Od laboratorium do galerii: Kto ma prawo interpretować naukę? Zasoby informatyczne jako element kreacji artystycznej
W czasach, kiedy Sztuczna Inteligencja sprawiła, że prościej niż kiedykolwiek wcześniej jesteśmy w stanie kreować rzeczywistość, a co za tym idzie, tworzyć wszelkiego rodzaju dzieła syntetycznie, poprzez narzędzia generatywne, współcześni artyści wraz z agencjami badawczymi mają dostęp do ogromniej ilości danych, które są w stanie przetwarzać w przystępny sposób, kreując interpretacje współczesnego świata wykorzystując inne […]
AI jako narzędzie rekonstrukcji kultury utraconej – cyfrowe odtwarzanie zniszczonych zabytków i dzieł sztuki przy użyciu modeli generatywnych
Czy AI może odbudować to, czego już nie ma? Cyfrowa rekonstrukcja utraconej kultury między pamięcią, nauką i fikcją Kiedy nagrania ze zniszczonych muzeów i zabytków w Mosulu obiegły świat, dominowało poczucie, że część historii znika bezpowrotnie. Dziś odpowiedzią na podobne straty są nie tylko klasyczne metody konserwacji, ale też fotogrametria, cyfrowe bliźniaki i modele generatywne, […]
Symfonia Algorytmów: Etyka i Performatyka Sztucznej Inteligencji w Live-Codingu
Współczesna scena artystyczna staje się poligonem doświadczalnym dla nowych form relacji człowiek-maszyna, w której tradycyjne role twórcy i narzędzia ulegają całkowitemu zatarciu. Live-coding to praktyka, która polega na pisaniu kodu źródłowego „na żywo” na oczach widzów, przy czym efekty tych zmian są widoczne lub słyszalne natychmiast w postaci efektów wizualnych bądź muzyki. Najczęściej, w życiu […]
Co powinien zawierać dobry post (AGH 2025/2026)
W tym krótki wpisie chciałem zawrzeć informacje, co powinno się znaleźć w dobrze przygotowanym poście na blog popularnonaukowy. Kwestie zarówno będą dotyczyć dodawanych treści, jak również problemów technicznych związanych z edycją posta.
Emocje pod lupą AI – jak bardzo technologia może ingerować w nasze życie?
Długo wierzyliśmy, że emocje można wyjaśnić kilkoma ruchami twarzy, zmarszczeniem brwi czy półuśmiechem, tak jakby ludzka twarz działała jak wizualizacja kodu i odsłaniała przed nami cały system ludzkich uczuć. Obraz ten, rozpowszechniony przez psychologię lat 70. i utrwalany w popkulturze, do dziś zdaje się kształtować sposób, w jaki myślimy o emocjach. Tymczasem współczesna nauka coraz […]
Wojny autonomicznych dronów. Społeczne postrzeganie autonomicznych systemów bojowych oraz autonomicznych botów – analiza opinii publicznej na temat dopuszczalności użycia sztucznej inteligencji w działaniach wojennych
Rozwój systemów sztucznej inteligencji (SI) w ostatnich latach istotnie zmienił sposób prowadzenia działań zbrojnych, zarówno na poziomie taktycznym, jak i strategicznym. Autonomiczne drony bojowe, systemy rozpoznania oparte na uczeniu maszynowym, symulacje bitewne oraz narzędzia analizy danych stały się integralnym elementem współczesnego pola walki. Równolegle do tej transformacji technologicznej rozwija się intensywna debata etyczna dotycząca dopuszczalności […]
Etyczne aspekty nadzoru wizualnego – postawy społeczne wobec monitoringu opartego na sztucznej inteligencji. Badanie, ile wolności jednostki są skłonne poświęcić w zamian za możliwość monitorowania i klasyfikowania ich zachowań przez systemy AI.
Nadzór wizualny oparty na sztucznej inteligencji (dalej: AI) budzi w społeczeństwie coraz więcej kontrowersji. Dzięki uczeniu maszynowemu systemy monitoringu potrafią nie tylko rejestrować obraz, ale także rozpoznawać twarze, analizować emocje czy zachowania ludzi. Z jednej strony technologia ta może poprawić bezpieczeństwo (np. wykrywać zagrożenia kryminalne), z drugiej – wymusza kompromis między prywatnością a bezpieczeństwem. W […]
Etyczne granice symulowania emocji przez systemy oparte o AI: wpływ antropomorfizacji systemu na zaufanie oraz komfort użytkowania
Powszechną wiedzą jest, że w obecnych czasach sztuczna inteligencja przenika niemal każdy aspekt naszego życia. Coraz częściej spotykamy ją nie tylko w oczywistych zastosowaniach, takich jak wyszukiwarki, media społecznościowe czy narzędzia do generowania tekstu, ale również w sprzętach codziennego użytku. Pojawiają się pralki, lodówki czy odkurzacze, które reklamuje się enigmatycznym „wyposażeniem w asystenta AI”, choć […]
Różnice pokoleniowe w AI literacy: jak postrzegają sztuczną inteligencję osoby w wieku 18–25 i 40+. Analiza postrzegania AI przez różne grupy wiekowe i społeczne
Jesteśmy pierwszym pokoleniem, które na masową skalę korzysta ze sztucznej inteligencji, niekoniecznie ją rozumiejąc – i jednocześnie ostatnim, które pamięta świat bez niej. AI stała się codziennym narzędziem wyszukiwania informacji, nauki i pracy, ale poziom kompetencji potrzebnych do jej świadomego używania okazuje się silnie zróżnicowany pokoleniowo. Czy młodsi użytkownicy naprawdę „znają się na AI”, skoro […]
„Zaufaj, ale sprawdź?” – poziom zaufania do informacji generowanych przez AI wśród młodych dorosłych. Analiza jak bardzo krytyczni/bezkrytyczni jesteśmy wobec wytworów AI
Czy młodzi dorośli ufają sztucznej inteligencji bez zastrzeżeń? Najnowsze badania pokazują, że choć aż 97% z nich korzysta z narzędzi AI, tylko niewielka część czuje się przygotowana do wykorzystywania ich w pracy zawodowej. Popularność technologii idzie więc w parze z rosnącą potrzebą krytycznego myślenia – bo w świecie, gdzie odpowiedzi generuje algorytm, zasada „zaufaj, ale […]
„Sztuczna inteligencja, która nie pyta o zgodę: Nudify w praktyce”
Widzialność jest pułapką, pisał Michel Foucault, przedstawiając społeczne mechanizmy nadzoru. W świecie, w którym do dyspozycji jest sztuczna inteligencja, nie trzeba już patrzeć na osobę i jej prawdziwe ciało, aby móc posługiwać się pułapką kontroli. Można je sobie po prostu wygenerować.
Skutki rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji. „Magister ChatGPT” – problem oceniania prac dyplomowych studentów w obecnych czasach.
W roku 2022 OpenAI zaprezentowało światu ChatGPT – model językowy oparty na sztucznej inteligencji, który przybrał formę czatu. Niemal od razu został on obiektem masowej fascynacji. W bardzo intuicyjny i przyjazny użytnikowi sposób ułatwiał wykonywanie codziennych czynności w życiu prywatnym i pracy: od prostych porad praktycznych, po analizowanie danych, czy pisanie tekstów o wszelakiej tematyce […]
A(AI)lbańska ministra – powołanie wirtualnego ministra budzi pytanie o odpowiedzialność polityczną: kto faktycznie ponosi konsekwencje decyzji i komunikatów wygłaszanych przez sztuczną inteligencję w imieniu rządu?
Przypadek Albanii, która jako pierwszy kraj na świecie powierzyła stanowisko rządowe systemowi AI, otwiera nowy rozdział w historii polityki i prawa. Diella – wirtualna „ministra” ds. zamówień publicznych – ma zwalczać korupcję i przyspieszać procedury, ale jednocześnie rodzi fundamentalne pytania o transparentność, suwerenność cyfrową oraz granice odpowiedzialności człowieka i maszyny. Albania staje się więc laboratorium […]
Czy sztuczna inteligencja może być świadoma? O pułapkach języka i złożoności publicznej dyskusji nad świadomością systemów obliczeniowych.
Publiczna debata na temat „świadomości” sztucznej inteligencji osiągnęła w ostatnich latach niespotykany poziom intensywności. Jednocześnie pozostaje ona w dużej mierze jałowa – nie dlatego, że brakuje argumentów, lecz dlatego, że sam język, którym próbujemy tę kwestię ująć, jest strukturalnie niezdolny do oddania różnicy między inteligencją a świadomością, między symulacją a subiektywnym doświadczeniem. Od wieków oscylujemy […]
Spadek wynagrodzeń i zatrudnienia w niektórych sektorach wskazuje na problem społeczny: jak chronić pracowników przed pogłębiającymi się nierównościami wynikającymi z automatyzacji.
Sztuczna inteligencja przestała być futurystyczną ciekawostką – dziś realnie przekształca rynek pracy, zmieniając nie tylko to, co robimy, ale też jak pracujemy i jakie kompetencje są cenione. Jeszcze kilka lat temu AI była ciekawostką technologiczną. Dziś staje się jednym z głównych czynników kształtujących rynek pracy – nie tylko w sektorach IT, ale także w […]
Co powinien zawierać dobry post (Socjologia UJ 2025/2026)
W tym krótki wpisie chciałem zawrzeć informacje, co powinno się znaleźć w dobrze przygotowanym poście na blog popularnonaukowy. Kwestie zarówno będą dotyczyć dodawanych treści, jak również problemów technicznych związanych z edycją posta.
Gry komputerowe, etyka i sztuczna inteligencja – metody AI do wykrywania nieetycznych, nielegalnych i destrukcyjnych zachowań w świecie gamingu.
Branża gamingowa mierzy się z bezprecedensowym wyzwaniem, gdyż wieloosobowe doświadczenia online stają się coraz bardziej rozbudowane i zaawansowane, jednocześnie jednak pozostają one podatne na złośliwe działania zagrażające bezpieczeństwu graczy i integralności branży. Szacuje się, że straty spowodowane przez oszustwa sięgają 6 miliardów dolarów w skali roku, a liczba przypadków cyberprzemocy wzrosła o 40% podczas pandemii […]
Identyfikacja stronniczości (biasów), nieścisłości oraz błędów w dużych modelach językowych w językach nie opartych na alfabecie łacińskim (np. chińskim, japońskim, arabskim czy hindi). Identyfikacja kulturowych biasów, strategie działania z wykorzystaniem narzędzi AI dla osób nieposługujących się tymi językami
Czy naprawdę wiesz, co AI rozumie, gdy mówisz po arabsku albo japońsku? Sztuczna inteligencja ma ambicję „rozumieć” każdy język. Ale co się stanie, gdy wpiszesz pytanie po arabsku albo japońsku, a model odpowie… kompletnie nie na temat? Problem nie polega tylko na tym, że AI się myli – ale na tym, że my nie mamy […]