{"id":9036,"date":"2026-03-29T21:21:49","date_gmt":"2026-03-29T21:21:49","guid":{"rendered":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/?p=9036"},"modified":"2026-03-30T21:18:02","modified_gmt":"2026-03-30T21:18:02","slug":"manipulacje-polityczne-w-mediach-spolecznosciowych-jak-algorytmy-i-ai-decyduja-o-twoich-pogladach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/2026\/03\/29\/manipulacje-polityczne-w-mediach-spolecznosciowych-jak-algorytmy-i-ai-decyduja-o-twoich-pogladach\/","title":{"rendered":"Manipulacje polityczne w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych: Jak algorytmy i AI decyduj\u0105 o Twoich pogl\u0105dach?"},"content":{"rendered":"<h2>Nowy paradygmat w\u0142adzy informacyjnej<\/h2>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesna polityka coraz wyra\u017aniej przenosi si\u0119 z fizycznych przestrzeni debat i instytucji do \u015brodowiska cyfrowego. Media spo\u0142eczno\u015bciowe przesta\u0142y by\u0107 jedynie narz\u0119dziem komunikacji &#8211; sta\u0142y si\u0119 autonomicznym ekosystemem, w kt\u00f3rym ka\u017cdego dnia rze\u017abiona jest nasza rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczna, polityczna i emocjonalna. To w\u0142a\u015bnie tam, w zaciszu algorytmicznych proces\u00f3w, powstaj\u0105 narracje wp\u0142ywaj\u0105ce na nasze decyzje wyborcze, postawy obywatelskie oraz interpretacj\u0119 najpowa\u017cniejszych konflikt\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n<p>Aby zrozumie\u0107 mechanizm wsp\u00f3\u0142czesnej manipulacji, nale\u017cy przyjrze\u0107 si\u0119 jej fundamentom:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenie:<\/strong> Powszechny i darmowy dost\u0119p do internetu mia\u0142 przynie\u015b\u0107 ostateczn\u0105 demokratyzacj\u0119 wiedzy oraz niczym nieskr\u0119powan\u0105 wolno\u015b\u0107 s\u0142owa.<\/li>\n<li><strong>Teza:<\/strong> W rzeczywisto\u015bci cyfrowa infrastruktura sta\u0142a si\u0119 narz\u0119dziem precyzyjnej, cho\u0107 niewidocznej kontroli postaw spo\u0142ecznych, gdzie &#8222;wolno\u015b\u0107 wyboru&#8221; jest cz\u0119sto starannie zaprojektowan\u0105 iluzj\u0105.<\/li>\n<li><strong>Dow\u00f3d:<\/strong> Mechanizm ten opiera si\u0119 na zjawisku <strong>niewidzialno\u015bci wp\u0142ywu<\/strong>. Manipulacja w 2026 roku nie przypomina ju\u017c topornej propagandy znanej z ubieg\u0142ego wieku. Jest subtelna, rozproszona i zintegrowana z codziennym do\u015bwiadczeniem u\u017cytkownika. Jak zauwa\u017ca Shoshana Zuboff (2019), wsp\u00f3\u0142czesna &#8222;architektura wyboru&#8221; sprawia, \u017ce odbiorca konsumuje tre\u015bci idealnie dopasowane do jego profilu psychologicznego, co utwierdza go w b\u0142\u0119dnym przekonaniu o pe\u0142nej autonomii swoich pogl\u0105d\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"embed-twitter\">\n<blockquote class=\"twitter-tweet\" data-width=\"550\" data-dnt=\"true\">\n<p lang=\"pl\" dir=\"ltr\">Tomasz Lis: <\/p>\n<p>\u201eWarto policzy\u0107 g\u0142osy \u017ceby\u015bmy po prawie p\u00f3\u0142 roku znali wynik wybor\u00f3w. Po pi\u0119ciu miesi\u0105cach nawet w tak \u015bmiesznym kraju jak Polska powinni\u015bmy zna\u0107 wynik wybor\u00f3w\u201d <\/p>\n<p>M\u0142ocie udarowy po 1. je\u015bli Polska jest \u015bmieszna to won do Izraela a po 2. wyniki wszyscy znamy <a href=\"https:\/\/t.co\/FJareNRnIj\">pic.twitter.com\/FJareNRnIj<\/a><\/p>\n<p>&mdash; chrzanik (@chrzanikx) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/chrzanikx\/status\/1990102953349276086?ref_src=twsrc%5Etfw\">November 16, 2025<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><script async src=\"https:\/\/platform.twitter.com\/widgets.js\" charset=\"utf-8\"><\/script><\/div>\n<p>Paradoks wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci polega wi\u0119c na tym, \u017ce im wi\u0119kszy mamy dost\u0119p do informacji, tym \u0142atwiej o ich centraln\u0105 kontrol\u0119. Nie chodzi ju\u017c o to, by zabroni\u0107 nam my\u015ble\u0107 &#8211; chodzi o to, by skutecznie zarz\u0105dza\u0107 tym, o czym my\u015blimy i jakie emocje nam przy tym towarzysz\u0105.<\/p>\n<h2>Cyfrowa infrastruktura wp\u0142ywu i fragmentaryzacja prawdy<\/h2>\n<p>Media spo\u0142eczno\u015bciowe funkcjonuj\u0105 w oparciu o zaawansowane algorytmy, kt\u00f3rych nadrz\u0119dnym celem jest <strong>maksymalizacja zaanga\u017cowania u\u017cytkownika<\/strong>. W praktyce oznacza to promowanie tre\u015bci wywo\u0142uj\u0105cych najsilniejsze reakcje, co sprawia, \u017ce manipulacja staje si\u0119 wpisana w sam\u0105 logik\u0119 dzia\u0142ania platform.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenie:<\/strong> Algorytmy maj\u0105 za zadanie dostarcza\u0107 nam obiektywnie warto\u015bciowe i interesuj\u0105ce nas tre\u015bci.<\/li>\n<li><strong>Teza:<\/strong> W rzeczywisto\u015bci systemy te faworyzuj\u0105 polaryzacj\u0119, zamykaj\u0105c nas w &#8222;ba\u0144kach informacyjnych&#8221; (Pariser, 2011).<\/li>\n<li><strong>Dow\u00f3d:<\/strong> Mechanizm ten opiera si\u0119 na analizie l\u0119k\u00f3w i uprzedze\u0144, co prowadzi do rozpadu wsp\u00f3lnej przestrzeni informacyjnej. Spo\u0142ecze\u0144stwo przestaje dzieli\u0107 t\u0119 sam\u0105 baz\u0119 wiedzy, a te same wydarzenia funkcjonuj\u0105 w sprzecznych interpretacjach &#8211; od aktu agresji po uzasadnion\u0105 obron\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dzi\u0119ki tak precyzyjnej infrastrukturze danych, dzia\u0142ania polityczne nie musz\u0105 by\u0107 ju\u017c kierowane do og\u00f3\u0142u. Wystarczy zidentyfikowa\u0107 podatne mikro-grupy i dostarczy\u0107 im przekaz, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwi dostrze\u017cenie alternatywnych fakt\u00f3w. W erze cyfrowej nie mamy ju\u017c zatem do czynienia jedynie z r\u00f3\u017cnic\u0105 opinii, lecz z fundamentaln\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 fakt\u00f3w, na kt\u00f3rych te opinie s\u0105 budowane.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Wniosek:<\/strong> Manipulacja w tym modelu nie polega na zmuszaniu do zmiany zdania, lecz na izolowaniu odbiorcy wewn\u0105trz narracji, kt\u00f3ra wyklucza dialog z drug\u0105 stron\u0105.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Wojna informacyjna jako element wsp\u00f3\u0142czesnych konflikt\u00f3w<\/h2>\n<p>Przyk\u0142ad narastaj\u0105cego napi\u0119cia mi\u0119dzy Izraelem i Stanami Zjednoczonymi a Iranem pokazuje, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne dzia\u0142ania militarne s\u0105 dzi\u015b nierozerwalnie zwi\u0105zane z operacjami w infosferze. Media spo\u0142eczno\u015bciowe przesta\u0142y by\u0107 jedynie t\u0142em dla wydarze\u0144 &#8211; sta\u0142y si\u0119 r\u00f3wnoleg\u0142ym polem walki, na kt\u00f3rym toczy si\u0119 bezpardonowa rywalizacja o interpretacj\u0119 fakt\u00f3w w czasie rzeczywistym.<\/p>\n<p>W tym kontek\u015bcie informacja przesta\u0142a by\u0107 jedynie opisem rzeczywisto\u015bci. Sta\u0142a si\u0119 aktywnym narz\u0119dziem jej kreowania, a panowanie nad narracj\u0105 jest obecnie r\u00f3wnie istotne, co przewaga technologiczna na fizycznym froncie. To w\u0142a\u015bnie w tym cyfrowym wymiarze kognitywnym rozstrzyga si\u0119 dzi\u015b legitymizacja dzia\u0142a\u0144 zbrojnych w oczach \u015bwiatowej opinii publicznej.<\/p>\n<h3>Kryzys prawdy w erze sztucznej inteligencji<\/h3>\n<p>Jednym z najbardziej wymownych przyk\u0142ad\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej manipulacji jest sytuacja opisana przez Euronews, dotycz\u0105ca dzia\u0142a\u0144 Benjamina Netanjahu. W trakcie eskalacji konfliktu w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 informacje sugeruj\u0105ce \u015bmier\u0107 premiera Izraela. Narracje te, wzmacniane przez \u017ar\u00f3d\u0142a powi\u0105zane z Iranem, b\u0142yskawicznie zyska\u0142y globalne zasi\u0119gi.<\/p>\n<p>W odpowiedzi Netanjahu opublikowa\u0142 nagranie, kt\u00f3re mia\u0142o by\u0107 dowodem jego obecno\u015bci i ostatecznym uci\u0119ciem spekulacji:<\/p>\n<div class=\"embed-twitter\">\n<blockquote class=\"twitter-tweet\" data-width=\"550\" data-dnt=\"true\">\n<p lang=\"iw\" dir=\"rtl\">\u05d0\u05d5\u05de\u05e8\u05d9\u05dd \u05e9\u05d0\u05e0\u05d9 \u05de\u05d4? \u05e6\u05e4\u05d5 &gt;&gt; <a href=\"https:\/\/t.co\/ijHPkM3ZHZ\">pic.twitter.com\/ijHPkM3ZHZ<\/a><\/p>\n<p>&mdash; Benjamin Netanyahu &#8211; \u05d1\u05e0\u05d9\u05de\u05d9\u05df \u05e0\u05ea\u05e0\u05d9\u05d4\u05d5 (@netanyahu) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/netanyahu\/status\/2033190035764232360?ref_src=twsrc%5Etfw\">March 15, 2026<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><script async src=\"https:\/\/platform.twitter.com\/widgets.js\" charset=\"utf-8\"><\/script><\/div>\n<p>Paradoksalnie, publikacja ta nie zako\u0144czy\u0142a kryzysu, lecz wywo\u0142a\u0142a zjawisko okre\u015blane jako <strong>spirala dezinformacji<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenie:<\/strong> Autentyczne nagranie wideo w dobie natychmiastowej komunikacji powinno by\u0107 niepodwa\u017calnym dowodem ko\u0144cz\u0105cym fa\u0142szywe plotki.<\/li>\n<li><strong>Teza:<\/strong> W erze powszechnego l\u0119ku przed sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, sama obecno\u015b\u0107 technologii deepfake sprawia, \u017ce nawet prawda staje si\u0119 przedmiotem systemowej podejrzliwo\u015bci.<\/li>\n<li><strong>Dow\u00f3d:<\/strong> U\u017cytkownicy masowo podwa\u017cali autentyczno\u015b\u0107 wideo, b\u0142\u0119dnie interpretuj\u0105c artefakty kompresji obrazu jako dowody na ingerencj\u0119 AI. Chaos pog\u0142\u0119bi\u0142y algorytmy weryfikuj\u0105ce, takie jak Grok, kt\u00f3re b\u0142\u0119dnie sklasyfikowa\u0142y materia\u0142 jako deepfake. W efekcie technologia maj\u0105ca chroni\u0107 nas przed k\u0142amstwem, sta\u0142a si\u0119 paliwem dla dalszej eskalacji manipulacji.<\/li>\n<\/ul>\n<blockquote><p><strong>Kluczowy wniosek:<\/strong> Celem wsp\u00f3\u0142czesnej manipulacji nie jest ju\u017c tylko przekonanie nas do konkretnego k\u0142amstwa. Jest nim doprowadzenie do stanu parali\u017cu poznawczego, w kt\u00f3rym przestajemy wierzy\u0107 nawet w to, co widzimy na w\u0142asne oczy.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Emocjonalna logika i mechanizmy dezinformacji<\/h2>\n<p>Tre\u015bci polityczne w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych rzadko odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do racjonalnej argumentacji. Badania pokazuj\u0105, \u017ce u\u017cytkownicy znacznie ch\u0119tniej udost\u0119pniaj\u0105 tre\u015bci wywo\u0142uj\u0105ce silne stany afektywne, szczeg\u00f3lnie te negatywne, jak strach czy gniew (Bakshy, Messing, &amp; Adamic, 2015). To w\u0142a\u015bnie te emocje stanowi\u0105 paliwo dla algorytm\u00f3w nap\u0119dzaj\u0105cych zaanga\u017cowanie.<\/p>\n<p>W tym ekosystemie dezinformacja nie jest przypadkiem, lecz precyzyjnym narz\u0119dziem uderzaj\u0105cym w najczulsze punkty psychologii odbiorcy. Jej skuteczno\u015b\u0107 opiera si\u0119 na trzech filarach:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Uproszczone narracje:<\/strong> Redukowanie z\u0142o\u017conych konflikt\u00f3w do czarno-bia\u0142ych schemat\u00f3w (np. absolutne dobro kontra radykalne z\u0142o), co eliminuje potrzeb\u0119 niuansowania fakt\u00f3w.<\/li>\n<li><strong>Silne bod\u017ace wizualne:<\/strong> Wykorzystanie drastycznych obraz\u00f3w, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 natychmiastow\u0105 reakcj\u0119 emocjonaln\u0105, skutecznie blokuj\u0105c racjonaln\u0105 analiz\u0119 tekstu.<\/li>\n<li><strong>To\u017csamo\u015b\u0107 i warto\u015bci:<\/strong> Odwo\u0142ywanie si\u0119 do przekona\u0144 moralnych, przez co podwa\u017cenie informacji jest odczytywane jako atak na system warto\u015bci odbiorcy.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dodatkowym wzmocnieniem jest <strong>systemowa automatyzacja<\/strong>. Boty nie tylko zwi\u0119kszaj\u0105 zasi\u0119gi, ale tworz\u0105 tzw. <i>social proof<\/i> (dow\u00f3d spo\u0142eczny). U\u017cytkownik widz\u0105c tysi\u0105ce interakcji pod zmanipulowanym przekazem, pod\u015bwiadomie uznaje go za wiarygodny i powszechnie akceptowany (Ferrara et al., 2016).<\/p>\n<h2>Mikrotargetowanie w praktyce geopolitycznej<\/h2>\n<p>Jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie aspekt\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej manipulacji jest mikrotargetowanie. Polega ono na precyzyjnym dostosowaniu przekazu do bardzo w\u0105skich grup odbiorc\u00f3w na podstawie ich <strong>\u015bladu cyfrowego<\/strong> oraz danych behawioralnych gromadzonych przez platformy spo\u0142eczno\u015bciowe.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenie:<\/strong> Tradycyjna kampania informacyjna powinna opiera\u0107 si\u0119 na sp\u00f3jnym, jednolitym przekazie kierowanym do ca\u0142ej opinii publicznej.<\/li>\n<li><strong>Teza:<\/strong> W cyfrowym ekosystemie nie istnieje ju\u017c jedna &#8222;prawda&#8221; publiczna \u2013 zamiast niej funkcjonuje wiele wersji tej samej historii, skrojonych pod konkretne l\u0119ki, potrzeby i profil psychologiczny danej grupy.<\/li>\n<li><strong>Dow\u00f3d:<\/strong> W kontek\u015bcie konfliktu na linii Iran\u2013Izrael\u2013USA przekazy kierowane do zachodnich spo\u0142ecze\u0144stw cz\u0119sto skupiaj\u0105 si\u0119 na warto\u015bciach demokratycznych i bezpiecze\u0144stwie. Jednocze\u015bnie narracje kierowane do region\u00f3w Globalnego Po\u0142udnia akcentuj\u0105 w\u0105tki antyimperializmu i suwerenno\u015bci. Ka\u017cdy odbiorca otrzymuje tak\u0105 wersj\u0119 wydarze\u0144, kt\u00f3ra najlepiej rezonuje z jego lokalnym kontekstem i osobistymi uprzedzeniami.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Takie dzia\u0142anie sprawia, \u017ce debata publiczna staje si\u0119 niemo\u017cliwa, poniewa\u017c r\u00f3\u017cne grupy spo\u0142eczne, mimo omawiania tego samego konfliktu, operuj\u0105 na ca\u0142kowicie odmiennych argumentach i zestawach informacji.<\/p>\n<h2>Psychologia odbiorcy: Dlaczego dajemy si\u0119 \u0142apa\u0107?<\/h2>\n<p>Skuteczno\u015b\u0107 manipulacji wynika z samej natury ludzkiego poznania. Nasz m\u00f3zg, ewolucyjnie przystosowany do szybkiego reagowania na emocje i zagro\u017cenia, w \u015brodowisku cyfrowym staje si\u0119 najs\u0142abszym ogniwem procesu informacyjnego.<\/p>\n<p>Kluczowe mechanizmy psychologiczne to:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Efekt potwierdzenia:<\/strong> Instynktownie akceptujemy tre\u015bci zgodne z naszym \u015bwiatopogl\u0105dem (Nickerson, 1998). Gdy narracja nam &#8222;pasuje&#8221;, krytycyzm drastycznie spada na rzecz satysfakcji z potwierdzenia w\u0142asnej racji.<\/li>\n<li><strong>Sk\u0105pstwo poznawcze:<\/strong> W obliczu prze\u0142adowania informacjami m\u00f3zg wybiera heurystyki &#8211; drogi na skr\u00f3ty. Zamiast analizy \u017ar\u00f3de\u0142, oceniamy tre\u015b\u0107 po emocjonalnym nag\u0142\u00f3wku lub liczbie polubie\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W tym modelu manipulacja nie jest zewn\u0119trznym atakiem, lecz wykorzystaniem naszych wewn\u0119trznych b\u0142\u0119d\u00f3w poznawczych. Jak zauwa\u017ca literatura przedmiotu, najskuteczniejsza dezinformacja to taka, kt\u00f3r\u0105 sami &#8211; z przyczyn psychologicznych \u2013 chcemy uzna\u0107 za prawdziw\u0105.<\/p>\n<div class=\"fb-post\" data-href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sokzburaka\/posts\/pfbid027ULBtZ71RWfhmxuZKebLgkGYv9C6i7f32AoM7rRX3UJTy66E7wy3C3XsWhuMxH49l\" data-width=\"552\" style=\"background-color: #fff; display: inline-block;\"><\/div>\n<h2>Etyka w cieniu skuteczno\u015bci<\/h2>\n<p>Najbardziej problematycznym aspektem manipulacji politycznej pozostaje jej wymiar etyczny. Cho\u0107 skuteczno\u015b\u0107 tych dzia\u0142a\u0144 w dobie cyfrowej jest trudna do podwa\u017cenia, kluczowe pytanie dotyczy ich dopuszczalno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie demokratycznym.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenie:<\/strong> Pa\u0144stwo w warunkach zagro\u017cenia ma prawo stosowa\u0107 propagand\u0119, aby chroni\u0107 swoje interesy i bezpiecze\u0144stwo obywateli.<\/li>\n<li><strong>Teza:<\/strong> Wsp\u00f3\u0142czesne narz\u0119dzia cyfrowe przesun\u0119\u0142y granic\u0119 mi\u0119dzy dopuszczaln\u0105 perswazj\u0105 a nieetyczn\u0105 manipulacj\u0105, naruszaj\u0105c autonomi\u0119 poznawcz\u0105 jednostki.<\/li>\n<li><strong>Dow\u00f3d:<\/strong> Wykorzystywanie danych behawioralnych do podprogowego wp\u0142ywania na l\u0119ki (Zuboff, 2019) nie jest ju\u017c tradycyjn\u0105 \u201ewalk\u0105 o serca i umys\u0142y\u201d. To technokratyczna modyfikacja zachowa\u0144, kt\u00f3ra czyni z procesu demokratycznego procedur\u0119 sterowan\u0105 odg\u00f3rnie przez algorytmy.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W tym kontek\u015bcie granica mi\u0119dzy obron\u0105 racji stanu a cyniczn\u0105 dezinformacj\u0105 staje si\u0119 nieostra. Pojawia si\u0119 fundamentalne pytanie: czy cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki, je\u015bli cen\u0105 jest trwa\u0142e zniszczenie zaufania do samej idei prawdy?<\/p>\n<h2>Odpowiedzialno\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107<\/h2>\n<p>W obliczu rosn\u0105cej roli medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, ci\u0119\u017car odpowiedzialno\u015bci rozk\u0142ada si\u0119 na wielu aktor\u00f3w. Platformy technologiczne, cho\u0107 cz\u0119sto deklaruj\u0105 neutralno\u015b\u0107, poprzez swoje algorytmy staj\u0105 si\u0119 aktywnymi uczestnikami proces\u00f3w politycznych.<\/p>\n<p>Przeciwdzia\u0142anie manipulacji wymaga dzia\u0142a\u0144 na trzech komplementarnych poziomach:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Regulacje prawne:<\/strong> Wdra\u017canie przepis\u00f3w takich jak AI Act, kt\u00f3re wymuszaj\u0105 transparentno\u015b\u0107 algorytm\u00f3w i oznaczanie tre\u015bci generowanych przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.<\/li>\n<li><strong>Odpowiedzialno\u015b\u0107 platform:<\/strong> Modyfikacja modeli biznesowych tak, aby priorytetem by\u0142a wiarygodno\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142, a nie tylko czas sp\u0119dzony w aplikacji.<\/li>\n<li><strong>Edukacja medialna:<\/strong> Budowanie odporno\u015bci cyfrowej u\u017cytkownik\u00f3w. Technologia zawsze b\u0119dzie o krok przed prawem, dlatego jedyn\u0105 trwa\u0142\u0105 barier\u0105 dla manipulacji pozostaje krytyczne my\u015blenie.<\/li>\n<\/ol>\n<h2>Podsumowanie<\/h2>\n<p>Manipulacje polityczne w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych to jedno z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Przypadek Benjamina Netanjahu i spiralna dezinformacja wok\u00f3\u0142 jego osoby ujawniaj\u0105 g\u0142\u0119bszy proces: <strong>erozj\u0119 zaufania do rzeczywisto\u015bci<\/strong>. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym nawet autentyczne dowody mog\u0105 zosta\u0107 uznane za fa\u0142sz, celem manipulacji nie jest ju\u017c tylko sprzedanie konkretnego k\u0142amstwa. Jest nim sprawienie, by\u015bmy przestali wierzy\u0107 w cokolwiek, co podwa\u017ca fundamenty debaty publicznej i uniemo\u017cliwia rzeteln\u0105 weryfikacj\u0119 fakt\u00f3w.<\/p>\n<p>Ostatecznie walka o narracj\u0119 rozstrzyga si\u0119 w naszych umys\u0142ach. Skuteczno\u015b\u0107 cyfrowej perswazji ko\u0144czy si\u0119 tam, gdzie zaczyna si\u0119 nasza \u015bwiadoma weryfikacja i krytyczne podej\u015bcie do konsumowanych tre\u015bci.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Bibliografia<\/h2>\n<p>Bakshy, E., Messing, S., &amp; Adamic, L. A. (2015). <em>Exposure to ideologically diverse news and opinion on Facebook<\/em>. Science, 348(6239), 1130\u20131132.<\/p>\n<p>Ferrara, E., et al. (2016). <em>The rise of social bots<\/em>. Communications of the ACM, 59(7), 96\u2013104.<\/p>\n<p>Nickerson, R. S. (1998). <em>Confirmation bias: A ubiquitous phenomenon in many guises<\/em>. Review of General Psychology, 2(2), 175\u2013220.<\/p>\n<p>Pariser, E. (2011). <em>The Filter Bubble<\/em>. Penguin Press.<\/p>\n<p>Zuboff, S. (2019). <em>The Age of Surveillance Capitalism<\/em>. PublicAffairs.<\/p>\n<p>Euronews (2026). <em>Netanyahu denies death rumours in social media clip\u2026<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nowy paradygmat w\u0142adzy informacyjnej Wsp\u00f3\u0142czesna polityka coraz wyra\u017aniej przenosi si\u0119 z fizycznych przestrzeni debat i instytucji do \u015brodowiska cyfrowego. Media spo\u0142eczno\u015bciowe przesta\u0142y by\u0107 jedynie narz\u0119dziem komunikacji &#8211; sta\u0142y si\u0119 autonomicznym ekosystemem, w kt\u00f3rym ka\u017cdego dnia rze\u017abiona jest nasza rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczna, polityczna i emocjonalna. To w\u0142a\u015bnie tam, w zaciszu algorytmicznych proces\u00f3w, powstaj\u0105 narracje wp\u0142ywaj\u0105ce na nasze [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":390,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[597],"tags":[610,609,563,612,339,611,41],"class_list":["post-9036","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agh-2025-26","tag-bankainformacyjna","tag-polaryzacja","tag-polityka","tag-socialmedia","tag-sztucznainteligencja","tag-wybory","tag-manipulacja"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/390"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9036"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9091,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9036\/revisions\/9091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/architeles.eu\/ethics\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}