Home » 2026
Yearly Archives: 2026
Śledztwo w dobie AI – analiza dowodów i środowiska przestępstwa w celu odtworzenia zdarzeń i wykazania popełnienia czynu zabronionego.
Współczesna nauka o zbrodni oraz wymiar sprawiedliwości znajdują się w bezprecedensowym punkcie zwrotnym, w którym klasyczne metody dochodzeniowe krzyżują się z wykładniczym rozwojem sztucznej inteligencji (AI), tworząc całkowicie nowy paradygmat dowodowy. Algorytmy uczenia maszynowego, głębokie sieci neuronowe oraz zaawansowana analityka predykcyjna przestały być wyłącznie domeną laboratoriów informatycznych, stając się integralnym i krytycznym narzędziem nowoczesnego procesu […]
Dane jako władza – czy 1984 właśnie nastał?
Współczesne systemy oparte na danych – od sensorów miejskich po modele sztucznej inteligencji – nie tylko opisują rzeczywistość, ale aktywnie ją kształtują. To, co mierzymy, jakie dane zbieramy i jak je interpretujemy, nie jest neutralne. Wybory te odzwierciedlają konkretne interesy, wartości i struktury władzy. W efekcie infrastruktura pomiaru staje się narzędziem definiowania problemów społecznych, a […]
Cel: wygrać wojnę – czy sztuczna inteligencja użyłaby broni jądrowej w konflikcie zbrojnym? Zastosowania AI w opracowywaniu strategii militarnych
Wyścig zbrojeń w dziedzinie sztucznej inteligencji (AI) dawno opuścił ramy literatury science fiction, stając się w 2026 roku najważniejszą osią geopolitycznej rywalizacji. Podczas gdy drony i autonomiczne systemy nawigacji zrewolucjonizowały taktykę na najniższym szczeblu, najtrudniejsze i najbardziej przerażające pytania dotyczą roli algorytmów w podejmowaniu decyzji strategicznych na najwyższych szczeblach dowodzenia. Czy model matematyczny, optymalizujący działania […]
Manipulacje polityczne w mediach społecznościowych: Jak algorytmy i AI decydują o Twoich poglądach?
Nowy paradygmat władzy informacyjnej Współczesna polityka coraz wyraźniej przenosi się z fizycznych przestrzeni debat i instytucji do środowiska cyfrowego. Media społecznościowe przestały być jedynie narzędziem komunikacji – stały się autonomicznym ekosystemem, w którym każdego dnia rzeźbiona jest nasza rzeczywistość społeczna, polityczna i emocjonalna. To właśnie tam, w zaciszu algorytmicznych procesów, powstają narracje wpływające na nasze […]
Od big data do big aesthetics. Jak analiza wielkich zbiorów obrazów i tekstów zmienia historię sztuki i badania kulturowe?
Jeszcze niedawno historyk sztuki pracował przede wszystkim na ograniczonym korpusie dzieł: kanonie, wybranych archiwach, katalogach i reprodukcjach. Dziś coraz częściej patrzy na kulturę przez interfejs bazy danych, modelu komputerowego i wizualizacji. To przesunięcie nie oznacza jedynie, że badamy „więcej” obrazów i tekstów. Oznacza, że inaczej stawiamy pytania: nie tylko o pojedyncze arcydzieło, lecz także o […]
„Evidence vs experience” – Wiedza statystyczna a doświadczenie estetyczne danych, czyli jak sztuka włącza perspektywy grup dotkniętych problemami globalnymi.
Dla naszego mózgu 40 tys. Ofiar smogu to jedynie kolejna abstrakcyjna liczba. Zapomnimy ją zaraz po przeczytaniu artykułu prasowego po porannej kawie. Żyjemy w epoce wielkich zbiorów danych, ale bezduszne wykresy i surowe statystyki paradoksalnie znieczuliły nas na globalne kryzysy. Jak połączyć naukową rygorystyczność z ludzkim doświadczeniem, by na nowo zrozumieć świat? Odpowiedzią staje się […]
Świat kultury wysokiej w gamingu – estetyczna analiza zjawisk artystycznych i kulturowych w grach komputerowych.
Czy zrzut ekranu Clair Obscur będzie wisiał w Czartoryskim obok Damy z gronostajem? Gry wideo mimo swojej nowości, stały się jednym z największych produktów rozrywkowych. Bijąc swoim rozmiarem tytany takie jak muzyka czy kino razem wzięte. Na dzisiejszy obiekt obserwacji nakłada się jednak pewną łatkę – medium czysto rozrywkowego, któremu odmawia się miana kultury wysokiej […]
Krzemowi pisarze: pisanie w epoce LLM
W ostatnich latach mieliśmy okazję być świadkami najszybszego rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji. Początkowo testowaliśmy dostępne chatboty zadając im jedynie pytania, a później zaczęliśmy się uczyć efektywnego pisania poleceń, aby generować teksty i obrazy. Aktualnie zaczynamy napotykać na swojej drodze treści, co do których nie mamy pewności, w jakim stopniu są wytworem ludzkiej kreatywności, a na […]
Od laboratorium do galerii: Kto ma prawo interpretować naukę? Zasoby informatyczne jako element kreacji artystycznej
W czasach, kiedy Sztuczna Inteligencja sprawiła, że prościej niż kiedykolwiek wcześniej jesteśmy w stanie kreować rzeczywistość, a co za tym idzie, tworzyć wszelkiego rodzaju dzieła syntetycznie, poprzez narzędzia generatywne, współcześni artyści wraz z agencjami badawczymi mają dostęp do ogromniej ilości danych, które są w stanie przetwarzać w przystępny sposób, kreując interpretacje współczesnego świata wykorzystując inne […]
AI jako narzędzie rekonstrukcji kultury utraconej – cyfrowe odtwarzanie zniszczonych zabytków i dzieł sztuki przy użyciu modeli generatywnych
Czy AI może odbudować to, czego już nie ma? Cyfrowa rekonstrukcja utraconej kultury między pamięcią, nauką i fikcją Kiedy nagrania ze zniszczonych muzeów i zabytków w Mosulu obiegły świat, dominowało poczucie, że część historii znika bezpowrotnie. Dziś odpowiedzią na podobne straty są nie tylko klasyczne metody konserwacji, ale też fotogrametria, cyfrowe bliźniaki i modele generatywne, […]
Symfonia Algorytmów: Etyka i Performatyka Sztucznej Inteligencji w Live-Codingu
Współczesna scena artystyczna staje się poligonem doświadczalnym dla nowych form relacji człowiek-maszyna, w której tradycyjne role twórcy i narzędzia ulegają całkowitemu zatarciu. Live-coding to praktyka, która polega na pisaniu kodu źródłowego „na żywo” na oczach widzów, przy czym efekty tych zmian są widoczne lub słyszalne natychmiast w postaci efektów wizualnych bądź muzyki. Najczęściej, w życiu […]
Co powinien zawierać dobry post (AGH 2025/2026)
W tym krótki wpisie chciałem zawrzeć informacje, co powinno się znaleźć w dobrze przygotowanym poście na blog popularnonaukowy. Kwestie zarówno będą dotyczyć dodawanych treści, jak również problemów technicznych związanych z edycją posta.
Emocje pod lupą AI – jak bardzo technologia może ingerować w nasze życie?
Długo wierzyliśmy, że emocje można wyjaśnić kilkoma ruchami twarzy, zmarszczeniem brwi czy półuśmiechem, tak jakby ludzka twarz działała jak wizualizacja kodu i odsłaniała przed nami cały system ludzkich uczuć. Obraz ten, rozpowszechniony przez psychologię lat 70. i utrwalany w popkulturze, do dziś zdaje się kształtować sposób, w jaki myślimy o emocjach. Tymczasem współczesna nauka coraz […]
Wojny autonomicznych dronów. Społeczne postrzeganie autonomicznych systemów bojowych oraz autonomicznych botów – analiza opinii publicznej na temat dopuszczalności użycia sztucznej inteligencji w działaniach wojennych
Rozwój systemów sztucznej inteligencji (SI) w ostatnich latach istotnie zmienił sposób prowadzenia działań zbrojnych, zarówno na poziomie taktycznym, jak i strategicznym. Autonomiczne drony bojowe, systemy rozpoznania oparte na uczeniu maszynowym, symulacje bitewne oraz narzędzia analizy danych stały się integralnym elementem współczesnego pola walki. Równolegle do tej transformacji technologicznej rozwija się intensywna debata etyczna dotycząca dopuszczalności […]
Etyczne aspekty nadzoru wizualnego – postawy społeczne wobec monitoringu opartego na sztucznej inteligencji. Badanie, ile wolności jednostki są skłonne poświęcić w zamian za możliwość monitorowania i klasyfikowania ich zachowań przez systemy AI.
Nadzór wizualny oparty na sztucznej inteligencji (dalej: AI) budzi w społeczeństwie coraz więcej kontrowersji. Dzięki uczeniu maszynowemu systemy monitoringu potrafią nie tylko rejestrować obraz, ale także rozpoznawać twarze, analizować emocje czy zachowania ludzi. Z jednej strony technologia ta może poprawić bezpieczeństwo (np. wykrywać zagrożenia kryminalne), z drugiej – wymusza kompromis między prywatnością a bezpieczeństwem. W […]
Etyczne granice symulowania emocji przez systemy oparte o AI: wpływ antropomorfizacji systemu na zaufanie oraz komfort użytkowania
Powszechną wiedzą jest, że w obecnych czasach sztuczna inteligencja przenika niemal każdy aspekt naszego życia. Coraz częściej spotykamy ją nie tylko w oczywistych zastosowaniach, takich jak wyszukiwarki, media społecznościowe czy narzędzia do generowania tekstu, ale również w sprzętach codziennego użytku. Pojawiają się pralki, lodówki czy odkurzacze, które reklamuje się enigmatycznym „wyposażeniem w asystenta AI”, choć […]
Różnice pokoleniowe w AI literacy: jak postrzegają sztuczną inteligencję osoby w wieku 18–25 i 40+. Analiza postrzegania AI przez różne grupy wiekowe i społeczne
Jesteśmy pierwszym pokoleniem, które na masową skalę korzysta ze sztucznej inteligencji, niekoniecznie ją rozumiejąc – i jednocześnie ostatnim, które pamięta świat bez niej. AI stała się codziennym narzędziem wyszukiwania informacji, nauki i pracy, ale poziom kompetencji potrzebnych do jej świadomego używania okazuje się silnie zróżnicowany pokoleniowo. Czy młodsi użytkownicy naprawdę „znają się na AI”, skoro […]
Ostatnie wpisy
- Śledztwo w dobie AI – analiza dowodów i środowiska przestępstwa w celu odtworzenia zdarzeń i wykazania popełnienia czynu zabronionego.
- Dane jako władza – czy 1984 właśnie nastał?
- Cel: wygrać wojnę – czy sztuczna inteligencja użyłaby broni jądrowej w konflikcie zbrojnym? Zastosowania AI w opracowywaniu strategii militarnych
- Manipulacje polityczne w mediach społecznościowych: Jak algorytmy i AI decydują o Twoich poglądach?
- Od big data do big aesthetics. Jak analiza wielkich zbiorów obrazów i tekstów zmienia historię sztuki i badania kulturowe?
- „Evidence vs experience” – Wiedza statystyczna a doświadczenie estetyczne danych, czyli jak sztuka włącza perspektywy grup dotkniętych problemami globalnymi.
- Świat kultury wysokiej w gamingu – estetyczna analiza zjawisk artystycznych i kulturowych w grach komputerowych.
Najnowsze komentarze
[…] poprzednim artykule skupiliśmy się na seks robotach w ogólności, a także na najpopularniejszej formie tego […]
W 2023 nastąpiło też ,,ożywienie'' Boczka i Paździocha (za zgodą rodziny) w specjalnym odcinku ,,Świata według Kiepskich'': https://www.polsat.pl/news/2023-03-20/swiat-wedlug-kiepskich-zobacz-odcinek-specjalny/ Niestety, wyszło…
Warto też wspomnieć, że Jednolity System Antyplagiatowy (JSA), który zresztą jest używany w APD USOS, został wzbogacony o funkcję sprawdzania,…
W kontekście metod identyfikacji fałszywych treści generowanych przez AI ciekawe są też inicjatywy ,,Content Authenticity Initiative'' oraz ,,Coalition for Content…
Z drugiej strony – „tradycyjne” usługi związane z pogrzebem i upamiętnianiem zmarłych są od dawna komercyjne i traktujemy je jako…
Jeśli miałoby dojść do tworzenia takich pośmiertnych awatarów należałoby też poważnie rozważyć ich finansowanie - może na początku takie usługi…
[…] Co powinien zawierać dobry post (AGH 2022/2023) – Artur Gunia, PhD Architeles, otwierano: marca 28, 2026, https://architeles.eu/ethics/index.php/2023/03/01/co-powinien-zawierac-dobry-post-agh-2022-2023/ […]