{"id":7033,"date":"2025-04-14T20:34:48","date_gmt":"2025-04-14T20:34:48","guid":{"rendered":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=7033"},"modified":"2025-06-09T14:07:08","modified_gmt":"2025-06-09T14:07:08","slug":"etyczne-aspekty-autonomicznych-systemow-transportu-w-miastach-przyszlosci-czy-pojazdy-autonomiczne-i-robotyzacja-transportu-publicznego-beda-zwiekszac-bezpieczenstwo-i-efektywnosc-ruchu-czy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2025\/04\/14\/etyczne-aspekty-autonomicznych-systemow-transportu-w-miastach-przyszlosci-czy-pojazdy-autonomiczne-i-robotyzacja-transportu-publicznego-beda-zwiekszac-bezpieczenstwo-i-efektywnosc-ruchu-czy\/","title":{"rendered":"Etyczne aspekty autonomicznych system\u00f3w transportu w miastach przysz\u0142o\u015bci \u2013 czy pojazdy autonomiczne i robotyzacja transportu publicznego b\u0119d\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 bezpiecze\u0144stwo i efektywno\u015b\u0107 ruchu, czy te\u017c mog\u0105 prowadzi\u0107 do problem\u00f3w zwi\u0105zanych z decyzjami moralnymi podejmowanymi przez AI w sytuacjach awaryjnych."},"content":{"rendered":"<p>W ci\u0105gu najbli\u017cszych dekad miasta stan\u0105 si\u0119 epicentrum globalnych przemian, nap\u0119dzanych przez bezprecedensow\u0105 urbanizacj\u0119. Wed\u0142ug prognoz ONZ do 2050 roku nawet 68% ludno\u015bci \u015bwiata b\u0119dzie zamieszkiwa\u0107 obszary miejskie, co prze\u0142o\u017cy si\u0119 na gwa\u0142towny wzrost zapotrzebowania na efektywn\u0105 infrastruktur\u0119 transportow\u0105. Ulice metropolii, ju\u017c dzi\u015b przeci\u0105\u017cone lawin\u0105 samochod\u00f3w, autobus\u00f3w i dostawczych van\u00f3w, wkr\u00f3tce mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 punkt krytyczny. W godzinach szczytu korki poch\u0142aniaj\u0105 miliony roboczogodzin, emisje spalin pog\u0142\u0119biaj\u0105 kryzys klimatyczny, a przestrze\u0144 publiczna staje si\u0119 aren\u0105 rywalizacji o ka\u017cdy metr kwadratowy. W tym kontek\u015bcie dok\u0142adne planowanie i organizacja \u015brodk\u00f3w komunikacji oraz innowacje w transporcie miejskim nie s\u0105 ju\u017c jedynie opcj\u0105 \u2013 to konieczno\u015b\u0107, od kt\u00f3rej zale\u017cy jako\u015b\u0107 \u017cycia, gospodarcza konkurencyjno\u015b\u0107 i ekologiczna przysz\u0142o\u015b\u0107 miast.<!--more--><\/p>\n<p>Wizja niedalekiej przysz\u0142o\u015bci rysuje jednak scenariusz pe\u0142en wyzwa\u0144 i nadziei. Dynamiczny rozw\u00f3j technologii, od autonomicznych pojazd\u00f3w po systemy zarz\u0105dzania ruchem oparte na sztucznej inteligencji, otwiera drog\u0119 do rewolucji w mobilno\u015bci. R\u00f3wnolegle rosn\u0105ce oczekiwania mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 wzgl\u0119dem szybko\u015bci, dost\u0119pno\u015bci i zr\u00f3wnowa\u017cenia \u2013 zmuszaj\u0105 decydent\u00f3w do ponownego zdefiniowania priorytet\u00f3w. Oparcie komunikacji miejskiej, a tak\u017ce prywatnych \u015brodk\u00f3w transportu, na samosteruj\u0105cych pojazdach i zautomatyzowanych systemach oferuje perspektyw\u0119 zauwa\u017calnej redukcji koszt\u00f3w i zat\u0142oczenia ulic miast, jednak zastosowanie takiego rozwi\u0105zania stawia przed nami konieczno\u015b\u0107 rozwa\u017cenia aspekt\u00f3w etycznych, powi\u0105zanych mi\u0119dzy innymi z podejmowaniem decyzji przez algorytmy w sytuacjach kryzysowych i awaryjnych. Post ma na celu podj\u0119cie dyskusji na temat tych zagadnie\u0144.<\/p>\n<h2><b>Obietnica bezpiecze\u0144stwa i wydajno\u015bci<\/b><\/h2>\n<p>Jednym z g\u0142\u00f3wnych argument\u00f3w kt\u00f3ry jest przedstawiany jako zaleta autonomicznych \u015brodk\u00f3w transportu, a tak\u017ce og\u00f3lnej automatyzacji ruchu w przestrzeniach miejskich, jest powi\u0105zane z tym potencjalne zwi\u0119kszenie bezpiecze\u0144stwa. Co roku w Stanach Zjednoczonych dochodzi do oko\u0142o 35 000 wypadk\u00f3w \u015bmiertelnych. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 wypadk\u00f3w na drogach wynika z b\u0142\u0119du dokonanego przez kierowc\u0119 &#8211; oddaj\u0105c sterowanie w r\u0119ce algorytmu, eliminujemy czynnik ludzki. Autonomiczny pojazd nie odczuwa zm\u0119czenia, nie mo\u017ce te\u017c zosta\u0107 rozproszony w ten sam spos\u00f3b jak cz\u0142owiek; nie ma ryzyka, \u017ce sztuczna inteligencja &#8222;wsi\u0105dzie za k\u00f3\u0142ko&#8221; pod wp\u0142ywem alkoholu b\u0105d\u017a innych \u015brodk\u00f3w negatywnie wp\u0142ywaj\u0105cych na umiej\u0119tno\u015bci jazdy.<\/p>\n<p>Nie oznacza to jednak \u017ce algorytmy s\u0105 nieomylne &#8211; brak odpowiednio przeprowadzonych test\u00f3w, nieadekwatnie skonstruowane mechanizmy podejmowania decyzji, a tak\u017ce potencjalne uszkodzenia mechaniczne, kt\u00f3re nie zostan\u0105 wykryte dostatecznie wcze\u015bnie przez autonomiczny system r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 doprowadzi\u0107 do wypadku. Wprowadzenie takich pojazd\u00f3w bez odpowiedniego przygotowania mo\u017ce skutkowa\u0107 zmniejszeniem og\u00f3lnego bezpiecze\u0144stwa na drodze, zamiast jego poprawy.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/entrapeer.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/autonomous-car-sensor-system-concept-safety-driverless-mode-car-control-2048x1365-1.jpeg\" alt=\"Autonomous car sensor system concept for safety of driverless mode car control\" \/><\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/entrapeer.com\/market-research\/autonomous-vehicles\/<\/p>\n<p>Drugim najcz\u0119\u015bciej prezentowanym przez zwolennik\u00f3w automatyzacji aspektem oddania kontroli ruchu w r\u0119ce maszyn jest mo\u017cliwe zwi\u0119kszenie efektywno\u015bci ruchu drogowego. Inteligentne pojazdy i systemy transportowe mog\u0105 komunikowa\u0107 si\u0119 bezpo\u015brednio, z minimalnym op\u00f3\u017anieniem, umo\u017cliwiaj\u0105c synchronizacj\u0119 ruchu wielu u\u017cytkownik\u00f3w drogi, a nawet inteligentne planowanie i maksymalizacj\u0119 zagospodarowania infrastruktury drogowej je\u015bli uwzgl\u0119dniony zostanie scentralizowany algorytm steruj\u0105cy ruchem w mie\u015bcie. Rozwi\u0105zania takie mog\u0105 pom\u00f3c w up\u0142ynnieniu ruchu, zmniejszy\u0107 zakorkowania miast poprzez adaptacyjne kierowanie pojazd\u00f3w przez mniej obci\u0105\u017cone trasy, a tak\u017ce obni\u017cenia zanieczyszcze\u0144 powietrza wynikaj\u0105cych z suboptymalnego przemieszczania si\u0119. Szersza dost\u0119pno\u015b\u0107 pojazd\u00f3w tego typu mo\u017ce te\u017c zwi\u0119kszy\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 komunikacji i pom\u00f3c w przemieszczaniu si\u0119 grupom kt\u00f3re nie s\u0105 w stanie prowadzi\u0107 tradycyjnych pojazd\u00f3w, w tym dzieciom, osobom starszym i niepe\u0142nosprawnym. Rozbudowa floty transportu miejskiego tak\u017ce mo\u017ce by\u0107 \u0142atwiejsza, poniewa\u017c zmiana pojazdu nie wymaga dodatkowego szkolenia kadry &#8211; pojazd &#8222;prowadzi si\u0119 sam&#8221; i mo\u017ce zosta\u0107 w\u0142\u0105czony do istniej\u0105cego systemu bez ingerencji z zewn\u0105trz.<\/p>\n<h3><b>Dylematy etyczne w podejmowaniu decyzji<\/b><\/h3>\n<p>Pomimo tego, \u017ce mo\u017cna \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107 potencjalne korzy\u015bci z wprowadzenia pojazd\u00f3w autonomicznych, na drodze do tego stoj\u0105 tak\u017ce pewne wa\u017cne przeszkody. Ze wzgl\u0119du na specyfik\u0119 ruchu drogowego, algorytmy steruj\u0105ce pojazdami mog\u0105 by\u0107 w ka\u017cdym momencie zmuszone do podejmowania decyzji wp\u0142ywaj\u0105cych na zdrowie, lub nawet \u017cycie, innych uczestnik\u00f3w ruchu. Kwestia ustalenia schemat\u00f3w post\u0119powania w sytuacjach kryzysowych jest problemem etycznym &#8211; jednym z punkt\u00f3w odniesienia do takich sytuacji jest s\u0142ynny \u201cproblem wagonika\u201d, w kt\u00f3rym obie opcje dost\u0119pne dla nas s\u0105 szkodliwe, ale musimy wybra\u0107 &#8222;mniejsze z\u0142o&#8221;.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"image__img--e1a73f503bf0f4a3d2504e1d64ea29cb\" src=\"https:\/\/wp.technologyreview.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/m.i.tsmartcarchoicescolo01-9.jpg\" alt=\"\" data-wpsmartcrop-natural-dims=\",\" data-smartcrop-focus=\"50,50\" \/><\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.technologyreview.com\/2018\/10\/24\/139313\/a-global-ethics-study-aims-to-help-ai-solve-the-self-driving-trolley-problem\/\">https:\/\/www.technologyreview.com\/2018\/10\/24\/139313\/a-global-ethics-study-aims-to-help-ai-solve-the-self-driving-trolley-problem\/<\/a><\/p>\n<p>Implementacja odpowiednich schemat\u00f3w zachowa\u0144 stanowi rdze\u0144 tego problemu. Ci\u0119\u017cko jest stwierdzi\u0107, czyje \u017cycie powinno mie\u0107 priorytet kiedy jeste\u015bmy w stanie uratowa\u0107 tylko jedno z nich, a decyzja le\u017cy w naszych r\u0119kach. Algorytm musi wiedzie\u0107, czy dla niego wa\u017cniejsze jest \u017cycie ludzi wewn\u0105trz pojazdu, czy, przyk\u0142adowo, rowerzyst\u00f3w lub pieszych kt\u00f3rzy wtargn\u0119li niespodziewanie przed pojazd. Warto\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia jest wtedy sprowadzona do ch\u0142odnej kalkulacji &#8211; wed\u0142ug jakich kryteri\u00f3w? Sytuacje takie stanowi\u0105 zwykle dylemat moralny dla osoby prowadz\u0105cej pojazd, kt\u00f3ra niezale\u017cnie od swojej decyzji b\u0119dzie zmuszona ponie\u015b\u0107 jej konsekwencje. Wspomniane aspekty moralne, etyczne oraz prawne uwzgl\u0119dniane przez jednostk\u0119 z r\u00f3\u017cnymi wagami sk\u0142ada si\u0119 na indywidualny algorytm decyzyjny, ale jak mo\u017cna sformu\u0142owa\u0107 uniwersalny algorytm, kt\u00f3ry zawsze podejmie obiektywnie poprawn\u0105 decyzj\u0119? Co powinno by\u0107 priorytetem autonomicznego pojazdu &#8211; maksymalizacja liczby os\u00f3b kt\u00f3ra prze\u017cyje, nawet kosztem pasa\u017cer\u00f3w, czy mo\u017ce jednak algorytm powinien zminimalizowa\u0107 zagro\u017cenie \u017cycia i szans\u0119 na uszczerbek na zdrowiu pasa\u017cer\u00f3w za wszelk\u0105 cen\u0119?<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Moral Machines: How culture changes values\u200b\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/jPo6bby-Fcg?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Jednym z sugerowanych rozwi\u0105za\u0144 tego problemu jest wykorzystanie modeli sztucznej inteligencji, wytrenowanych na reakcjach badanej grupy kierowc\u00f3w w hipotetycznych sytuacjach. Problemem powi\u0105zanym z podejmowaniem decyzji przez AI jest fakt, \u017ce modele wytrenowane do dokonywania wybor\u00f3w w takich sytuacjach mog\u0105 podejmowa\u0107 stronnicze decyzje, spowodowane doborem danych treningowych. Warto\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia mo\u017ce, nies\u0142usznie, by\u0107 oceniana na podstawie r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w niepowi\u0105zanych bezpo\u015brednio z sytuacj\u0105 na drodze. Narodowo\u015b\u0107, wzrost, kolor sk\u00f3ry nie powinny pozytywnie lub negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na to czy kto\u015b jest bardziej, lub mniej warto\u015bciowy dla systemu w sytuacji kryzysowej &#8211; jest konieczna kontrola wytrenowanych modeli celem wyeliminowania tego typu odchyle\u0144. Kto powinien ponie\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkody spowodowane przez autonomiczny system &#8211; producent, w\u0142a\u015bciciel pojazdu, pasa\u017cerowie, czy mo\u017ce organy je certyfikuj\u0105ce?<\/p>\n<h3><b>Dostosowanie przestrzeni do autonomicznych pojazd\u00f3w<\/b><\/h3>\n<p>Inny aspekt wprowadzania szeroko poj\u0119tej automatyzacji ruchu to konieczno\u015b\u0107 dostosowania przestrzeni miejskich do ich obs\u0142ugi. W sytuacji gdzie \u0142atwo dost\u0119pne, zautomatyzowane pojazdy stan\u0105 si\u0119 powszechne, liczba os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w ruchu ulicznym mo\u017ce tak\u017ce si\u0119 zwi\u0119kszy\u0107 &#8211; osoby kt\u00f3re wola\u0142yby skorzysta\u0107 wcze\u015bniej z np. komunikacji miejskiej, mog\u0105 zamiast tego wybra\u0107 w\u0142asny pojazd. Spowodowa\u0142oby to zniwelowanie przewidywanych zalet tego rozwi\u0105zania &#8211; mimo lepszej synchronizacji uczestnik\u00f3w ruchu, zwi\u0119kszona liczba pojazd\u00f3w spowoduje ostatecznie negatywne skutki. Je\u015bli pojazdy tego typu b\u0119d\u0105 zauwa\u017calnie dro\u017csze od obecnie sprzedawanych aut, mo\u017ce tak\u017ce doj\u015b\u0107, przy do\u015b\u0107 ekstremalnych za\u0142o\u017ceniach, do segregacji spo\u0142ecze\u0144stwa &#8211; wykluczenie &#8222;klasycznych&#8221; pojazd\u00f3w b\u0119dzie wi\u0105za\u0107 si\u0119 tak\u017ce z wykluczeniem pewnej grupy os\u00f3b z mo\u017cliwo\u015bci przemieszczania si\u0119 po mie\u015bcie w\u0142asnymi pojazdami, poniewa\u017c nie b\u0119dzie mo\u017cliwo\u015bci ca\u0142kowitej synchronizacji ruchu w inny spos\u00f3b.<\/p>\n<p>Powy\u017cszym problemom mo\u017cna potencjalnie zaradzi\u0107 poprzez odpowiednie planowanie publicznych \u015brodk\u00f3w komunikacji miejskiej, oraz dalsze preferowanie w miastach pojazd\u00f3w pozwalaj\u0105cych na przemieszczanie si\u0119 du\u017cej ilo\u015bci os\u00f3b naraz w przyjazny dla \u015brodowiska i zag\u0119szczenia ruchu ulicznego spos\u00f3b.<\/p>\n<h3><b>Opinia publiczna<\/b><\/h3>\n<p>Kolejn\u0105 przeszkod\u0105 stoj\u0105c\u0105 na drodze do powszechnego wdro\u017cenia samo-steruj\u0105cych pojazd\u00f3w s\u0105 dylematy zwi\u0105zane z aktualnym stanem technologii. Samochody Tesli, b\u0119d\u0105cej jedn\u0105 z najbardziej popularnych marek skupionych na samo-steruj\u0105cych pojazdach, regularnie pojawiaj\u0105 si\u0119 na czele rankingu samochod\u00f3w &#8211; w zakresie liczby wypadk\u00f3w na 1000 kierowc\u00f3w. Samochody regularnie wzywane s\u0105 z powrotem na r\u00f3\u017cnego rodzaju akcje przywo\u0142awcze (ang. recall) powi\u0105zane tak\u017ce z autopilotem. Wed\u0142ug ankiety przeprowadzonej w UK w 2024, zaledwie 22% ankietowanych czu\u0142oby si\u0119 bezpiecznie w autonomicznym poje\u017adzie i zaufa\u0142o algorytmowi zast\u0119puj\u0105cemu kierowc\u0119. Opinia publiczna regularnie skupia si\u0119 na wypadkach, w kt\u00f3rych bierze udzia\u0142 technologia samo-steruj\u0105ca pojazdem.<\/p>\n<p>Nawet wraz z rozwojem technologii, nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 \u017ce starsze modele z mniej zaawansowan\u0105 i dopracowan\u0105 technologi\u0105 obecnie znajduj\u0105ce si\u0119 na drogach nadal b\u0119d\u0105 uczestniczy\u0107 w ruchu ulicznym, co negatywnie wp\u0142ynie na jako\u015b\u0107 ruchu drogowego. Wprowadzaj\u0105c restrykcyjne regu\u0142y odno\u015bnie dopuszczonych do ruchu ulicznego pojazd\u00f3w, wyposa\u017conych w takie systemy, mo\u017cna zabroni\u0107 wykorzystywania przestarza\u0142ych rozwi\u0105za\u0144 w tym zakresie.<\/p>\n<h3><b>\u015acie\u017cka naprz\u00f3d<\/b><\/h3>\n<p>Autonomiczne pojazdy od d\u0142ugiego czasu by\u0142y marzeniem ludzko\u015bci &#8211; ale aby wprowadzi\u0107 je w \u017cycie codzienne w bezpieczny i efektywny spos\u00f3b, nadal wymagany jest nie tylko dalszy rozw\u00f3j technologii, ale r\u00f3wnie\u017c podj\u0119cie odpowiednich dzia\u0142a\u0144 odpowiadaj\u0105cych na problematyczne aspekty, aby umo\u017cliwi\u0107 wykorzystanie ich pe\u0142nego potencja\u0142u:<\/p>\n<ol>\n<li><b>Uniwersalne normy etyczne<\/b><b><br \/>\n<\/b>Konieczne jest opracowanie mi\u0119dzynarodowych standardy decyzyjne dla algorytm\u00f3w, uwzgl\u0119dniaj\u0105ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 warto\u015bci spo\u0142ecznych. Rozwi\u0105zania takie jak priorytetyzacja minimalizacji szk\u00f3d czy zasada \u201esprawiedliwej oceny\u201d (np. unikanie dyskryminacji w wyborach krytycznych) musz\u0105 wynika\u0107 z szerokiego konsensusu, uwzgl\u0119dniaj\u0105cego g\u0142osy filozof\u00f3w, prawnik\u00f3w, in\u017cynier\u00f3w i r\u00f3\u017cnorodnych grup spo\u0142ecznych.<\/li>\n<li><b>Jasne ramy prawne<\/b><b><br \/>\n<\/b>Konieczne jest okre\u015blenie odpowiedzialno\u015bci za decyzje autonomicznych pojazd\u00f3w. Czy za b\u0142\u0105d systemu odpowiada producent, w\u0142a\u015bciciel, czy regulator? Prawo musi precyzyjnie definiowa\u0107 zakres autonomii maszyn, standardy techniczne oraz procedury certyfikacji, aby unikn\u0105\u0107 luk prawnych i zapewni\u0107 ofiarom sprawiedliwo\u015b\u0107.<\/li>\n<li><b>Badania nad rzeczywistymi scenariuszami<\/b><b><br \/>\n<\/b>Inwestycje w zbieranie danych z rzeczywistych sytuacji drogowych i symulacje kryzysowe pozwol\u0105 trenowa\u0107 algorytmy na realistycznych przypadkach, a nie wy\u0142\u0105cznie hipotetycznych dylematach. Wsp\u00f3\u0142praca z psychologami ruchu drogowego pomo\u017ce zrozumie\u0107, jak ludzie reaguj\u0105 w stresie, by AI nie powiela\u0142a naszych b\u0142\u0119d\u00f3w, ale je korygowa\u0142a.<\/li>\n<li><b>Transparentno\u015b\u0107 algorytm\u00f3w<\/b><b><br \/>\n<\/b>Mechanizmy decyzyjne AI nie mog\u0105 by\u0107 \u201eczarn\u0105 skrzynk\u0105\u201d. Otwarto\u015b\u0107 kodu oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 audytu decyzji przez niezale\u017cne podmioty zwi\u0119ksz\u0105 zaufanie publiczne. Kierowcy, piesi i pasa\u017cerowie powinni rozumie\u0107 podstawy dzia\u0142a\u0144 system\u00f3w, np. dlaczego pojazd wybra\u0142 nag\u0142e hamowanie zamiast skr\u0119tu.<\/li>\n<li><b>Integracja z planowaniem miejskim<\/b><b><br \/>\n<\/b>Wykorzystanie autonomicznych pojazd\u00f3w musi by\u0107 elementem szerszej strategii innowacji w ruchu miejskim. R\u00f3wnolegle z integracj\u0105 nowych technologii nale\u017cy modernizowa\u0107 infrastruktur\u0119 drogow\u0105, aby unikn\u0105\u0107 chaosu wynikaj\u0105cego z mieszanego ruchu i zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo u\u017cytkownikom tradycyjnych pojazd\u00f3w w etapach przej\u015bciowych.<\/li>\n<\/ol>\n<p><b>Perspektywa na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/b><b><br \/>\n<\/b>Sukces rewolucji autonomicznej zale\u017cy od synergii technologii, etyki i polityki. Bez publicznego zaufania, wypracowanego przez transparentno\u015b\u0107 i sprawiedliwe regulacje, nawet najbardziej zaawansowane systemy pozostan\u0105 niezrozumia\u0142e i kontrowersyjne. Tylko holistyczne podej\u015bcie, \u0142\u0105cz\u0105ce innowacje z trosk\u0105 o dobro wsp\u00f3lne, pozwoli przekszta\u0142ci\u0107 miasta w przestrzenie bezpieczne, sprawiedliwe i przyjazne dla wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u017br\u00f3d\u0142a:<\/p>\n<p>&#8211; https:\/\/pro.morningconsult.com\/articles\/autonomous-vehicles-safety-consumer-interest-polling<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0386111221000224\">&#8211; https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0386111221000224<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.un.org\/development\/desa\/en\/news\/population\/2018-revision-of-world-urbanization-prospects.html\">&#8211; https:\/\/www.un.org\/development\/desa\/en\/news\/population\/2018-revision-of-world-urbanization-prospects.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.semanticscholar.org\/paper\/Sumienie-maszyny-Sztuczna-inteligencja-i%C2%A0problem-Wieczorek-J%C4%99drzejko\/3ed3edceaea39b45b5c99be06fca8d18cbf6cd37\">&#8211; https:\/\/www.semanticscholar.org\/paper\/Sumienie-maszyny-Sztuczna-inteligencja-i%C2%A0problem-Wieczorek-J%C4%99drzejko\/3ed3edceaea39b45b5c99be06fca8d18cbf6cd37<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.hpi.co.uk\/content\/motoring-news\/driverless-cars-research-uk\/\">&#8211; https:\/\/www.hpi.co.uk\/content\/motoring-news\/driverless-cars-research-uk\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.forbes.com\/sites\/stevebanker\/2025\/02\/11\/tesla-again-has-the-highest-accident-rate-of-any-auto-brand\/\">&#8211; https:\/\/www.forbes.com\/sites\/stevebanker\/2025\/02\/11\/tesla-again-has-the-highest-accident-rate-of-any-auto-brand\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/smartcityforum.pl\/artykul\/przyszlosc-smart-cities-15-minutowe-inteligentne-miasta-i-elektromobilnosc\/\">&#8211; https:\/\/smartcityforum.pl\/artykul\/przyszlosc-smart-cities-15-minutowe-inteligentne-miasta-i-elektromobilnosc\/<\/a><\/p>\n<p>&#8211; https:\/\/semiengineering.com\/bridging-the-gap-between-smart-cities-and-autonomous-vehicles\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W ci\u0105gu najbli\u017cszych dekad miasta stan\u0105 si\u0119 epicentrum globalnych przemian, nap\u0119dzanych przez bezprecedensow\u0105 urbanizacj\u0119. Wed\u0142ug prognoz ONZ do 2050 roku nawet 68% ludno\u015bci \u015bwiata b\u0119dzie zamieszkiwa\u0107 obszary miejskie, co prze\u0142o\u017cy si\u0119 na gwa\u0142towny wzrost zapotrzebowania na efektywn\u0105 infrastruktur\u0119 transportow\u0105. Ulice metropolii, ju\u017c dzi\u015b przeci\u0105\u017cone lawin\u0105 samochod\u00f3w, autobus\u00f3w i dostawczych van\u00f3w, wkr\u00f3tce mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 punkt krytyczny. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":262,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[470],"tags":[168,544,545,122,546],"class_list":["post-7033","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agh-2024-25","tag-automatyzacja","tag-motoryzacja","tag-optymalizacja-ruchu","tag-pojazdy-autonomiczne","tag-rozwoj-miast"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/262"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7033"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7109,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7033\/revisions\/7109"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}