{"id":6446,"date":"2025-03-24T20:20:44","date_gmt":"2025-03-24T20:20:44","guid":{"rendered":"http:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=6446"},"modified":"2025-10-06T12:14:56","modified_gmt":"2025-10-06T12:14:56","slug":"lead-nowe-rozowe-okulary-rzeczywistosc-rozszerzona-i-generatywna-sztuczna-inteligencja-w-czasie-rzeczywistym-w-kontekscie-zmian-doswiadczen-estetycznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2025\/03\/24\/lead-nowe-rozowe-okulary-rzeczywistosc-rozszerzona-i-generatywna-sztuczna-inteligencja-w-czasie-rzeczywistym-w-kontekscie-zmian-doswiadczen-estetycznych\/","title":{"rendered":"Nowe r\u00f3\u017cowe okulary. Rzeczywisto\u015b\u0107 rozszerzona i generatywna sztuczna inteligencja w czasie rzeczywistym w kontek\u015bcie zmian do\u015bwiadcze\u0144 estetycznych."},"content":{"rendered":"

Augmented Reality (AR), czyli rozszerzona rzeczywisto\u015b\u0107, od dawna kojarzy\u0142a si\u0119 wielu ludziom z futurystyczn\u0105 technologi\u0105. \u00a0Realizacj\u0105 tego typu wyobra\u017ce\u0144 jest tytu\u0142owy T-800 grany przez Arnolda Schwarzeneggera w filmie Terminator<\/em>. Robot, skupiaj\u0105c sw\u00f3j wzrok na danych obiektach, pozyskiwa\u0142 o nich dodatkowe informacje. \u00a0Co wi\u0119cej, hologramy w filmach z serii Star Wars<\/em> umo\u017cliwia\u0142y rozmow\u0119 z drug\u0105 osob\u0105, tak jakby znajdowa\u0142a si\u0119 ona w tym samym pomieszczeniu. Ju\u017c w 1901 roku L. Frank Baum w noweli The Master Key<\/em> opisa\u0142 okulary, kt\u00f3re podczas konwersacji ukazywa\u0142y bohaterowi cechy charakteru jego rozm\u00f3wc\u00f3w. ,<\/p>\n

Rozw\u00f3j technologii pozwoli\u0142 na przynajmniej cz\u0119\u015bciowe spe\u0142nienie tej wizji. Najpierw AR funkcjonowa\u0142o jako ciekawostka, a potem sta\u0142o si\u0119 narz\u0119dziem wojskowym. Obecnie rozszerzona rzeczywisto\u015b\u0107 na tyle si\u0119 rozwin\u0119\u0142a, \u017ce mo\u017cemy z niej korzysta\u0107 w \u017cyciu codziennym. Nowoczesne smartfony, ju\u017c od kilku lat, spe\u0142niaj\u0105 t\u0119 rol\u0119. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem jest popularna ko\u0144cem drugiej dekady XXI wieku gra Pok\u00e9mon G<\/em>o. AR znajduje zastosowanie nie tylko w rozrywce \u2013 aplikacje firm takich jak Ikea czy Adidas pomagaj\u0105 w wyborze produkt\u00f3w, prezentuj\u0105c, swoje wyroby w konkretnym otoczeniu lub w zestawieniu z garderob\u0105 u\u017cytkownika. Znana aplikacja spo\u0142eczno\u015bciowa Snapchat wzbogaci\u0142a swoje funkcje o wirtualn\u0105 klawiatur\u0119 oraz rozwi\u0105zania GPS, kt\u00f3re na obrazie z kamery wskazuj\u0105 tras\u0119 do celu.<\/p>\n

Rozszerzona rzeczywisto\u015b\u0107 to medium podatne na wdra\u017canie rozwi\u0105za\u0144 dzia\u0142aj\u0105cych w czasie rzeczywistym. W dobie generatywnej sztucznej inteligencji jej integracja staje si\u0119 kwesti\u0105 czasu. Sztuczna inteligencja dzia\u0142aj\u0105ca w czasie rzeczywistym nie jest nowo\u015bci\u0105 \u2013 przyk\u0142adami s\u0105 detekcja i \u015bledzenie obiekt\u00f3w czy sterowanie awatarem na podstawie obrazu z kamery. Jednak generatywna sztuczna inteligencja dopiero zaczyna by\u0107 stosowana w AR. Pytanie brzmi: czy taki rozw\u00f3j jest rzeczywi\u015bcie korzystny?<\/p>\n

Generatywna sztuczna inteligencja wzbudza ostatnio wiele dyskusji, zw\u0142aszcza w \u015brodowiskach artystycznych. Od d\u0142u\u017cszego czasu do trenowania modeli wykorzystuje si\u0119 prace artyst\u00f3w internetowych. Osi\u0105gni\u0119cie przez modele dyfuzyjne poziomu technicznego zbli\u017conego do umiej\u0119tno\u015bci ludzkich rodzi refleksje nad dotychczasow\u0105 rol\u0105 tw\u00f3rc\u00f3w opieraj\u0105cych swoj\u0105 karier\u0119 na aspektach technicznych lub reprodukcyjnych. Problem ten jest mniejszy dla artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy buduj\u0105 swoj\u0105 mark\u0119 osobist\u0105 lub tworz\u0105 prace kreatywne wykraczaj\u0105ce poza tradycyjne rysunek czy malarstwo, na przyk\u0142ad komiksy. Podobne wyzwania mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przy integracji sztucznej inteligencji z rozwi\u0105zaniami rozszerzonej rzeczywisto\u015bci \u2013 graficy tworz\u0105cy modele 3D lub filtry wizualne mog\u0105 by\u0107 zmuszeni do przebran\u017cowienia si\u0119, co bywa trudne, zw\u0142aszcza dla os\u00f3b d\u0142ugo obecnych na rynku. Istniej\u0105 tak\u017ce ryzyka zwi\u0105zane z rozwijaniem generatywnej sztucznej inteligencji w czasie rzeczywistym.<\/p>\n

Wa\u017cnym aspektem integracji generatywnej sztucznej inteligencji jest jej walor estetyczny. Wielu ludzi fascynuje si\u0119 generowanymi obrazami, ale kontrowersje zwi\u0105zane z wykorzystaniem prac artyst\u00f3w oraz gromadzeniem danych treningowych budz\u0105 negatywne reakcje \u2013 niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce stosowanie takich rozwi\u0105za\u0144 to przejaw niedbalstwa lub braku wysi\u0142ku, kt\u00f3ry zamiast tego mo\u017cna by\u0142oby zainwestowa\u0107 w zatrudnienie profesjonalnego grafika. Cho\u0107 obecno\u015b\u0107 generatywnej sztucznej inteligencji z pewno\u015bci\u0105 przyci\u0105gnie wielu u\u017cytkownik\u00f3w, r\u00f3wnie wielu mo\u017ce si\u0119 zniech\u0119ci\u0107 do produkt\u00f3w, w kt\u00f3rych jest ona wykorzystywana.<\/p>\n

Post\u0119p technologiczny mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do jeszcze wi\u0119kszego rozpowszechnienia narz\u0119dzi do tworzenia deepfake\u2019\u00f3w, co w konsekwencji u\u0142atwi oszustwa. Mo\u017cliwy jest tak\u017ce scenariusz, w kt\u00f3rym kto\u015b, podszywaj\u0105c si\u0119 pod blisk\u0105 osob\u0119, wy\u0142udza pieni\u0105dze, wykorzystuj\u0105c video rozmow\u0119 do \u201eudowodnienia\u201d swojej to\u017csamo\u015bci. Sztuczna inteligencja w rozszerzonej rzeczywisto\u015bci zwi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c ryzyko powstawania uprzedze\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na podejmowanie decyzji.<\/p>\n

Dzie\u0142a generowane przez AI dodaj\u0105 kolejn\u0105 warstw\u0119 do tocz\u0105cego si\u0119 dyskursu o status dzie\u0142a sztuki \u2013 \u00a0czy w taki spos\u00f3b wytworzone obraz czy utw\u00f3r mo\u017cna uzna\u0107 za sztuk\u0119? Wydaje nam si\u0119, \u017ce mo\u017cna podej\u015b\u0107 do tego zagadnienia dwojako. My\u015bl\u0105c w spos\u00f3b kantowski, nale\u017ca\u0142oby zawiesi\u0107 s\u0105d estetyczny ze wzgl\u0119du na niemo\u017cno\u015b\u0107 przekazywania emocji[1]<\/a> przez model generatywny. Mo\u017cna by przyj\u0105\u0107 te\u017c perspektyw\u0119 Arthura Danto[2]<\/a>[3]<\/a>, wed\u0142ug kt\u00f3rej dzie\u0142em sztuki jest to, co zosta\u0142o uznane za takowe przez ludzi \u2013 abstrahuj\u0105c od rozwa\u017ca\u0144 etycznych nie by\u0142oby w\u00f3wczas powodu, aby odmawia\u0107 wytworowi AI statusu dzie\u0142a sztuki. Takie sformu\u0142owanie problemu natury sztuki jest jednak jeszcze m\u0142ode, zostawimy je wi\u0119c do rozwa\u017cenia czytelnikowi.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bibliografia:<\/p>\n

Danto A., The Artworld<\/em>, The Journal of Philosophy, 15.10.1964, vol. 61, no. 19, American Philosophical Association Eastern Division Sixty-First Annual Meeting.<\/p>\n

H\u00f6ge H., Korzenie Estetyki Empirycznej<\/em>, Estetyka i Krytyka 9\/10, Krak\u00f3w 2005.<\/p>\n

Kant I., Krytyka w\u0142adzy s\u0105dzenia<\/em>, t\u0142um.\u00a0 J. Ga\u0142eckim Warszawa 1986.<\/p>\n

Ortega A., \u00a0Stumpp S., Knopf T., \u00a0Augmented Reality (AR) Lenses: User Experience on Snapchat<\/em>, 2024<\/p>\n

Rogers R., Turk. V, OpenAI\u2019s Sora Is Plagued by Sexist, Racist, and Ableist Biases, <\/em>https:\/\/www.wired.com\/story\/openai-sora-video-generator-bias\/?fbclid=IwY2xjawJOmpVleHRuA2FlbQIxMAABHdlLRHJ-ktHr2JPqVCZjE42v-x9j8EATHW_WeYvGjOoVARv-GjU49NgMFQ_aem_kr4BkqcIGxFvMarsUKzmdA<\/em><\/a> (dost\u0119p: 24.03.2025),<\/p>\n

Shaffi S., \u2018It\u2019s the opposite of art\u2019: why illustrators are furious about AI<\/em>, https:\/\/www.theguardian.com\/artanddesign\/2023\/jan\/23\/its-the-opposite-of-art-why-illustrators-are-furious-about-ai?fbclid=IwY2xjawJOmv9leHRuA2FlbQIxMAABHZuSZE8Ru69WzhvpBwID13eH6pWZWbwMYl6NXIK94t9ky1vxxOsGxb_stQ_aem_fU82hkrmhKeNSbs99JsMdQ<\/a> (dost\u0119p 24.03.2025),<\/p>\n

Turton. B, How Has Cinema Shaped The History of Immersive Data Visualization?<\/em>, https:\/\/medium.com\/badvr\/how-has-cinema-shaped-the-history-of-immersive-data-visualization-8a970ea641e8<\/a> (dost\u0119p: 24.03.2025).<\/p>\n

Williams R., Adidas pairs with Snapchat for AR sneaker try-on<\/em>, <\/strong>https:\/\/gcp.retaildive.com\/news\/adidas-pairs-with-snapchat-for-ar-sneaker-try-on\/544314\/?fbclid=IwY2xjawJOm2tleHRuA2FlbQIxMAABHTDhuOXO1cHhcagCCsjo9mQwIjjp0Se22G_anGZN5HNozyRf_IHZ_1UUJw_aem_4xRCkHx4s4kWZcftzorRkg<\/strong><\/a> (<\/strong>dost\u0119p 24.03.2025)<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Augmented Reality (AR), czyli rozszerzona rzeczywisto\u015b\u0107, od dawna kojarzy\u0142a si\u0119 wielu ludziom z futurystyczn\u0105 technologi\u0105. \u00a0Realizacj\u0105 tego typu wyobra\u017ce\u0144 jest tytu\u0142owy T-800 grany przez Arnolda Schwarzeneggera w filmie Terminator. Robot, skupiaj\u0105c sw\u00f3j wzrok na danych obiektach, pozyskiwa\u0142 o nich dodatkowe informacje. \u00a0Co wi\u0119cej, hologramy w filmach z serii Star Wars umo\u017cliwia\u0142y rozmow\u0119 z drug\u0105 osob\u0105, […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[470],"tags":[233,364,114,365],"class_list":["post-6446","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agh-2024-25","tag-estetyka","tag-rozszerzona-rzeczywistosc","tag-vr","tag-wirtualna-rzeczywistosc"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6446"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8504,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6446\/revisions\/8504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}