Nie da się ukryć, że szeroko pojęte AI wdziera się bezprecedensowo do każdej możliwej dziedziny naszego życia. Od automatyzacji różnych procesów, wyręczania nas w nudnych lub powtarzalnych zadań po te bardziej skomplikowane jak zarządzanie zespołem. W tym artykule skupiamy się na przedyskutowaniu jak AI czy też szerzej mówiąc algorytmy są wykorzystywane w zarządzaniu ludźmi w firmach. Przyjrzymy się jak wprost wykorzystywane są te techniki i jaki wpływ mają na pracowników. Rozważymy 3 sektory biznesowe kolejno: logistykę, magazynowanie, call center.
Sektor logistyki
Sektor logistyki to dziś jedno z najgorętszych pól testowych dla sztucznej inteligencji. Algorytmy optymalizują trasy, porządkują magazyny i układają grafiki – i robią to szybciej niż człowiek.
Z jednej strony – imponujące ułatwienia. Z drugiej – pytania o granice automatyzacji i wpływ na psychikę ludzi, którzy z tymi systemami pracują każdego dnia.
Czy AI faktycznie odciąża człowieka, czy raczej zamienia go w trybik? Sprawdźmy.
Jak AI działa w logistyce?
Weźmy na przykład UPS. Tam system o nazwie ORION analizuje dane historyczne, by zaproponować kierowcom możliwie najbardziej optymalne trasy. Amazon poszedł jeszcze dalej – ich AI decyduje, kto ma pracować, gdzie i przez ile minut w ciągu dnia.
Dla firm to ogromna oszczędność. Dla pracowników – nowa rzeczywistość, która niesie zarówno wygody, jak i frustracje.
Plusy, których nie da się zignorować
🧠 Mniej stresu decyzyjnego
Algorytmy przejmują wiele obowiązków związanych z planowaniem – to mniej decyzji do podjęcia, a więc i mniejsze mentalne obciążenie. Pracownik może skupić się na wykonywaniu swojej pracy, bez ciągłego zastanawiania się „co dalej”.
📈 Lepsze dopasowanie do popytu – ale czy to naprawdę zaleta?
AI potrafi przewidzieć wzrosty i spadki zapotrzebowania – uwzględniając dane sprzedażowe, pogodowe, a nawet lokalne wydarzenia. Teoretycznie – świetnie. W praktyce jednak oznacza to często elastyczny, a raczej… niestabilny grafik. Pracujesz wtedy, gdy algorytm uzna to za opłacalne. Dla wielu – to źródło niepokoju i utrudnienie w planowaniu życia prywatnego.
🏢 Nowoczesne miejsca pracy
Automatyzacja kojarzy się z przyszłością – i słusznie. Wdrożenie AI to często również nowe technologie, lepsze planowanie zmian i większy nacisk na ergonomię pracy. To może pozytywnie wpływać na zdrowie fizyczne i psychiczne – o ile nie przesadzimy z kontrolą i pozwolimy pracownikom mieć wpływ na decyzje AI.
🤖 Algorytm jako szef – stres, presja i brak kontroli
Choć sztuczna inteligencja usprawnia procesy logistyczne, może jednocześnie sprawić, że pracownicy tracą poczucie wpływu na własną pracę. W firmie UPS zdarza się, że kierowcy próbują „oszukać” system, by uniknąć przeciążenia obowiązkami. Nie dlatego, że są niechętni do pracy, ale dlatego, że każdy wykonany kurs może skutkować jeszcze większą liczbą zadań. To wyraźny sygnał, że technologia nie działa na rzecz ludzi – lecz przeciwko nim.
W Amazonie każda minuta pracy jest monitorowana i oceniana. Systemy śledzące produktywność sprawiają, że nawet drobne potknięcia mogą mieć poważne konsekwencje. W takim środowisku trudno mówić o współpracy – to raczej wyścig z maszyną. Rezultat? Narastający stres, lęk i częste przypadki wypalenia zawodowego.
Stała obserwacja przez algorytmy sprawia, że pracownicy czują się odczłowieczeni. Maszyna nie zapyta o kontekst, nie wysłucha, nie zinterpretuje indywidualnych uwarunkowań. Ocena opiera się wyłącznie na liczbach, bez rozmowy i zrozumienia. Co gorsza, systemy często ignorują lokalną wiedzę – znajomość terenu, warunków pogodowych czy codziennych realiów pracy.
Niektóre algorytmy automatycznie przydzielają kary, a nawet decydują o zwolnieniu – np. za zbyt długą przerwę. Brak kontaktu z przełożonym w takich sytuacjach to poważny cios dla morale. Nikt nie chce być oceniany wyłącznie przez bezosobowy system.
Dodatkowo, grafiki potrafią zmieniać się w ostatniej chwili. Nocne zmiany co drugi tydzień bez wcześniejszego uprzedzenia? To nie tylko wyzwanie logistyczne, ale także poważne zagrożenie dla zdrowia – fizycznego i psychicznego.
📣 Przykłady z życia: głos pracowników w praktyce
- W Stanach Zjednoczonych Pracownicy magazynów Amazon wyrażają obawy dotyczące nadmiernego nadzoru i braku elastyczności w pracy. W odpowiedzi na te wyzwania, niektórzy pracownicy podejmują próby organizowania się w związki zawodowe, aby mieć większy wpływ na warunki pracy.
-
- W Wielkiej Brytanii, pracownicy z magazynu w Coventry zorganizowali pierwszy w historii strajk w Amazon UK, protestując przeciwko niskim płacom i surowym warunkom pracy. Systemy monitorujące śledzą każdy ruch pracownika, a nie osiągnięcie wyznaczonych celów może prowadzić do zwolnienia.
- UPS: Firma UPS planuje redukcję 20 000 miejsc pracy i zamknięcie 164 operacji do połowy 2025 roku, co jest związane z automatyzacją i zmianami w strategii biznesowej . Takie decyzje podkreślają potrzebę uwzględniania głosu pracowników w procesach transformacji technologicznej.
🧠 Wnioski: AI z ludzką twarzą
Aby skutecznie integrować AI w sektorze logistyki, konieczne jest:
- Włączenie pracowników w procesy decyzyjne: Zapewnienie, że mają oni możliwość wyrażania opinii i wpływania na sposób wdrażania technologii.
- Transparentność algorytmów: Wyjaśnienie, jak działają systemy AI i jakie mają konsekwencje dla pracowników.
- Szkolenia i wsparcie: Oferowanie programów szkoleniowych, które pomogą pracownikom dostosować się do nowych technologii i rozwijać niezbędne umiejętności.
Przy odpowiednim podejściu, AI może stać się narzędziem, które wspiera pracowników, zamiast ich zastępować. Kluczem jest otwarty dialog i zaangażowanie wszystkich stron w proces transformacji.
Magazynowanie
W magazynach zarządzanych przez systemy AI zmienia się nie tylko to, co pracownicy robią, ale przede wszystkim kiedy i jak długo. Coraz więcej firm stosuje dynamiczne grafiki pracy – systemy planowania układają zmiany na podstawie bieżącego zapotrzebowania. W praktyce oznacza to, że magazynierzy mogą poznawać swój grafik z niewielkim wyprzedzeniem, a zmiany mogą być skracane, wydłużane lub przesuwane z dnia na dzień.
Z perspektywy firmy to optymalizacja kosztów: algorytm „docina” siłę roboczą pod zamówienia w czasie rzeczywistym. Dla pracownika to jednak ciągła niepewność – trudno zaplanować życie prywatne, sen czy opiekę nad dziećmi. Pracownicy skarżą się, że bywają wzywani na nocne zmiany z dnia na dzień lub że ich zmiana kończy się dopiero wtedy, gdy system uzna, że nie ma już potrzeby dalszej pracy. W badaniu sieci GAP niemal połowa pracowników (47%) przyznała, że nieregularny harmonogram pracy powodował u nich zaburzenia snu – średnio sypiali tylko 6,2 godziny na dobę . Taki chroniczny niedobór snu przekłada się na gorsze zdrowie (wyższe ryzyko depresji, udaru, wypadków w pracy itp.) i samopoczucie.
Co więcej, magazyny wyposażone w skanery i terminale mobilne śledzą wydajność w czasie rzeczywistym – liczba przeskanowanych paczek, czas między kolejnymi zadaniami, przerwy. Kiedy system zaczyna przydzielać zadania i monitorować tempo, presja rośnie. Niektórzy magazynierzy porównują to do „pracy z cyfrowym batem nad głową” .
Amazon wdrożył system automatycznej rotacji zadań, który ma chronić przed przeciążeniem określonym typem pracy (np. długotrwałym schylaniem się), ale równocześnie zwiększa poczucie braku wpływu – nie wiadomo, co będziesz robić za godzinę, bo decyduje algorytm. Co gorsza, awarie lub błędne dane wejściowe potrafią skutkować absurdalnymi decyzjami: niewłaściwymi zmianami, zbyt małą obsadą, przeciążeniem niektórych sekcji .
Efekty psychiczne? Pracownicy opisują wysoki poziom stresu, uczucie bycia nieustannie obserwowanym, a także spadek satysfakcji z pracy. Brak możliwości przewidzenia rozkładu dnia powoduje frustrację i wypalenie. Do tego dochodzi niskie poczucie autonomii – wszystko jest z góry przydzielane, a wpływ człowieka na decyzje systemu jest praktycznie zerowy .
Call Center
Call centers – czyli króliki doświadczalne w celu testowania nowych technologii.
To właśnie call centers były jednymi z pierwszych miejsc pracy które odczuły rozwój technologii. Miało to na miejsce jeszcze w czasach gdy o AI wiedziała garstka osob na świecie, a popularność dopiero zdobywały komputery i telefony. Gdy zintegrowano rozmowy telefoniczne z komputerami, umożliwiło to wiele nowych technologii do nadzoru pracowników ktore byly ciezkie w innych pracach. Gdy rozmowy były już skomputeryzowane, banalnym stało się wyciąganie podstawowych metryk o rozmowach takich jak, ilość połączeń, czas czy przerwy. Prowadzi to do pracy pod presja, bo o ile niemożliwe jest odsłuchanie wszystkich rozmów pracowników z przeszłości, o tyle wszystkie są nagrane i stwarzają świadomość bycia ciągle monitorowanym u pracowników.
Swego czasu nadzór w call centers doprowadziły nawet do sporów wśród naukowych, którzy podzielili się na dwa obozy. Jeden mówił, że taki nadzór to stosowanie technik inwigilacji godny więzienia, drugi zaś protestował mówiąc, że miejsce pracy to ani więzienie ani azyl.
Kluczowym elementem w zrozumieniu, nadzoru przez AI czy też ogólniej mówiąc technologie, jest to że ona dostarcza nam danych. Danych a nie informacji, informacje wyciąga już sam człowiek. I tak to fakt, AI upraszcza znacznie ich zbieranie grupowanie itd. Jednak informacje, interpretacje z danych wyciąga już człowiek.
Warto jest też zastanowić się dlaczego takie AI wdrażamy, technologia taka nie jest neutralna czy ogólnego zastosowania. Wdrażamy konkretny algorytm pod konkretne zastosowanie, czy to ma być ocena pracownika, planowanie, czy mierzenie wydajności. To na górze zapada decyzja o wdrożeniu i jego celu.
Następcami call centers były platformy transportowe czyli strony które nie zatrudniają pracownika wprost, a nawiązują współpracę. Mowa tutaj o stronach takich jak Uber, Bolt do transportu ludzi lub Glovo lub Uber Eats do transportu jedzenia. Tutaj praktycznie cały proces jest monitorowany i nadzorowany przez algorytmy. Daje to pozorną wolność w pracy i poczucie autonomiczności. Jednak z drugiej strony jesteśmy zależni w pełni od algorytmu a nie mamy wprost kontaktu z osobami nadzorującymi. Swego czasu po zmianie płacy z godzinowej na akordową w jednej z takich aplikacji doszło do strajków. W sytuacjach takich niespodziewanych jak strajk zdajemy sobie sprawę jak ważne jest posiadanie jednostki zarządzającej i jak niewystarczające jest aktualne AI.
Sprawa nadzoru algorytmicznego pracowników w call centers wymaga z pewnością kompleksowych badań nie tylko pod kątem wyników czy opłacalności. Wymaga chłodnej analizy i spojrzenia w przód w celu przewidzenia ewentualnych konsekwencji jakie może nieść taka innowacja.
Podsumowanie
Reasumując AI ma wpływ nie tylko na wydajność i metodologię pracy ale przede wszystkim na samopoczucie pracowników. O ile perspektywa zwiększenia wydajności, oszczędności czy też automatyzacji wielu procesów może wydawać się kusząca dla kierownictwa, o tyle nic nie jest czarno białe. Komputeryzacja wielu procesów i zastępowanie managerów lub osób decyzyjnych algorytmami może mieć zły wpływ na pracowników.
W każdej z analizowanych przez nas branżach, cyfryzacja wnosi poczucie utraty kontroli nad pracą, czy przede wszystkim niepewność. Jak widać nasze zaufanie do AI nie jest takie jak do innego człowieka. Może to mieć negatywny wpływ w dłuższej perspektywie funkcjonowania firmy.
O ile adopcja AI jest zagadnieniem bardzo nowym i mamy niewiele badań czy informacji na tematy samopoczucia w środowisku kontrolowanym przez AI z całą pewnościa należy mieć się na baczności i nie patrzeć na świat przez różowe okulary, bo poza oszczędnościami i automatyzacja może kryć spadek samopoczucia pracowników i ich wydajności. Wszystkie te rzeczy należy mieć pod kontrola i być świadomym, że AI jak wszystko w otaczającym nas świecie ma swoje plusy i minusy.
https://www.pymnts.com/earnings/2025/ups-shifts-strategy-with-amazon-exit-smb-push-amid-cost-cuts/
https://www.wired.com/story/we-are-not-robots-amazon-bessemer-union-result/
https://digitaldefynd.com/IQ/ups-use-ai-case-study/
https://www.washingtonpost.com/technology/2021/12/02/amazon-workplace-monitoring-unions/
https://www.thenationshealth.org/content/53/7/1.1