„Zaufaj, ale sprawdź?” – poziom zaufania do informacji generowanych przez AI wśród młodych dorosłych. Analiza jak bardzo krytyczni/bezkrytyczni jesteśmy wobec wytworów AI
Czy młodzi dorośli ufają sztucznej inteligencji bez zastrzeżeń? Najnowsze badania pokazują, że choć aż 97% z nich korzysta z narzędzi AI, tylko niewielka część czuje się przygotowana do wykorzystywania ich w pracy zawodowej. Popularność technologii idzie więc w parze z rosnącą potrzebą krytycznego myślenia – bo w świecie, gdzie odpowiedzi generuje algorytm, zasada „zaufaj, ale […]
„Sztuczna inteligencja, która nie pyta o zgodę: Nudify w praktyce”
Widzialność jest pułapką, pisał Michel Foucault, przedstawiając społeczne mechanizmy nadzoru. W świecie, w którym do dyspozycji jest sztuczna inteligencja, nie trzeba już patrzeć na osobę i jej prawdziwe ciało, aby móc posługiwać się pułapką kontroli. Można je sobie po prostu wygenerować.
Skutki rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji. „Magister ChatGPT” – problem oceniania prac dyplomowych studentów w obecnych czasach.
W roku 2022 OpenAI zaprezentowało światu ChatGPT – model językowy oparty na sztucznej inteligencji, który przybrał formę czatu. Niemal od razu został on obiektem masowej fascynacji. W bardzo intuicyjny i przyjazny użytnikowi sposób ułatwiał wykonywanie codziennych czynności w życiu prywatnym i pracy: od prostych porad praktycznych, po analizowanie danych, czy pisanie tekstów o wszelakiej tematyce […]
A(AI)lbańska ministra – powołanie wirtualnego ministra budzi pytanie o odpowiedzialność polityczną: kto faktycznie ponosi konsekwencje decyzji i komunikatów wygłaszanych przez sztuczną inteligencję w imieniu rządu?
Przypadek Albanii, która jako pierwszy kraj na świecie powierzyła stanowisko rządowe systemowi AI, otwiera nowy rozdział w historii polityki i prawa. Diella – wirtualna „ministra” ds. zamówień publicznych – ma zwalczać korupcję i przyspieszać procedury, ale jednocześnie rodzi fundamentalne pytania o transparentność, suwerenność cyfrową oraz granice odpowiedzialności człowieka i maszyny. Albania staje się więc laboratorium […]
Czy sztuczna inteligencja może być świadoma? O pułapkach języka i złożoności publicznej dyskusji nad świadomością systemów obliczeniowych.
Publiczna debata na temat „świadomości” sztucznej inteligencji osiągnęła w ostatnich latach niespotykany poziom intensywności. Jednocześnie pozostaje ona w dużej mierze jałowa – nie dlatego, że brakuje argumentów, lecz dlatego, że sam język, którym próbujemy tę kwestię ująć, jest strukturalnie niezdolny do oddania różnicy między inteligencją a świadomością, między symulacją a subiektywnym doświadczeniem. Od wieków oscylujemy […]
Spadek wynagrodzeń i zatrudnienia w niektórych sektorach wskazuje na problem społeczny: jak chronić pracowników przed pogłębiającymi się nierównościami wynikającymi z automatyzacji.
Sztuczna inteligencja przestała być futurystyczną ciekawostką – dziś realnie przekształca rynek pracy, zmieniając nie tylko to, co robimy, ale też jak pracujemy i jakie kompetencje są cenione. Jeszcze kilka lat temu AI była ciekawostką technologiczną. Dziś staje się jednym z głównych czynników kształtujących rynek pracy – nie tylko w sektorach IT, ale także w […]
Co powinien zawierać dobry post (Socjologia UJ 2025/2026)
W tym krótki wpisie chciałem zawrzeć informacje, co powinno się znaleźć w dobrze przygotowanym poście na blog popularnonaukowy. Kwestie zarówno będą dotyczyć dodawanych treści, jak również problemów technicznych związanych z edycją posta.
Gry komputerowe, etyka i sztuczna inteligencja – metody AI do wykrywania nieetycznych, nielegalnych i destrukcyjnych zachowań w świecie gamingu.
Branża gamingowa mierzy się z bezprecedensowym wyzwaniem, gdyż wieloosobowe doświadczenia online stają się coraz bardziej rozbudowane i zaawansowane, jednocześnie jednak pozostają one podatne na złośliwe działania zagrażające bezpieczeństwu graczy i integralności branży. Szacuje się, że straty spowodowane przez oszustwa sięgają 6 miliardów dolarów w skali roku, a liczba przypadków cyberprzemocy wzrosła o 40% podczas pandemii […]
Identyfikacja stronniczości (biasów), nieścisłości oraz błędów w dużych modelach językowych w językach nie opartych na alfabecie łacińskim (np. chińskim, japońskim, arabskim czy hindi). Identyfikacja kulturowych biasów, strategie działania z wykorzystaniem narzędzi AI dla osób nieposługujących się tymi językami
Czy naprawdę wiesz, co AI rozumie, gdy mówisz po arabsku albo japońsku? Sztuczna inteligencja ma ambicję „rozumieć” każdy język. Ale co się stanie, gdy wpiszesz pytanie po arabsku albo japońsku, a model odpowie… kompletnie nie na temat? Problem nie polega tylko na tym, że AI się myli – ale na tym, że my nie mamy […]
Chałkoń, Trump jako papież, co następne – wykorzystanie AI w celach satyrycznych i żenujących. Historia, przykłady, przejawy, granica między dobrym gustem a złym gustem
Wprowadzenie: Satyra i żenada w erze sztucznej inteligencji Satyra jest jednym z najstarszych narzędzi społecznej refleksji i krytyki. Od wieków pozwalała ludziom spojrzeć na rzeczywistość z dystansem, obnażając absurdy władzy, relacji międzyludzkich czy dogmatów kulturowych. W świecie, gdzie granice między rzeczywistością a fikcją coraz bardziej się zacierają, rola satyry uległa przekształceniu. Dziś, w dobie sztucznej […]
Wielojęzykowa identyfikacja stronniczości (biasów), nieścisłości oraz błędów w dużych modelach językowych, w kontekstach kulturowych, obyczajowych i politycznych. Analiza zjawiska i benchmarki
Duże modele językowe (Large Language Models, LLM) rewolucjonizują sposób, w jaki ludzie na całym świecie korzystają z technologii sztucznej inteligencji. Jednak wraz z ich rosnącą popularnością ujawnia się poważny problem: modele te mogą utrwalać i wzmacniać społeczne uprzedzenia, stereotypy oraz stronniczość polityczną i kulturową. Szczególnie niepokojące jest to, że chociaż większość modeli jest trenowana głównie […]
Budowanie zaufania do cyfrowych lekarzy – jak projektować systemy AI wspomagające diagnozę medyczną, aby użytkownicy mieli do nich większe zaufanie
Współczesna medycyna znajduje się u progu przełomu, którego siłą napędową jest dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji (AI). Systemy AI coraz śmielej wkraczają w obszar opieki zdrowotnej – wspierając proces diagnostyczny, umożliwiając personalizację terapii oraz usprawniając funkcjonowanie całego systemu ochrony zdrowia. Liczba zatwierdzonych do użytku klinicznego urządzeń medycznych opartych na AI systematycznie rośnie – do sierpnia 2024 […]
Sztuczna inteligencja, której możesz zaufać – wyjaśnialność decyzji w praktyce biznesowej
W erze dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji coraz więcej firm sięga po algorytmy do podejmowania decyzji finansowych, analizy ryzyka czy obsługi klientów. Szczególnie w sektorze bankowym i transakcyjnym AI zaczyna odgrywać kluczową rolę w procesach, które jeszcze niedawno były zarezerwowane wyłącznie dla ludzi. Jednak wraz z rosnącym wpływem maszyn na decyzje o kredytach, inwestycjach czy wykrywaniu […]
Etyczne obawy związane z użyciem AI w dronach
Konwergencja technologii bezzałogowych statków powietrznych (BSP) i sztucznej inteligencji (AI) przekształca drony z narzędzi zdalnie sterowanych w autonomiczne systemy zdolne do samodzielnego podejmowania decyzji. Ta rewolucja otwiera bezprecedensowe możliwości w sektorach cywilnych, takich jak rolnictwo, logistyka czy ratownictwo, obiecując znaczący postęp. Jednocześnie ta sama autonomia generuje głębokie wyzwania etyczne, prawne i społeczne, szczególnie dotkliwe w […]
Nagrywam rolkę z mojego morderczego rajdu – techniki instytucjonalne i informatyczne ograniczania funkcjonowania technologii oraz aplikacji podczas korzystania ze środków transportu.
Wprowadzenie W dobie dominacji mediów społecznościowych i powszechnego dostępu do urządzeń mobilnych rejestrowanie każdego aspektu życia – również podczas jazdy – stało się normą. Rolki z tras motocyklowych, nagrania z kokpitów samochodowych, filmy z rowerowych eskapad – wszystko to buduje osobisty wizerunek i zaspokaja potrzebę ekspresji. Jednak im bardziej technologia wnika w przestrzeń ruchu drogowego, […]
Wydawanie poleceń robotom społecznym w kontekście interakcji międzyludzkich – strategie bezpiecznej współpracy człowieka z robotami w relacjach społecznych
Roboty społeczne coraz częściej pojawiają się w przestrzeniach, które do niedawna były zarezerwowane wyłącznie dla ludzi – szkołach, szpitalach, domach. Ich zadaniem nie jest już tylko pomoc fizyczna, ale także emocjonalna, edukacyjna czy opiekuńcza. Zmienia się rola maszyny – z wykonawcy poleceń staje się ona towarzyszem, a czasem nawet doradcą.
Stosowania technologii rozpoznawania twarzy w wymiarze sprawiedliwości – czy narzędzia biometryczne mogą skutecznie identyfikować sprawców przestępstw, czy też prowadzą do masowej inwigilacji i błędnych oskarżeń wynikających z niedokładności algorytmów. Strategie, architektury i mechanizmy wyjaśniania.
Wprowadzenie Technologia rozpoznawania twarzy to system zdolny nie tylko do wykrywania charakterystycznych cech twarzy na obrazie lub wideo, ale także do dopasowania badanego obiektu do bazy danych wcześniej zgromadzonych zdjęć. Sprawia to, że jest ona szeroko wykorzystywana w monitoringu oraz śledzeniu przestępców, dając możliwość zwiększenia porządku i bezpieczeństwa społecznego.
Pokemony w kościele, rolka na Insta z Auschwitz, Tik-Tok przy 240 km/h na A4 – jak technicznie przy wykorzystaniu AI i nie tylko oraz instytucjonalnie wpływać na użytkowników by w niektórych sytuacjach nie korzystali z aplikacji
Czy można grać w Pokemony w kościele, kręcić rolki w miejscu pamięci o zagładzie lub nagrywać Tik-Toka na autostradzie, prowadząc z nadmierną prędkością?Technicznie: tak.Etycznie i społecznie: problematyczne.Postęp technologiczny, głównie napędzany przez mobilne aplikacje i sztuczną inteligencję, z jednej strony otwiera nowe możliwości, z drugiej zaś zmusza do refleksji nad granicami wolności i odpowiedzialności. Czy technologia […]
Zatrzymać patostreaming? Klasyfikacja i identyfikacja zachowań patologicznych na streamach, techniczne i instytucjonalne próby zatrzymywania treści szkodliwych, a wolność nadawania i odbioru.
Patostreaming – narastający problem współczesnego internetu W dobie cyfrowej rewolucji granica między rzeczywistością a widowiskiem ulega coraz większemu zatarciu. Internet – początkowo postrzegany jako narzędzie komunikacji i wolności – stał się także sceną, na której rozgrywają się ludzkie dramaty, często w formie brutalnej rozrywki. Patostreaming, czyli transmitowanie patologicznych lub kontrowersyjnych zachowań dla zysku i uwagi, […]