Home » AGH 2025/26
Category Archives: AGH 2025/26
Czarne dziury, mroczne umysły i zaćmiona przyszłość Cz. II: Którym zwierzakiem AI będziesz jutro?
Czarne dziury, mroczne umysły i zaćmiona przyszłość Cz. II: Którym zwierzakiem AI będziesz jutro? Post ten jest częścią cyklu – zachęcam do popularnonaukowej podróży do świata kwantowego w cz. I. Wiewiórki – jedna z istotnych przyczyn uszkodzeń infrastruktury elektrowni i przerw w dostawie prądu. To żart? Bynajmniej: “The American Public Power Association reports that squirrels […]
Czarne dziury, mroczne umysły i zaćmiona przyszłość Cz. I: CERN i apokalipsa
Czarne dziury, mroczne umysły i zaćmiona przyszłość Jest 23:58:35. Jeśli popatrzysz teraz na zegarek, to prawdopodobnie nie zgodzi się on z moim stwierdzeniem. Nie chodzi bowiem o porę dnia, ale o odliczanie do apokalipsy symbolizowaną przez północ, a wartość zegara aktualizowana jest przez “Bulletin of the Atomic Scientists” od 1947 r. [1]. W roku 1958, […]
Rachunek sumienia dla racjonalistów. Efektywny altruizm: czy da się naukowo ustalić, jak pomagać najlepiej? Wyzwania techniczne i etyczne
W erze globalnych kryzysów humanitarnych oraz gwałtownego rozwoju technologii algorytmicznych, ruch efektywnego altruizmu (EA) obiecuje rewolucję w sposobie, w jaki ludzkość niesie pomoc. Wykorzystując rygorystyczne narzędzia nauki o danych (Data Science), randomizowane badania kontrolowane (RCT) oraz matematyczne modele teorii decyzji, zwolennicy tego podejścia dążą do maksymalizacji dobrostanu na jednostkę zasobów. Jednak u podstaw tej racjonalnej […]
Ślad cyfrowy a emocje – w jaki sposób dane o interakcjach użytkownika (kliknięcia, tempo pisania, scrollowanie) mogą być interpretowane przez AI w celu odczytania stanu emocjonalnego i jakie są ograniczenia takiej analizy
Czy zdarzyło ci się scrollować social media bez konkretnego powodu, a po chwili odkryć, że masz gorszy humor – i nie mieć pojęcia dlaczego? Albo zauważyć, że czytanie dłuższego tekstu, które kiedyś przychodziło bez wysiłku, teraz wymaga walki z rozproszeniem co kilka zdań? To nie przypadek i prawdopodobnie nie twoja wina. Za wieloma z tych […]
Od empatii maszyn do ekonomii uwagi — granica między personalizacją a manipulacją w systemach AI
Wyobraźmy sobie system sztucznej inteligencji, który potrafi rozpoznać, że jesteśmy zmęczeni, sfrustrowani lub zestresowani. Czy powinien dostosować do tego sposób komunikacji? W wielu sytuacjach odpowiedź wydaje się oczywista — spersonalizowana pomoc może być bardziej skuteczna i przyjazna dla użytkownika. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy ta sama wiedza o emocjach zostaje wykorzystana nie po to, […]
„Make Political Discourse Great Again” – automatyczna analiza języka polityki: od sejmowych stenogramów po media społecznościowe
W dobie postępującej cyfryzacji sfery publicznej, dyskurs polityczny ulega gwałtownej, napędzanej algorytmicznie transformacji. Od zinstytucjonalizowanych debat parlamentarnych po zdecentralizowane dyskusje w mediach społecznościowych – każda wypowiedź staje się punktem danych, podatnym na masową analizę, klasyfikację i cenzurę. Niniejszy artykuł podejmuje krytyczną ewaluację wpływu narzędzi Przetwarzania Języka Naturalnego (NLP) i sztucznej inteligencji (AI) na kształtowanie się […]
Postmortem AI – rekonstrukcja osobowośc i wirtualnej fizycznościi na podstawie danych cyfrowych: rozwiązania, autentyczność, manipulacja i odpowiedzialność
W dobie zaawansowanej cyfryzacji i algorytmizacji relacji społecznych, granica pomiędzy fizycznym zgonem jednostki a jej trwaniem w przestrzeni informacyjnej ulega gwałtownemu zatarciu. Zjawisko to doprowadziło do ukonstytuowania się interdyscyplinarnego obszaru badawczego określanego jako thanatotechnology (tanatotechnologia), w ramach którego dynamicznie rozwija się sektor rynkowy zwany Grief Tech (technologia żałoby). Rzeczywistość rodem z Cyberpunka, w której osobowość […]
Ciało na podsłuchu: Uwaga, obciążenie poznawcze i pobudzenie emocjonalne w środowiskach AR i VR
Gogle wirtualnej (VR) i rozszerzonej (AR) rzeczywistości przestały być wyłącznie urządzeniami do wyświetlania obrazu. Za sprawą postępującej miniaturyzacji i spadku kosztów sensorów, stały się one zaawansowanymi stacjami pomiarowymi, które w czasie rzeczywistym monitorują fizjologię użytkownika. Śledzenie wzroku (eyetracking), elektroencefalografia (EEG), analiza ruchu ciała (kinematyka) czy reakcja skórno-galwaniczna (GSR) pozwalają nam zajrzeć pod maskę ludzkiej świadomości. […]
Manipulacja a Neuromodulacja w Systemach Interfejsów Mózg-Komputer: Architektura Wpływu, Zagrożenia i Strategie Ochronne
Technologie neuroinżynieryjne przestały jedynie odczytywać ludzkie myśli – dziś zyskują potężną zdolność ich aktywnego kształtowania. Od przełomowych terapii przywracających sprawność, po mroczne widmo brainjackingu i podprogowego neuromarketingu: interfejsy mózg-komputer (BCI) bezpowrotnie zacierają granicę między medycyną a bezpośrednią ingerencją w ludzką tożsamość. Poniższy artykuł analizuje neuroanatomiczną architekturę cyfrowego wpływu na nasze decyzje, opisuje zagrożenia płynące z […]
Zgodność twórczości generatywnej AI z intencjami użytkownika – jak teksty i obrazy generowane przez AI odzwierciedlają rzeczywiste cele i zamysły twórcy; metody wspierania użytkownika w precyzyjnym kierowaniu wynikami generatywnymi
Rozwój sztucznej inteligencji sprawił, że tworzenie tekstów i obrazów stało się łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Modele generatywne potrafią w kilka sekund stworzyć zapierający dech w piersiach obraz lub bezbłędny językowo esej, jednak rzadko kiedy wynik ten idealnie pokrywa się z pierwotną wizją autora. Ta rozbieżność ujawnia fundamentalny problem współczesnej technologii, jakim jest tak zwana luka […]
Demokracja pod lupą danych – big data i analiza sentymentu w badaniu dynamiki sporów politycznych
Demokracja coraz częściej rozgrywa się nie tylko w parlamentach, studiach telewizyjnych i lokalach wyborczych, ale także w strumieniach danych: postach, komentarzach, reakcjach, hasztagach i rekomendacjach algorytmów. Big data oraz analiza sentymentu mogą pomagać badaczom lepiej rozumieć nastroje społeczne, polaryzację i dynamikę konfliktów politycznych. Jednocześnie te same narzędzia mogą służyć mikrotargetowaniu, manipulacji informacją, automatyzacji propagandy i […]
Krzywe zwierciadło w kodzie: Jak sztuczna inteligencja wymazuje mniejszości i utrwala nasze stereotypy
Przez dekady karmiono nas utopijną wizją technologii jako ostatecznego, obiektywnego arbitra. Wierzyliśmy, że komputery to chłodne, matematyczne narzędzia, całkowicie pozbawione ludzkich emocji, lęków i uprzedzeń. Dziś jednak, w dobie wykładniczego rozwoju sztucznej inteligencji, ten paradygmat ostatecznie upadł. Zrozumieliśmy brutalną prawdę: algorytmy nie są neutralnymi obserwatorami rzeczywistości. Wielkie modele językowe, takie jak ChatGPT czy Gemini, oraz […]
Superinteligentni NPC w grach komputerowych – kiedy wirtualny towarzysz przewyższa gracza. Wykorzystanie sztucznej inteligencji w kreacji postaci pobocznych i przeciwników oraz balans między realizmem a satysfakcją z rozgrywki.
Przez dekady postacie niezależne (NPC) w grach komputerowych były jedynie prostymi automatami, działającymi w oparciu o sztywne, predefiniowane sekwencje skryptów, drzewa decyzyjne (Behavior Trees) i maszyny stanów (FSM). Choć podejście to sprawdzało się w nieskomplikowanych interakcjach, gracze z biegiem czasu uczyli się przewidywać ich schematyczne zachowania, co z kolei odbierało grom poczucie naturalności i obniżało […]
Prawda w epoce cyfrowego szlamu. Jak AI slop psuje internet i czy sztuczna inteligencja zdoła nas przed nim uratować?
Złota era internetu tworzonego przez ludzi ustępuje miejsca epoce „AI slop” – bezwartościowej, niskiej jakości treści produkowanej przez modele generatywne. W starciu z milionami syntetycznych postów zalewających sieć w ułamku sekundy, tradycyjny, oparty na pracy ludzkiej fact-checking okazuje się całkowicie bezradny. Zapanowanie nad całym chaosem wymaga narzędzi o równie ogromnej skali działania, a jak wiadomo, […]
Zatopieni w algorytmicznym błocie. Jak „AI slop” niszczy naszą infosferę i jak możemy się przed nim bronić?
Żyjemy w epoce, w której dostęp do informacji miał być powszechny, darmowy i wyzwalający. Zamiast tego, nasza cyfrowa rzeczywistość coraz szybciej zamienia się w gigantyczne wysypisko bezwartościowych, masowo generowanych treści. Zjawisko to, określane w zachodniej publicystyce mianem „AI slop”, stanowi obecnie jedno z największych i najpilniejszych zagrożeń społecznych oraz etycznych współczesnego internetu. Tanie, powszechnie dostępne […]
W opozycji do AI slop, deepfake’ów, fake newsów i content farms – metody budowania wiarygodnej generatywnej AI.
W dzisiejszych czasach coraz częściej mamy dylemat związany z tym, że nie potrafimy stwierdzić, czy post, obraz, artykuł albo filmik, na który właśnie patrzymy, jest autentyczny, czy może został wygenerowany za pomocą AI. Nie jesteśmy pewni, czy materiały, które oglądamy, są prawdziwe, czy może są fake newsami wyssanymi z palca, których zadaniem jest jedynie sianie […]
Etyczne projektowanie narzędzi generowania obrazu i wideo – jakie ograniczenia powinny być wbudowane w modele
Od koszmaru do realizmu Możliwości generowania obrazów i wideo uległy znaczącej poprawie w ciągu ostatnich kilku lat. Doskonałym odzwierciedleniem tego tempa jest ewolucja tzw. „testu spaghetti”. Pierwszy znany filmik przedstawiający Willa Smitha jedzącego spaghetti został utworzony w marcu 2023 roku przy użyciu modelu ModelScope. W momencie, w którym powstał, stał się gigantycznym viralowym memem – […]
Intencja vs. rezultat w generatywnej AI – analiza rozbieżności między zamysłem człowieka a efektami AI oraz metody minimalizacji błędów interpretacyjnych w tworzeniu treści cyfrowych.
Żyjemy w czasach, gdy generatywną sztuczną inteligencję w postaci czatbotów spotkać można na co drugiej stronie internetowej, a LLMów (Large Language Models – dużych modeli językowych) używamy nieraz codziennie. Giganci technologiczni zachęcają nas coraz lepszymi wynikach ich modeli, odpowiedziami trudnymi do odróżnienia od tych, które otrzymać możemy od człowieka, nieraz wręcz mówiąc o zbliżaniu się […]
Telepatia i telekineza w świetle badań nad brain–computer interface – metody analizy AI i klasyfikacji sygnałów neuronalnych oraz ocena ich praktycznych zastosowań i ograniczeń.
Pojęcia tradycyjnie utożsamiane z pseudonauką czy zjawiskami paranormalnymi, określane potocznie mianem „telepatii” czy „telekinezy”, podlegają obecnie rygorystycznej redefinicji w świetle współczesnych osiągnięć neuroinformatyki. Bezpośrednia akwizycja i dekodowanie stanów kognitywnych – procesy niefortunnie określane w dyskursie publicznym jako „czytanie w myślach” – stanowią w istocie złożony problem inżynieryjny. Polega on na ekstrakcji użytecznych informacji z wysoce […]
Zwierciadło duszy w erze AI: Co algorytmy czytają z Twoich oczu?
Zwierciadło duszy w erze AI: Co algorytmy czytają z Twoich oczu? Zwykło się mówić, że „oczy są zwierciadłem duszy”. Przez wieki było to jedynie poetyckie określenie na to, jak łatwo wyczytać emocje z twarzy drugiego człowieka. Dziś jednak, w dobie zaawansowanego uczenia maszynowego, kamer o wysokiej rozdzielczości i wszechobecnej technologii ubieralnej (ang. wearables), to powiedzenie […]
Najnowsze komentarze
Najbardziej chyba zainteresował mnie fragment o medycynie i badaniach naukowych. Przerażające, że LLM-y zamiast weryfikować fakty, brną w halucynacje i…
Bardzo ciekawy artykuł. Zgadzam się, że poleganie wyłącznie na zgłoszeniach użytkowników to przy dzisiejszym fotorealizmie AI walka z wiatrakami. Pogląd,…
Świetny artykuł, mam wrażenie, że z każdym miesiącem coraz trudniej odróżnić prawdę od wygenerowanych treści, zwłaszcza na farmach kontentu. Dobrze…
Trafna analiza, bardzo ciekawy artykuł. Najbardziej zgadzam się ze stwierdzeniem, że duchowość to "przestrzeń, w której technologia nie ma wstępu".…
Przerażający wyścig zbrojeń... Co do kwestii, że nawet mogąc krypograficznie udowodnić, że treść została nagrana konkretnym urządzeniem i nie została…
Artykuł może nieco "przegadany" ale również pełny trafnych i wartościowych wniosków i obserwacji. Przyznam nawet, że niektóre akapity były dla…
Bardzo ciekawy tekst dotykający aktualnego i ważnego tematu. Zwrócenie uwagi na iluzję realnej kontroli nad algorytmami świetnie łączy się z…