\" data-end=\"973\"><strong data-start=\"865\" data-end=\"886\">Pretekst pandemii<\/strong> do dalszego zacie\u015bnienia kontroli \u2013 np. zakazy opuszczania dom\u00f3w, \u015bledzenie kontakt\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr class=\"\" data-start=\"975\" data-end=\"978\" \/>\n<p data-start=\"980\" data-end=\"992\"><strong>Obawy<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"994\" data-end=\"1165\">\n<li class=\"\" data-start=\"994\" data-end=\"1054\">\n<p class=\"\" data-start=\"996\" data-end=\"1054\">Brak przejrzysto\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci odwo\u0142ania si\u0119 od decyzji,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1055\" data-end=\"1083\">\n<p class=\"\" data-start=\"1057\" data-end=\"1083\">Trwa\u0142a utrata prywatno\u015bci,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1084\" data-end=\"1165\">\n<p class=\"\" data-start=\"1086\" data-end=\"1165\"><strong data-start=\"1086\" data-end=\"1107\">Model autorytarny<\/strong> inwigilacji, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 kopiowany przez inne pa\u0144stwa.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h3>Stany Zjednoczone<\/h3>\n<h4>Predictive policing<\/h4>\n<p>Przypadki dyskryminacji, w Chicago i Los Angeles algorytmy wskazywa\u0142y osoby jako &#8222;potencjalnie niebezpieczne&#8221; bez dowod\u00f3w \u2014 tylko na podstawie analizy danych, co zosta\u0142o mocno skrytykowane przez obro\u0144c\u00f3w praw cz\u0142owieka.<\/p>\n<h4><a href=\"https:\/\/www.bbn.gov.pl\/ftp\/dok\/03\/GRZELAK_33-2015.pdf\">Edward Snowden &#8211; demaskator masowej inwigilacji<\/a><\/h4>\n<p>W 2013 roku <strong data-start=\"143\" data-end=\"161\">Edward Snowden<\/strong>, by\u0142y pracownik CIA i wsp\u00f3\u0142pracownik NSA (Agencji Bezpiecze\u0144stwa Narodowego USA), ujawni\u0142 tajne dokumenty pokazuj\u0105ce, \u017ce <strong data-start=\"283\" data-end=\"358\">ameryka\u0144ski rz\u0105d prowadzi masow\u0105 inwigilacj\u0119 obywateli na ca\u0142ym \u015bwiecie<\/strong>.<\/p>\n<ul data-start=\"386\" data-end=\"723\">\n<li class=\"\" data-start=\"386\" data-end=\"494\">\n<p class=\"\" data-start=\"388\" data-end=\"494\">Programy takie jak <strong data-start=\"407\" data-end=\"416\">PRISM<\/strong>, umo\u017cliwiaj\u0105ce NSA dost\u0119p do danych z Google, Facebooka, Apple i innych firm.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"495\" data-end=\"590\">\n<p class=\"\" data-start=\"497\" data-end=\"590\"><strong data-start=\"497\" data-end=\"557\">Pods\u0142uchiwanie rozm\u00f3w telefonicznych i \u015bledzenie e-maili<\/strong> milion\u00f3w ludzi \u2013 bez ich wiedzy.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"591\" data-end=\"723\">\n<p class=\"\" data-start=\"593\" data-end=\"723\">Inwigilacja nie tylko \u201epodejrzanych\u201d, ale tak\u017ce <strong data-start=\"641\" data-end=\"722\">sojusznik\u00f3w USA, dziennikarzy, a nawet polityk\u00f3w (np. kanclerz Angeli Merkel)<\/strong>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 data-start=\"102\" data-end=\"282\"><strong><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Facebook%E2%80%93Cambridge_Analytica_data_scandal\">Facebook-Cambridge Analytica data scandal<\/a><\/strong><\/h4>\n<p class=\"\" data-start=\"102\" data-end=\"282\">W 2018 roku ujawniono, \u017ce firma <strong data-start=\"134\" data-end=\"157\">Cambridge Analytica<\/strong> zdoby\u0142a dane osobowe ok. <strong data-start=\"183\" data-end=\"221\">87 milion\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w Facebooka<\/strong> \u2014 bez ich wiedzy ani zgody. Dane te zosta\u0142y wykorzystane do:<\/p>\n<ul data-start=\"284\" data-end=\"486\">\n<li class=\"\" data-start=\"284\" data-end=\"336\">\n<p class=\"\" data-start=\"286\" data-end=\"336\"><strong data-start=\"286\" data-end=\"333\">tworzenia psychologicznych profili wyborc\u00f3w<\/strong>,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"337\" data-end=\"383\">\n<p class=\"\" data-start=\"339\" data-end=\"383\"><strong data-start=\"339\" data-end=\"380\">mikrotargetowania reklam politycznych<\/strong>,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"384\" data-end=\"486\">\n<p class=\"\" data-start=\"386\" data-end=\"486\">wp\u0142ywania na wyniki wybor\u00f3w, m.in. <strong data-start=\"421\" data-end=\"460\">kampani\u0119 Donalda Trumpa w 2016 roku<\/strong> i referendum ws. Brexitu.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h3>Unia Europejska<\/h3>\n<p class=\"\" data-start=\"238\" data-end=\"306\">UE od lat pr\u00f3buje uregulowa\u0107 obszar danych i sztucznej inteligencji:<\/p>\n<ul data-start=\"308\" data-end=\"619\">\n<li class=\"\" data-start=\"308\" data-end=\"369\">\n<p class=\"\" data-start=\"310\" data-end=\"369\"><strong data-start=\"310\" data-end=\"325\">RODO (GDPR)<\/strong> \u2013 od 2018 r. chroni dane osobowe obywateli,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"370\" data-end=\"519\">\n<p class=\"\" data-start=\"372\" data-end=\"519\"><strong data-start=\"372\" data-end=\"382\"><a href=\"https:\/\/digital-strategy.ec.europa.eu\/en\/policies\/regulatory-framework-ai\">AI Act<\/a><\/strong>\u00a0\u2013 pierwsza kompleksowa regulacja dotycz\u0105ca sztucznej inteligencji (zatwierdzona w 2024), klasyfikuj\u0105ca systemy AI wed\u0142ug poziomu ryzyka,<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"520\" data-end=\"619\">\n<p class=\"\" data-start=\"522\" data-end=\"619\">Dodatkowe dzia\u0142ania: ochrona przed deepfake\u2019ami, walka z dezinformacj\u0105, przejrzysto\u015b\u0107 algorytm\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>W Polsce r\u00f3wnie\u017c opracowano <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/attachment\/0aa51cd5-b934-4bcb-8660-bfecb20ea2a9\">Polityk\u0119 Rozwoju Sztucznej Inteligencji<\/a>, kt\u00f3ra podkre\u015bla potrzeb\u0119 stworzenia formalnych ram zarz\u0105dzania danymi oraz uwzgl\u0119dnienia kwestii etycznych i prawnych zwi\u0105zanych z rozwojem SI.<\/p>\n<p data-start=\"626\" data-end=\"675\"><strong data-start=\"632\" data-end=\"675\">Dlaczego to nie dzia\u0142a (wystarczaj\u0105co)?<\/strong><\/p>\n<ol data-start=\"677\" data-end=\"1404\">\n<li class=\"\" data-start=\"677\" data-end=\"795\">\n<p class=\"\" data-start=\"680\" data-end=\"795\"><strong data-start=\"680\" data-end=\"714\">Zbyt wolny proces legislacyjny<\/strong><br data-start=\"714\" data-end=\"717\" \/>\u2013 Technologia rozwija si\u0119 szybciej ni\u017c prawo, kt\u00f3re nie nad\u0105\u017ca za realiami.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"797\" data-end=\"947\">\n<p class=\"\" data-start=\"800\" data-end=\"947\"><strong data-start=\"800\" data-end=\"837\">Trudno\u015b\u0107 w egzekwowaniu przepis\u00f3w<\/strong><br data-start=\"837\" data-end=\"840\" \/>\u2013 Brakuje odpowiednich narz\u0119dzi i zasob\u00f3w do kontrolowania gigant\u00f3w technologicznych (np. Meta, Google).<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"949\" data-end=\"1091\">\n<p class=\"\" data-start=\"952\" data-end=\"1091\"><strong data-start=\"952\" data-end=\"985\">Presja lobbingowa du\u017cych firm<\/strong><br data-start=\"985\" data-end=\"988\" \/>\u2013 Korporacje maj\u0105 ogromny wp\u0142yw na kszta\u0142t przepis\u00f3w \u2013 os\u0142abiaj\u0105 ich wymow\u0119 lub op\u00f3\u017aniaj\u0105 wdro\u017cenie.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1093\" data-end=\"1254\">\n<p class=\"\" data-start=\"1096\" data-end=\"1254\"><strong data-start=\"1096\" data-end=\"1124\">Brak globalnej sp\u00f3jno\u015bci<\/strong><br data-start=\"1124\" data-end=\"1127\" \/>\u2013 Przepisy UE nie maj\u0105 wp\u0142ywu na firmy spoza UE, kt\u00f3re mog\u0105 zbiera\u0107 dane i testowa\u0107 AI w mniej restrykcyjnych jurysdykcjach.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1256\" data-end=\"1404\">\n<p class=\"\" data-start=\"1259\" data-end=\"1404\"><strong data-start=\"1259\" data-end=\"1282\">Techniczne wyzwania<\/strong><br data-start=\"1282\" data-end=\"1285\" \/>\u2013 Trudno jest prze\u015bwietli\u0107 \u201eczarne skrzynki\u201d AI \u2013 nawet tw\u00f3rcy czasem nie rozumiej\u0105, jak algorytm podejmuje decyzje.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h3>Izrael<\/h3>\n<h4>System Pegasus (NSO Group)<\/h4>\n<p class=\"\" data-start=\"722\" data-end=\"832\">Oficjalnie system do walki z terroryzmem. W praktyce cz\u0119sto by\u0142 wykorzystywany do inwigilacji, co wywo\u0142a\u0142o mi\u0119dzynarodowy skandal. Cho\u0107 Pegasus nie jest bezpo\u015brednio systemem AI, <strong data-start=\"770\" data-end=\"831\">mo\u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z technologiami sztucznej inteligencji.<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"834\" data-end=\"1172\">\n<li class=\"\" data-start=\"834\" data-end=\"931\">\n<p class=\"\" data-start=\"836\" data-end=\"931\"><strong data-start=\"836\" data-end=\"870\">AI analizuje przechwycone dane<\/strong>, wyszukuj\u0105c wzorce, podejrzane aktywno\u015bci i sieci kontakt\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"932\" data-end=\"1035\">\n<p class=\"\" data-start=\"934\" data-end=\"1035\">Mo\u017ce <strong data-start=\"939\" data-end=\"1001\">automatycznie profilowa\u0107 osoby i przewidywa\u0107 ich dzia\u0142ania<\/strong>, wspieraj\u0105c dzia\u0142ania operacyjne.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1036\" data-end=\"1172\">\n<p class=\"\" data-start=\"1038\" data-end=\"1172\">W po\u0142\u0105czeniu z AI Pegasus staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 <strong data-start=\"1082\" data-end=\"1114\">szerszego ekosystemu nadzoru<\/strong>, obejmuj\u0105cego m.in. rozpoznawanie twarzy i analiz\u0119 g\u0142osu.<\/p>\n<\/li>\n<li>To przyk\u0142ad, jak nowoczesne technologie mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane <strong data-start=\"1435\" data-end=\"1476\">zar\u00f3wno do ochrony, jak i do represji<\/strong> \u2013 w zale\u017cno\u015bci od kontekstu i intencji u\u017cytkownik\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<figure id=\"attachment_6959\" aria-describedby=\"caption-attachment-6959\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-6959 size-large\" src=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Eisapdisi-801x1024.png\" alt=\"Pegasus\" width=\"600\" height=\"767\" srcset=\"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Eisapdisi-801x1024.png 801w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Eisapdisi-235x300.png 235w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Eisapdisi-768x982.png 768w, https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Eisapdisi.png 1008w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-6959\" class=\"wp-caption-text\">Zagro\u017cenia zwi\u0105zane z integracj\u0105 narz\u0119dzi takich jak Pegasus z systemami AI<\/figcaption><\/figure>\n<h4><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2025\/mar\/06\/israel-military-ai-surveillance\">Wykorzystanie wojskowe: konflikt izraelsko-palesty\u0144ski<\/a><\/h4>\n<p><a href=\"https:\/\/www.972mag.com\/israeli-intelligence-chatgpt-8200-surveillance-ai\/\">Izrael opracowuje narz\u0119dzie podobne do ChatGPT, kt\u00f3re inwigiluje Palesty\u0144czyk\u00f3w.<\/a><br \/>\nArmia izraelska tworzy model j\u0119zykowy oparty na sztucznej inteligencji, wykorzystuj\u0105c miliony przechwyconych rozm\u00f3w Palesty\u0144czyk\u00f3w, co mo\u017ce przyspieszy\u0107 proces stawiania zarzut\u00f3w i aresztowa\u0144.<\/p>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h3><a href=\"https:\/\/cyberdefence24.pl\/armia-i-sluzby\/cybermagazyn-rosja-putinowski-system-inwigilacji\">Rosja: &#8222;Oczy Kremla&#8221;<\/a><\/h3>\n<p><span class=\"relative -mx-px my-[-0.2rem] rounded px-px py-[0.2rem] transition-colors duration-100 ease-in-out\">Rosyjskie w\u0142adze rozwijaj\u0105 zaawansowany system nadzoru obywateli.<\/span> <span class=\"relative -mx-px my-[-0.2rem] rounded px-px py-[0.2rem] transition-colors duration-100 ease-in-out\">Centralnym elementem tego systemu jest SORM \u2013 narz\u0119dzie umo\u017cliwiaj\u0105ce s\u0142u\u017cbom bezpiecze\u0144stwa, takim jak FSB, przechwytywanie i analiz\u0119 komunikacji telefonicznej oraz internetowej.<\/span> <span class=\"relative -mx-px my-[-0.2rem] rounded px-px py-[0.2rem] transition-colors duration-100 ease-in-out\">Dodatkowo, Rosfinmonitoring monitoruje przep\u0142ywy finansowe, w tym transakcje kryptowalutowe, integruj\u0105c dane z r\u00f3\u017cnych instytucji pa\u0144stwowych.<\/span> <span class=\"relative -mx-px my-[-0.2rem] rounded px-px py-[0.2rem] transition-colors duration-100 ease-in-out\">Systemy te pozwalaj\u0105 na tworzenie szczeg\u00f3\u0142owych profili obywateli i analiz\u0119 ich powi\u0105za\u0144, co budzi obawy o naruszenie prywatno\u015bci i potencjalne nadu\u017cycia ze strony w\u0142adz.<\/span>\u200b<\/p>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h2>Sztuczna inteligencja a bezpiecze\u0144stwo: post\u0119p czy zagro\u017cenie?<\/h2>\n<p class=\"\" data-start=\"491\" data-end=\"774\">To pytanie nie ma prostej odpowiedzi. Z jednej strony \u2013 szybka identyfikacja zagro\u017ce\u0144, sprawniejsza praca s\u0142u\u017cb i nowe narz\u0119dzia prewencji. Z drugiej \u2013 koszty spo\u0142eczne: naruszenie prywatno\u015bci, utrata anonimowo\u015bci, ryzyko dyskryminacji i b\u0142\u0119dnych decyzji podejmowanych przez maszyny.<\/p>\n<p class=\"\" data-start=\"776\" data-end=\"1042\">Kto zyskuje? W\u0142adze, korporacje technologiczne, s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa.<br data-start=\"846\" data-end=\"849\" \/>Kto traci? Obywatele \u2013 zw\u0142aszcza ci, kt\u00f3rzy s\u0105 poza centrum decyzyjnym: mniejszo\u015bci, osoby z rejon\u00f3w \u201epodwy\u017cszonego ryzyka\u201d, czy zwykli ludzie, kt\u00f3rych dane sta\u0142y si\u0119 walut\u0105 w cyfrowym \u015bwiecie.<\/p>\n<p class=\"\" data-start=\"1044\" data-end=\"1152\">To opowie\u015b\u0107 o balansie mi\u0119dzy <strong data-start=\"1074\" data-end=\"1096\">ochron\u0105 a kontrol\u0105<\/strong>, <strong data-start=\"1098\" data-end=\"1120\">wygod\u0105 a wolno\u015bci\u0105<\/strong>, <strong data-start=\"1122\" data-end=\"1151\">technologi\u0105 a cz\u0142owiekiem<\/strong>.<\/p>\n<h2>Granice inteligentnej inwigilacji<\/h2>\n<p class=\"\" data-start=\"39\" data-end=\"705\">Z rosn\u0105cym wykorzystaniem sztucznej inteligencji w przestrzeni publicznej, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie monitorowania i zapewniania bezpiecze\u0144stwa, pojawiaj\u0105 si\u0119 istotne pytania o granice jej stosowania. Cho\u0107 technologia ta obiecuje popraw\u0119 bezpiecze\u0144stwa w miastach poprzez szybsze reagowanie na zagro\u017cenia, wprowadza tak\u017ce ryzyko masowej inwigilacji, kt\u00f3ra mo\u017ce narusza\u0107 podstawowe prawa obywatelskie, w tym prawo do prywatno\u015bci. Z jednej strony SI mo\u017ce pom\u00f3c w prewencji przest\u0119pstw, analizuj\u0105c dane w czasie rzeczywistym, a z drugiej strony pozostaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, poniewa\u017c algorytmy s\u0105 by\u0107 nara\u017cone na b\u0142\u0119dy &#8211; prowadz\u0105ce do niesprawiedliwych oskar\u017ce\u0144 czy nadu\u017cy\u0107 w\u0142adzy.<\/p>\n<p class=\"\" data-start=\"707\" data-end=\"1249\">W kontek\u015bcie egzekwowania prawa warto zastanowi\u0107 si\u0119, jakie \u015brodki mog\u0105 zosta\u0107 uznane za dopuszczalne, a kt\u00f3re mog\u0105 stanowi\u0107 naruszenie granic w\u0142adzy. Czy automatyczne systemy nadzoru, kt\u00f3re analizuj\u0105 ludzkie zachowania, mog\u0105 zast\u0105pi\u0107 cz\u0142owieka w podejmowaniu decyzji o interwencji, czy powinny pozosta\u0107 narz\u0119dziem wspomagaj\u0105cym (a nie decyduj\u0105cym)? Odpowiedzi na te pytania s\u0105 kluczowe dla ustalenia, w jaki spos\u00f3b systemy AI powinny by\u0107 regulowane, aby chroni\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie bezpiecze\u0144stwo obywateli i ich prawa.<\/p>\n<p class=\"\" data-start=\"1251\" data-end=\"1902\">Pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wyzwanie zwi\u0105zane z analiz\u0105 danych dotycz\u0105cych zachowa\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 czy takie informacje mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane bez naruszania prywatno\u015bci? Warto zada\u0107 pytanie, czy systemy predykcyjne, kt\u00f3re analizuj\u0105 te zachowania, s\u0105 w stanie przewidzie\u0107 przest\u0119pstwa w spos\u00f3b, kt\u00f3ry nie prowadzi do dyskryminacji czy naruszenia wolno\u015bci jednostek. W kontek\u015bcie miast przysz\u0142o\u015bci, musimy zastanowi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, czy kierunek rozwoju technologii monitoringu idzie w stron\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie respektowa\u0107 prawa obywatelskie, czy raczej zmierza ku autorytarnym formom inwigilacji, w kt\u00f3rych mieszka\u0144cy staj\u0105 si\u0119 przedmiotem nieustannego nadzoru.<\/p>\n<p class=\"\" data-start=\"1904\" data-end=\"2257\">Ostatecznie, bezpiecze\u0144stwo spo\u0142ecze\u0144stwa nie zale\u017cy tylko od metryk takich jak statystyki przest\u0119pczo\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c tego, jak definiujemy i chronimy podstawowe warto\u015bci: prywatno\u015b\u0107, prawa obywatelskie i poczucie wolno\u015bci. Cho\u0107 technologia mo\u017ce znacz\u0105co przyczyni\u0107 si\u0119 do poprawy jako\u015bci \u017cycia w miastach, kluczowe jest, by jej wdro\u017cenie nie prowadzi\u0142o do nadmiernego ograniczania swob\u00f3d jednostki.<\/p>\n<h3 class=\"\" data-start=\"2982\" data-end=\"3020\">Etyczne wyzwania miast przysz\u0142o\u015bci<\/h3>\n<p class=\"\" data-start=\"3022\" data-end=\"3182\">Miasta przysz\u0142o\u015bci musz\u0105 by\u0107 nie tylko inteligentne, ale te\u017c sprawiedliwe i otwarte. Wprowadzenie AI do monitorowania porz\u0105dku publicznego wymaga jasnych zasad:<\/p>\n<ol data-start=\"3184\" data-end=\"3717\">\n<li class=\"\" data-start=\"3184\" data-end=\"3307\">\n<p class=\"\" data-start=\"3187\" data-end=\"3307\"><strong data-start=\"3187\" data-end=\"3227\">Transparentno\u015b\u0107 i kontrola spo\u0142eczna<\/strong> \u2013 mieszka\u0144cy musz\u0105 wiedzie\u0107, jakie dane s\u0105 zbierane, przez kogo i w jakim celu.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3308\" data-end=\"3442\">\n<p class=\"\" data-start=\"3311\" data-end=\"3442\"><strong data-start=\"3311\" data-end=\"3334\">Ochrona prywatno\u015bci<\/strong> \u2013 systemy musz\u0105 by\u0107 projektowane z my\u015bl\u0105 o minimalizacji inwazyjno\u015bci i zabezpieczeniach przed nadu\u017cyciami.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3443\" data-end=\"3589\">\n<p class=\"\" data-start=\"3446\" data-end=\"3589\"><strong data-start=\"3446\" data-end=\"3468\">Algorytmy pod lup\u0105<\/strong> \u2013 potrzebujemy niezale\u017cnych audyt\u00f3w algorytm\u00f3w wykorzystywanych do podejmowania decyzji wp\u0142ywaj\u0105cych na \u017cycie obywateli.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3590\" data-end=\"3717\">\n<p class=\"\" data-start=\"3593\" data-end=\"3717\"><strong data-start=\"3593\" data-end=\"3630\">Prawa cz\u0142owieka ponad technologi\u0119<\/strong> \u2013 \u017cadna technologia nie mo\u017ce by\u0107 usprawiedliwieniem dla \u0142amania podstawowych wolno\u015bci.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<hr class=\"\" data-start=\"376\" data-end=\"379\" \/>\n<h2>Literatura<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Electronic Frontier Foundation.<\/strong> <em>Police Use of Face Recognition Continues to Wrack Up Real-World Harms.<\/em> <a href=\"https:\/\/www.eff.org\/deeplinks\/2025\/01\/police-use-face-recognition-continues-wrack-real-world-harms\">https:\/\/www.eff.org\/deeplinks\/2025\/01\/police-use-face-recognition-continues-wrack-real-world-harms<\/a><\/li>\n<li><strong>Przemys\u0142 Przysz\u0142o\u015bci.<\/strong>\u00a0<em>Sztuczna inteligencja w zastosowaniach. <\/em><a href=\"https:\/\/przemyslprzyszlosci.gov.pl\/sztuczna-inteligencja-w-zastosowaniach\">https:\/\/przemyslprzyszlosci.gov.pl\/sztuczna-inteligencja-w-zastosowaniach<\/a><\/li>\n<li><strong>Komisja Europejska.<\/strong>\u00a0<em>Regulatory framework proposal on artificial intelligence<\/em>. Digital Strategy. <a href=\"https:\/\/digital-strategy.ec.europa.eu\/en\/policies\/regulatory-framework-ai\">https:\/\/digital-strategy.ec.europa.eu\/en\/policies\/regulatory-framework-ai<\/a><\/li>\n<li><strong>Ministerstwo Cyfryzacji RP<\/strong>.\u00a0<em>Polityka Rozwoju Sztucznej Inteligencji w Polsce na lata 2019\u20132027. <\/em><a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/attachment\/0aa51cd5-b934-4bcb-8660-bfecb20ea2a9\">https:\/\/www.gov.pl\/attachment\/0aa51cd5-b934-4bcb-8660-bfecb20ea2a9<\/a><\/li>\n<li><strong>Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci RP.<\/strong> <em>Wprowadzenie do zastosowania sztucznej inteligencji w wymiarze sprawiedliwo\u015bci cz. I &#8211; kluczowe poj\u0119cia.<\/em>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.si-dla-sprawiedliwosci.gov.pl\/czym-jest\">https:\/\/www.si-dla-sprawiedliwosci.gov.pl\/czym-jest<\/a><\/li>\n<li><strong><strong>Parlament Europejski. <\/strong><\/strong><em><span class=\"ep_name\">Wykorzystanie sztucznej inteligencji przez policj\u0119: pos\u0142owie przeciw masowej inwigilacji.<\/span><\/em> <a href=\"https:\/\/www.europarl.europa.eu\/news\/pl\/press-room\/20210930IPR13925\/wykorzystanie-sztucznej-inteligencji-przez-policje\">https:\/\/www.europarl.europa.eu\/news\/pl\/press-room\/20210930IPR13925\/wykorzystanie-sztucznej-inteligencji-przez-policje<\/a><\/li>\n<li><strong>Sektor Innowacji.<\/strong> <em>Wp\u0142yw sztucznej inteligencji na naruszanie i egzekwowanie praw w\u0142asno\u015bci intelektualnej<\/em>. <a href=\"https:\/\/www.sektorinnowacji.pl\/wplyw-sztucznej-inteligencji-na-naruszanie-i-egzekwowanie-praw-wlasnosci-intelektualnej\/\">https:\/\/www.sektorinnowacji.pl\/wplyw-sztucznej-inteligencji-na-naruszanie-i-egzekwowanie-praw-wlasnosci-intelektualnej\/<\/a><\/li>\n<li><strong>The Central European Journal of Social Sciences and Humanities.<\/strong> <em>Zastosowanie sztucznej inteligencji do prawa podatkowego.<\/em> B\u0142a\u017cej Ku\u017aniacki. <a href=\"https:\/\/cejsh.icm.edu.pl\/cejsh\/element\/bwmeta1.element.ojs-doi-10_18778_1509-877X_02_03\/c\/4444-3888.pdf\">https:\/\/cejsh.icm.edu.pl\/cejsh\/element\/bwmeta1.element.ojs-doi-10_18778_1509-877X_02_03\/c\/4444-3888.pdf<\/a><\/li>\n<li><strong>Medium.<\/strong> <em>Hacking AI with Words.<\/em> Atikqur Rahman. <a href=\"https:\/\/medium.com\/@atikqur007\/hacking-ai-with-words-5ea3931675df\">https:\/\/medium.com\/@atikqur007\/hacking-ai-with-words-5ea3931675df<\/a><\/li>\n<li><strong>Towards Data Science.<\/strong> <em>Fooling Neural Networks with Adversarial Examples.<\/em> Lukas Huber. <a href=\"https:\/\/towardsdatascience.com\/fooling-neural-networks-with-adversarial-examples-8afd36258a03\/\">https:\/\/towardsdatascience.com\/fooling-neural-networks-with-adversarial-examples-8afd36258a03\/<\/a><\/li>\n<li><strong>Biuro Bezpiecze\u0144stwa Narodowego.<\/strong> <em>Skutki sprawy Edwarda Snowdena dla prywatno\u015bci danych w cyberprzestrzeni.<\/em> Micha\u0142 Grzelak.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.bbn.gov.pl\/ftp\/dok\/03\/GRZELAK_33-2015.pdf\">https:\/\/www.bbn.gov.pl\/ftp\/dok\/03\/GRZELAK_33-2015.pdf<\/a><\/li>\n<li><strong>Wikipedia.<\/strong> <em>Facebook-Cambridge Analytica data scandal.<\/em>\u00a0<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Facebook\u2013Cambridge_Analytica_data_scandal\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Facebook\u2013Cambridge_Analytica_data_scandal<\/a><\/li>\n<li><strong>+972 Magazine.<\/strong> <em>Israel developing ChatGPT-like tool that weaponizes surveillance of Palestinians.<\/em> <a href=\"https:\/\/www.972mag.com\/israeli-intelligence-chatgpt-8200-surveillance-ai\/\">https:\/\/www.972mag.com\/israeli-intelligence-chatgpt-8200-surveillance-ai\/<\/a><\/li>\n<li><strong>The Guardian.<\/strong> <em>Revealed: Israeli military creating ChatGPT-like tool using vast collection of Palestinian surveillance data.<\/em>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2025\/mar\/06\/israel-military-ai-surveillance\">https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2025\/mar\/06\/israel-military-ai-surveillance<\/a><\/li>\n<li><strong>CyberDefence24.<\/strong> <em>Rosja. Putinowski system inwigilacji.<\/em>\u00a0<a href=\"https:\/\/cyberdefence24.pl\/armia-i-sluzby\/cybermagazyn-rosja-putinowski-system-inwigilacji\">https:\/\/cyberdefence24.pl\/armia-i-sluzby\/cybermagazyn-rosja-putinowski-system-inwigilacji<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Miasta przysz\u0142o\u015bci tworzymy dzi\u015b. Ka\u017cde wdro\u017cenie nowej technologii to decyzja o tym, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 przestrze\u0144 jutra \u2013 coraz bardziej inteligentna, cyfrowo zintegrowana, sterowana algorytmami. Coraz g\u0142\u0119biej ingeruj\u0105ca w nasz\u0105 codzienno\u015b\u0107. Czy inteligentne systemy nadzoru naprawd\u0119 uczyni\u0105 miasta bezpieczniejszymi? A mo\u017ce przekszta\u0142c\u0105 je w cyfrowe panoptikony, w kt\u00f3rych prywatno\u015b\u0107 stanie si\u0119 luksusem, a wolno\u015b\u0107 \u2013 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":241,"featured_media":6993,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[470],"tags":[15,75,49,12,61,139,55,20,70,109],"class_list":["post-6103","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agh-2024-25","tag-ai","tag-bezpieczenstwo","tag-dane","tag-etyka","tag-inwigilacja","tag-prawo","tag-prywatnosc","tag-sztuczna-inteligencja","tag-wojna-informacyjna","tag-zaufanie"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-Apr-14-2025-01_35_10-PM.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6103","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6103"}],"version-history":[{"count":82,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6103\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7020,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6103\/revisions\/7020"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}