![\"\"](\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/First_pic-300x185.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
W ci\u0105gu ostatnich kilku lat kraje rozwini\u0119te poczyni\u0142y du\u017ce post\u0119py w zakresie zdrowia psychicznego, ale dost\u0119p do opieki i zasob\u00f3w pozostaje bardzo nier\u00f3wny na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/span>\u00a0 <\/span>Wed\u0142ug \u015awiatowej Organizacji Zdrowia odsetek os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 opiek\u0105 os\u00f3b dotkni\u0119tych chorobami psychicznymi w krajach o niskich dochodach mo\u017ce wynosi\u0107 zaledwie 2 na 100 tysi\u0119cy os\u00f3b podczas, gdy 1 na 10 wymaga specjalistycznej opieki psychiatrycznej. Najnowsze wydarzenia na \u015bwiecie takie, jak pandemia COVID-19, kryzys na \u015bwiecie czy wojna na Ukrainie tylko pogarszaj\u0105 ten stan rzeczy. Jednocze\u015bnie rozw\u00f3j najnowszych technologii informatycznych i\u00a0robotycznych\u00a0daje nam coraz wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci mi\u0119dzy innymi we wspomaganiu s\u0142u\u017cby zdrowia. W tym artykule przyjrz\u0119 si\u0119 dost\u0119pnym narz\u0119dziom, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c tym, kt\u00f3rzy zmagaj\u0105 si\u0119\u00a0z problemami psychicznymi.<\/span><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Stan zdrowia psychicznego w Unii Europejskiej<\/b><\/span><\/p>\n Raport opublikowany przez Biuro Analiz, Dokumentacji i Korespondencji Kancelarii Senatu [1] nie napawa optymizmem. W przytoczonym tam badaniu \u201eZakres i cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania chor\u00f3b i zaburze\u0144 psychicznych w Europie w 2010 roku\u201d przeprowadzonego przez European College of Neuropsychopharmacology (ECNP) oraz European Brain Council (EBC) z 2011 roku mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119, \u017ce ka\u017cdego roku 164,8 miliona os\u00f3b mieszkaj\u0105cych w Unii Europejskiej (38,2%) cierpia\u0142o z powodu zaburze\u0144 zdrowia psychicznego. Jak wynika z wynik\u00f3w bada\u0144, najcz\u0119stszymi zaburzeniami zdrowia psychicznego by\u0142y: zaburzenia l\u0119kowe (14%), bezsenno\u015b\u0107 (7%), depresja (6,9%), zaburzenia somatyczne (6,3%), zaburzenia spowodowane u\u017cywaniem alkoholu oraz substancji psychoaktywnych (> 4%), ADHD u dzieci i m\u0142odzie\u017cy (5%), demencja (1-30% w zale\u017cno\u015bci od wieku). Kolejnym przytoczonym w raporcie badaniem jest opublikowane w 2016 roku przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119\u00a0Zdrowia (WHO), kt\u00f3re dotyczy globalnego obci\u0105\u017cenia chorobami. Wskazuje ono jasno, \u017ce zdrowie psychiczne ma ogromne znaczenie w obszarze zdrowia publicznego. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w najwa\u017cniejszych przyczyn utraconych lat \u017cycia w zdrowiu z powodu ograniczonej sprawno\u015bci (YLDs \u2013 years lived with disability), zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania (mental and substance use disorders) stanowi\u0105 drug\u0105 w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn i trzeci\u0105 w\u015br\u00f3d kobiet najwa\u017cniejsz\u0105 grup\u0119 przyczyn odpowiedzialn\u0105 za utracone lata \u017cycia w zdrowiu z powodu ograniczonej sprawno\u015bci. Trzeci\u0105 publikacj\u0105 [2], kt\u00f3rej celem by\u0142o podsumowanie stanu zdrowia psychicznego w Europie jest to przeprowadzone przez Eurostat. Wskazuje ono wprost, \u017ce 7,2% os\u00f3b w Unii Europejskiej cierpi na przewlek\u0142\u0105 depresj\u0119, z czego najwy\u017cszy odsetek jest w S\u0142owenii (15,1%), Portugalii (12,2%) i Szwecji (11,7%). Z publikacji mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119 te\u017c, \u017ce depresja i zaburzenia zwi\u0105zane z nadu\u017cywaniem alkoholu to dwa najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ce zaburzenia psychiczne, a depresja znalaz\u0142a si\u0119 na li\u015bcie 20 najwa\u017cniejszych przyczyn niepe\u0142nosprawno\u015bci. Ka\u017cde z tych bada\u0144 stawia diagnoz\u0119, \u017ce zaburzenia psychiczne sta\u0142y si\u0119 najwi\u0119kszym wyzwaniem zdrowotnym w Europie w XXI wieku.<\/span><\/p>\n Stan zdrowia psychicznego w Polsce<\/b><\/span><\/p>\n W wy\u017cej wymienionych badaniach mo\u017cemy znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c informacje o stanie zdrowia psychicznego mieszka\u0144c\u00f3w Polski. W [1] przytoczone zosta\u0142y wyniki raportu przygotowanego przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego \u2013 Pa\u0144stwowy Zak\u0142ad Higieny (NIZP-PZH), Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie (IPiN) oraz Katedr\u0119 Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego we Wroc\u0142awiu (KPUM) pt. \u201eCharakterystyka rozpowszechniania zaburze\u0144 psychicznych w Polsce na podstawie badania EZOP\u201d, kt\u00f3ry powsta\u0142 na podstawie trzyletniego projektu badawczego opublikowanego w 2012 roku. Wynika z niego, \u017ce w badanej pr\u00f3bie 10 tysi\u0119cy os\u00f3b u 23,4% os\u00f3b rozpoznano przynajmniej jedno zaburzenie psychiczne z 18 zaburze\u0144 zdefiniowanych wg Mi\u0119dzynarodowej Klasyfikacji Chor\u00f3b ICD-10 i Klasyfikacji Zaburze\u0144 Psychicznych Ameryka\u0144skiego Towarzystwa Psychiatrycznego DSM-IV.\u00a0 <\/span>W\u015br\u00f3d nich, co czwarta przebadana osoba do\u015bwiadcza\u0142a wi\u0119cej ni\u017c jednego zaburzenia, a co dwudziesta pi\u0105ta \u2013 trzech i wi\u0119cej. Grup\u0119 tych ostatnich pacjent\u00f3w, maj\u0105cych do\u015bwiadczenia z kilkoma zaburzeniami, oszacowano na blisko \u0107wier\u0107 miliona os\u00f3b. Dalej mo\u017cemy przeczyta\u0107, \u017ce u oko\u0142o 10% badanej populacji stwierdzono zaburzenia nerwicowe, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych do najcz\u0119stszych nale\u017ca\u0142y fobie specyficzne (4,3%) i fobie spo\u0142eczne (1,8%). Mo\u017cna zatem przyj\u0105\u0107, \u017ce na zaburzenia nerwicowe cierpi co dziesi\u0105ty Polak w wieku produkcyjnym, czyli jest to grupa 2,5 miliona os\u00f3b. Zaburzenia nastroju w\u015br\u00f3d zg\u0142aszanych dolegliwo\u015bci stanowi\u0142y \u0142\u0105cznie 3,5% (w tym a\u017c 3% stanowi\u0142a depresja), zatem mog\u0105 one dotyczy\u0107 blisko 1 miliona Polak\u00f3w w wieku produkcyjnym. Impulsywne zaburzenia zachowania rozpoznawano u 3,5% respondent\u00f3w co mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce co trzydziesty Polak prezentuje tego rodzaju zachowania. Najwi\u0119ksze odsetki jednak mo\u017cemy zobaczy\u0107 dla problem\u00f3w zwi\u0105zanych z u\u017cywaniem substancji psychoaktywnych ( 12,9%), gdzie a\u017c 11,9% to zaburzenia b\u0119d\u0105ce nast\u0119pstwem nadu\u017cywania alkoholu. To oznacza, \u017ce z tymi problemami boryka si\u0119 3,3 miliona os\u00f3b w wieku produkcyjnym. Widzimy zatem, \u017ce wysoki odsetek os\u00f3b cierpi\u0105cych na rozmaite problemy psychiczne r\u00f3wnie\u017c dotyczy nie tylko innych kraj\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c populacji Polski.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Narz\u0119dzia informatyczne<\/b><\/span><\/p>\n Cho\u0107 rozwi\u0105zania informatyczne cz\u0119sto nie s\u0105 w stanie zapewni\u0107 w pe\u0142ni wystarczaj\u0105cej opieki nad osobami cierpi\u0105cymi na problemy psychiczne, to mog\u0105 stanowi\u0107 bardzo dobre uzupe\u0142nienie terapii nadzorowanej przez specjalist\u0119. Poni\u017cej opisz\u0119 kilka z ogromnej ilo\u015bci dost\u0119pnych na rynku narz\u0119dzi:<\/span><\/p>\n 1. TrustCircle – projekt uruchomiony przez Psychiatric Disability Organization (PDO) we wsp\u00f3\u0142pracy z tw\u00f3rcami aplikacji ze Stan\u00f3w Zjednoczonych. G\u0142\u00f3wnym celem przy\u015bwiecaj\u0105cym tw\u00f3rcom aplikacji by\u0142o usuni\u0119cie barier w dost\u0119pie do opieki psychiatrycznej mieszka\u0144com Kenii, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 jedynie kilkudziesi\u0119ciu specjalist\u00f3w w dziedzinie psychiatrii. Dzi\u0119ki tej aplikacji u\u017cytkownicy s\u0105 w stanie uzyska\u0107 darmow\u0105 i zdaln\u0105 pomoc psychiatryczn\u0105, co stanowi alternatyw\u0119 dla wizyt w gabinetach w \u015bwiecie realnym. Pacjenci mog\u0105 w ramach aplikacji zadawa\u0107 pytania odno\u015bnie zdrowia psychicznego oraz przeprowadza\u0107 specjalistyczne badania na takie schorzenia, jak depresja, nadu\u017cywanie substancji psychoaktywnych czy zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n 2. YourDost – platforma internetowa, kt\u00f3ra, podobnie jak przytoczone wy\u017cej TrustCircle, zapewnia doradztwo i pomoc osobom zmagaj\u0105cym si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi problemami psychicznymi. Umo\u017cliwia ona kontakt z osobami specjalizuj\u0105cymi si\u0119\u00a0w psychologii, psychoterapii i doradztwie zawodowym. Na stronie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c znale\u017a\u0107\u00a0liczne materia\u0142y dotycz\u0105ce zdrowia psychicznego, a tak\u017ce inne narz\u0119dzia takie, jak fora internetowe.<\/span><\/p>\n 3. Mind IT – kolejne narz\u0119dzie, kt\u00f3rego celem jest pomoc niezamo\u017cnym u\u017cytkownikom w znalezieniu potrzebnej opieki psychiatrycznej. W celu identyfikacji os\u00f3b potrzebuj\u0105cych specjalistycznej opieki zdrowotnej nale\u017cy odpowiada\u0107 na pytania dotycz\u0105ce aktualnego samopoczucia u\u017cytkownika. Aplikacja powsta\u0142a w odpowiedzi na coraz bardziej rosn\u0105ce wska\u017aniki samob\u00f3jstw w\u015br\u00f3d obywateli Ghany, gdzie na kilkudziesi\u0119ciomilionow\u0105 populacj\u0119\u00a0przypada jedynie kilkana\u015bcie specjalistycznych instytucji zajmuj\u0105cych si\u0119 zdrowiem psychicznym.<\/span><\/p>\n 4. NotOK – aplikacja stworzona przez dw\u00f3jk\u0119 nastolatk\u00f3w i r\u00f3wnie\u017c kierowana g\u0142ownie dla m\u0142odszych u\u017cytkownik\u00f3w smartfon\u00f3w. Jej g\u0142\u00f3wnym przeznaczeniem jest zmniejszenie przypadk\u00f3w samob\u00f3jstw w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. Zasada dzia\u0142ania aplikacji polega na dodaniu do niej danych kontaktowych do maksymalnie pi\u0119ciu zaufanych os\u00f3b i na klikni\u0119ciu w du\u017cy, czerwony przycisk w przypadku gorszego samopoczucia. W takim przypadku dodane osoby otrzymaj\u0105 informacj\u0119 o problemach bliskiej im osoby, a tak\u017ce jej dok\u0142adn\u0105 lokalizacj\u0119 na podstawie GPS.<\/span><\/p>\n 5. MY3 – podanie jak w przypadku NotOK, tak i w tej aplikacji tw\u00f3rcy obrali sobie za cel pomoc osobom, kt\u00f3re musz\u0105 radzi\u0107\u00a0sobie z my\u015blami samob\u00f3jczymi. Tak\u017ce tutaj mo\u017cemy szybko skontaktowa\u0107 si\u0119 z kilkoma bliskimi osobami w przypadku ataku choroby, jak r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119\u00a0z przeszkolonym doradc\u0105 ameryka\u0144skiej linii National Suicide Prevention Lifeline. Aplikacja oferuje r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 tworzenia swojego osobistego planu bezpiecze\u0144stwa, a tak\u017ce dost\u0119p do pomocnych zasob\u00f3w.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n 6. What\u2019s up? – darmowa aplikacja, kt\u00f3ra wykorzystuje metody najbardziej znanych terapii takich, jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT) oraz terapia akceptacji i zaanga\u017cowania (ACT). W odr\u00f3\u017cnieniu od dw\u00f3ch poprzednich przyk\u0142ad\u00f3w ten nie koncentruje si\u0119 na konkretnym zaburzeniu psychicznym, lecz na wielu r\u00f3\u017cnych, jak na przyk\u0142ad depresja, gniew, stres czy zaburzenia l\u0119kowe. Zasada dzia\u0142ania polega na \u015bledzenia pozytywnych oraz negatywnych nawyk\u00f3w, aby utrzymywa\u0107 te dobre na d\u0142u\u017cej, a z\u0142e jak najszybciej eliminowa\u0107.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n 7. MoodKit – aplikacja opracowana przez dw\u00f3ch specjalist\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119\u00a0psychologi\u0105 kliniczn\u0105. Wykorzystuje ona podstawy terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) i zapewnia wiele dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re maj\u0105 poprawi\u0107\u00a0nastr\u00f3j u\u017cytkownika. Pomaga ona zmieni\u0107\u00a0spos\u00f3b my\u015blenia i rozwija\u0107\u00a0zdrowe postawy, kt\u00f3re pomagaj\u0105 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 chorob\u0119. Wykorzystuje ona r\u00f3wnie\u017c wbudowany dziennik, kt\u00f3ry pomaga dokonywa\u0107\u00a0analizy i refleksji nad minionym dniem, zauwa\u017ca\u0107 niepokoj\u0105ce my\u015bli i dokumentowa\u0107 w jaki spos\u00f3b mo\u017cna je pokona\u0107.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Jak mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 rynek aplikacji i platform informatycznych obfituje w wiele rozwi\u0105za\u0144 maj\u0105cych pom\u00f3c zar\u00f3wno biednym osobom mieszkaj\u0105cych w krajach trzeciego \u015bwiata, gdzie dost\u0119p do specjalistycznej opieki jest wyj\u0105tkowo ubogi, jak i tym, kt\u00f3rzy chc\u0105 uzupe\u0142ni\u0107 swoj\u0105 terapi\u0119 o dodatkowe narz\u0119dzia poprawiaj\u0105ce jej skuteczno\u015b\u0107. Wy\u017cej opisane przyk\u0142ady to tylko kilka z setek dost\u0119pnych na rynku, z kt\u00f3rych ka\u017cda osoba potrzebuj\u0105ca pomocy znajdzie tak\u0105, kt\u00f3ra b\u0119dzie jej najbardziej odpowiada\u0142a.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Narz\u0119dzia robotyczne<\/b><\/span><\/p>\n Nie tylko technologie z sektora IT pozwalaj\u0105 na tworzenie nowoczesnych rozwi\u0105za\u0144 maj\u0105cych przynie\u015b\u0107 ulg\u0119\u00a0osobom, kt\u00f3re walcz\u0105 z r\u00f3\u017cnego typu chorobami psychicznymi. R\u00f3wnie\u017c specjali\u015bci zajmuj\u0105cy si\u0119\u00a0robotyk\u0105 podejmuj\u0105 si\u0119\u00a0tworzenia rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3rych celem jest uzupe\u0142nienie specjalistycznych terapii. Poni\u017cej zaprezentuj\u0119\u00a0przyk\u0142ad na to, \u017ce takie rozwi\u0105zanie mo\u017ce by\u0107\u00a0skuteczne.<\/span><\/p>\n Pepper [5] to zaawansowany p\u00f3\u0142humanoidalny robot wyprodukowany przez japo\u0144sk\u0105 firm\u0119 SoftBank Robotics i zaprezentowany w 2014 roku. Jest on w stanie rozpoznawa\u0107\u00a0emocje stoj\u0105cego obok niego cz\u0142owieka poprzez analiz\u0119 mimiki i ton\u00f3w g\u0142osu. Zosta\u0142 on przetestowany w domach opieki os\u00f3b starszych w Wielkiej Brytanii, gdzie zauwa\u017cono, znacz\u0105 popraw\u0119\u00a0zdrowia psychicznego u os\u00f3b, kt\u00f3re korzysta\u0142y z urz\u0105dzenia kilkana\u015bcie godzin w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni. Niestety ze wzgl\u0119du na s\u0142aby popyt sprzeda\u017c robota zosta\u0142a wstrzymana w 2021 roku.<\/span><\/p>\n Powy\u017cszy przyk\u0142ad pokazuje, \u017ce zastosowanie robotyki i sztucznej inteligencji ma realny potencja\u0142 na popraw\u0119\u00a0skuteczno\u015bci specjalistycznych terapii oraz wskazuje pewien kierunek rozwoju metod stosowanych do leczenia i zapobiegania chor\u00f3b i zaburze\u0144 psychicznych w przysz\u0142o\u015bci.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Literatura<\/b><\/span><\/p>\n [1]https : \/\/ www . senat . gov . pl \/ gfx \/ senat \/ pl \/ senatopracowania \/ 175 \/ plik \/ ot674 _ zdrowie _ psychiczne . pdf<\/a><\/span><\/p>\n [2] https : \/\/ portalstatystyczny . pl \/ depresja – i – zdrowie – psychiczne – w – unii – europejskiej \/<\/a><\/span><\/p>\n [3] https : \/\/ www . globalcitizen . org \/ en \/ content \/ 5 – tech – tools – mental – health – low – income – countries \/<\/a><\/span><\/p>\n [4] https : \/\/ www . psycom . net \/ 25 – best – mental – health – apps<\/a><\/span><\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/TrustCircle-300x300.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/YourDost-300x300.png\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/unnamed-300x300.png\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/my3-300x300.jpg\")
\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/whats-up-300x300.png\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/moodkit-300x300-1-300x300.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/architeles.pl\/ethics\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/pepper_robot-300x225.jpg\")
<\/p>\n